1 Samũeli 29

Afilisiti kũrega Daudi

1 Na rĩĩrĩ, Afilisiti magĩcookanĩrĩria mbũtũ ciao cia ita Afeku, nao Aisiraeli magĩaka kambĩ hakuhĩ na gĩthima kĩrĩa kĩarĩ gĩtuambainĩ kĩa Jezireeli.

2 Nao athamaki arĩa ataano a Afilisiti makiumagara me na ikundi ciao cia thigari igana na cia ngiri. Naake Daudi na andũ aake makiumagara marĩ thuutha hamwe na mũthamaki Akishi.

3 Rĩrĩa anene a mbũtũ cia ita cia Afilisiti maamoonire makĩũria atĩrĩ, “Ahibirania aya mareeka atĩa gũũkũ?”

Naake Akishi agĩcookia atĩrĩ, “Ũyũ nĩ Daudi mũnjaama wa Saũlũ mũthamaki wa Isiraeli. Akoreetwo hamwe na niĩ kwa ihinda iraaya ma. Kuuma rĩrĩa ookire kũrĩ niĩ ndirĩ ndamuona na ihĩtia.”

4 No anene a mbũtũ cia Afilisiti makĩraakarĩra Akishi mũno makĩmwĩra atĩrĩ, “Cookithia mũndũ ũyũ nĩguo acooke itũũra rĩrĩa wamũheire. Ndũkaamwĩtĩkĩrie athiĩ na ithuĩ mbaarainĩ, nĩ ũndũ ahota gũtũgarũrũka tũkĩrũa. Tondũ rĩĩrĩ, mũndũ ũyũ akĩhota atĩa kwĩiguithania na mwathi wake tiga o ooragire andũ aitũ?

5 Githĩ ũyũ ti Daudi o ũrĩa andũ a nja mainĩire makĩrũũgarũũgaga makiugaga atĩrĩ, ‘Saũlũ ooragĩĩte andũ ngiri nyingĩ, no Daudi ooragĩĩte andũ ngiri makũmi maingĩ?’ ”

6 Akishi agĩgĩĩta Daudi akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndehĩta na MWATHANI ũrĩa ũtũũraga muoyo atĩ nĩũkoreetwo wĩ mwĩhokeku, na nĩingĩakena korwo nĩtwathiĩ nawe mbaarainĩ ĩno. Nĩ ũndũ ndirĩ ndakuona na ihĩtia o na rĩmwe kuuma rĩrĩa wokire kũrĩ niĩ. No athamaki arĩa angĩ matirakwenda.

7 Kwoguo cooka mũciĩ na thaayũ, na ndũgeeke ũndũ o na ũmwe ũngĩmaraakaria.”

8 Naake Daudi agĩcookia atĩrĩ, “Kaĩ njĩkĩĩte atĩa? Angĩkorwo, kũringana na ũrĩa woiga, ndũrĩ wanyona na ihĩtia o na rĩmwe kuuma rĩrĩa ndaambĩrĩirie gũgũtungatĩra-rĩ, nĩkĩ gĩgũkĩgiria thiĩ nawe, mwathi wakwa mũthamaki, ngahũũrane na thũ ciaku?”

9 Akishi agĩcookia atĩrĩ, “Ĩĩ nĩguo. Nguona wĩ mwathĩki maithoinĩ maakwa o ta mũraika wa Ngai. No rĩĩrĩ, athamaki arĩa angĩ a Afilisiti moigĩĩte atĩ ndũngĩthiĩ na ithuĩ mbaarainĩ.

10 Kwoguo ũgookĩra rũũciinĩ tene, wĩ hamwe na ndungata cia mwathi waku Saũlũ iria wokire nacio, muumagare gwakĩa o ũguo, mwĩthiĩre.”

11 Nĩ ũndũ ũcio Daudi na andũ aake makĩrooka gũũkĩra rũũciinĩ tene macooke bũrũri wa Afilisiti. Nao Afilisiti makĩambata Jezireeli.

1 Samũeli 30

Daudi kũhũũrana na Aamaleki

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa gatatũ Daudi na andũ aake magĩkinya Zikilagi. Nao Aamaleki nĩmaahithũkĩire mwena wa kĩanda wa Juda na makahũũra Zikilagi. Maacinire itũũra

2 na magĩtaha atumia oothe. Matioragĩĩte mũndũ o na ũmwe no nĩmaathiĩte na andũ oothe mũniini na mũnene.

3 Rĩrĩa Daudi na andũ aake maakinyire itũũrainĩ, maakorire rĩcinĩĩtwo na atumia aao o hamwe na ciana ciao cia airĩĩtu na cia aanake matahĩĩtwo.

4 Hĩndĩ ĩyo Daudi na andũ aake makĩambĩrĩria kũrĩra. Maarĩrire o nginyagia rĩrĩa maagire hinya wa kũrĩra rĩngĩ.

5 Atumia arĩa eerĩ a Daudi, Ahinoamu na Abigaĩli, o nao nĩmaatahĩĩtwo.

6 Daudi agĩgĩkorwo arĩ thĩĩnainĩ mũnene mũno, nĩ gũkorwo andũ aake nĩmaarĩ na marũrũ maingĩ mũno. Nĩmeendaga kũmũhũũra na mahiga nĩ ũndũ wa ciana ciao gũtahwo; no MWATHANI Ngai wake akĩmũũmĩrĩria.

7 Daudi agĩkĩĩra mũthĩnjĩri Ngai Abiatharu, mũrũ wa Ahimeleku, atĩrĩ, “Tandeehera ebodi.” Naake akĩmũreehere.

8 Naake Daudi agĩgĩtuĩria ũhoro he MWATHANI akĩmũũria atĩrĩ, “Nũmĩrĩre arĩa maratutharĩkĩire na maratutaha? Nĩngũmakinyĩra?”

Naake akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩũkũmakinyĩra, na ũhonokie andũ arĩa matahĩĩte.”

9 Kwoguo Daudi na andũ aake magana matandatũ (600) magĩthiĩ na rĩrĩa maakinyire karũũĩinĩ ka Besori, andũ amwe magĩtigwo hau.

10 Daudi agĩgĩthiĩ na mbere na andũ magana mana (400). Andũ acio angĩ magana meerĩ (200) maatigirwo tondũ maarĩ anogu mũno na matingĩahotire kũringa karũũĩ kau.

11 Andũ arĩa maarĩ na Daudi magĩkora Mũmisiri kũu gĩthakainĩ makĩmũtwarĩra Daudi. Makĩmũhe irio na maaĩ,

12 kĩenyũ kĩa ngũyũ ciarĩ nyũmithie, na imanjĩka igĩrĩ cia thabibũ nyũmũ. Arĩĩkia kũrĩa, agĩcookwo nĩ hinya nĩ ũndũ ndarĩĩte irio kana akanyua maaĩ handũ ha mĩthenya ĩtatũ.

13 Naake Daudi akĩmũũria atĩrĩ, “Mũnene waku nũũ? Na uumĩĩte kũ?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Ndĩ mwanake Mũmisiri, ndĩ ngombo ya Mũamaleki. Mũnene wakwa aandigire mĩthenya ĩtatũ mĩthiru ndarwara!

14 Nĩtwatharĩkĩire na tũgĩtaha bũrũri wa Akerethi ũrĩa ũrĩ na mwena wa kĩanda wa bũrũri wa Juda, o na bũrũri wa mbarĩ ya Kalebu, na tũgĩcina itũũra rĩa Zikilagi.”

15 Daudi akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩũkũndwara kũrĩ andũ acio maratharĩkĩra na magataha?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Nĩngũgũtwara angĩkorwo nĩũkwĩhĩta rĩĩtwainĩ rĩa Ngai atĩ ndũkũnjũraga kana ũũneane kũrĩ mũnene wakwa.”

16 Agĩgĩtwara Daudi kũrĩ acio maamatharĩkĩire na makĩmataha.

Na rĩĩrĩ, thigari icio cia Aamaleki cieyaraganĩirie handũ hau hoothe, ikĩrĩaga, ikĩnyuaga, na ikĩinaga, nĩ ũndũ nĩciatahĩĩte indo nyingĩ mũno kuuma bũrũriinĩ wa Afilisiti, o na wa Juda.

