IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Mũthamaki Hezekia kũũria Isaia ũtaaro

1 Rĩrĩa mũthamaki Hezekia aiguire ũhoro ũcio, o naake agĩtembũranga nguo ciake nĩ kĩeha, agĩcooka agĩĩkĩra nguo ya ikũnia, agĩthiĩ Hekaarũinĩ ya MWATHANI.

2 Ningĩ agĩtũma Eliakimu ũrĩa warĩ mũnene wa nyũmba ya mũthamaki marĩ na Shebina ũrĩa warĩ karani ka mũthamaki, hamwe na athĩnjĩri Ngai arĩa maikangĩĩtie matukũ mathiĩ kũrĩ mũnabii Isaia mũrũ wa Amozu. O nao magĩthiĩ meehumbĩĩte nguo cia makũnia.

3 Aameerire mathiĩ meere Isaia atĩrĩ, “Ũũmũũthĩ nĩ mũthenya wa ruwo, nĩkũherithio tũraherithio na tũgaconorwo. Ithuĩ tũhaana o ta mũtumia ũkinyĩrĩirwo nĩ ihinda rĩake rĩa gũciara, na ndarĩ na hinya wa gwĩka ũguo.

4 Mũthamaki wa Aasiria nĩatũmĩĩte mũnjaama wake ũrĩa mũnene ooke arume Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo. MWATHANI Ngai waku aroigua irumi icio na aherithie acio marumanĩĩte. Kwoguo hoera andũ aitũ arĩa matigarĩĩte.”

5 Ndungata cia mũthamaki Hezekia ciakinya kwa Isaia aaciĩrire

6 ithiĩ ikeere Hezekia atĩrĩ, “MWATHANI arakwĩra atĩ ndũkaamakio nĩ mĩgambo ĩrĩa waiguire mũthamaki wa Aasiria akĩnjambia nayo.

7 Nĩngũmwĩkĩra ngoro ĩngĩ na nĩakũreeherwo ndũmĩrĩri ya mũhuuhu na amĩigua nĩegũcooka bũrũri wake mwene. Nĩngaatũma ooragĩrwo o bũrũriinĩ wake na rũhiũ rwa njora.”

Aasiria gũtũma ndũmĩrĩri ingĩ

8 Na rĩĩrĩ, mũnjaama ũcio Mũasiria nĩamenyire atĩ mũthamaki wake nĩoimĩĩte Lakishi agathiĩ kũhũũra itũũra rĩa Libina. Agĩgĩthiĩ kuo magacookanie ndundu.

9 Na rĩĩrĩ, Aasiria nĩmaanyiitire ũhoro atĩ, mbũtũ cia Amisiri itongoreetio nĩ mũthamaki Tirihaka wa Ethiopia ciarĩ njĩra igĩũka kũmatharĩkĩra. Mũthamaki wa Aasiria aanyiita ũhoro ũcio, agĩtũmĩra Hezekia mũthamaki wa Juda

10 njaama imwĩre atĩrĩ, “Ngai ĩyo wĩhokeete ĩkwĩrĩĩte atĩ ndũkũneanwo mookoinĩ maakwa, no ndũgeetĩkĩre kũheenererio nĩ ũhoro ũcio.

11 Nĩũiguĩte ũrĩa mũthamaki wa Aasiria eekaga bũrũri o wothe ũrĩa atuĩte atĩ nĩekũwananga. Rĩu-rĩ, ũreciiria wee nĩũkũhonoka?

12 Atĩrĩĩrĩ, aabaaba maahũũrire na makĩharagania matũũra ma Gozani, Harani, Rezefu, o na makĩũraga andũ arĩa matũũraga Bethedeni kũu Telasaru, na gũtirĩ ngai o na ĩmwe ya matũũra macio ĩngĩahotire kũmahonokia.

13 Athamaki a matũũra ma Hamathu, Aripadi, Sefarivaimu, Hena na Iva, rĩu marĩ ha?”

14 Naake mũthamaki Hezekia akĩoya marũa macio kuuma harĩ njaama icio na akĩmathooma. Agĩcooka agĩthiĩ Hekaarũinĩ ya MWATHANI, akĩmatambũrũkia kuo,

15 akĩhooya akiuga atĩrĩ, “MWATHANI Mwene Hinya Wothe, o wee Ngai wa Isiraeli, wee ũikarĩire ciũmbe iria irĩ mathagu, wee wiki no we Ngai. Wee nĩ we wathaga moothamaki moothe ma thĩ. Wee nĩ we wombire igũrũ na thĩ.

16 Rĩu MWATHANI, tega matũ ũigue. Hingũra maitho ũbaare maũndũ marĩa matũkorereire. Thikĩrĩria mĩario yothe ĩrĩa Senakeribu aarĩĩtie agakũruma wee Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo.

17 MWATHANI, ithuĩ oothe nĩtũũĩ nĩ ma atĩ athamaki a Aasiria nĩmaanangĩĩte ndũũrĩrĩ nyingĩ, na magatiga mabũrũri maacio matarĩ kĩndũ,

18 o na atĩ nĩmacinĩĩte ngai cia mabũrũri macio. No rĩĩrĩ, icio itiarĩ ngai, ciarĩ o mĩhianano yacũhĩĩtio na mooko ma andũ kuuma mĩtĩinĩ na mahigainĩ.

19 Rĩu MWATHANI Ngai witũ, tũhonokie kuuma harĩ Aasiria, nĩ geetha moothamaki moothe thĩinĩ wa thĩ mamenye atĩ wee wiki MWATHANI no we Ngai.”

Ndũmĩrĩri ya Isaia kũrĩ Hezekia

20 Thuutha ũcio Isaia akĩheana ndũmĩrĩri kũrĩ mũthamaki Hezekia akiuga atĩrĩ, “Tondũ nĩũrahoire MWATHANI Ngai wa Isiraeli ũhoro ũkoniĩ Senakeribu mũthamaki wa Aasiria,

21 MWATHANI arĩĩtie ũhoro wake akoiga atĩrĩ:

Itũũra rĩa Jerusalemu rĩkũmenereirie wee Senakeribu

na rĩgakũminja mĩnyĩrĩ.

Itũũra rĩa Zayuni rĩkuumĩĩte thuutha rĩgĩgũkombaga.

22 “Ũreciiria nũũ ũranyiira na ũgathekerera?

Nũũ ũragũũthũkĩra na ũgakũrĩra maitho?

Nĩ niĩ Ngai Ũrĩa Mũtheru wa Isiraeli

ũkoreetwo wagĩire gĩtĩĩo.

23 Ũtũmĩĩte njaama ciaku

ciũke ciĩndahĩre ikĩnjĩĩraga atĩ

nĩũhooteete irĩma iria ndaaya mũno cia Lebanoni,

ũcihooteete ũtũmĩrĩĩte ngaari nyingĩ ciaku cia mbarathi.

Ũreraha ũkiugaga nĩũtemeete mĩtarakwa ĩrĩa mĩraihu

na mĩthengera ĩrĩa mĩthaka mũno kuo.

Ũroiga ũtoonyeete ũgakinya kũrĩa mũtitũ ũtumanĩire mũno.

24 Ũreraha atĩ nĩwenjeete ithima

na ũkanyua maaĩ ma mabũrũri mageni,

na atĩ makinya ma thigari ciaku

marangĩĩte rũũĩ rwa Nailo rũkooma.

25 “Kaĩ ũtarĩ waigua

atĩ ndabangĩĩte ũndũ ũcio o tene?

Ũndũ ũrĩa njerekeire kũhingia

ndaũhaarĩirie mahinda ma tene.

Nĩndakũheire hinya wa kũmomora matũũra

marĩa mairigĩre na thingo cia hinya magĩtuĩka hĩba cia mahiga.

26 Andũ arĩa maatũũraga matũũrainĩ macio nĩmaagire hinya,

makĩmaka na makĩiyũrwo nĩ guoya.

Magĩgĩtuĩka ta nyeki ya gĩthakainĩ

na ta mahuti marakũra nyũmba igũrũ,

marahuurutwo nĩ rũhuuho rwĩ na ũrugarĩ mũingĩ rwa kuuma mwena wa irathĩro.

27 “Nĩnjũũĩ mĩthiĩre yaku yothe,

nĩnjũũĩ ũgĩũkĩra, na ũgĩikara thĩ,

ũkiumagara na ũkĩhũndũka,

o na rĩrĩa ũkũndaakarĩra.

28 Nĩũndaakarĩire,

nĩnginyĩrĩirwo nĩkũigua ũhoro wa mwĩtĩĩo waku.

Nĩngũgwĩkĩra ndwano maniũrũ na matamu kanua,

ngũhũndũre ũcooke na thuutha na njĩra o ĩrĩa wokĩire.”

29 Naake Isaia agĩkĩĩra mũthamaki Hezekia ũũ: “Ũndũ ũrĩa ũgaakũmenyiithia ũguo-rĩ, nĩ ũyũ: mwaka ũyũ mũkũrĩa ngano ya maitĩka. Mwaka wa keerĩ o naguo mũkaarĩa ngano ya maitĩka. No mwaka wa gatatũ mũkaahanda na mũgethe, na mũhande mĩthabibũ na mũrĩe thabibũ ciayo.

30 Andũ a Juda arĩa magaatigara nĩmakaagĩa mĩri, mehande rĩngĩ na magĩe na maciaro.

31 Andũ nĩmagaatigara kũu Jerusalemu, o na kĩrĩmainĩ gĩa Zayuni, tondũ MWATHANI Mwene Hinya Wothe nĩeheanĩĩte kuona atĩ ũndũ ũcio nĩwekĩka.

32 “MWATHANI ekuuga atĩrĩ, ‘Mũthamaki wa Aasiria ndagaatoonya itũũra rĩĩrĩ, o na kana arĩikĩrie mũguĩ o na ũmwe. Ndakaarĩkuhĩrĩria arĩ na thigari irĩ na ngo o na kana arĩakĩrĩre ngathĩ cia kũrĩtharĩkĩra.

33 Njĩra ĩrĩa ookĩire, no yo agacookera, na ndakaingĩra itũũra rĩĩrĩ. Nĩ niĩ MWATHANI ndoiga ũguo.

34 Ngaagitĩra itũũra rĩĩrĩ na ndĩrĩhonokie, nĩ ũndũ wakwa niĩ Mwene na nĩ ũndũ wa Daudi ndungata yakwa.’ ”

35 Mũraika wa MWATHANI akiumagara agĩthiĩ akĩũraga thigari ngiri igana rĩa mĩrongo ĩnaana na ithaano (185,000) kambĩinĩ ya Aasiria ũtukũ ũcio. Mũthenya ũyũ ũngĩ gũgĩkĩa andũ acio oothe maaraganĩĩte kũu marĩ ciimba.

36 Tondũ ũcio Senakeribu, mũthamaki wa Aasiria agĩkĩambũra kambĩ, agĩcooka Nineve gũtũũra kuo.

37 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũmwe arĩ hekaarũinĩ ya ngai yake ĩrĩa yetagwo Nisiroku akĩmĩthaathaiya, Adirameleki na Sharezeri aariũ aake, makĩmũkora kũu makĩmũũraga na hiũ cia njora. Maarĩĩkia kũmũũraga makĩũra magĩthiĩ bũrũri wa Ararati. Naake mũũriũ ũngĩ wetagwo Esarihadoni agĩthamaka ithenya rĩake.

Mũthamaki Hezekia kũrũara na kũhona

1 Mahindainĩ o ro macio, Hezekia akĩrũara agĩkuhĩrĩria gũkua. Naake Mũnabii Isaia, mũrũ wa Amozu, agĩthiĩ kũmũrora akĩmwĩra atĩrĩ, “MWATHANI aroiga, wĩgae tondũ ndũhona nĩũgũkua.”

