IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Mũthamaki Asa kũhoota andũ a Sudani

1 Naake Abija agĩkua, agĩthikwo kũu itũũra rĩa Daudi. Naake Asa mũũrũwe, agĩthamaka ithenya rĩake. Na rĩĩrĩ, mĩaka ikũmi ĩrĩa Asa aathamakĩre bũrũri wothe waiyũire thaayũ.

2 Naake Asa agĩĩka maũndũ moothe marĩa maakenagia Ngai wake.

3 Agĩkĩeheria igongoona ng’eni bũrũriinĩ guothe, o na kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano. Ningĩ akĩmomoranga itugĩ cia kũhooywo, o na agĩtemenga mũhianano wa ngai ĩrĩa yetagwo Ashera.

4 Naake Asa agĩatha andũ oothe a Juda meekage kwenda kwa Ngai wa maithe maao na mahingagie ũrutani na maathani maake.

5 Agĩcooka akĩmomoranga kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano o hamwe na igongoona iria ciacinagĩrwo ũbaani kũu bũrũriinĩ wothe wa Juda. Naguo ũthamaki wothe ũgĩikara na thaayũ matukũ moothe ma wathani wake.

6 Ningĩ agĩaka matũũra mairigĩirwo na thingo cia hinya kũu Juda tondũ hĩndĩ ĩyo bũrũri ndwarĩ na mbaara, MWATHANI nĩamũheete thaayũ.

7 Naake Asa agĩkĩĩra andũ a Juda atĩrĩ, “Rekeei tũirigĩre matũũra maya na thingo cia hinya, o na tũmathiũrũkĩrie na mĩnaara. O na ningĩ twake ihingo cia cuuma. Nĩ ithuĩ tũrĩathaga bũrũri ũyũ nĩ ũndũ nĩtwĩkĩĩte ũrĩa wothe MWATHANI Ngai witũ eendaga. Nĩatũmenyereire na nĩatũheete thaayũ na mĩena yothe.” Nĩ ũndũ ũcio magĩgĩaka matũũra macio na magĩtũũra magaacĩire.

8 Naake mũthamaki Asa aarĩ na mbũtũ ya thigari ngiri magana matatũ (300,000) cia kuuma Juda, nacio ciarĩ na ngo na matimũ. Ningĩ nĩarĩ na ingĩ ngiri magana meerĩ ma mĩrongo ĩnaana (280,000) cia kuuma mũhĩrĩgainĩ wa Benjamini, nacio ciarĩ na ngo na mĩguĩ. Thigari icio ciothe ciarĩ njamba irĩ hinya.

9 Na rĩĩrĩ, mũndũ woimĩĩte Ethiopia wetagwo Zera e na thigari mirioni ĩmwe (1,000,000) na ngaari cia mbarathi magana matatũ (300) agĩũka nĩguo ahũũrane na andũ a Juda, akĩhungura o nginya Maresha.

10 Naake Asa akiumagara nĩguo akahũũrane naake, nao makĩng’ethanĩra gĩtuambainĩ gĩa Zefatha hakuhĩ na Maresha.

11 Hĩndĩ ĩyo Asa akĩhooya MWATHANI Ngai wake atĩrĩ, “Wee MWATHANI, wĩ na hinya wa gũteithia mbũtũ ya ita ĩrĩa ĩtarĩ na hinya o na ĩrĩa ĩrĩ na hinya. Tũteithie rĩu, wee MWATHANI Ngai witũ, nĩ ũndũ mwĩhoko witũ ũrĩ o harĩ we, ningĩ rĩu MWATHANI, tuumagarĩĩte kũrũa na mbũtũ ĩno nene ũũ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩaku. Rĩu MWATHANI, wee nĩwe Ngai witũ, na gũtirĩ mũndũ o na ũmwe ũngĩkũhoota.”

12 Naake MWATHANI akĩrekererie mbũtũ ĩyo ya ita ya Ethiopia mookoinĩ ma Asa na thigari ciake iria cioimĩĩte Juda, nao makĩmĩhoota. Nacio ita iria cioimĩĩte Ethiopia ikĩũra,

13 naake Asa na thigari ciake makĩmathingata o nginya Gerari. Nacio thigari cia Ethiopia ikĩũragwo nyingĩ ũguo atĩ itingĩahotire gũthiĩ na mbere na mbaara. MWATHANI we mwene nĩ we watũmire mahootwo nĩ mbũtũ yake, nayo mbũtũ ĩyo yake ya Juda ĩgĩkuwa indo nyingĩ macio.