17 Mũthenya ũyũ ũngĩ kĩrooko tene, Daudi akĩmatharĩkĩra akĩmahũũra o nginya hwaĩinĩ. Hatirĩ mũndũ o na ũmwe wao wahonokire tiga o aanake magana mana (400) arĩa mahaicire ngamĩĩra makĩũra.

18 Daudi agĩkĩhonokia andũ oothe na kĩndũ o gĩothe kĩrĩa Aamaleki maatahĩĩte, o na akĩhonokia atumia aake eerĩ.

19 Gũtirĩ kĩndũ o na kĩmwe kĩagire. Daudi agĩgĩcookithia aariũ na aarĩ oothe a andũ aake, o hamwe na indo iria ciothe ciatahĩĩtwo nĩ Aamaleki.

20 Ningĩ nĩacookithirie mahiũ moothe ma ng’ondu na ng’ombe. Nao andũ aake makĩhũũra mahiũ moothe magĩthiĩ mbere yake magĩkiugaga atĩrĩ, “Ici nĩ indo iria Daudi ataha.”

21 Naake Daudi agĩgĩkinya harĩ andũ arĩa magana meerĩ (200), arĩa maanogire makĩremwo nĩkũmũrũmĩrĩra, magĩtigwo karũũĩinĩ ka Besori. Nao makiumagara magatũnge Daudi na andũ aake, naake Daudi aamakuhĩrĩria, akĩmageithia akeneete.

22 Na rĩĩrĩ, andũ amwe aaganu na mataarĩ kĩene thĩinĩ wa arĩa maathiĩte na Daudi, makiuga atĩrĩ, “Tondũ matiatwaranire na ithuĩ-rĩ, tũtikũmahe kĩndũ o na kĩmwe kĩa indo iria tũtahĩĩte. No ningĩ mahota kwĩyoera o mũndũ mũtumia wake na ciana ciake meiinũkĩre.”

23 Naake Daudi akiuga atĩrĩ, “Aariũ a baaba, mũtingĩhota gwĩka ũguo na kĩrĩa MWATHANI atũheete. Nĩatũhonokeetie na agatũhe ũhootani harĩ andũ arĩa maratũtharĩkĩire na magatũtaha.

24 Hatirĩ mũndũ o na ũmwe ũngĩiguana na inyuĩ mũkiuga ũguo! Andũ oothe maagĩrĩirwo nĩkũgayanio maiganaine, mũndũ wathire mbaarainĩ kana agĩtigwo aikarĩĩtie mĩrigo, mekũheeo o ũndũ ũmwe.”

25 Daudi agĩtua ũndũ ũcio watho na ũtũire ũrũmagĩrĩrwo bũrũriinĩ wa Isiraeli kuuma hĩndĩ ĩyo.

26 Naake Daudi acooka Zikilagi, agĩtwarithĩria araata aake arĩa maarĩ atongoria a Juda indo imwe cia iria ciatahĩĩtwo, akiuga atĩrĩ, “ Haaha he na kĩheeo kĩanyu kuuma indoinĩ iria tũratahire kuuma kũrĩ thũ cia MWATHANI.”

27 Aatwarithĩirie andũ a Betheli, a Ramathu ya na mwena wa kĩanda wa Juda, na a Jatiru,

28 a Aroeri, a Zifimothu, a Eshitemoa

29 a Rakali, a matũũra ma Ajerameeli na ma Akeni,

30 na andũ a Horima, Borashani, Athaki,

31 na a Heburoni. Aacitwarithĩirie andũ a kũrĩa guothe we na andũ aake maatũire moorũũraga.

1 Samũeli 31

Saũlũ na aariũ aake gũkua

1 Na rĩĩrĩ, Afilisiti magĩkĩhũũrana na Isiraeli kĩrĩmainĩ kĩa Giliboa. Nao andũ aingĩ mũno a Isiraeli makĩũragĩrwo kuo. Andũ acio angĩ makĩũra, o hamwe na Saũlũ na aariũ aake.

2 Nao Afilisiti makĩmateng’eria na makĩũraga aariũ a Saũlũ, Jonathani, Abinadabu na Malikishua.

3 Nayo mbaara ĩgĩkĩũmĩra Saũlũ mũno, naake akĩrathwo na mĩguĩ nĩ thũ ciake, agĩtiihio mũno.

4 Saũlũ agĩkĩĩra mwanake ũrĩa wamũkuuagĩra indo ciake cia mbaara atĩrĩ, “Comora rũhiũ rwaku rwa njora ũnjũrage, nĩ geetha andũ aya matatĩĩĩte Ngai matigooke manguucanĩrie manjũrage.” No rĩĩrĩ, mwanake ũcio akĩigua guoya mũno gwĩka ũguo. Kwoguo Saũlũ akĩoya rũhiũ rwake rwa njora akĩrũgwĩra.

5 Mwanake ũcio wamũkuuagĩra indo ciake cia mbaara oona atĩ Saũlũ nĩakua, o naake akĩĩgũithĩria rũhiũ rwake rwa njora, agĩkua hamwe na Saũlũ.

6 Ũguo nĩguo Saũlũ, aariũ aake atatũ, mũmũkuuĩri indo ciake cia mbaara, na thigari ciake ciothe maakuire mũthenya ũcio.

7 Rĩrĩa Aisiraeli arĩa maarĩ mwena ũũrĩa ũngĩ wa gĩtuamba kĩa Jezireeli o na arĩa maarĩ mwena wa irathĩro wa rũũĩ rwa Jorodani maiguire atĩ mbũtũ ya ita ya Isiraeli nĩyora, na atĩ Saũlũ na aariũ aake nĩmaakua, magĩtiganĩria matũũra maao, makĩũra. Nao Afilisiti magĩthiĩ magĩikara matũũrainĩ macio.

8 Mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire, Afilisiti magĩthiĩ kũũngania indo iria ciatigĩĩtwo nĩ andũ arĩa mooragĩĩtwo. Nao makĩona ciimba cia Saũlũ na aariũ aake atatũ igwĩte kũu kĩrĩmainĩ kĩa Giliboa.

9 Magĩgĩtinia mũtwe wa Saũlũ na makĩmwaũra nguo ciake cia mbaara. Magĩcooka magĩtũma andũ bũrũriinĩ wothe wa Afilisiti makamenyithanie ũhoro ũcio mwega kũrĩ ngai ciao cia mĩhianano o na kũrĩ andũ aao.

10 Magĩcooka makĩiga indo ciake cia mbaara hekaarũinĩ ya Ashitorathu ngai yao, nakĩo kĩimba gĩake magĩgĩcuuria rũthingoinĩ rwa itũũra rĩa Bethi Shani.

11 Rĩrĩa andũ a Jabeshi, itũũra rĩa Gileadi, maiguire ũrĩa Afilisiti meekĩĩte Saũlũ,

12 andũ arĩa maarĩ njamba makĩraara magĩthiĩ na ũtukũ nginya magĩkinya Bethi Shani. Magĩcuurũria kĩimba gĩa Saũlũ na ciimba cia aariũ aake kuuma rũthingoinĩ, magĩcitwara Jabeshi, magĩcicinĩra kuo.

13 Magĩcooka makĩoya mahĩndĩ maao makĩmathika rungu rwa mũtĩ wa mũbinde ũrĩa warĩ itũũrainĩ rĩu, na makĩĩhinga kũrĩa irio mĩthenya mũgwanja.

Ruthu 1

Elimeleku na andũ a mũciĩ wake gũthiĩ bũrũri wa Moabi

1-2 Matukũinĩ ma tene hĩndĩ ĩrĩa atiirĩrĩri bũrũri maaciiragĩra andũ-rĩ, nĩkwagĩire ng’aragu bũrũriinĩ. Na rĩĩrĩ, mũndũ ũmwe wetagwo Elimeleku, wa kuuma Bethilehemu thĩinĩ wa bũrũri wa Juda, warĩ wa mbarĩ ya Efiratha, nĩathiire gũtũũra kwa ihinda bũrũriinĩ wa Moabi. Aathiire arĩ na mũtumia wake Naomi, na aariũ aake eerĩ Mahaloni na Kilioni. Rĩrĩa maatũũraga kũu,

3 Elimeleku agĩkua, Naomi agĩtigwo arĩ wiki na aariũ aake eerĩ.

4 Nao aariũ acio makĩhikia airĩĩtu a Moabi. Ũmwe eetagwo Oripa na ũcio ũngĩ Ruthu. Nao magĩtũũra kũu ta mĩaka ikũmi.

5 Nao Mahaloni na Kilioni magĩcooka magĩkua, Naomi agĩtigwo arĩ wiki atarĩ na mũthuuri kana aariũ.

Naomi na Ruthu gũcooka Bethilehemu

6 Thuutha ũcio, Naomi nĩaiguire atĩ MWATHANI nĩarĩĩkĩĩtie kũraathima andũ aake na akamahe kĩmera kĩega. Nĩ ũndũ ũcio, agĩgĩũkĩra nĩ geetha acooke kwao oime bũrũri ũcio wa Moabi e na atumia acio a aariũ aake.