2 Hezekia kũigua ũguo, akĩĩhũgũra akĩrora na rũthingoinĩ, akĩhooya MWATHANI,

3 akiuga atĩrĩ, “MWATHANI, ndagũthaitha ririkana atĩ ndũire ndĩ mwĩhokeku harĩ we, ngũtungatagĩra na ngoro yakwa yothe, o na njĩkaga maũndũ ma gũgũkenia.” Naake Hezekia akĩrĩra mũno.

4 Naake Isaia akĩmũtiga, na rĩĩrĩ, atoimĩĩte na nja ya thoome kwa mũthamaki biũ-rĩ, MWATHANI akĩmwĩra atĩrĩ,

5 “Cooka harĩ Hezekia mwathi wa andũ aakwa ũkamwĩre atĩrĩ, ‘Niĩ MWATHANI, o niĩ Ngai wa thooguo Daudi, nĩndaigua ihooya rĩaku, na ndoona maithori maaku. Nĩngũkũhonia, na thuutha wa mĩthenya ĩtatũ nĩũgeetwara Hekaarũinĩ.

6 Ningĩ nĩngũkuongerera mĩaka ikũmi na ĩtaano ya gũtũũra muoyo. Nĩngũkũhonokia na ndute itũũra rĩĩrĩ rĩa Jerusalemu wathaniinĩ wa Aasiria, na nĩngũikara ndĩrĩgitĩire. Ngũtũũra ndĩrĩgitĩire nĩ ũndũ wakwa niĩ mwene, na nĩ ũndũ wa ũrĩa ndarĩĩkanĩire na Daudi ndungata yakwa.’ ”

7 Isaia agĩcooka akiuga atĩrĩ, “Oyai kĩmanjĩka kĩa ngũyũ mũcihake ihũha rĩake na nĩekũhona.”

8 Naake Hezekia akĩũria atĩrĩ, “Nĩkĩ gĩkũũmenyithia atĩ MWATHANI nĩekũũhonia, na atĩ thuutha wa mĩthenya ĩtatũ nĩngeetwara Hekaarũinĩ?”

9 Naake Isaia agĩcookia atĩrĩ, “Ũndũ ũrĩa MWATHANI egũkũmenyithia naguo atĩ nĩekũhingia ũrĩa akwĩrĩire nĩ ũyũ. Ũkwenda rĩu kĩĩruru gĩthiĩ na mbere makinya ikũmi kana gĩcooke na thuutha makinya ikũmi?”

10 Naake Hezekia agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ ũhũthũ kĩĩruru gũthiĩ na mbere makinya ikũmi. No nĩ kaba ũgĩcookie na thuutha makinya ikũmi.”

11 Naake Isaia akĩhooya MWATHANI, naake MWATHANI agĩtũma kĩĩruru gĩcooke na thuutha makinya ikũmi kũu ngathĩinĩ cia nyũmba ĩrĩa yakĩĩtwo nĩ mũthamaki Ahazu.

Arekio kuuma Babilonia

12 Mahindainĩ macio, mũthamaki wa Babilonia, Merodaki Baladani, mũrũ wa Baladani akĩigua atĩ Hezekia aarĩ mũrũaru na atĩ nĩarĩĩkĩĩtie kũhona. Agĩkĩmũrekeria njaama irĩ na marũa na kĩheeo.

13 Hezekia nĩanyiitire njaama icio ũgeni akeneete na agĩcionia ũtonga wake. Aacionirie betha, thahabu, indo nungi wega, maguta marĩa manungaga wega, o na matharaita maake moothe. Hatirĩ kĩndũ o gĩothe kĩarĩ thitooinĩ ciake kana ũthamakiinĩ wake wothe ataacionirie.

14 Thuutha ũcio mũnabii Isaia agĩthiĩ kũrĩ mũthamaki Hezekia akĩmũũria atĩrĩ, “Andũ acio-rĩ, maroimĩĩte kũ na marakwĩrire atĩa?”

Hezekia agĩcookia atĩrĩ, “Marookĩĩte kũrĩ niĩ moimĩĩte bũrũri wa kũraaya wĩtagwo Babilonia.”

15 Mũnabii akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ maroonire nyũmbainĩ yaku ya ũthamaki?”

Hezekia agĩcookia atĩrĩ, “Maroonire indo ciothe. Gũtirĩ kĩndũ o na kĩmwe kĩrĩ thitoo ciakwa itaanamoonia.”

16 Naake Isaia agĩkĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Taigua ũrĩa MWATHANI Mwene Hinya Wothe ekuuga.

17 Nĩgũgaakinya ihinda rĩrĩa kĩndũ o gĩothe kĩrĩ nyũmba yaku ya ũthamaki, o na iria maathooguo maacookanĩrĩirie kinya ũũmũũthĩ, igaakuuo itwarwo Babilonia. Gũtirĩ o na kĩmwe gĩgaatigwo.

18 Ciana imwe ciaku, o iria wĩciarĩire we mwene, nĩigaathaamio, na nĩikaahakũrwo nĩ geetha igaatungataga nyũmbainĩ ya mũthamaki wa Babilonia.”

19 Mũthamaki Hezekia aanyiitire atĩ eerwo nĩgũgũkorwo na thaayũ na ũgaacĩru matukũ moothe ma muoyo wake. Kwoguo agĩgĩcookia atĩrĩ, “Ũhoro ũcio wothe wahe kuuma harĩ MWATHANI nĩ mwega.”

Mũthia wa ũthamaki wa Hezekia

20 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Hezekia eekire, ciĩko ciake cia ũcamba, o na ũrĩa aahingĩrĩirie maaĩ o na akĩmatwarithia na mũtaro kũu itũũrainĩ, maandĩkĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda.

21 Naake Hezekia agĩkua, naake Manase mũũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Manase mũthamaki wa Juda

1 Na rĩĩrĩ, Manase aarĩ wa mĩaka ikũmi na ĩĩrĩ rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki wa Juda. Naake agĩthamaka mĩaka mĩrongo ĩtaano na ĩtaano kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Hefiziba.

2 Naake Manase agĩĩka maũndũ marĩa mataakenagia MWATHANI o ta marĩa meekagwo nĩ ndũũrĩrĩ iria MWATHANI aingatĩĩte ikeehera kũrĩa Asiraeli maathiagĩra.

3 Naake agĩgĩaka rĩngĩ kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano kũrĩa ithe Hezekia aamomorangĩĩte. Ningĩ agĩaka igongoona cia kũhoerwo Baali, na agĩthondeka mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera, o ta ũrĩa Ahabu mũthamaki wa Isiraeli eekĩĩte, o na ningĩ agĩgĩthaathaiya njata.

4 Ningĩ agĩaka igongoona kũu Jerusalemu Hekaarũinĩ thĩinĩ, kũrĩa MWATHANI oigĩĩte nĩkuo arĩthaathayagĩrio.

5 O na nĩakire igongoona ingĩ igĩrĩ na kũu nja cia Hekaarũ, irĩ handũ ha gũthaathayagĩria njata.

6 Agĩcooka akĩruta mũũrũwe ta igongoona rĩa njino; ningĩ akaragũraga o na akaringaga ciama, na agatuĩragia ũhoro kuuma harĩ ago o na ooni maũndũ. Agĩgĩĩka maũndũ maingĩ mooru, akĩraakaria MWATHANI.

7 Akĩiga mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera kũu Hekaarũ thĩinĩ, kũndũ kũrĩa MWATHANI eerĩĩte Daudi na Solomoni mũũrũwe ũhoro wakuo atĩrĩ, “Gũũkũ Jerusalemu o Hekaarũ thĩinĩ, nĩkuo thuurĩĩte nĩguo mĩhĩrĩga yothe ya Isiraeli ĩthaathayagĩrie kuo.

8 Ndikaareka Aisiraeli maingatwo moime bũrũri ũyũ ndaheire maithe maao, angĩkorwo nĩmagaatũũra mamenyereire maathani maakwa moothe o na mawatho maakwa, marĩa maaheirwo nĩ Musa ndungata yakwa.”

9 No rĩĩrĩ, andũ acio a Juda matiigana gwathĩkĩra MWATHANI. Naake Manase akĩmatwarĩrĩria meehiainĩ manene, o na gũkĩra marĩa meekĩĩtwo nĩ ndũũrĩrĩ iria MWATHANI aingatĩĩte ikeehera kũrĩa Aisiraeli maathiagĩra.

10 Naake MWATHANI akĩaria na kanua ka anabii ndungata ciake akiuga atĩrĩ,

11 “Manase, mũthamaki wa Juda nĩekĩĩte maũndũ me magigi mũno, ningĩ mooru o na gũkĩra marĩa meekirwo nĩ Akanaani, o na nĩ ũndũ wa mĩhianano yake ya kũhooywo, agatũma andũ a Juda meehie.

12 Tondũ ũcio, niĩ, o niĩ MWATHANI Ngai wa Isiraeli, nĩngũreehithĩria Jerusalemu na Juda ũũru ũrĩa o mũndũ o wothe ũrĩũigua arĩiyũrwo nĩ kĩmako.

13 Ningĩ nĩngũherithia Jerusalemu o ta ũrĩa ndaherithirie Samaria o na ta ũrĩa ndaherithirie mũthamaki Ahabu wa Isiraeli o hamwe na njiarwa ciake. Ngaahaata andũ kuuma Jerusalemu ndĩgũtige gũthereete o ta ũrĩa thaani ĩthambagio na ĩgakurumanio.

14 O nao andũ arĩa magaatigara kuo ndikaamarũmbũiya, nĩkũneana ngaamaneana kũrĩ thũ ciao imahũũre na cianange bũrũri wacio.

15 Andũ acio aakwa, ngaameeka ũguo tondũ wa ũrĩa maanahĩtĩria o na kũndaakaria o kuuma mũthenya ũrĩa maithe maao moimire Misiri kinyagia ũũmũũthĩ.”

16 Ningĩ Manase akĩũragithia andũ aingĩ matarĩ ũũru meekĩĩte, o nginya thakame yao ĩkĩiyũra njĩrainĩ ciothe cia Jerusalemu. Ũndũ ũcio weyongereire harĩ wĩhia ũrĩa eekĩĩte wa gũtũma andũ a Juda meeke maũndũ marĩa moonagwo marĩ mooru nĩ MWATHANI.

17 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Manase eekire, o hamwe na meehia marĩa eekire, maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda.

18 Naake Manase agĩkua, agĩthikwo hakuhĩ na nyũmba yake mwene o kũu mũgũndainĩ wa Uza. Naake Amoni mũũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Amoni mũthamaki wa Juda

19 Na rĩĩrĩ, Amoni aarĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩĩrĩ rĩrĩa aatuĩkire mũthamaki wa Juda. Naake agĩthamaka mĩaka ĩĩrĩ kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Meshulemethu mwarĩ wa Haruzi, woimĩĩte itũũra rĩa Jotiba.

20 Naake akĩrũmĩrĩra mĩtugo ya ithe, akĩhĩtĩria MWATHANI.

21 Naake agĩĩka maũndũ mooru o ta ithe, agĩthaathaiya mĩhianano ĩrĩa ithe athaathayagia.

22 Ningĩ akĩregana na MWATHANI Ngai wa maithe maake, na ndaigana gwathĩkĩra maathani maake.

23 Nacio njaama ciake ikĩbanga mũbango wa kũmũũraga, nacio ikĩmũũragĩra o kũu nyũmba yake thĩinĩ.

24 Nao andũ oothe a Juda magĩũkĩrĩra andũ acio mooragire Amoni, makĩmooraga. Ningĩ magĩcooka magĩtua Josia mũũrũwe, mũthamaki ithenya rĩake.

25 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Amoni eekire maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda.