14 Magĩcooka makĩhũũra matũũra moothe marĩa maathiũrũrũkĩirie Gerari, nĩ ũndũ MWATHANI nĩatũmĩĩte andũ a kuo maiyũrwo nĩ guoya. Nao magĩtaha indo nyingĩ kuuma matũũrainĩ maao.

15 Ningĩ magĩtharĩkĩra kambĩ cia arĩithi, magĩtaha ng’ondu na ngamĩĩra nyingĩ mũno. Marĩĩkia gwĩka ũguo magĩcooka Jerusalemu.

Asa kwagĩria maũndũ

1 Na rĩĩrĩ, roho wa Ngai ũgĩikũrũkĩra Azaria mũrũ wa Obedi.

2 Naake akiumagara gũtũnga mũthamaki Asa, akĩmwĩra atĩrĩ, “Tathikĩrĩria Asa, o na andũ aya oothe a Juda na Benjamini! MWATHANI nĩegũtũũrania hamwe na inyuĩ mahinda moothe marĩa mũkũmũtũũrĩra. Mwamũcaria nĩmũrĩmuonaga, no mwamũtiganĩria naake nĩarĩmũtiganagĩria.

3 Kwa ihinda iraaya Aisiraeli maatũũraga matarĩ na Ngai ũrĩa wa ma. Ningĩ matiarĩ na athĩnjĩri Ngai a kũmaruta maũndũ, o na matiarĩ na watho wa kũrũmĩrĩrwo.

4 No rĩrĩa maakorereirwo nĩ mathĩĩna, magĩcookerera MWATHANI Ngai wa Isiraeli. Nao maamũcaria, naake akĩmeeonithia.

5 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio, gũtirĩ mũndũ ũngĩokire na ainũke na thaayũ nĩ ũndũ bũrũri ndwaikaire wega.

6 Andũ maikarĩĩte maagaagĩĩte; rũũrĩrĩ rũgookĩrĩra rũrĩa rũngĩ, na itũũra rĩgookĩrĩra itũũra rĩrĩa rĩngĩ nĩ ũndũ Ngai nĩamarekereirie mathĩĩnainĩ ma mĩthemba yothe.

7 No rĩĩrĩ, gĩai na hinya na mwĩyũmĩrĩrie. Nĩ gũkorwo nĩmũkaaheeo mũcaara wa wĩra ũrĩa mũrutaga.”

8 Rĩrĩa Asa aiguire ciugo icio cia ũrathi wa Azaria, mũrũ wa Obedi, akĩyũmĩrĩria. Naake akĩeheria ngai ciothe cia mĩhianano kũu bũrũri wothe wa Juda na Benjamini, o na matũũrainĩ moothe marĩa aatunyanĩĩte ma bũrũri ũrĩa wĩ irĩma wa Efiraimu. Ningĩ agĩaka rĩngĩ kĩgongoona kĩrĩa kĩamomokangĩĩte kĩrĩa kĩarĩ gĩthakuinĩ kĩa Hekaarũ.

9 Na rĩĩrĩ, andũ aingĩ kuuma mabũrũriinĩ ma Efiraimu, na Manase, o na Simeoni, nĩmookĩĩte mageturanĩra na Asa na matũũranagia naake nĩ ũndũ nĩmooneete MWATHANI arĩ hamwe naake. Naake Asa akĩmeeta oothe marĩ hamwe na andũ a Juda na a Benjamini.

10 Nao magĩkĩũngana kũu Jerusalemu mweri wa gatatũ mwaka wa ikũmi na ĩtaano wa ũthamaki wa Asa.

11 Mũthenya ũcio makĩrutĩra MWATHANI magongoona ma indo iria maatahĩĩte, namo maarĩ ndeegwa magana mũgwanja (700) na ng’ondu ngiri mũgwanja. (7,000)

12 Nao magĩthondeka kĩrĩĩkanĩro atĩ megũtũũra mathaathayagia Ngai wa maithe maao na ngoro yothe, o na mũoyo wothe.

13 O na ningĩ makĩrĩkanĩra atĩ mũndũ o wothe, arĩ mwĩthĩ kana arĩ mũkũrũ, arĩ mũndũ mũrũme kana mũndũ wa nja ũrĩa ũtagaathaathaiya MWATHANI nĩkũũragwo akooragwo.