7 Agĩkĩnyiita rũgendo rwa gũcooka Juda arĩ hamwe na atumia acio a aariũ aake. No rĩĩrĩ, marĩ njĩrainĩ

8 Naomi akĩmeera atĩrĩ, “Cookaai kwanyu mũgaikare o mũndũ na nyina. MWATHANI aromwĩka maũndũ meega o ta ũrĩa mũnjĩkĩĩte niĩ, na mũgeeka acio marĩĩkĩĩtie gũkua.

9 Ningĩ MWATHANI aromũhotithia o mũndũ kũhika rĩngĩ agĩe na mũciĩ wake.”

Naomi agĩkĩmamumunya akĩmoigĩra ũhoro. No o makĩambĩrĩria kũrĩra

10 makĩmwĩra atĩrĩ, “Aaca, ithuĩ nĩtũgũthiĩ nawe kũrĩ andũ aanyu.”

11 Naake Naomi akĩmacookeria atĩrĩ, “Aarĩ aakwa, no mũhaka mũhũndũke. Mũrenda gũthiĩ na niĩ nĩkĩ? Kaĩ mũgwĩciiria atĩ o na rĩu no hote kũgĩa na aariũ rĩngĩ a kũmũhikia?

12 Mwĩhũndũkĩreei aarĩ aakwa mwĩthiĩre, amu niĩ ndĩ mũkũrũ ũguo atĩ ndingĩhika rĩngĩ. Ningĩ-rĩ, o na ingĩgĩa na mwĩhoko, ngĩhike o ũtukũ ũyũ wa ũũmũũthĩ na njiare ciana cia tũhĩĩ-rĩ,

13 mwahota gũtweterera o nginya hĩndĩ ĩrĩa tũkaagimara? Mwahota kwaga kũhikĩra mũndũ ũngĩ nĩ ũndũ watuo? Aaca, aarĩ aakwa. Ruwo rũrĩa ndĩ naruo nĩ ũndũ wanyu nĩ rũnene mũno, amu MWATHANI nĩanjũkĩrĩire.”

14 Nao makĩambĩrĩria kũrĩra o rĩngĩ. Naake Oripa akĩmumunya nyaciarawe, akĩmuugĩra ũhoro, agĩĩcookera kwao. No Ruthu akĩrũmanĩrĩra na Naomi.

15 Kwoguo Naomi akĩmwĩra atĩrĩ, “Ruthu, tarora mũiruguo nĩahũndũka acooka kũrĩ andũ aao, o na kũrĩ ngai ciake.O nawe cooka ũinũke kwanyu hamwe naake.”

16 No Ruthu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Tiga kũningĩrĩria ngũtige atĩ nĩguo hũndũke ndige gũkũrũmĩrĩra. Nĩ ũndũ-rĩ, kũrĩa ũgũthiĩ, o na niĩ nokuo ngũthiĩ; kũrĩa ũgaatũũra, kũu na niĩ nokuo ngaatũũra; andũ aanyu magaatuĩka andũ aakwa, na Ngai waku no we ũgũtuĩka Ngai wakwa.

17 Ningĩ kũrĩa ũgaakuĩra, nokuo o na niĩ ngaakuĩra, na nokuo ngaathikwo. MWATHANI arothũũra, o na anjĩke ũũru makĩria, kũngĩkaagĩa ũndũ o na ũrĩkũ ũngĩndigithania nawe tiga o gĩkuũ!”

18 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Naomi oonire atĩ Ruthu nĩatuĩte itua rĩa gũthiĩ naake, agĩtiga gũcooka kuuga ũndũ ũngĩ.

19 Nao eerĩ magĩgĩthiĩ na mbere o nginya magĩkinya Bethilehemu. Rĩrĩa maakinyire kuo, andũ a itũũra rĩu oothe makĩgega nĩ ũndũ wao, nao atumia makĩũrania atĩrĩ, “Ti itherũ ũyũ nĩ Naomi?”

20 Naake akĩmacookeria atĩrĩ, “Tigaai kũnjĩtaga Naomi,njĩtagaai Mara,nĩ amu Mwene Hinya Wothe nĩatũmĩĩte ũtũũro wakwa ũtuĩke mũrũrũ.

21 Nĩ gũkorwo ndoimire gũũkũ njiyũrĩĩtwo nĩ maũndũ meega, no rĩu MWATHANI anjookia mooko matheri. Mũgũkĩnjĩta Naomi nĩkĩ hĩndĩ ĩrĩa Mwene Hinya Wothe angarũrũkĩĩte na akandeehere mathĩĩna?”

22 Ũguo nĩguo Naomi aagĩcookire kuuma bũrũri wa Moabi arĩ na Ruthu, Mũmoabi mũtumia wa mũũrũwe. Maakinyire kũu Bethilehemu hĩndĩ ĩrĩa mbaarĩ yambagĩrĩria kũgethwo.

Ruthu 2

Ruthu kũruta wĩra mũgũndainĩ wa Boazu

1 Na rĩĩrĩ, Naomi nĩarĩ na mũndũ wa nyũmba ya mũthuuriwe Elimeleku wetagwo Boazu, mũndũ warĩ gĩtonga na warĩ igweta.

2 Mũthenya ũmwe Ruthu ũcio Mũmoabi akĩĩra Naomi atĩrĩ, “Reke thiĩ mĩgũndainĩ ngahaare mbaarĩ ĩrĩa agethi megũtiga na thuutha. Ndĩ na ma nĩnguona mũndũ ũngĩnjĩtĩkĩria kũruta wĩra hamwe naake.”

Naake Naomi akĩmũcookeria atĩrĩ, “Wĩthiĩre, mwarĩ wakwa.”

3 Kwoguo Ruthu akiumagara, agĩthiĩ mĩgũndainĩ, akiuma agethi thuutha akĩhaaraga mbaarĩ ĩrĩa yatigagwo. Na rĩĩrĩ, kwa mũnyaka agĩkorwo arĩ mũgũndainĩ wa Boazu ũrĩa warĩ wa nyũmba ya Elimeleku.

4 Thuutha ũcio, Boazu agĩkinya oimĩĩte Bethilehemu, akĩgeithia aruti wĩra acio atĩrĩ, “MWATHANI aroikara na inyuĩ.”

Nao magĩcookia atĩrĩ, “MWATHANI arokũraathima!”

5 Naake Boazu akĩũria ndungata yake ĩrĩa yaroraga agethi atĩrĩ, “Mũirĩĩtu ũũrĩa nĩ wa ũ?”

6 Nayo ndungata ĩyo ĩkĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ mũrũũrĩrĩ ũrĩa wacookire na Naomi kuuma bũrũri wa Moabi.

7 Nĩathaithire ndĩmwĩtĩkĩrie oime aruti wĩra thuutha akĩũnganagia mbaarĩ. Aatinda akĩruta wĩra kuuma o rũũciinĩ, na no hĩndĩ ahuurũka haniini kĩĩruruinĩ.”

8 Boazu agĩkĩĩra Ruthu atĩrĩ, “Tathikĩrĩria mwarĩ wakwa; ndũgaathiĩ kũhaara ngano kũndũ kũngĩ tiga o mũgũndainĩ ũyũ. Ikara o gũũkũ mwĩ na airĩĩtu aya aakwa.

9 Marore wone kũrĩa maragetha ũmoime thuutha. Nĩndaatha aanake aakwa a wĩra matikaae gũgũthĩĩnia. Ũngĩnyoota-rĩ, thiĩ ndigithũinĩ cia maaĩ ũnyue maaĩ marĩa aanake aya a wĩra matahĩĩte.”