26 Naake agĩthikwo mbĩĩrĩrainĩ ĩrĩa yarĩ mũgũndainĩ wa Uza, naake Josia mũũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Josia mũthamaki wa Juda

1 Na rĩĩrĩ, Josia aarĩ wa mĩaka ĩnaana rĩrĩa aambĩrĩirie gũthamaka Juda. Naake agĩthamaka mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ũmwe kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Jedida, mwarĩ wa Adaia, woimĩĩte itũũra rĩa Bozikathu.

2 Naake Josia agĩĩka maũndũ marĩa maakenagia MWATHANI, agĩkĩrũmĩrĩra mĩtugo ĩrĩa guukawe Daudi eekaga, agaathĩkagĩra mawatho moothe ma Ngai na kinyi.

Ibuku rĩa Watho kuonekana

3 Na rĩĩrĩ, mwaka wa ikũmi na ĩnaana wa ũthamaki wake agĩtũma karani wake wetagwo Shafani mũrũ wa Azalia na mũcũkũrũ wa Meshulamu, athiĩ Hekaarũinĩ. Ũũ nĩguo aamwathĩĩte:

4 “Thiĩ kũrĩ Hilikia, Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, ũmũũrie mũigana wa mbeeca iria ciũnganĩĩtio kũrĩ andũ nĩ aikaria a mũrango wa Hekaarũ.

5 Mbeeca icio nĩanengere arori arĩa marutithagia wĩra wa Hekaarũ.

6 Nacio mbeeca icio nĩcio mekũgũra nacio mahiga, mbaaũ cia gũcookereria Hekaarũ kũrĩa gũtharũkĩĩte, na irĩhe mĩcaara ya mabundi ma mbaaũ, aaki na mahiga, na aacũhia a mahiga.

7 Na rĩĩrĩ, tondũ andũ acio nĩ ehokeku-rĩ, matigaatindĩrĩrwo makĩũrio mathabu ma mbeeca icio.”

8 Hĩndĩ ĩyo Hilikia, mũthĩnjĩri Ngai, akĩĩra Shafani atĩrĩ, “Nĩnyoneete ibuku rĩa Watho gũũkũ Hekaarũinĩ thĩinĩ.” Naake Hilikia akĩrĩnengera Shafani, akĩrĩthooma.

9 Naake Shafani ũcio warĩ karani, agĩgĩcooka he mũthamaki akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndungata ciaku nĩicookanĩrĩirie mbeeca ciothe iria iraarĩ kĩgĩĩnainĩ gĩa Hekaarũ na nĩicinengereete arutithia a wĩra wa gũthondeka Hekaarũ kũrĩa gũthũkĩĩte.”

10 Ningĩ agĩcooka akĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Haaha ndĩ na ibuku ndanengerwo nĩ Hilikia.” Naake akĩrĩthoomera mũthamaki.

11 Na rĩĩrĩ, mũthamaki aigua ciugo cia ibuku rĩu, agĩtembũranga nguo ciake nĩ kĩeha.

12 Agĩcooka agĩatha Hilikia mũthĩnjĩri Ngai, na Ahikamu mũrũ wa Shafani, na Akiboru mũrũ wa Mikaya, na Shafani karani ka mũthamaki, o na Asaia ndungata ya mũthamaki, akĩmeera atĩrĩ,

13 “Thiĩi mũgatuĩrie ũhoro handũinĩ haakwa na ha andũ oothe a Juda, ũkoniĩ ciugo ciothe cia ibuku rĩĩrĩ rĩoneetwo. MWATHANI nĩaraakarĩĩtio mũno nĩ ithuĩ, tondũ maithe maitũ matiigana gwathĩkĩra watho wa ibuku rĩĩrĩ o na kana kũũhingia.”

14 Hĩndĩ ĩyo Hilikia, Ahikamu, Akiboru, na Shafani, na Asaia magĩthiĩ gũtwĩria ũhoro kwĩ Hulida, mũtumia mũnabii watũũraga kũndũ gwakĩĩtwo ica ikuhĩ kũu Jerusalemu. (Mũthuuriwe eetagwo Shalumu mũrũ wa Tikiva na mũcũkũrũ wa Harihasi na nĩwe wamenyagĩrĩra nguo cia Hekaarũ.) Nao magĩkĩhe mũtumia ũcio ũhoro wothe.

15 Naake akĩmeera macooke kwĩ mũthamaki makamũhe

16 ndũmĩrĩri ĩno kuuma kwĩ MWATHANI: “Nĩndĩhaarĩirie kũherithia Jerusalemu o hamwe na atũũri a kuo, o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩu mũthamaki aathoomeirwo.

17 Andũ acio nĩmandiganĩirie na makarutĩra ngai ingĩ magongoona, na ũndũ ũcio meekĩĩte ũkandaakaria mũno. Maraakara marĩa ndaakarĩire Jerusalemu matingĩhoreka.

18 Naake mũthamaki we mwene thiĩi mũmwĩre ũũ nĩguo niĩ MWATHANI wa Isiraeli ndoiga: Atĩrĩĩrĩ, tondũ nĩũthikĩrĩirie ciugo cia ibuku rĩu,

19 waciigua werira na wenyiihia mbere yakwa, wĩ na maithori maingĩ watembũranga nguo ciaku waigua ũrĩa ndĩhaarĩirie gwĩka Jerusalemu na andũ a kuo, kũndũ gũũkũ ngũgũtua gwa kũguoyohithia, kũndũ andũ marĩgwetaga rĩĩtwa rĩakuo makĩrumana. No o na gwatuĩka nĩ ũguo-rĩ, nĩndaigua ihooya rĩaku.

20 Ngaaherithia Jerusalemu thuutha wa gũkua gwaku; wee-rĩ, ũgaakua na thaayũ.” Nao andũ acio magĩcookeria mũthamaki Josia ndũmĩrĩri ĩyo.

Josia kũharagania mĩhianano ya kũhooywo

1 Naake mũthamaki Josia agĩcookanĩrĩria hamwe atongoria oothe a Juda o na a Jerusalemu.

2 Agĩcooka akĩmatongoria, magĩtoonya Hekaarũinĩ, na magĩtwarana na athĩnjĩri Ngai, anabii, na andũ oothe anene na aniini. Naake mũthamaki akĩmathoomera maũndũ moothe ta ũrĩa maandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩa kĩrĩĩkanĩro rĩrĩa rĩoneetwo Hekaarũinĩ.

3 Naake akĩrũũgama harĩa aamenyereete gũikara, agĩthondeka kĩrĩĩkanĩro na MWATHANI gĩa atĩ nĩarĩmwathĩkagĩra, na nĩarĩmenyagĩrĩra maathani, na mawatho maake na ngoro yake yothe o na muoyo wake wothe. Na ningĩ nĩarĩhingagia maũndũ moothe ma kĩrĩĩkanĩro ta ũrĩa maandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩu. Nao andũ oothe magĩtua atĩ o nao nĩmarĩathĩkagĩra kĩrĩĩkanĩro kĩu.

4 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Josia agĩatha Hilikia Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, o na athĩnjĩri Ngai arĩa maamũteithagĩrĩria, o na aikaria a mũrango wa gũtoonya Hekaarũinĩ, marute na nja indo ciothe iria ciahũthagĩrwo hĩndĩ ya gũthaathaiya Baali, o na ngai ĩrĩa yetagwo Ashera, o na njata. Mũthamaki agĩcinĩra indo icio ciothe nja ya itũũra rĩa Jerusalemu hakuhĩ na gĩtuamba gĩa Kidironi, na agĩtwarithia mũhu ũcio itũũrainĩ rĩa Betheli.

5 Ningĩ athĩnjĩri ngai arĩa maathuurĩĩtwo nĩ athamaki a Juda makũrutagĩra mĩhianano magongoona kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano, o kũu matũũrainĩ ma Juda na kũrĩa gwakuhĩhĩirie Jerusalemu, akĩmatigithia mawĩra macio. Ningĩ arĩa maarutaga magongoona kũrĩ Baali, riũa, mweri, na njata, o na mbũtũ yothe ya igũrũ, o nao akĩmatigithia mawĩra macio.

6 Ningĩ mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera akĩũruta kuuma Hekaarũinĩ, agĩthiĩ akĩũcinĩra na kũu nja ya itũũra rĩa Jerusalemu hakuhĩ na gĩtuamba gĩa karũũĩ ga Kidironi, akĩũhũũrahũũra, akĩũthĩa ũgĩtuĩka mũhu, akĩminjaminja mũhu ũcio mbĩĩrĩrainĩ kũrĩa andũ maathikagwo.

7 Nacio nyũmba iria ciaikaragwo nĩ maraayakũu hekaarũinĩ agĩcitharia. (Kũu nĩkuo atumia maatumagĩra nguo ndaaya iria ciehumbagwo hĩndĩ ya gũthaathaiya Ashera.)

8 Naake akĩgĩĩra athĩnjĩri Ngai oothe arĩa maatũũraga Juda guothe akĩmareehe Jerusalemu, o na agĩthaahia kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa maarutagĩra magongoona, kuuma Geba nginya Beerisheba. Ningĩ agĩcooka akĩmomoranga kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa kwarutagĩrwo magongoona, kũrĩa kwarĩ mwena wa ũmotho mũndũ agĩtoonya itũũra, hakuhĩ na mũrango wa kĩhingo kĩa Joshua mũnene wa itũũra.

9 Na rĩĩrĩ, athĩnjĩri Ngai acio matietĩkagĩrio kũruta magongoona kũu Jerusalemu Hekaarũinĩ, no nĩmaarĩyanagĩra na athĩnjĩri Ngai arĩa angĩ mĩgate ĩrĩa ĩtarĩ mĩimbie.

10 Ningĩ mũthamaki Josia agĩthaahia Tofethi kũndũ kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano kũu gĩtuambainĩ kĩa Hinomu, nĩ geetha mũndũ o na ũrĩkũ ndakaanarutĩre ngai yetagwo Moleku mwana wake igongoona rĩa njino.

11 Thuutha ũcio agĩcooka akĩeheria mbarathi iria ciamũrĩirwo riũa nĩ athamaki a Juda, na agĩcina ngaari cia mbarathi icio na mwaki. (Icio ciaigagwo gĩthakuinĩ kĩa hekaarũ hakuhĩ na kĩhingo kĩrĩa kĩarigainie na kanyũmba ka Nathani Meleku, mũnjaama ũrĩa wamũteithagĩrĩria gwathana.)

12 Ningĩ Josia agĩtharia igongoona iria athamaki a Juda, maakĩĩte igũrũ wa kanyũmba karĩa kaarĩ igũrũ wa nyũmba ya mũthamaki Ahazu, o na agĩtharia igongoona iria mũthamaki Manase aakĩĩte hau nja cierĩ cia Hekaarũ. Agĩciunanga tũcunjĩ tũcunjĩ agĩthiĩ agĩtũikia karũũĩ ga Kidironi.

13 Ningĩ mũthamaki Josia agĩthaahia kũndũ gũtũũgĩru gwa gũthaathaĩria kũrĩa gwakĩĩtwo nĩ mũthamaki Solomoni mwena wa irathĩro wa Jerusalemu, kwerekera kĩanda kĩa kĩrĩma kĩa Mĩtamaiyũ.Kũndũ kũu nĩkuo Solomoni aakĩire Ashitorathu ngai ya Asidoni, Kemoshu ngai ya Amoabi, o na Moleku ngai ya Aamoni, ngai icio agĩcithũũkangia na agĩcigwatia thaahu.

14 Nacio itugĩ cia kũhooywo agĩciunanga tũcunjĩ tũcunjĩ, na agĩtemenga mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera, nakuo kũndũ kũu yarĩ akĩaragania mahĩndĩ ma andũ kuo.

15 Ningĩ Josia agĩcooka akĩmomoranga kũndũ gũtũũgĩru gwa gũthaathaĩria kũrĩa Jeroboamu mũrũ wa Nebati, ũrĩa watũmire Aisiraeli meehie, aakĩĩte. Ningĩ akiunanga kĩgongoona o na akĩhũũrahũũra mahiga maakuo magĩtuĩka umbuthĩ, na agĩcina mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera.