10 Naake Ruthu akĩĩgũithia thĩ, agĩturumithia ũthiũ wake thĩ, akĩĩra Boazu atĩrĩ, “Nĩkĩ gĩatũma njĩtĩkĩrĩke nĩ we? Na nĩkĩ gĩgũtũma ũnjĩke maũndũ meega o na ndĩ mũrũũrĩrĩ?”

11 Boazu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩndĩĩkĩĩtie kũmenyithio maũndũ moothe marĩa wĩkĩĩte nyaciaraguo kuuma hĩndĩ ĩrĩa mũthuuriguo aakuire. O na nĩmenyithĩĩtio ũrĩa watigire aciari aaku, na bũrũri wanyu, na ũrĩa wokire gũtũũrania na andũ ũtooĩ mbere ĩyo.

12 MWATHANI arokũhe kĩheeo nĩ ũndũ wa maũndũ macio moothe wĩkĩĩte. MWATHANI Ngai wa Isiraeli, ũrĩa ũũkĩĩte ũgitĩriinĩ wake, arokũhe kĩheeo kĩrĩa kĩiganĩire.”

13 Naake Ruthu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mwathi wakwa, wee nĩũndaanahĩire mũno, na ũgatũma hoorere ngoro nĩkũnjarĩria na tha ũguo, o na gũtuĩka ndirĩ ũmwe wa ndungata yaku ya mũndũ wa nja.”

14 Na rĩĩrĩ, ihinda rĩa kũrĩa rĩakinya, Boazu akĩĩra Ruthu atĩrĩ, “Ũka haaha ũrĩe mũgate, na ũtobokie mũgate waku mũcũthiinĩ.” Kwoguo Ruthu agĩikarania na aruti wĩra, naake Boazu akĩmũnengereria mbaarĩ ngarange. Naake akĩrĩa nginya akĩhũũna, o na agĩtigia.

15-16 Thuutha wa Ruthu gũcooka kũhaara mbaarĩ, Boazu agĩatha aruti aake a wĩra atĩrĩ, “Rekeei ahaare o na kũu itĩainĩ, na mũtikaae kũmũgiria. Ningĩ rutagaai mbaarĩ ĩmwe ĩrĩa ĩrĩ itĩainĩ, mũkamĩrekia thĩ nĩ ũndũ wake, nĩguo amĩhaare, na mũtikaamũkũũme.”

17 Ruthu agĩgĩthiĩ na mbere kũhaara mbaarĩ mũgũndainĩ nginya o hwaĩinĩ, na rĩrĩa aamĩhũũrire ĩgĩkorwo ĩrĩ hakuhĩ kiro ikũmi.

18 Agĩkĩmĩoya, akĩinũka nayo itũũrainĩ, agĩkĩonia nyaciarawe mbaarĩ ĩrĩa yothe aahaarĩĩte. Ningĩ akĩmũhe irio iria aatigĩĩtie ahũũna.

19 Naake Naomi akĩmũũria atĩrĩ, “Watinda ũkĩhaara mbaarĩ ĩno yothe kũ? Nĩ mũgũndainĩ wa ũ ũkũrutagĩra wĩra? MWATHANI aroraathima mũndũ ũcio wendire gũgwĩka wega!”

Naake Ruthu agĩkĩmenyithia Naomi atĩ aatindĩĩte akĩruta wĩra mũgũndainĩ wa mũndũ wetagwo Boazu.

20 Naake Naomi akiuga atĩrĩ, “MWATHANI aroraathima Boazu! Ti itherũ MWATHANI ndariganagĩrwo nĩ arĩa me muoyo o na arĩa akuũ.” Agĩthiĩ na mbere kuuga atĩrĩ, “Mũndũ ũcio nĩ wa mbarĩ iitũ, na nĩ ũmwe wa arĩa andũ arĩa mangĩtũmenyerera.”

21 Naake Ruthu akĩmwĩra atĩrĩ, “ Ningĩ aanjĩĩrire nyumage aruti aake a wĩra thuutha nginya rĩrĩa makaarĩĩkia kũgetha.”

22 Naake Naomi akĩĩra Ruthu atĩrĩ, “Mwarĩ wakwa, nĩ wega ũtwaranage na ndungata cia airĩĩtu cia Boazu mũgũndainĩ wake, nĩ amu wahota gũthĩĩnio wathiĩ mũgũndainĩ wa mũndũ ũngĩ.”

23 Kwoguo Ruthu agĩkĩrũmanĩrĩra na ndungata icio, agĩkĩhaara mbaarĩ, o nginya hĩndĩ ĩrĩa magetha ma mbaarĩ na ngano maathirire. Naake agĩthiĩ o na mbere gũtũũrania na nyaciarawe.

Ruthu 3

Ruthu kwĩgĩĩra na mũthuuri

1 Thuutha ũcio, Naomi akĩĩra Ruthu atĩrĩ, “Mwarĩ wakwa, nĩ wega ngũcarĩrie mũthuuri nĩ geetha ũkorwo ũrĩ na mũciĩ waku mwene.

2 Atĩrĩĩrĩ, Boazu, mũndũ ũcio mũrarutithanagia wĩra na ndungata ciake cia airĩĩtu-rĩ, nĩ wa nyũmba iitũ. Rĩu gĩthikĩrĩrie; hwaĩinĩ ũyũ nĩguo egũkorwo akĩhũũrĩra mbaarĩ kĩhuuhĩroinĩ.

3 Kwoguo gĩĩthambe, wĩhake maguta manungi wega, na wĩhumbe nguo ciaku iria njega mũno. Ũcooke ũthiĩ kĩhuuhĩroinĩ kũrĩa arahũũrĩra mbaarĩ, no ndũkaamwĩyonithie o nginya hĩndĩ ĩrĩa arĩrĩĩkia kũrĩa na kũnyua.

4 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa arĩthiĩ gũkoma-rĩ, ũrore wega handũ harĩa arĩkoma. Rĩrĩa arĩhĩtwo nĩ toro, ũthiĩ ũguũrie, ũkome magũrũinĩ maake. Naake nĩarĩkwĩra ũrĩa ũgwĩka.”

5 Naake Ruthu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩngwĩka ũguo wothe wanjĩĩra.”

6 Ruthu agĩgĩikũrũka kĩhuuhĩroinĩ, agĩĩka o ta ũrĩa nyaciarawe aamwĩrĩĩte.

7 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Boazu aarĩĩkirie kũrĩa na kũnyua, akĩigua ngoro yake ĩkeneete, agĩthiĩ agĩkoma hĩbainĩ ya mbaarĩ. Naake Ruthu agĩthiĩ aceemeete, akĩhumbũria magũrũ maake agĩkoma ho.

8 Ũtukũ gatagatĩ-rĩ, Boazu agĩũkĩra na ihenya, akĩĩgarũra, akĩmaka nĩkuona mũtumia akomeete magũrũinĩ maake.

9 Akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ we ũ?”

Naake Ruthu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ niĩ Ruthu ndungata yaku ya mũndũ wa nja. Ngitĩra niĩ, ndungata yaku ya mũndũ wa nja, amu we nĩ we ũngĩmenyerera.”

10 Boazu akĩmwĩra atĩrĩ, “Mwarĩ wakwa, MWATHANI arokũraathima, nĩ amu nĩwonanĩĩtie wĩhokeku mũnene na ũrĩa ũreeka rĩu, gũkĩra ũrĩa wekĩire nyaciaraguo. Nĩũngĩthiĩte gũcaria aanake, o na marĩ ngĩa kana itonga, no ndwĩkĩĩte ũguo.

11 Rĩu, mwarĩ wakwa, ndũgeetigĩre; nĩngũkũhingĩria maũndũ moothe marĩa ũkũũria, nĩ ũndũ andũ oothe a itũũra rĩĩrĩ riitũ nĩmooĩ wĩ mũndũ wa nja mũkinyanĩru.

12 Ti itherũ nĩ niĩ ũmwe wa arĩa mangĩkũmenyerera, no nĩharĩ mũndũ ũngĩ mũkuhanĩrĩirie makĩria kũngĩra.

13 Raara gũũkũ ũtukũ ũyũ, na rũũciinĩ nĩtũkaarora kana mũndũ ũcio nĩegwĩtĩkĩra gũkũmenyerera. Angĩtĩkĩra, no wega; angĩrega, nĩndehĩta na MWATHANI ũrĩa mũtũũra muoyo atĩ niĩ nĩngakũmenyerera. Rĩu gĩkome nginya gũkĩe.”