16 Na rĩĩrĩ, Josia eehũgũra akĩona mbĩĩrĩra kũu kĩrĩmainĩ, agĩathana mahĩndĩ moimbũrio kuuma mbĩĩrĩrainĩ icio, akĩmacinĩra kĩgongoona igũrũ. Nĩ ũndũ ũcio, agĩgĩthaahia kĩgongoona kĩu o ta ũrĩa mũnabii oigĩĩte o tene hingo ya thigũkũ, hĩndĩ ĩrĩa Jeroboamu aarũngiĩ hakuhĩ na kĩgongoona. Mũthamaki Josia aaroranga akĩona mbĩĩrĩra ya mũnabii ũrĩa warĩĩtie maũndũ macio.

17 Ningĩ agĩcooka akĩũria atĩrĩ, “Mbĩĩrĩra ĩĩrĩa ndĩroona nĩ ya ũ?”

Nao andũ a itũũra rĩu rĩa Betheli makĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ mbĩĩrĩra ya Mũnabii ũrĩa woimĩĩte Juda akĩaria ũhoro wa maũndũ maya wĩkĩĩte kĩgongoona gĩĩkĩ.”

18 Naake Josia akiuga atĩrĩ, “Tiganaai na mbĩĩrĩra ĩyo; mahĩndĩ maake rekeei maikare.” Nĩ ũndũ ũcio mahĩndĩ maake o na ma mũnabii ũrĩa woimĩĩte Samaria magĩtiganwo namo.

19 Ningĩ Josia akĩmomoranga kũndũ gũtũũgĩru gwa gũthaathaĩria matũũrainĩ moothe ma Isiraeli kũrĩa athamaki a Isiraeli maakĩĩte, makaraakaria MWATHANI. Eekire kũndũ kũu gũtũũgĩru gwa gũthaathaĩria o ta ũrĩa eekĩĩte Betheli.

20 Agĩcooka akĩũragĩra athĩnjĩri ngai oothe a kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano igongoonainĩ igũrũ iria maatungatagĩra, na agĩcinĩra mahĩndĩ o hau igũrũ wacio. Thuutha wa ũguo agĩcooka Jerusalemu.

Josia gũkũngũĩra thigũkũ ya Bathaka

21 Naake mũthamaki Josia agĩatha andũ oothe makũngũĩre thigũkũ ya Bathaka, nĩ ũndũ wa gũtũũgĩria MWATHANI Ngai wao o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩa kĩrĩĩkanĩro.

22 Na rĩĩrĩ, kuuma o matukũinĩ ma rĩrĩa atiirĩrĩri bũrũri maaciiragĩra andũ a Isiraeli-rĩ, gũtiakorirwo kũgĩĩte mũthamaki o na ũmwe thĩinĩ wa Isiraeli kana Juda wahotete gũthondekithia thigũkũ ya Bathaka ta ĩyo.

23 Nayo thigũkũ ĩyo ya Bathaka ĩgĩkũngũĩrwo kũu Jerusalemu mwaka wa ikũmi na ĩnaana wa ũthamaki wa Josia.

Maũndũ mangĩ marĩa Josia eekire

24 Ningĩ mũthamaki Josia akĩeheria ago na ooni maũndũ oothe, ngai cia mĩhianano iria andũ maigĩĩte nyũmbainĩ ciao, mĩhianano yothe ya kũhooywo, o na indo iria ingĩ ciothe cionagwo irĩ magigi kũu itũũrainĩ rĩa Jerusalemu na bũrũriinĩ wothe wa Juda. Ũndũ ũcio aawĩkire nĩ geetha eekĩre hinya ciugo cia watho wa ibuku rĩrĩa Hilikia mũthĩnjĩri Ngai ooneete Hekaarũinĩ.

25 Na rĩĩrĩ, gũtiakoreetwo na mũthamaki ũngĩ mbere ĩyo, wahoteete gũtungatĩra MWATHANI taake na ngoro yake yothe, o na muoyo wake wothe, o na hinya wake wothe, o ta ũrĩa Watho wa Musa woigĩĩte. O na ningĩ gũtiacookire kuoneka ũngĩ taake thuutha wake.

26 No rĩĩrĩ, MWATHANI ndaigana gũtigana na maraakara maake megwakana ta mwaki, marĩa aatũire araakarĩire Juda nĩ ũndũ wa ũrĩa Manase aamũthirĩkĩĩtie akamũraakaria.

27 Naake MWATHANI akiuga atĩrĩ, “Andũ a Juda nĩkũmeeheria ngũmeeheria ndige gũcooka kũmoona, o ta ũrĩa ndeekire andũ a Isiraeli. Ningĩ o narĩo itũũra rĩĩrĩ rĩa Jerusalemu, rĩrĩa ndathuurire o hamwe na Hekaarũ, ĩrĩa ndoigire nĩkuo ndĩrĩthaathayagĩrio nĩngũcitiganĩria.”

Mũthia wa ũthamaki wa Josia

28 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Josia eekire, maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda.

29 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ ma ũthamaki wa Josia nĩrĩo Neko mũthamaki wa Misiri oimagarire agĩthiĩ rũũĩinĩ rwa Farati nĩguo agateithĩrĩrie mũthamaki wa Asiria. Naake mũthamaki Josia akiumagara nĩguo akahũũrane na mũthamaki wa Misiri, naake Neko akĩmũũragĩra o kũu Megido.

30 Nacio njaama ciake igĩkuua mwĩrĩ wake na ngaari ya mbarathi kuuma Megido igĩthiĩ, ikĩmũthika mbĩĩrĩrainĩ cia athamaki a Jerusalemu.

Nao andũ a Juda magĩthuura Joahazu mũrũ wa Josia, makĩmũitĩrĩria maguta, agĩtuĩka mũthamaki.

Joahazu mũthamaki wa Juda

31 Na rĩĩrĩ, Joahazu aambĩrĩirie gũthamaka Juda arĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtatũ, naake agĩthamaka mĩeri ĩtatũ e Jerusalemu. Nyina eetagwo Hamutali, mwarĩ wa Jeremia woimĩĩte Libina.

32 Naake agĩĩka maũndũ maingĩ mataakenagia MWATHANI o ta marĩa meekĩĩtwo nĩ maithe maake marĩa ma tene.

33 Na rĩĩrĩ, Neko mũthamaki wa Misiri akĩnyiita Joahazu mũgwate, akĩmũhingĩrithia Ribila bũrũriinĩ wa Hamathu, na kĩo gĩĩko kĩu gĩgĩkinyia ũthamaki wake mũthia. Ningĩ agĩtuĩra andũ a Juda igooti rĩa kiro ngiri ithatũ cia magana mana (3,400) cia betha na kiro mĩrongo ĩtatũ na inya cia thahabu.

34 Naake mũthamaki Neko agĩtua Eliakimu, mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda ithenya rĩa ithe, na akĩmũgarũrĩra rĩĩtwa akĩmwĩta Jehoiakimu. Naake Neko agĩtwara Joahazu Misiri kũrĩa aakuĩrĩirie.

Jehoiakimu mũthamaki wa Juda

35 Na rĩĩrĩ, mũthamaki Jehoiakimu akĩũngania igooti kuuma kũrĩ andũ a bũrũri wake nĩ geetha ahote kũrĩha mũthamaki wa Misiri kĩrĩa eendaga. O mũndũ aarutaga igooti kũringana na ũtonga wake.

36 Na rĩĩrĩ, Jehoiakimu aambĩrĩirie gũthamaka Juda arĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtaano, naake agĩthamaka mĩaka ikũmi na ũmwe e Jerusalemu. Nyina eetagwo Zebida mwarĩ wa Pedaia woimĩĩte itũũra rĩa Ruma.

37 Naake agĩĩka maũndũ maingĩ mooru marĩa mataakenagia MWATHANI o ta marĩa meekĩĩtwo nĩ maithe maake ma tene.

1 Na rĩĩrĩ, o Jehoiakimu agĩthamakaga-rĩ, Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia agĩtharĩkĩra Juda, na handũ ha mĩaka ĩtatũ Jehoiakimu agĩtũũra amũtungatagĩra, na thuutha ũcio akĩmũkararia akĩmũremera.

2 Naake MWATHANI akĩrekia mbũtũ cia Ababilonia, cia andũ a Siria, cia Amoabi, na cia Aamoni ikahũũre bũrũri wa Juda iwanange o ta ũrĩa MWATHANI oigĩĩte na kanua ka anabii ndungata ciake nĩageeka.

3 Ũndũ ũcio wothe wekĩkire, o ta ũrĩa MWATHANI oigĩĩte, tondũ ndeendaga kuona Juda maithoinĩ maake, nĩ ũndũ wa meehia moothe marĩa Manase eekĩĩte;

4 o na nĩ ũndũ wa andũ matarĩ na ũũru arĩa ooragithĩĩtie. MWATHANI ndangĩoheire Manase meehia macio eekĩĩte.

5 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Jehoiakimu eekire maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda.

6 Naake Jehoakimu akua, Jehoiakini agĩthamaka ithenya rĩake.

7 Naake mũthamaki wa Misiri ndaigana kuuma bũrũriinĩ wake rĩngĩ, tondũ naake mũthamaki wa Babilonia nĩehĩmbĩirie bũrũri wothe ũrĩa warĩ wa Misiri, kuuma rũũĩinĩ rwa Farati, o nginya mũhakainĩ wa na rũgongo wa Misiri.

Jehoiakini mũthamaki wa Juda

8 Na rĩĩrĩ, Jehoiakini aambĩrĩirie gũthamaka aarĩ wa mĩaka ikũmi na ĩnaana, naake agĩthamaka mĩeri ĩtatũ kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Nehushita, mwarĩ wa Elinathani woimĩĩte Jerusalemu.

9 Naake agĩĩka maũndũ maingĩ marĩa mataakenagia MWATHANI, o ta marĩa meekĩĩtwo nĩ ithe.

10 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio, mbũtũ cia ita cia Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia igĩthiĩ igĩtharĩkĩra itũũra rĩa Jerusalemu ikĩrĩthiũrũrũkĩria.

11 Rĩarĩĩkia gũthiũrũrũkĩrio, Nebukadinezaru agĩũka kuo,

12 naake mũthamaki Jehoiakini, nyina, ciana ciake, njaama ciake, na atongoria aake, makĩĩneana kũrĩ njaama cia mũthamaki wa Ababilonia. Nebukadinezaru aathamaka mĩaka ĩnaana, akĩohithia Jehoiakini.

13 Ningĩ agĩcooka agĩkuuithia mũthiithũ wothe ũrĩa warĩ Hekaarũinĩ, o na nyũmbainĩ ya mũthamaki, akĩũtwarithia Babilonia. Nacio indo ciothe cia thahabu iria Solomoni aathondekithĩĩtie cia gũtũmĩrwo Hekaarũinĩ, agĩciũraganga tũcunjĩ tũcunjĩ, o ta ũrĩa MWATHANI oigĩĩte.

14 Ningĩ agĩcooka agĩthaamithia andũ oothe a Jerusalemu, atongoria oothe a kwa mũthamaki, o na andũ oothe a bata kũu bũrũriinĩ. Mũigana wa andũ acio oothe maathaamirio maarĩ ngiri ikũmi (10,000). Namo mabundi moothe, aturi a indo cia cuuma, akĩmathaamithia oothe, agĩtigia kũu bũrũri ũcio wa Juda o andũ arĩa athĩĩni.

15 Nebukadinezaru agĩgĩtwara Jehoiakini hamwe na nyina, atumia aake, njaama ciake, o na andũ oothe a bata a Juda, marĩ mĩgwate Babiloni.

16 Naake Nebukadinezaru agĩthaamithia andũ oothe a bata ngiri mũgwanja (7,000) akĩmatwara Babiloni, na mabundi na aturi a indo cia cuuma ngiri ĩmwe (1,000), na oothe maarĩ andũ mangĩathiire ita.

17 Thuutha ũcio Nebukadinezaru agĩtua Matania mũthamaki wa Juda ithenya rĩa Jehoiakini ithe mũnyiinyi, na akĩmũgarũrĩra rĩĩtwa akĩmwĩta Zedekia.

Zedekia mũthamaki wa Juda

18 Na rĩĩrĩ, Zedekia aambĩrĩirie gũthamaka aarĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ũmwe, naake agĩthamaka mĩaka ikũmi na ũmwe kũu Jerusalemu. Nyina eetagwo Hamutali mwarĩ wa Jeremia woimĩĩte itũũra rĩa Libina.

19 Naake Zedekia agĩĩka maũndũ maingĩ mooru akĩhĩtĩria MWATHANI, o ta ũrĩa mũthamaki Jehoiakimu eekĩĩte.

20 Naake MWATHANI akĩraakario mũno nĩ andũ a Jerusalemu na a Juda, o nginya akĩmaingata atige gũcooka kũmoona rĩngĩ.

Jerusalemu kũng’aũranio

1 Naake Zedekia akĩremera Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia. Kwoguo mũthenya wa ikũmi wa mweri wa ikũmi wa mwaka wa kenda wa ũthamaki wa Zedekia, Nebukadinezaru agĩũka na mbũtũ yake yothe ya ita, agĩtharĩkĩra itũũra rĩa Jerusalemu. Agĩthiũrũrũkĩria itũũra rĩu na akĩrĩakĩrĩra na ngathĩ cia kũrĩtharĩkĩra.

2 Itũũra rĩu rĩgĩgĩtũũra rĩthiũrũrũkĩirio ũguo o nginya mwaka wa ikũmi na ũmwe wa ũthamaki wa Zedekia.

3 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa kenda wa mweri wa kana wa mwaka ũcio, ng’aragu ĩgĩkorwo ĩcacĩĩte kũu itũũrainĩ ũguo atĩ gũtiarĩ o na kĩ andũ mangĩarĩire.

4 Hĩndĩ ĩyo rũthingo rwa itũũra rũgĩtũrĩkio mwanya wa gũtoonyerwo, nacio thigari ciothe ikĩũra kũrĩ o ũtukũ. Ikĩũra igereire mũgũnda wa mũthamaki ikiumĩra kĩhingo kĩrĩa kĩanyiitithanĩĩtie thingo iria igĩrĩ. Ikĩũra iroreete na gĩtuambainĩ kĩa Jorodani, o na gũtuĩka Ababilonia no maarigiicĩirie itũũra.

5 No rĩĩrĩ, mbũtũ cia ita cia Ababilonia igĩteng’eria mũthamaki Zedekia, ikĩmũkinyĩrĩra rũũĩinĩ rũrĩa rwĩ hakuhĩ na Jeriko, nacio thigari ciake ciothe ikĩmũtiganĩria ikiũra.

6 Nacio mbũtũ icio cia ita cia Ababilonia, ikĩnyiita mũthamaki Zedekia ikĩmutwarĩra mũthamaki Nebukadinezaru ũrĩa warĩ itũũrainĩ rĩa Ribila; naake akĩmũtuĩra arĩ o kũu.

7 Nao makĩũraga aariũ a Zedekia o akĩonaga, naake we mwene makĩmũkũũra maitho, makĩmuoha na bĩngũ makĩmũtwara Babiloni.

Hekaarũ kũmomorwo

8 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa mũgwanja mweri wa gataano mwaka wa ikũmi na kenda wa ũthamaki wa Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia, Nebuzaradani mũnene wa mbũtũ ciake cia ita, na ndungata ya mũthamaki, agĩũka Jerusalemu.

9 Naake agĩcina Hekaarũ, o na nyũmba ya mũthamaki, o na nyũmba ciothe cia andũ a bata kũu Jerusalemu.

10 Nacio thigari ciake ikĩmomoranga thingo ciothe cia itũũra rĩu.

11 Naake Nebuzaradani agĩtaha andũ arĩa oothe maatigarĩĩte kũu itũũrainĩ, mabundi moothe marĩa maatigarĩĩte kuo, o na andũ arĩa moorĩĩte magathiĩ mwena wa Ababilonia, oothe akĩmatwara Babilonia.

12 Andũ arĩa maatigirwo kũu Juda nĩ Nebuzaradani, no arĩa maarĩ athĩĩni mũno na mataarĩ na kĩndũ. Acio akĩmatua a gũceehaga mĩthabibũ na a kũrĩmaga mĩgũnda.

13 Nao Ababilonia makiunanga itugĩ cia gĩcango, o hamwe na ngaari cia kũguucio iria ciarĩ kũu Hekaarũinĩ, o na itangi rĩrĩa inene rĩa gĩcango, nakĩo gĩcango kĩu gĩothe gĩgĩtwarwo Babiloni.

14 Ningĩ makĩoya nyũngũ, iciko cia tĩĩri, mbakũri, na tũmĩĩhato tũniini twa kũhoria ndambĩ cia taawa, mbakũri cia gũcinĩra ũbaani na indo ciothe cia gĩcango iria ciahũthagĩrwo kũu Hekaarũinĩ, magĩthiĩ nacio.

15 Ningĩ magĩkuua indo ciothe iria ciathondekeetwo na thahabu kana betha, hamwe na tũbakũri tũrĩa tũniini, o na ngĩo cia mwaki.

16 Nakĩo gĩcango kĩrĩa Solomoni aatũmĩrĩĩte gwaka itugĩ iria igĩrĩ, ngaari cia kũguucio, o na itangi rĩria inene, iria aigĩĩte kũu Hekaarũinĩ, gĩtingĩathimĩkire nĩkũritũha.

17 Itugĩ icio cierĩ, ciakĩĩtwo na mwakĩre o ro ũmwe, o kĩmwe gĩakoragwo na kĩrũũgamo kĩa mita inyaanya, na kĩongo gĩa gĩcango gĩa kĩrũũgamo kĩa mita ĩmwe na boiniti ithatũ. Ningĩ o gĩtugĩ kĩagemeetio na mũhari wa ngongomanga cia gĩcango.

Andũ a Juda gũthaamĩrio Babilonia

18 Ningĩ Nebuzaradani, mũnene ũcio wa arangĩri, agĩkuua Seraia Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, na Zefania ũrĩa warĩ mũnyiinyi wake na anene angĩ atatũ a Hekaarũ marĩ mĩgwate.

19 Nakuo kũu itũũrainĩ akĩnyiita mũnene wa thigari, na andũ a bata ataano arĩa maataaraga mũthamaki arĩa maarĩ o kũu itũũrainĩ, karani wa mũnene wa thigari ũrĩa wamenyagĩrĩra rekondi cia mbaara, o na andũ angĩ mĩrongo ĩtandatũ a bata.

20 Nebuzaradani akĩmatwara kwĩ mũthamaki wa Babilonia ũrĩa warĩ itũũrainĩ rĩa Ribila.

21 Naake mũthamaki akĩmahũũra, na akĩmooragĩra o kũu Ribila, itũũra rĩrĩa rĩarĩ rũgongo rwa Hamathu.

Ũguo nĩguo andũ a Juda maatahirwo magĩthaamio kuuma bũrũri wao.

Gedalia, Barũũthi wa Juda

22 Naake Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia agĩthuura Gedalia, mũrũ wa Ahikimu na mũcũkũrũ wa Shafani, atuĩke barũũthi wa andũ arĩa aatigire Juda nĩguo amaathage.

23 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa anene a Juda na thigari iria iteeneanĩĩte kũrĩ mũthamaki wa Babilonia maiguire atĩ Gedalia nĩatuĩkĩĩte barũũthi magĩthiĩ magĩĩturanĩra naake Mizipa. Anene arĩa maathiire kũrĩ we nĩ: Ishumaeli mũrũ wa Nethania, Johanani mũrũ wa Karea, Seraia mũrũ wa Tanihumethu woimĩĩte itũũra rĩa Netofa, na Jezania woimĩĩte itũũra rĩa Maaka.

24 Naake Gedalia akĩmeera atĩrĩ, “Ndamũthaitha mũtigeetigĩre anene a Babilonia. Inyuĩ tũũraai bũrũri ũyũ mũtungatagĩra mũthamaki wa Babilonia na nĩmũrĩonaga wega.”

25 No rĩĩrĩ, mweri wa mũgwanja, wa mwaka ũcio, Ishumaeli, mũrũ wa Nethania na mũcũkũrũ wa Elishama, wa mbarĩ ya mũthamaki, agĩthiĩ Mizipa e na andũ ikũmi, makĩũraga Gedalia, o na makĩũraga Aisiraeli o na Ababilonia arĩa maarĩ kuo hamwe naake.

26 Nao Aisiraeli oothe, itonga, athĩĩni, na anene oothe a mbũtũ cia ita makĩũrĩra Misiri tondũ nĩmeetigagĩra Ababilonia.

Jehoiakini kũrekererio kuuma njeera

27 Na rĩĩrĩ, mwaka ũrĩa Evilimerodaku aatuĩkire mũthamaki wa Babilonia, akĩiguĩra mũthamaki Jehoiakini tha, akĩmũrekereria kuuma njeera. Eekĩre ũndũ ũcio mũthenya wa mĩrongo ĩĩrĩ na mũgwanja, mweriinĩ wa ikũmi na ĩĩrĩ, mwaka wa mĩrongo ĩtatũ na mũgwanja kuuma hĩndĩ ĩrĩa Jehoiakini aathaamirio.

28 Naake Evilimerodaku akĩmwĩka wega, na akĩmũtũũgĩria gũkĩra athamaki arĩa angĩ maarĩ ithaamĩrio Babilonia hamwe naake.

29 Naake Jehoiakini akĩruta nguo cia njeera, agĩtũũra arĩanagĩra na mũthamaki.

30 Na rĩĩrĩ, mũthenya o mũthenya, o nginyagia rĩrĩa aakuire, nĩaheyagwo irio cia kũmũigana.

Mũthamaki Daudi ũkũrũinĩ wake

1 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa mũthamaki Daudi aakũrire mũno; ndungata ciake nĩciamũhumbagĩra na mĩrĩngĩti no ndaiguaga ũrugarĩ.

2 Tondũ ũcio njaama ciake ikĩmwĩra atĩrĩ, “Atĩrĩĩrĩ, mwathi witũ mũthamaki, tareke tũgũcarĩrie mũirĩĩtu mwĩthĩ nĩ geetha mũikarage naake nĩguo akũmenyagĩrĩre. Naake nĩarĩkomaga hakuhĩ nawe nĩguo, we mwathi witũ mũthamaki, ũiguage ũrugarĩ.”

3 Kwoguo magĩcaria mũirĩĩtu mũthaka bũrũriinĩ wa Isiraeli guothe, makĩona mũirĩĩtu wetagwo Abishagi wa kuuma Shunemu, makĩmũtwarĩra mũthamaki.

4 Mũirĩĩtu ũcio aarĩ mũthaka mũno, naake agĩtuĩka wa kũmenyagĩrĩra mũthamaki na wa kũmũtungatagĩra, no mũthamaki ndaigana gũkoma naake.

Adonija gwĩtũũgĩria atuĩke mũthamaki

5-6 Na rĩĩrĩ, Abisalomu arĩĩkia gũkua, Adonija mũrũ wa Daudi, ũrĩa nyina eetagwo Hagithu, agĩgĩĩtũũgĩria atuĩke mũthamaki. Adonija hĩndĩ ĩyo nĩ we warĩ mũũriũ wa Daudi ũrĩa mũkũrũ. Aarĩ mũndũ mũthaka mũno. Naake ithe Daudi ndakoreetwo amũkaanĩĩtie ũndũ o ũrĩkũ mbere ĩyo. Naake Adonija agĩgĩĩthondekera ngaari cia mbarathi, o na thigari cia mbarathi, o na thigari mĩrongo ĩtaano cia gũthiaga imũrangĩire.