14 Kwoguo Ruthu agĩkoma o hau magũrũinĩ ma Boazu nginya gũgĩkĩa. No rĩĩrĩ, Ruthu akĩrooka gũũkĩra rũũciinĩ tene kwĩ na mairia, nĩ amu Boazu ndeendaga mũndũ o na ũmwe amenye atĩ Ruthu aaraire kũu.

15 Boazu agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Ruta cuka ũcio waku ũũtambũrũkie haaha.” Ruthu agĩĩka o ta ũguo. Naake Boazu agĩitĩrĩra hakuhĩ kiro mĩrongo ĩĩrĩ cia mbaarĩ, akĩmũigĩrĩra. Naake Ruthu agĩcooka itũũrainĩ na mbaarĩ ĩyo.

16 Rĩrĩa aakinyire mũciĩ nyaciarawe akĩmũũria atĩrĩ, “Mwarĩ wakwa, ũhoro ũrathiire atĩa?”

Naake Ruthu akĩmũtaarĩria ũrĩa wothe Boazu aamwĩkĩire.

17 Ruthu akiuga atĩrĩ, “Aanjĩĩrire atĩ ndigooke kũrĩ we mooko matheri, na kwoguo akĩĩhe mbaarĩ ĩno yothe.”

18 Naomi akĩmwĩra atĩrĩ, “Mwarĩ wakwa, kirĩrĩria o ro ũguo nginya hĩndĩ ĩrĩa ũrĩmenya ũrĩa ũhoro ũyũ ũrĩrĩĩkĩrĩra, nĩ gũkorwo Boazu ndangĩhuurũka ũũmũũthĩ nginya arĩthondeka ũhoro ũcio.”

Ruthu 4

Boazu kũhikia Ruthu

1 Boazu agĩthiĩ kĩhingoinĩ gĩa itũũra, agĩikara thĩ ho. Na rĩĩrĩ, mũndũ wa mbarĩ yao ũrĩa aarĩĩtie ũhoro wake, akĩhĩtũkĩra ho. Naake Boazu akĩmwĩta, akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũraata wakwa, ũka ũikare thĩ haaha.” Kwoguo mũndũ ũcio agĩthiĩ harĩ Boazu, agĩikara thĩ.

2 Naake Boazu agĩĩta athuuri ikũmi a itũũra, akĩmeera o nao maikare thĩ hau, nao magĩgĩikara thĩ.

3 Boazu agĩkĩĩra mũndũ ũcio wa mbarĩ yao atĩrĩ, “Naomi nĩarĩĩkĩĩtie gũcooka kuuma bũrũri wa Moabi, na nĩarenda kwendia gĩthaka kĩrĩa kĩarĩ kĩa Elimeleku, mũndũ wa mbarĩ iitũ.

4 Nĩ ũndũ ũcio, ndagĩciiria atĩ nĩwagĩrĩirwo nĩkũmenya ũhoro ũcio. Rĩu angĩgĩkorwo nĩũgũkĩenda, kĩĩgũrĩre mbere ya athuuri aya a andũ aitũ na ya angĩ maikarĩĩte thĩ haaha. Angĩkorwo ndũgũkĩenda-rĩ, no ũũnjĩĩre. Wee nĩ we wagĩrĩirwo nĩgũkĩgũra, na niĩ nĩ niĩ ingĩkĩgũra ũngĩkorwo ndũgũkĩenda.”

Naake mũndũ ũcio akiuga atĩrĩ, “Nĩngũkĩgũra.”

5 Naake Boazu akiuga atĩrĩ, “Wagũra gĩthaka kĩu kuuma kũrĩ Naomi, no mũhaka ũkĩgũranĩrie hamwe na Ruthu,mũtumia wa ndigwa ũrĩa Mũmoabi, nĩ geetha gĩthaka kĩu gĩtũũre kĩrĩ kĩa mũciĩ wa ũcio ũrĩkĩĩtie gũkua.”

6 Naake mũndũ ũcio agĩcookia atĩrĩ, “Hakĩrĩ ũguo, nĩndatigana na kĩhooto gĩakwa, ndingĩhota kũgũra gĩthaka kĩu, tondũ ũguo nĩ ta kuuga ciana ciakwa itingĩkĩgaya. Kĩĩgũrĩre arĩ we; kaba niĩ ndigane nakĩo.”

7 Na rĩĩrĩ, mũtugo ũrĩa warĩ kuo matukũinĩ ma tene thĩinĩ wa Isiraeli ũkoniĩ kũgũra kana gũkũũrania indo warĩ atĩ, mũndũ ũrĩa ũrendia kĩndũ aarutaga kĩraatũ gĩake agakĩnengera mũndũ ũrĩa ũragũra. Ũguo nĩguo andũ a Isiraeli moonanagia atĩ ũndũ ũcio nĩwarĩĩka.

8 Kwoguo hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũcio eerire Boazu atĩrĩ, “Kĩĩgũrĩre arĩ we,” aarutire kĩraatũ gĩake, agĩkĩnengera Boazu.

9 Naake Boazu agĩkĩĩra athuuri acio o na andũ arĩa angĩ oothe maarĩ ho atĩrĩ, “Inyuĩ mũrĩ aira atĩ ũũmũũthĩ nĩndagũra kuuma kũrĩ Naomi indo ciothe iria ciarĩ cia Elimeleku, o na iria ciothe ciarĩ cia aariũ aake Kilioni na Mahaloni.

10 O na ningĩ ndagũra Ruthu, ũcio Mũmoabi, mũtumia ũrĩa watigirwo nĩ Mahaloni, atuĩke mũtumia wakwa. Ndeeka ũguo nĩguo gĩthaka kĩu gĩtũũre kĩrĩ kĩa mũciĩ wa ũrĩa ũrĩkĩĩtie gũkua, na rĩĩtwa rĩake rĩtũũre gatagatĩinĩ ka andũ aao na andũ a itũũra rĩao. Inyuĩ mũrĩ aira mũthenya wa ũũmũũthĩ.”

11 Nao andũ arĩa oothe maarĩ hau kĩhingoinĩ, o na athuuri makiuga atĩrĩ, “Ithuĩ tũrĩ aira. MWATHANI arotũma mũtumia ũcio ũgũũka gwaku mũciĩ atuĩke ta Rakeli, o na ta Lea, arĩa maaciarĩire Jakubu ciana nyingĩ. Nawe ũrotuĩka gĩtonga mbarĩinĩ ya Efiratha, na ũrogĩa igweta thĩinĩ wa Bethilehemu.

12 Ciana iria MWATHANI egũkũhe na mũtumia ũcio irotũma nyũmba yaku ĩtuĩke ta nyũmba ya Perezu, mũrũ wa Juda na Tamaru.”

Boazu na njiarwa ciake

13 Kwoguo Boazu agĩtwara Ruthu mũciĩ, agĩtuĩka mũtumia wake. Agĩcooka agĩkoma naake, naake MWATHANI agĩtũma agĩe na nda, agĩciara kaana ga kahĩĩ.

14 Nao atumia makĩĩra Naomi atĩrĩ, “MWATHANI arogaathwo! Amu ũũmũũthĩ nĩakũheete kahĩĩ ga gũtũũria rĩĩtwarĩ a mũciĩ wanyu na gagũgagũteithagia. Kahĩĩ kau karoogĩa igweta thĩinĩ wa Isiraeli!

15 Mũtumia wa mũũrũguo nĩakwendeete, o na nĩagwĩkĩire maũndũ maingĩ gũkĩra aariũ mũgwanja. Rĩu nĩagũciarĩire mũcũkũrũ ũrĩa ũgaatũma ũcooke kwĩigua na agũtirithie wakũra.”

16 Naake Naomi agĩkĩoya kaana kau, agĩkaigĩrĩra gĩthũriinĩ gĩake, agĩtuĩka mũkareri.

17 Nao atumia a itũũra magĩtua kaana kau Obedi. Makĩĩra andũ oothe atĩrĩ, “Naomi nĩaciarĩirwo kahĩĩ!”

Obedi nĩwe warĩ ithe wa Jesii, ũrĩa warĩ ithe wa Daudi.

18 Na rĩĩrĩ, njiarwa cia Perezu nĩcio ici:

19 Perezu aarĩ ithe wa Hezironi, Hezironi aarĩ ithe wa Ramu, Ramu aarĩ ithe wa Aminadabu,

20 Aminadabu aarĩ ithe wa Nahashoni, Nahashoni aarĩ ithe wa Salimoni,

21 Salimoni aarĩ ithe wa Boazu, Boazu arĩ ithe wa Obedi,

22 Obedi aarĩ ithe wa Jesii, naake Jesii aarĩ ithe wa Daudi.

Atiirĩrĩri Bũrũri 1

Mũhĩrĩga wa Juda na wa Simeoni gũtaha Adonibezeku

1 Na rĩĩrĩ, Joshua arĩĩkia gũkua Aisiraeli makĩũria MWATHANI atĩrĩ, “Rĩu-rĩ, nĩ andũ arĩkũ aitũ mekwamba gũthiĩ gũtharĩkĩra andũ a Kanaani?”

2 Naake MWATHANI akĩmacookeria atĩrĩ, “Mũhĩrĩga wa Juda nĩwambĩrĩrie, na nĩngũmahe bũrũri ũcio ũtuĩke wao.”

3 Nao andũ a mũhĩrĩga wa Juda makĩĩra andũ a mũhĩrĩga wa Simoni atĩrĩ, “Ũkaai tũthiĩ mũgatũteithĩrĩrie gũtharĩkĩra bũrũri ũrĩa tũgaĩirwo ũtuĩke witũ, tũgĩtharĩkĩre Akanaani tũrĩ hamwe; ithuĩ na ithuĩ nĩtũgaatwarana na inyuĩ mũkĩĩnyiitĩra bũrũri ũrĩa mũgaĩirwo ũtuĩke wanyu.” Kwoguo mũhĩrĩga wa Simeoni na wa Juda ĩgĩgĩthiĩ kũrũa ĩ hamwe.

4 Naake MWATHANI nĩamateithĩrĩirie makĩhoota Akanaani na Aperizi. Maahootire andũ ngiri ikũmi (10,000) kũu Bezeku.

5 Na rĩĩrĩ, kũu Bezeku maakorire Adonibezeku, makĩmũhũũra.

6 Naake agĩĩthara, no magĩkĩmũingatithia o nginya makĩmũnyiita. Maamũnyiita, magĩtinia ciara ciake iria nene cia mooko na cia magũrũ.

7 Naake Adonibezeku akiuga atĩrĩ, “Athamaki mĩrongo mũgwanja arĩa ndatinithĩĩtie ciara iria nene cia mooko na cia magũrũ maatũũraga marĩaga matigari rungu rwa meetha yakwa. Atĩrĩĩrĩ, o ũguo ndameekire, noguo naake Ngai anjĩkĩĩte.” Agĩcooka agĩtwarwo Jerusalemu na kũu nĩkuo aakuĩrĩire.

Mũhĩrĩga wa Juda kũhoota Jerusalemu na Heburoni

8 Andũ a Juda magĩgĩtharĩkĩra Jerusalemu na magĩkĩrĩtaha, makĩũraga andũ oothe aarĩo na magĩcooka makĩrĩcina.

9 Thuutha ũcio andũ a Juda magĩikũrũka magĩthiĩ gũtharĩkĩra Akanaani arĩa maatũũraga bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma, magũrũinĩ ma irĩma, o na werũinĩ ũrĩa mũũmũ ũrĩ na mwena wa kĩanda.

10 Thuutha ũcio nĩmaatharĩkĩire Akanaani arĩa maatũũraga Heburoni. Heburoni tene gwetagwo Kiriathu Ariba. Mahootire mbarĩ cia Sheshai, Ahimani, o na Talimai kũu Heburoni.

Othinieli kũhoota itũũra rĩa Debiri

11 Andũ a Juda moima kũu magĩthiĩ gũtharĩkĩra itũũra rĩa Debiri. Debiri tene narĩo rĩetagwo Kiriathu Seferi

12 Na rĩĩrĩ, mũndũ ũmwe wao wetagwo Kalebu agĩkiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũrĩa ũkũhũũrana na Kiriathu Seferi na arĩtahe, nĩngũmũhe mwarĩ wakwa Akisa atuĩke mũtumia wake.”

13 Na rĩĩrĩ, Othinieli mũũriũ wa Kenazi, mũrũ wa nyina na Kalebu ũrĩa mũnyiinyi nĩ we warĩtahire, na kwoguo Kalebu agĩkĩmũhe mwarĩ Akisa agatuĩke mũtumia wake.

14 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa ũhiki Othinieli akĩringĩrĩria Akisaahooe ithe mũgũnda. Naake Akisa akiuma igũrũ rĩa ndigiri yake, naake ithe akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ ũbatairio nĩkĩo?”

15 Akisa akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ngwenda ũhe kĩheeo; ndagũthaitha he kũndũ kwĩ na ithima cia maaĩ nĩ ũndũ mũgũnda ũrĩa ũheete wĩ bũrũriinĩ ũtarĩ maaĩ.” Naake Kalebu agĩkĩmũhe ithima cia maaĩ iria ciarĩ na mwena wa na rũgongo o na wa na kĩanda.

Ũhootani wa mũhĩrĩga wa Juda na wa Benjamini

16 Njiarwa cia mũthoniwe wa Musa iria cietagwo Akeni ikĩambatania na andũ a Juda kuuma Jeriko, itũũra rĩrĩa rĩetagwo itũũra rĩa Mĩkĩndũ, magĩthiĩ werũinĩ wa Juda, ũrĩa warĩ gũkuhĩ na Aradi na magĩtũũrania na Aamaleki kuo.

17 Na rĩĩrĩ, andũ a Juda marĩ na a Simeoni nĩmaahootire Akanaani arĩa maatũũraga Zebathi, makĩananga itũũra rĩu na makĩrĩruma makĩrĩĩta Horima.

18-19 MWATHANI nĩateithirie andũ a Juda magĩkĩĩnyiitĩra bũrũri ũrĩa ũrĩ ĩrĩma, no matiahotire gũtaha matũũra ma Gaza, Ashikeloni o na kana Ekironi hamwe na icagi iria ciathiũrũrũkĩirie. Andũ acio maatũũraga rũteereinĩ rwa iria na maarĩ na ngaari cia mbarathi cia cuuma, nĩ ũndũ ũcio andũ a Juda matiahotire kũmaingata.

20 Kalebu aaheirwo bũrũri wa Heburoni o ta ũrĩa Musa oigĩĩte, naake agĩkĩingata mbarĩ ithatũ cia ciana cia Anaki ĩkiuma kuo.

21 No rĩĩrĩ, andũ a Benjamini matiigana kũingata Ajebusi arĩa maatũũraga Jerusalemu, na kwoguo Ajebusi matũũranagia na andũ a Benjamini kũu Jerusalemu nginya ũũmũũthĩ.

Mũhĩrĩga wa Efiraimu na wa Manase kũhoota bũrũri wa Betheli

22-23 Mũhĩrĩga wa Efiraimuna wa Manase ĩgĩthiĩ gũtharĩkĩra Betheli. Mbere ĩyo Betheli gwetagwo Luzi. MWATHANI nĩamateithirie. Nĩmaatũmire athigaani magathigaane Betheli.

24 Nao magĩthiĩ nĩmaacemanirie na mũndũ woimaga itũũra rĩu makĩmwĩra atĩrĩ, “Tuonie itoonyero rĩa itũũra rĩĩrĩ na nĩtũgaagwĩka maũndũ meega.”

25 Naake mũndũ ũcio nĩamoonirie itoonyero rĩa itũũra, nao andũ a Efiraimu na a Manase makĩũraga andũ oothe a itũũra rĩu o tiga mũndũ ũcio na mũciĩ wake wothe.

26 Naake mũndũ ũcio akiuma kũu agĩthiĩ bũrũri wa Ahiti, agĩaka itũũra kuo akĩrĩĩta Luzi na nĩguo rĩĩtagwo o na ũũmũũthĩ.

Andũ arĩa mataingatirwo nĩ Aisiraeli

27 Atĩrĩĩrĩ, mũhĩrĩga wa Manase ndũigana kũrutũrũra atũũri a Bethi Shani, Taanaka, Dori, Ibileamu, o na kana Megido o hamwe na andũ arĩa maatũũraga icagi iria irigicĩirie matũũra macio. Akanaani maathiire na mbere gũtũũra kuo.