7 Makĩaranĩria na Joabu (ũrĩa nyina aarĩ Zeruia) na Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai nao magĩĩtĩkanĩria mamũteithĩrĩrie.

8 No rĩĩrĩ, Zadoku mũthĩnjĩri Ngai, Benaia mũrũ wa Jehoiada, mũnabii Nathani, Shimei, Rei, na thigari iria ciarangagĩra Daudi, acio matiarĩ rũmwe na Adonija.

9 Mũthenya ũmwe Adonija akĩrutĩra igongoona rĩa ndũrũme na ndeegwa, o na njaũ iria noru ihigainĩ rĩa Nyokahakuhĩ na karũũĩ ka Enirogeli. Naake agĩĩta igongoonainĩ rĩu aariũ arĩa angĩ a mũthamaki Daudi, o na njaama cia mũthamaki iria ciomĩĩte Juda.

10 No rĩĩrĩ, ndaigana gwĩta mũrũ wa ithe Solomoni, mũnabii Nathani, Benaia, o na thigari iria ciarangagĩra mũthamaki Daudi.

Solomoni gũtuuo mũthamaki

11 Hĩndĩ ĩyo Nathani agĩthiĩ kwĩ Bathisheba nyina wa Solomoni, akĩmũũria atĩrĩ, “Kaĩ ũtaiguĩte atĩ Adonija, mũrũ wa Hagithu, nĩetuĩte mũthamaki, naake mũthamaki Daudi ndooĩ ũhoro ũcio o na haniini?

12 Rĩu-rĩ, angĩkorwo nĩũkwenda kwĩhonokia o na ũhonokie mũũrũguo Solomoni-rĩ, nĩngũgũtaara.

13 Thiĩ o narua he mũthamaki Daudi ũkamũũrie ũũ, ‘Atĩrĩĩrĩ mwathi wakwa mũthamaki, githĩ ndwehĩtire mbere yakwa na mwĩhĩtwa ũkiuga atĩ Solomoni mũrũ wakwa nĩ we ũgaatuĩka mũthamaki ithenya rĩaku? Kaĩ naake Adonija agĩtuĩkĩĩte mũthamaki atĩa?’

14 Na rĩĩrĩ, o mũkĩaragia na mũthamaki-rĩ, niĩ na niĩ nĩngũcooka njũke ndoonye o he mũthamaki njĩkĩre ũhoro ũcio hinya.”

15 Naake Bathisheba agĩthiĩ agĩtoonya nyũmba ya mũthamaki ya toro kũrĩa mũthamaki aarĩ. Hĩndĩ ĩyo mũthamaki nĩonekaga ahinyĩrĩirio nĩ ũkũrũ mũno, naake Abishagi Mũshunemu no aamũtungataga.

16 Bethisheba agĩkĩinamĩrĩra hau mbere ya mũthamaki, naake mũthamaki akĩmũũria atĩrĩ, “Ũkwenda atĩa?”

17 Naake akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mwathi wakwa mũthamaki, nĩwehĩtire mwĩhĩtwa mbere yakwa thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa MWATHANI Ngai, atĩ mũrũ wakwa Solomoni, nĩwe ũgaatuĩka mũthamaki ithenya rĩaku.

18 No rĩĩrĩ, Adonija nĩetuĩte mũthamaki, nawe mwathi wakwa mũthamaki ndũũĩ ũhoro ũcio.

19 Na rĩĩrĩ, nĩarutĩĩte igongoona rĩa ndeegwa, icaũ iria noru, na ndũrũme. Ningĩ nĩetĩĩte aariũ aaku, na ageeta Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai, na Joabu mũnene waku wa mbũtũ cia ita mooke igongoonainĩ, no mũũrũguo Solomoni ndamwĩtĩĩte.

20 Rĩu-rĩ, wee mwathi wakwa, andũ oothe a Isiraeli nĩ we meetereire ũmeere nũũ ũgũtuĩka mũthamaki ithenya rĩaku.

21 Nĩ ũndũ-rĩ, mwathi wakwa mũthamaki, ũngĩaga gwĩka ũguo, rĩrĩa ũgaakua, niĩ na mũũrũguo Solomoni no tũgeetwo akunyanĩri.”

22 Na rĩĩrĩ, o akĩaragia na mũthamaki, mũnabii Nathani agĩtoonya.

23 Naake mũthamaki akĩmenyithio atĩ Nathani nĩoka na e hamwe nao. Naake Nathani agĩthiĩ he mũthamaki akĩinamĩrĩra hau mbere yake.

24 Naake Nathani akĩmũũria atĩrĩ, “Atĩrĩĩrĩ, mwathi wakwa mũthamaki, nĩwe uugĩĩte atĩ Adonija nĩ we ũgũthamaka ithenya rĩaku na nĩwe ũgaikarĩra gĩtĩ gĩaku kĩa ũthamaki?

25 Nĩ ũndũ-rĩ, ũũmũũthĩ nĩaikũrũkĩĩte kũruta igongoona, na nĩathĩnjĩĩte ndeegwa nyingĩ, o na njaũ iria noru o na ndũrũme. Ningĩ-rĩ, nĩetĩĩte aariũ aaku oothe, na ageeta Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai, na Joabu mũnene wa mbũtũ ciaku cia ita. Na rĩu-rĩ, nĩgũkenanĩra marakenanĩra naake igongoonainĩ rĩu makĩugaga atĩrĩ, ‘Ũrotũũra matukũ maingĩ Adonija mũthamaki witũ!’

26 No ningĩ-rĩ, niĩ matinanjĩta o na matineeta Zadoku mũthĩnjĩri Ngai, Benaia wa Jehoiada, o na kana Solomoni ndungata yaku.

27 Atĩrĩĩrĩ, mwathi wakwa mũthamaki, ũndũ ũyũ wothe wawĩkire na ũkĩaga gũtwĩra ithuĩ njaama ciaku ũrĩa ũgũtuĩka mũthamaki ithenya rĩaku?”

28 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Daudi akiuga atĩrĩ, “Tanjĩtĩra Bathisheba.” Naake agĩgĩtoonya akĩrũũgama o hau mbere ya mũthamaki.

29 Naake mũthamaki agĩkĩĩhĩta akiuga atĩrĩ, “O ta ũrĩa MWATHANI atũũraga muoyo, o we wandutire mathĩĩnainĩ maakwa moothe-rĩ,

30 ũũmũũthĩ nĩngũhingia mwĩhĩtwa ũrĩa ndehĩtire mbere yaku rĩĩtwainĩ rĩa MWATHANI Ngai wa Isiraeli ngĩkwĩra atĩ Solomoni mũũrũguo, nĩ we ũgaathamaka ithenya rĩakwa.”

31 Naake Bathisheba agĩkĩinamĩrĩra o hau mbere ya mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Ũrotũũra matukũ maingĩ, mwathi wakwa mũthamaki.”

32 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki akĩrekania eetĩrwo Zadoku mũthĩnjĩri Ngai, mũnabii Nathani, o na Benaia mũrũ wa Jehoiada. Nao makinya mbere yake,

33 akĩmeera atĩrĩ, “Oyai njaama ciakwa, mũhaicie Solomoni mũrũ wakwa nyũmbũ yakwa igũrũ, mũmũikũrũkie karũũĩinĩ ka Gihoni.

34 Na kũu nĩkuo Zadoku na Nathani marĩmũitĩrĩria maguta atuĩke mũthamaki wa Isiraeli. Hĩndĩ ĩyo mũcooke mũhuuhe karumbeeta mwanĩrĩre muuge, ‘Ũrotũũra matukũ maingĩ, Solomoni mũthamaki witũ!’

35 Mũcooke mũmuume thuutha, mũũke naake haaha, aikarĩre gĩtĩ gĩakwa kĩa ũthamaki. Nĩ we ũgũtuĩka mũthamaki ithenya rĩakwa, nĩ ũndũ nĩ we thuurĩĩte atuĩke wa gũthamakĩra Isiraeli o na Juda.”

36 Hĩndĩ ĩyo Benaia wa Jehoiada agĩcookeria mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Ameni, naake MWATHANI Ngai waku arotũma kũhinge guo.

37 Na o ta ũrĩa MWATHANI akoreetwo hamwe nawe, wee mwathi wakwa mũthamaki, aroikara ũguo hamwe na Solomoni, o na atũme ũthamaki wake ũgaacĩre ũkĩre waku.”

38 Tondũ ũcio Zadoku mũthĩnjĩri Ngai, mũnabii Nathani, Benaia wa Jehoiada, na njaama iria ciarangagĩra mũthamaki,makĩhaicia Solomoni igũrũ rĩa nyũmbũ ya mũthamaki Daudi, makĩmũikũrũkia karũũĩinĩ ka Gihoni.

39 Naake Zadoku mũthĩnjĩri Ngai akĩoya cuuba ya maguta ma mĩtamaiyũ aarutĩĩte Hemainĩ ya MWATHANI agĩitĩrĩria Solomoni atuĩke mũthamaki. Hĩndĩ ĩyo makĩhuuha karumbeeta, nao andũ oothe magĩkiugĩrĩria makiuga atĩrĩ, “Ũrotũũra matukũ maingĩ, wee Solomoni mũthamaki witũ!”

40 Nao andũ oothe magĩkĩambata mamuumĩĩte thuutha makeneete mũno makĩhuuhaga mĩtũũrirũ, makiugagĩrĩria o nginya thĩ ĩkĩinaina.

41 Na gũgĩkinya atĩrĩ, atĩ Adonija na ageni aake marĩĩkia kũrĩa kĩruugũ o ũguo, makĩigua inegene. Na rĩrĩa Joabu aiguire karumbeeta kahuuhwo agĩkĩũria atĩrĩ, “Ĩ inegene rĩĩrĩ rĩothe rĩ itũũrainĩ nĩ rĩa kuuga atĩa?”

42 Na ihinda rĩu o akĩaragia, Jonathani mũrũ wa Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai, agĩkinya ho. Naake Adonija aamwĩra atoonye akĩmwĩra atĩrĩ, “Wee wĩ mũndũ mwega mũno o na ningĩ no gũkorwo nĩwatũreehere ũhoro mwega.”

43 Naake Jonathani agĩcookeria Adonija atĩrĩ, “Aaca tiguo. No rĩĩrĩ, mũthamaki Daudi, mwathi witũ, nĩatua Solomoni mũthamaki!

44 Mũthamaki nĩarekirie Zadoku mũthĩnjĩri Ngai, mũnabii Nathani, Benaia wa Jehoiada me na njaama iria irangagĩra mũthamaki mamuumagarie. Nao maamũhaicia igũrũ rĩa nyũmbũ ya mũthamaki,

45 nao Zadoku na Nathani nĩmaitĩrĩirie Solomoni maguta me karũũĩinĩ ka Gihoni agĩtuĩka mũthamaki. Rĩu-rĩ, nĩkwambata marambata makiuma kũu magĩthiĩ itũũrainĩ, magĩkenaga mũno, na nĩkĩo itũũra rĩothe rĩiyũrĩĩte inegene. Rĩu nĩrĩo inegene rĩrĩa mũraigua.

46 Rĩu-rĩ, Solomoni nĩ we mũthamaki!

47 Hamwe na ũguo, njaama cia mũthamaki nĩciathiĩ gũcookeria mũthamaki Daudi mwathi witũ ngaatho, ikiugaga atĩrĩĩrĩ, ‘Ngai waku arotũma Solomoni atĩĩĩke gũgũkĩra, ningĩ naguo wathani wake ũrogaacĩra gũkĩra waku.’ Naake Daudi ainamĩrĩra o hau ũrĩrĩ igũrũ,

48 akĩhooyaga Ngai ũũ, ‘MWATHANI Ngai wa Isiraeli arogoocwo, o we watũma ũũmũũthĩ ũmwe wa njiarwa ciakwa atuĩke mũthamaki ithenya rĩakwa ndĩ o muoyo.’ ”

49 Nao ageni oothe a Adonija magĩgĩĩtigĩra mũno, magĩgĩũkĩra, o mũndũ agĩĩthiĩra na njĩra yake.

50 Naake Adonija, nĩ ũndũ wa ũrĩa etigagĩra Solomoni agĩthiĩ akĩĩnyiitĩrĩra koona cia kĩgongoonakĩa MWATHANI o kũu Hemainĩ thĩinĩ.

51 Naake mũthamaki Solomoni akĩĩrwo atĩ Adonija nĩaramwĩtigĩra, na atĩ enyiitĩrĩire koona cia kĩgongoona, akiugaga atĩrĩ, “Mũthamaki Solomoni nĩambe ehĩte anjĩĩre atĩ ndekũndekereria njũragwo.”

52 Naake Solomoni agĩcookia atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩegũtuĩka mwathĩki, hatirĩ o na karũcuĩrĩ kamwe ka mũtwe wake gekũhuutio; no angĩgaatuĩka mũremi, no mũhaka agaakua.”

53 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Solomoni akĩrekania, akiuga atĩ Adonija aikũrũkio arutwo kĩgongoonainĩ. Naake Adonija agĩgĩthiĩ harĩ mũthamaki akĩinamĩrĩra mbere yake. Naake mũthamaki Solomoni akĩmwĩra atĩrĩ, “Inũka gwaku mũciĩ.”

Daudi gũtaara Solomoni rĩa mũthia

1 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Daudi aakuhĩrĩirie gũkua, agĩĩta Solomoni mũũrũwe, akĩmũtaara rĩa mũthia.

2 Akĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩu njetereire gũkua, tondũ ũcio, gĩa na hinya na wĩyũmĩrĩrie.

3 Menyagĩrĩra mawatho o na maathani marĩa MWATHANI Ngai waku agwathĩĩte wĩkage o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Wathoinĩ wa Musa, nĩ geetha ũgaacagĩre maũndũinĩ moothe marĩa ũrĩĩkaga.

4 Rĩu-rĩ, ũngĩtũũra wathĩkĩire MWATHANI, we nĩarĩhingagia kĩĩranĩro kĩrĩa aanjĩĩrĩire atĩ njiarwa ciakwa nĩcio igũtũũra ithamakaga Isiraeli angĩkorwo igũtũũra imenyereire maathani maake mĩthiĩreinĩ yothe yacio.

5 “Ningĩ wee nĩũkũririkana ũrĩa Joabu mũrũ wa Zuria aanjĩkire akĩũraga anene arĩa eerĩ a mbũtũ ya ita a Isiraeli, Abineri mũrũ wa Neri na Amasa mũrũ wa Jetheri. Ningĩ nĩũkũririkana o wega atĩ aamooragire hĩndĩ ĩrĩa bũrũri warĩ na thaayũ nĩ ũndũ wa kũrĩhĩria thakame ĩrĩa maitĩĩte hĩndĩ ya mbaara. Nĩ ũndũ wa gũita thakame ĩtaarĩ na ũũru, nĩkĩo ũũru wothe ũnjookereire, o na nĩkĩo nyoneete mathĩĩna maya moothe.

6 Hũthĩra ũũgĩ waku wothe wone atĩ ndanakua gĩkuũ kĩa ndũire.

7 “No rĩĩrĩ, aariũ a Barizilai ũrĩa wa kuuma Gileadi ũkamaiguĩra tha na ũmamenyagĩrĩre, nĩ ũndũ o nao nĩmaanjĩguĩrĩire tha hĩndĩ ĩrĩa ndoorĩire Abisalomu mũrũ wa thooguo.

8 “Ningĩ-rĩ, kwĩ na Shimei mũrũ wa Gera wa kuuma itũũra rĩa Bahurimu mũhĩrĩgainĩ wa Benjamini. Ũcio nĩanumire kĩrumi kĩũru mũno mũthenya ũrĩa ndathiire Mahanaimu. No rĩĩrĩ, rĩrĩa ndacemanirie naake rũũĩinĩ rwa Jorodani nĩndehĩtire mwĩhĩtwa rĩĩtwainĩ rĩa MWATHANI ngiuga atĩ ndikaamũũraga.

9 No rĩĩrĩ, ũcio ndũkaanaage kũmũherithia. Menya ũrĩa ũkaamwĩka na ndũkaanamũreke atũũre muoyo.”

Daudi gũkua

10 Thuutha wa ũguo Daudi agĩkua agĩthikwo itũũrainĩ rĩa Daudi.

11 Naake aakorirwo athamakĩĩte Isiraeli mĩaka mĩrongo ĩna. Mĩaka mũgwanja aathamakire arĩ Heburoni, nayo mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩtatũ arĩ Jerusalemu.

12 Naake Solomoni agĩgĩtuĩka mũthamaki handũ ha ithe Daudi, naguo ũthamaki wake ũkĩgaacĩra mũno.

Adonija kũũragwo

13 Naake Adonija ũrĩa nyina eetagwo Hagithu agĩũkĩra agĩthiĩ kwĩ Bathisheba nyina wa Solomoni. Naake nyina wa Solomoni akĩmũũria atĩrĩ, “Woka na thaayũ?” Naake akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, ndooka na thaayũ”

14 Adonija agĩcooka akiuga atĩrĩ, “Ndĩ na ũndũ ngwenda gũkũmenyithia.” Naake nyina wa Solomoni akĩmũcookeria atĩrĩ, “Tanjĩĩra.”

15 Naake akiuga atĩrĩ, “We nĩũũĩ wega atĩ nĩ niĩ ingĩatuĩkire mũthamaki, na andũ oothe thĩinĩ wa Isiraeli ũguo nĩguo meerĩgĩrĩire. No rĩĩrĩ, ũguo tiguo gwatuĩkĩkire, nĩ ũndũ MWATHANI atuĩte atĩ mũrũ wa baaba nĩwe ũgaatuĩka mũthamaki.

16 Rĩu-rĩ, ndĩ na ũndũ ũmwe ngũgũthaitha ũhingĩrie, na ndũkarege.”

Naake Bathisheba akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũrĩkũ?”

17 Adonija akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndagũthaitha ũnjarĩrĩrie he mũthamaki Solomoni, tondũ wee ndangĩgũkararia. Ũmwĩre ahe Abishagi, mũirĩĩtu ũrĩa woimĩĩte Shunemu, atuĩke mũtumia wakwa.”

18 Naake Bethisheba akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ wega! Nĩngũkwarĩrĩria he mũthamaki.”

19 Tondũ ũcio Bathisheba agĩthiĩ he mũthamaki nĩguo akaarĩrĩrie Adonija. Naake mũthamaki akiumagara nĩguo agatũnge nyina, akĩmũinamĩrĩra. Agĩcooka agĩikarĩra gĩtĩ gĩake gĩa ũthamaki agĩathana nyina aheeo gĩtĩ agĩikara guokoinĩ gwake kwa ũrĩo.

20 Naake nyina wa mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Ndĩ na kaũndũ kaniini ngwenda ũhingĩrie na ndũkarege.”

Naake mũthamaki akĩĩra nyina atĩrĩ, “Uga wothe ũrĩa ũkwenda maitũ, na ndikũrega gũkũhingĩria.”

21 Naake akiuga atĩrĩ, “Reke Adonija mũrũ wa thooguo ooe Abishagi Mũshunemu atuĩke mũtumia wake.”

22 Naake mũthamaki akĩmũũria atĩrĩ, “Ũkwenda he Adonija Abishagi nĩkĩ? Ndũkĩmũhoere ũthamaki o naguo? Ningĩ hamwe na ũguo nĩ mũrũ wa baaba ũrĩa mũkũrũ, na Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai na Joabu marĩ mwena wake!”

23 Thuutha wa ũguo, Solomoni akĩĩhĩta mwĩhĩtwa na rĩĩtwa rĩa MWATHANI akiuga atĩrĩ, “Ngai aronjũraga, ingĩaga kũũraga Adonija nĩ ũndũ wa ũndũ ũcio anjũũrĩĩtie!

24 Tondũ-rĩ, o ta ũrĩa MWATHANI atũũraga muoyo, o we ũndũũgĩrĩĩtie akanjikarĩria gĩtĩ gĩa ũthamaki kĩa baaba Daudi na akaahe ũthamaki niĩ na njiarwa ciakwa o ta ũrĩa eeranĩire, Adonija ekũũragwo o ũũmũũthĩ!”

25 Kwoguo, mũthamaki Solomoni agĩatha Benaia wa Jehoiada, naake agĩthiĩ akĩũraga Adonija.

Abiatharu kũingatwo na Joabu gũkua

26 Ningĩ mũthamaki Solomoni akĩĩra Abiatharu mũthĩnjĩri Ngai atĩrĩ, “Wĩthiĩre Anathothu, gĩthakainĩ gĩaku. Wee o nawe wagĩrĩirwo nĩkũũragwo. No rĩĩrĩ, ndigũkũũraga rĩu, nĩ ũndũ nĩwamenyereire Ithandũkũ rĩa Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI hĩndĩ ĩrĩa mwarĩ na baaba Daudi, na ningĩ nĩwanyariiranĩirio na baaba mathĩĩnainĩ maake moothe.”

27 Kwoguo, Solomoni agĩkĩingata Abiatharu, agĩtiga gũtuĩka mũthĩnjĩri Ngai wa MWATHANI, agĩtũma ũrĩa wothe MWATHANI aarĩirie o kũu Shilo ũkoniĩ Eli na njiarwa ciake ũhinge.

28 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Joabu aiguire ũhoro ũcio akĩũra, nĩ gũkorwo nĩagarũrũkĩĩte akarũmĩrĩra Adonija, no ndarũmĩrĩire Abisalomu. Naake agĩthiĩ Hemainĩ ya MWATHANI akĩĩnyiitĩrĩra koonainĩ cia kĩgongoona.

29 Na rĩrĩa mũthamaki Solomoni aamenyithirio atĩ Joabu nĩorĩĩte na enyiitĩrĩire koonainĩ cia kĩgongoona o kũu Hemainĩ, akĩrekia Benaia mũrũ wa Jehoiada, akĩmwĩra atĩrĩ, “Thiĩ ũmũũrage.”

30 Naake Benaia agĩthiĩ o kũu Hemainĩ ya MWATHANI akĩĩra Joabu atĩrĩ, “Mũthamaki oiga uume na nja.” Naake Joabu agĩcookia atĩrĩ, “Aaca, ngũkuĩra o haaha.” Naake Benaia agĩcookeria mũthamaki ũhoro, akĩmwĩra ũrĩa Joabu oigĩĩte.

31 Naake mũthamaki akĩmwĩra atĩrĩ, “Thiĩ wĩke o ta ũguo oiga, ũmũũrage na ũmũthike. Hĩndĩ ĩyo niĩ na njiarwa cia baaba nĩtũkwehererwo nĩ ũũru wa thakame ĩrĩa Joabu aitire ĩtarĩ gĩtũmi.

32 Nakĩo gĩkuũ kĩu Joabu egũkua, egũkua nĩ ũndũ wa waganu wake. Nĩ ũndũ-rĩ, nĩoragire andũ eerĩ athingu kũmũkĩra o na baaba atooĩ ũhoro ũcio. Nao andũ acio ũmwe nĩ Abineri mũrũ wa Neri, mũnene wa mbũtũ cia ita cia Isiraeli, ũrĩa ũngĩ nĩ Amasa mũrũ wa Jetheri mũnene wa mbũtũ cia ita cia Juda.