28 No rĩĩrĩ, rĩrĩa Aisiraeli maagĩire na hinya wa kũigana nĩmaarutithirie Akanaani acio wĩra na hinya no matiamaingatire moime bũrũri ũcio.

29 Mũhĩrĩga wa Efiraimu o naguo ndũigana kũrutũrũra Akanaani arĩa maatũũraga itũũra rĩa Gezeri. Akanaani maathiire na mbere gũtũũrania nao.

30 Mũhĩrĩga wa Zebuluni o naguo ndũigana kũrutũrũra atũũri a Kitironi o na kana a Nahaloli. Akanaani acio maathiire na mbere gũtũũrania na Aisiraeli no nĩmaarutithagio mawĩra maritũ.

31 Mũhĩrĩga wa Asheri naguo ndwaingatire atũũri a matũũra ma Ako, Sidoni, Ahilabu, Akizibu, Heliba, Apeku, o na kana a Rehobu.

32 Kwoguo andũ a Asheri maatũũranagia na Akanaani arĩa maarĩ eene bũrũri nĩ gũkorwo matiigana kũmaingata.

33 Mũhĩrĩga wa Nafutali ndwaingatire atũũri a matũũra ma Bethi Shemeshi na Bethanathu, no Andũ a Nafutali maatũũranirie na Akanaani eene bũrũri, no nĩmaamatuire a kũmarutagĩra mawĩra marĩa maritũ.

34 Atĩrĩĩrĩ, Aamori nĩmaahatĩkire andũ a mũhĩrĩga wa Dani magatũũre bũrũri ũrĩa warĩ irĩma, matiameetĩkĩririe maikũrũke kũrĩa kwaraganu.

35 Aamori nĩmaathiire na mbere gũtũũra Aijaloni, Shaalibimu na kĩrĩmainĩ kĩa Heresi. No mũhĩrĩga wa Efiraimu na wa Manase nĩyamaigire rungu rwa wathani wayo ĩkĩmatua a kũmĩrutagĩra mawĩra marĩa maritũ.

36 Mũhaka wa Aedomu wambĩrĩirie mwambatoinĩ wa Akirabimu, ũgathiĩ ũguo o nginya Rwaroinĩ rwa ihiga na ũgathiĩ na kũu mbere yarĩo.

Atiirĩrĩri Bũrũri 2

Mũraika wa MWATHANI kwarĩria Aisiraeli marĩ Bokimu

1 Na rĩĩrĩ, mũraika wa MWATHANI akĩambata oimĩĩte Giligali agĩthiĩ Bokimu. Agĩcooka akĩĩra Aisiraeli atĩrĩ, “Nĩ niĩ ndamũrutire Misiri ngĩmũreehe bũrũri ũyũ ndeerĩire maathooguo nĩngaamahe. Na rĩĩrĩ, nĩndoigire atĩ niĩ ndirĩ hingo ngathũũkia kĩrĩĩkanĩro gatagatĩinĩ gaakwa na inyuĩ.

2 Inyuĩ na inyuĩ mũtirĩ hingo mũkaarĩa kĩrĩĩko na atũũri a bũrũri ũyũ. Nĩmũgaatharũria igongoona ciao ciothe. No rĩĩrĩ, mũtiigana kũhingia ũrĩa ndamwĩrire. Nĩmũreganĩĩte na uuge wakwa biũ.

3 Ngũkĩmwĩra atĩrĩ, ‘O na niĩ ndikũmaingata mamũthengere. Megũtũũra marĩ thũ cianyu, ngai ciao nacio ituĩke cia kũmũhĩngithagia.’ ”

4 Mũraika wa MWATHANI arĩĩkia kuuga ũguo, ciana ciothe cia Aisiraeli igĩkiugĩrĩria na ikĩrĩra mũno,

5 na nĩkĩo maatuire handũ hau Bokimu.Nao andũ a Isiraeli magĩkĩrutĩra MWATHANI magongoona ho.

Joshua gũkua

6 Naake Joshua akĩrekereria andũ mathiĩ; magĩgĩthiĩ o andũ kwĩgwatĩra bũrũri ũrĩa warĩ wa gũtuĩka igai rĩao.

7 Hĩndĩ ĩrĩa yothe Joshua aarĩ muoyo, andũ a Isiraeli nĩmaathĩkagĩra MWATHANI. O na akua, no maathiire na mbere gwĩka ũguo hĩndĩ ĩrĩa yothe atongoria, arĩa meyoneire maũndũ ma hinya marĩa MWATHANI eekĩire andũ a Isiraeli, maarĩ muoyo.

8 Joshua, ndungata ĩyo ya MWATHANI, o we mũrũ wa Nuni aakuire arĩ na ũkũrũ wa mĩaka igana na ikũmi.

9 Na aathikirwo o mũgũndainĩ wake itũũrainĩ rĩa Timinathu Sera bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma wa Efiraimu, mwena wa na rũgongo wa kĩrĩma kĩa Gaashu.

10 Rũciaro rũu ruothe rwathira, rũciaro rũrĩa rwokire thuutha rũkĩriganĩrwo nĩ MWATHANI o na maũndũ marĩa eekĩire Aisiraeli.

Aisiraeli gũtiga gũthaathaiya MWATHANI

11 Aisiraeli nĩmaahĩtĩirie MWATHANI na makĩambĩrĩria gũtungatĩra ngai iria cietagwo Baali.

12 Magĩkĩhuutatĩra MWATHANI, Ngai wa maithe maao, ũrĩa wamarutĩĩte Misiri. Magĩgĩĩcarĩria ngai ingĩ kuuma kũrĩ andũ arĩa matũũranagia nao na makĩambĩrĩria gũcithaathaiya. Magĩgĩtũma maraakara ma MWATHANI mambararũke.

13 Magĩkĩhuutatĩra MWATHANI na magĩtungatĩra Baali na Asitarite.

14 Na njĩra ĩyo MWATHANI agĩkĩraakarĩra Aisiraeli na akĩmanenganĩra mookoinĩ ma thũ imatharĩkĩre na imatahe. MWATHANI arekereirie thũ ciao iria ciamathiũrũrũkĩirie imatoorie o nginya makĩremwo nĩkwĩgitĩra o eene.

15 Mangĩoimagarire kũrũa, MWATHANI aamahatagĩrĩria ũũruinĩ, o ta ũrĩa ameerĩĩte, magagĩkoragwo hatĩkainĩ nene.

16 Thuutha ũcio MWATHANI nĩatũmĩire Aisiraeli atongoria arĩa mamarutire wathoinĩ wa arĩa mamatharĩkagĩra na makamataha

17 No o na kũrĩ ũguo matiigana gũthikĩrĩria atongoria acio aao nĩ gũkorwo nĩmaagire kwĩhoka MWATHANI magatungatagĩra ngai ingĩ. Maithe maao nĩmaathĩkagĩra maathani ma MWATHANI, no rũciaro rũu rwerũ rũkĩaga gwĩka ũguo.

18 MWATHANI angĩamaheire mũtongoria, akoragwo hamwe na mũtongoria ũcio na akahonokagia andũ kuuma kũrĩ thũ ciao matukũ moothe mũtongoria ũcio aarĩ muoyo. Nĩ gũkorwo nĩaringagwo nĩ tha nĩ ũndũ wa mũcaayo wao na nĩ ũndũ wa ũrĩa maahinyagĩrĩrio.

19 No rĩĩrĩ, mũtongoria aarĩkia gũkua, Aisiraeli macookaga na thuutha na maatuĩkaga ooru gũkĩra maithe maao. Makuruhanaga na ngai ingĩ, magaciitungatĩra na magacinamĩrĩra. Ningĩ nĩmaaregaga gũtigana na ũremi ũcio wao.

20 Nĩ ũndũ ũcio MWATHANI nĩaraakarĩire Aisiraeli akiuga atĩrĩ, “Tondũ andũ aya nĩmagararĩĩte kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa ndarĩĩkanĩire na maithe maao, na makaaga kũnjathĩkĩra,

21 kuuma rĩu ndikaamathengeria rũũrĩrĩ o na rũmwe rwa iria Joshua aatigire kuo atanakua.

22 Nĩndĩcitũmagĩra kuona kana Aisiraeli nĩmehaarĩirie kũrũmĩrĩra njĩra ya MWATHANI ta maithe maao, kana aaca.”

23 Nĩ ũndũ ũcio MWATHANI agĩgĩĩtĩkĩria ndũũrĩrĩ icio gũtũũra bũrũri ũcio na ndaigana kũreka Joshua acitoorie o na kana gũcirutũrũra thuutha wa Joshua gũkua.