33 Narĩo ihera rĩrĩa rĩkũherithio Joabu nĩ ũndũ wa kũmooraga, rĩkũmũcookerera we mwene na njiarwa ciake tene na tene. No rĩĩrĩ, ha ũhoro wa Daudi na nyũmba yake na njiarwa ciake, na gĩtĩ gĩake gĩa ũthamaki-rĩ, MWATHANI egũtũũra amaheaga ũhootani.”

34 Hĩndĩ ĩyo Benaia mũrũ wa Jehoiada agĩgĩthiĩ o hau kĩgongoonainĩ, akĩũraga Joabu. Thuutha wa ũguo Joabu agĩthikwo mũciĩ gwake o kũu werũinĩ.

35 Naake mũthamaki agĩcooka agĩthuura Benaia atuĩke mũnene wa mbũtũ cia ita handũ ha Joabu. Ningĩ agĩcooka agĩthuura Zadoku atuĩke mũthĩnjĩri Ngai handũ ha Abiatharu.

Shimei gũkua

36 Naake mũthamaki akĩrekanĩria Shimei agĩĩtwo, akĩmwĩra atĩrĩ, “Wĩakĩre mũciĩ waku gũũkũ Jerusalemu, ũtũũre ũtekuuma kuo o na rĩ.

37 Menya ũũ wega, atĩ ũngĩkoima kuo, ũringe karũũĩ ga Kidironi, no mũhaka ũgaakua. Wee mwene nĩ we ũgaacookererwo nĩ thakame yaku.”

38 Naake Shimei agĩcookeria mũthamaki atĩrĩ, “Nĩ woiga wega, mwathi wakwa mũthamaki, na ũguo nĩguo ngwĩka.” Kwoguo Shimei agĩgĩtũũrĩra Jerusalemu hĩndĩ ndaaya.

39 Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩaka ĩtatũ, ndungata igĩrĩ cia Shimei ikĩũra igĩthiĩ kwa Akishi mũrũ wa Maaka mũthamaki wa Gathu. Na rĩrĩa Shimei aamenyithirio atĩ ndungata ciake ciarĩ Gathu,

40 agĩtandĩka ndigiri yake, agĩthiĩ Gathu gwa Akishi nĩguo agacicarie. Na arĩĩkia gũciona, agĩciinũkia gwake mũciĩ.

41 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Solomoni aamenyithirio atĩ Shimei nĩoimĩĩte Jerusalemu agathiĩ Gathu, na agacooka-rĩ,

42 akĩrekania ageetwo. Naake ooka akĩmũũria atĩrĩ, “Githĩ ndiakwĩhĩtithirie, thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa MWATHANI, atĩ ndũkoima gũũkũ Jerusalemu? Githĩ ndiacookire ngĩkũmenyithia atĩ mũthenya ũrĩa ũkoima kuo no mũhaka ũgaakua? Wee mwene wanjĩĩrire atĩ, ũndũ ũcio ndoigĩĩte warĩ mwega na ũkiuga atĩ nĩũkũũhingia.

43 Rĩu-rĩ, nĩ kĩĩ gĩtũmĩĩte ũthũũkie kĩrĩĩkanĩro gĩakwa nawe na wagarare watho ũrĩa njugĩĩte?”

44 Mũthamaki agĩthiĩ na mbere kwĩra Shimei atĩrĩ, “Wee mwene nĩũũĩ na ngoro yaku ũũru wothe ũrĩa wekire baaba Daudi. Atĩrĩĩrĩ, MWATHANI arokũherithia nĩ ũndũ wa ũũru ũcio.

45 No rĩĩrĩ, haakwa mwene-rĩ, MWATHANI nĩekũndaathima, o na ningĩ nĩegũtũma gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi gĩtũũre kĩgaacĩire wega tene na tene.”

46 Tondũ ũcio mũthamaki agĩgĩatha Benaia mũrũ wa Jehoiada, naake Benaia akiumagara agĩthiĩ akĩũraga Shimei. Naguo ũthamaki wa Solomoni ũgĩtũũra ũgaacĩire wega.

Solomoni kũhooya Ũũgĩ

1 Na rĩĩrĩ, Solomoni agĩtuma ndũgũ na mũthamaki wa Misiri, na ũndũ wa kũhikia mwarĩ. Akĩmũtwara agaikarage itũũra rĩa Daudi o nginya rĩrĩa aarĩĩkirie gwaka nyũmba yake mwene, Hekaarũ, o na rũthingo rũrĩa rwathiũrũrũkĩirie Jerusalemu.

2 Hĩndĩ ĩyo andũ maatũire marutagĩra magongoona kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru gwathaathayagĩrio, tondũ MWATHANI ndaakĩirwo Hekaarũ.

3 Naake Solomoni nĩendeete MWATHANI, na nĩarũmagĩrĩra mataaro ma ithe Daudi; no o naake nĩarutaga magongoona na agacinĩra ũbaani kũndũ na kũndũ kũrĩa gũtũũgĩru gwathaathayagĩrio.

4 Hĩndĩ ĩmwe mũthamaki agĩthiĩ Gibeoni kũrutĩra igongoona kuo, nĩ ũndũ kũu nĩkuo kwarĩ na handũ hatũũgĩru ha gũthaathaĩrio harĩa heekĩrĩirwo mũno. Mbere ĩyo kũu nĩkuo Solomoni aarutĩire magongoona ma njino ma nyamũ ngiri ĩmwe (1,000).

5 Naake arĩ kũu Gibeoni, MWATHANI akĩmuumĩrĩra ũtukũ kĩrootoinĩ akĩmũũria atĩrĩ, “Ũkwenda ngũhe kĩ?”

6 Naake Solomoni agĩcookia atĩrĩ, “Nĩwatũire wĩkaga baaba Daudi, ndungata yaku, maũndũ manene ma ũtugi nĩ ũndũ we aarĩ mwega na mwĩhokeku maũndũinĩ maake moothe harĩ we. Ningĩ o na rĩu no ũrathiĩ na mbere na kũmwĩkĩra o maũndũ macio ma ũtugi na ũkamũhe mũũriũ ũrĩa ũũmũũthĩ ũtuĩkĩĩte mũthamaki ithenya rĩake.

7 Na rĩu, wee MWATHANI Ngai wakwa, nĩũnduĩte niĩ ndungata yaku, mũthamaki ithenya rĩa baaba Daudi; ndĩ o mũndũ mwĩthĩ, na ndingĩmenya gwathana.

8 Ningĩ ndĩ gatagatĩ ka andũ arĩa wee mwene ũthuurĩĩte matuĩke aaku, andũ aingĩ ũũ atĩ matingĩtarĩka.

9 Nĩ ũndũ ũcio, niĩ ndungata yaku, ndakũhooya ũhe ũũgĩ wa ngoro, hotage gwatha andũ aaku, na ningĩ hotage gũkũũrana wega na ũũru. Nĩ ũndũ-rĩ, ingĩkĩhota atĩa gwatha andũ aya aaku aingĩ ũũ?”

10 Naake MWATHANI agĩkenera ihooya rĩu Solomoni aahoeete.

11 Agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Tondũ wahooya ũũgĩ wa gwathana na kĩhooto, handũ ha kũhooya wongererwo matukũ maingĩ, ũtonga, o na kana thũ ciaku iniinwo,

12 nĩndakũhingĩria ũguo ũhoeete. Nĩndakũhe ũũgĩ mũingĩ o na ũmenyi wa maũndũ ũũ atĩ gũtirĩ kwagĩa mũndũ ũngĩ ta we o na ningĩ gũtikaagĩa.

13 O na ningĩ nĩngũkũhe o na kĩrĩa ũtekũhoeete. Nĩngũkũhe ũtonga o na gĩtĩĩo, na gũtikooneka mũthamaki ũngĩ ta we ũtũũroinĩ waku wothe.

14 Ningĩ ũngĩthiĩ na mbere na kũnjathĩkĩra na kũhingia mawatho na maathani maakwa, ta ũrĩa thooguo Daudi aamenyereete gwĩka, nĩngũkũingĩhĩria matukũ maaku.”

15 Naake Solomoni agĩgĩũkĩra toro, agĩkĩmenya atĩ nĩ Ngai wamwaragĩria na njĩra ya kĩrooto. Thuutha wa ũguo agĩthiĩ Jerusalemu akĩrũũgama hakuhĩ na Ithandũkũ rĩa Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI, akĩrutĩra MWATHANI magongoona ma njino na ma thaayũ. Agĩcooka akĩrugithĩria njaama ciake ciothe iruga.

Solomoni gũtuithania ciira warĩ mũritũ mũno

16 Na rĩĩrĩ, andũ a nja eerĩ a maraaya magĩthiĩ he mũthamaki Solomoni makĩrũũgama hau mbere yake.

17 Naake ũmwe akĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Mwathi wakwa, niĩ na mũndũ wa nja ũyũ tũtũũraga nyũmba ĩmwe, na niĩ ndĩraciarĩra o kũu nyũmba tũrĩ o naake.

18 Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩthenya ĩĩrĩ ndarĩĩkia gũciara, naake aracooka araciara. Tũraarĩ kũu nyũmba ithuerĩ gũtarĩ na mũndũ ũngĩ.

19 Naake mũndũ wa nja ũyũ arakomera kaana gaake ũtukũ karaakua.

20 Aragĩũkĩra kũrĩ o ũtukũ ndĩ o toro, aroya kaana gaakwa arakeheria harĩ niĩ, arathiĩ aragakomia harĩa we mwene arakomeete; aracooka aroya kau gaake gakuũ aragakomia harĩ niĩ.

21 No rĩĩrĩ, rũũciinĩ ndarooka gũũkĩra atĩ nĩguo nyongithie kaana gaakwa, ndĩroona atĩ nĩ gakuũ. Na rĩĩrĩ, ndakabaara wega ndĩroona atĩ ti ko gaakwa.”

22 Naake mũndũ wa nja ũcio ũngĩ akiuga atĩrĩ, “Aaca! Kaana karĩa karĩ muoyo nĩ ko gaakwa, no kau gakuũ nĩko gaaku!” Naake ũcio ũngĩ akiuga atĩrĩ, “Aaca, tiguo! Kaana karĩa karĩ muoyo nĩko gaakwa, no kau gakuũ nĩ ko gaaku!”

Magĩgĩkararania mũno mbere ya mũthamaki.

23 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Inyuerĩ gũtirĩ ũtaroiga atĩ kaana karĩa karĩ muoyo nĩ gaake, na atĩ karĩa gakuũ nĩ ka ũrĩa ũngĩ.”

24 Mũthamaki agĩgĩathana areeherwo rũhiũ rwa njora, na rĩrĩa rwareehirwo

25 akiuga atĩrĩ, “Atũraniai kaana kau ke muoyo icunjĩ igĩrĩ na mũhe o mũndũ wa nja gĩcunjĩ gĩake.”

26 Hĩndĩ ĩyo mũndũ wa nja ũrĩa warĩ nyina wa mwana, nĩ ũndũ wa wendo wa mwana, akĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Ndagũthaitha, mwathi wakwa mũthamaki, tiga kũũraga kaana gaaka! Mũne!”

Naake mũndũ wa nja ũcio ũngĩ akiuga atĩrĩ, “Gũtirĩ mũndũ wagĩrĩirwo nĩgũthiĩ nako; reke gaatũranio icunjĩ igĩrĩ o mũndũ athiĩ na gĩake.”

27 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki agĩgĩathana atĩ kaana kau gatikooragwo. Akiuga atĩrĩ, “Heei mũndũ wa nja ũcio wa mbere tondũ nĩwe nyina wako.”

28 Na rĩrĩa Aisiraeli oothe maiguire ũrĩa mũthamaki atuithanirie ciira ũcio, makĩmũtũũgĩria mũno, nĩkũmenya atĩ Ngai nĩarĩĩkĩĩtie kũmũhe ũũgĩ wa gũtuithanagia maciira na kĩhooto.