Atiirĩrĩri Bũrũri 3

Matigari ma ndũũrĩrĩ iria ciarĩ Kanaani

1 Nĩ ũndũ ũcio MWATHANI nĩetĩkĩririe ndũũrĩrĩ imwe itigare, nĩ geetha ageragie Aisiraeli arĩa matarũĩte mbaara cia Kanaani.

2 Eekire ũguo athoomithie rũciaro o rũciaro rwa andũ a Isiraeli mbaara na makĩria arĩa mataarũĩte mbaara mbere ĩyo.

3 Arĩa maatigarire bũrũri ũcio nĩ andũ a matũũra mataano ma Afilisiti, Akanaani oothe, Asidoni, na Ahivi arĩa maatũũraga irĩmainĩ cia Lebanoni kuuma rũgongo rwa Baali Herimoni o nginya itoonyero rĩa Hamathu.

4 Ndũũrĩrĩ icio ciarĩ o cia kũgeria Aisiraeli kana nĩmarĩrũmagĩrĩra maathani ma MWATHANI o marĩa aathĩĩte maithe maao ahũthĩrĩĩte Musa.

5 Kwoguo andũ a Isiraeli maatũũraga gatagatĩ ka Akanaani, Ahiti, Aamori, Aperizi, Ahivi, na Ajebusi.

6 Nĩmahikanagia nao o na magathaathayagia ngai ciao.

Othinieli

7 Na rĩĩrĩ, Aisiraeli nĩmaakĩriganĩirwo nĩ MWATHANI wao makĩmũhĩtĩria na magĩthaathaya mĩhianano ya Baali o na ya Ashera.

8 MWATHANI agĩkĩraakarĩra Aisiraeli na agĩkĩmanenganĩra wathoinĩ wa Kushani Rishathaimu, ũrĩa warĩ mũthamaki wa Mesopotamia; nao makĩmũtungatĩra mĩaka ĩnaana.

9 Hĩndĩ ĩyo Aisiraeli magĩkaĩra MWATHANI, naake MWATHANI agĩgĩtũma mũndũ wa kũmahonokia. Naake aarĩ Othinieli mũrũ wa Kenazi. Kenazi aarĩ mũrũ wa nyina na Kalebu ũrĩa mũnyiinyi.

10 Ũcio agĩgĩikũrũkĩrwo nĩ Roho wa MWATHANI na agĩtuĩka mũtongoria thĩinĩ wa Isiraeli. Naake agĩthiĩ akĩhũũrana na Kushani Rishathaimu, mũthamaki wa Mesopotamia. Naake MWATHANI akĩneana Kushani Rishathaimu mookoinĩ maake akĩmũhoota.

11 Bũrũri ũgĩkĩgĩa thaayũ mĩaka mĩrongo ĩna na thuutha ũcio Othinieli mũrũ wa Kenazi agĩkua.

Ehudi

12 Aisiraeli nĩmaacookire makĩhĩtĩria MWATHANI. MWATHANI agĩgĩĩkĩra Egiloni, mũthamaki wa Amoabi, hinya kũrũũga Aisiraeli.

13 Egiloni agĩgĩcookanĩrĩria Amoabi na Aamaleki agĩthiĩ kũrũa na Aisiraeli, akĩmahoota na akĩĩnyiitĩra Jeriko, itũũra rĩrĩa rĩetagwo na rĩĩtwa rĩngĩ, itũũra rĩa Mĩkĩndũ.

14 Aisiraeli maatũũrire rungu rwa Egiloni mũthamaki wa Amoabi mĩaka ikũmi na ĩnaana.

15 No Aisiraeli nĩmaakaĩire MWATHANI, naake akĩmatũmĩra mũndũ wa kũmahonokia. Mũndũ ũcio aarĩ Ehudi, mũrũ wa Gera ũrĩa warĩ wa mũhĩrĩga wa Benjamini. Ehudi aarĩ wa kĩmotho. Aisiraeli nĩmaathuurire Ehudi atwarĩre Egiloni mũthamaki wa Amoabi mbeeca ciao cia igooti.

16 Naake Ehudi agĩĩthondekera rũhiũ rwa njora rwa nuthu mita kũraiha na akĩrũnoora mĩena yerĩ. Agĩcooka akĩrwĩyoha njohero mwena wa ũrĩo rungu wa nguo ciake.

17 Agĩgĩtwarĩra Egiloni mũthamaki wa Amoabi mbeeca cia igooti. Na rĩĩrĩ, Egiloni aarĩ mũndũ mũnoru mũno.

18 Ehudi arĩĩkia kũnenganĩra mbeeca cia igooti, akĩhe arĩa maacikuuĩĩte rũũtha mainũke.

19 No we akinya harĩa haarĩ mahiga maicũhie gũkuhĩ na Giligali, akĩhũndũka kũrĩ Egiloni akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũthamaki, ndĩ na ndũmĩrĩri ya hitho ĩgũkoniĩ.” Naake mũthamaki agĩkĩĩra ndungata ciake atĩrĩ, “Tatũtigeei ithuiki.” Hingo ĩyo Ehudi naake agĩtoonya.

20 Mũthamaki aikaire arĩ wiki nyũmbainĩ ya ngoroba kũrĩa aikaraga rĩrĩa riũa rĩahiũha. Ehudi agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Ndĩ na ndũmĩrĩri yumĩĩte kũrĩ Ngai nĩ ũndũ waku.” Mũthamaki agĩgĩũkĩrĩria gĩtĩ gĩake akĩrũũgama.

21 Ehudi agĩgĩtambũrũkia guoko gwake kwa ũmotho agĩcomora rũhiũ rwa njora kuuma mwena wake wa ũrĩo agĩtheeca mũthamaki nda naruo.

22 Mũtĩ wa nyiitĩro wa rũhiũ o naguo ũgĩtoonya o nda thĩinĩ rũkĩmũtũrĩkania, maguta maake magĩgĩthika rũhiũ rũu, nĩ gũkorwo Ehudi ndarũcomorire.

23 Ehudi akiuma agĩcookia mĩrango ya nyũmba ĩyo ya ngoroba, agĩĩkĩra konji.

24 Ehudi oima, ndungata nĩciokire, no ciona atĩ mĩrango ya ngoroba yarĩ mĩĩkĩre konji, ikĩĩĩra atĩ mũthamaki nĩgwĩteithia areteithĩria kĩoroinĩ kĩa nyũmba ya ngoroba.

25 Igĩgĩeterera o nginya igĩthethũka. Aaga kũhingũra mũrango, ikĩoya cabi ikĩhingũra. Ciakorire mũnene wacio akomeete hau thĩ arĩ mũkuũ.

26 Ehudi oorire rĩrĩa cietereire, agĩthiĩ akĩhĩtũka harĩa haarĩ mahiga macũhie akĩũrĩra Seira.

27 Akinya kuo akĩhuuhithia karumbeeta kũu bũrũri wa irĩma wa Efiraimu nĩguo Aisiraeli mehaarĩrie gũthiĩ mbaara. Thuutha ũcio Aisiraeli magĩgĩikũrũka amatongoreetie.

28 Akĩmeera atĩrĩ, “Nũmĩrĩraai nĩ gũkorwo MWATHANI nĩanenganĩrĩĩte Amoabi arĩa matũire marĩ thũ cianyu mookoinĩ maanyu.” Magĩkĩmũrũmĩrĩra makĩnyiita mariũko moothe ma Jorodani marĩa maaringagĩra na matiarekire o na ũmwe wao aringe.

29 Mũthenya ũcio nĩmooragire thigari ta ngiri ikũmi (10,000) cia Amoabi iria cioĩ mbaara mũno; gũtiahonokire o na ũmwe.

30 Ũguo nĩguo Amoabi maahootirwo nĩ Aisiraeli mũthenya ũcio. Bũrũri ũgĩkĩgĩa na thaayũ mĩaka mĩrongo ĩnaana.

Shamigari

31 Mũtongoria ũrĩa warũmĩrĩire nĩ Shamigari mũũriũ wa Anathi. Ũcio naake aahonokirie Aisiraeli na kũũraga Afilisiti magana matandatũ na kĩboko gĩa kũhũũra ng’ombe cia kũrĩma.