14 Nao makĩĩhĩta mwĩhĩtwa na mũgambo mũnene rĩĩtwainĩ rĩa MWATHANI atĩ nĩmarĩhingagia kĩrĩĩkanĩro kĩu. Magĩcooka makiugĩrĩria na makĩhuuha tũrumbeeta na macoro.

15 Nao andũ oothe a Juda magĩkenera mwĩhĩtwa ũcio meehĩtire, nĩ gũkorwo meehĩtire na ngoro yothe. Nao magĩgĩthaathaiya MWATHANI na kinyi, naake MWATHANI agĩkenio nĩ o, akĩmahe thaayũ bũrũriinĩ wothe.

16 Naake mũthamaki Asa, ũcio mũthamaki agĩthengia cũũwe Maaka gĩtĩinĩ gĩa kwini nĩ ũndũ nĩathondekithĩĩtie mũhianano wa gũthaathayagio warĩ magigi wetagwo Ashera. Naake agĩtemenga mũhianano ũcio, akĩũtinangia tũcunjĩ tũcunjĩ, akĩũcinĩra karũũĩinĩ ga Kidironi.

17 O na eekĩĩte ũguo wothe, Asa ndaigana gũthũũkangia kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano kũu bũrũriinĩ. No rĩĩrĩ, ũndũ ũcio ndwatũmire aage gũtũũra e mwĩhokeku ũtũũro wake wothe.

18 Nacio indo iria ithe Abija aamũrĩire Ngai agĩciiga Hekaarũinĩ thĩinĩ. O nacio indo cia thahabu o na cia betha iria we mwene aamũrĩire Ngai agĩciiga o ro kuo.

19 Na rĩĩrĩ, kũu gũtiigana kũgĩa mbaara rĩngĩ o nginya mwaka wa mĩrongo ĩtatũ na ĩtaano wa ũthamaki wa Asa.

Isiraeli kuonio thĩĩna

1 Na rĩĩrĩ, mwaka wa mĩrongo ĩtatũ na ĩtandatũ wa ũthamaki wa Asa mũthamaki wa Juda, Baasha mũthamaki wa Isiraeli akĩhithũkĩra Juda. Agĩakithia rũthingo rũkĩrigiicĩria itũũra rĩa Rama, nĩ geetha mũndũ o wothe ndakaanatoonye Juda kana oime kuo.

2 Hĩndĩ ĩyo Asa akĩruta betha na thahabu iria ciarĩ mũthiithũinĩ wa Hekaarũ, o na nyũmbainĩ ya mũthamaki. Agĩtũma ndungata ciake Damasiki na indo icio itwarĩrwo Benihadadi, mũthamaki wa Siria, na imwĩre atĩrĩ,

3 “Benihadadi, reke tũtume ndũgũ ta ĩrĩa thooguo na baaba maatumĩĩte. Atĩrĩĩrĩ, betha ĩyo na thahabu nĩ kĩheeo gĩaku. Ũcooke ũũrage ndũgũ yaku na Baasha mũthamaki wa Isiraeli nĩ geetha athengie ita ciake kuuma bũrũriinĩ wakwa.”

4 Naake Benihadadi agĩĩtĩkĩra ihooya rĩa Asa mũthamaki wa Juda. Agĩkĩrekia anene a thigari ciake magatharĩkĩre matũũra ma Isiraeli. Nao magĩthiĩ makĩĩnyiitĩra matũũra maya: Ijoni, Dani, na Abeli Bethi Maaka, o na matũũra moothe ma Nafutali marĩa maigagwo indo.

5 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Baasha aiguire ũrĩa gwekĩkĩĩte, akĩrũũgamia wĩra ũcio wothe wa gwaka rũthingo rwa kũirigĩra itũũra rĩa Rama, akĩũtiganĩria.

6 Hĩndĩ ĩyo Asa akĩũnganithia andũ oothe a Juda, akĩmaatha magakue mahiga moothe na mbaaũ cia mwako. Akĩhũthĩra indo icio ciothe gwakithia thingo cia hinya cia kũgitĩra itũũra rĩa Geba na rĩa Mizipa.

Mũnabii Hanani

7 Na rĩĩrĩ, ihinda rĩu mũnabii Hanani agĩthiĩ he mũthamaki Asa akĩmwĩra atĩrĩ, “Tondũ wĩhokeete mũthamaki wa Siria handũ ha kwĩhoka MWATHANI Ngai waku-rĩ, nĩkĩo mbũtũ ya ita ya Isiraeliyahonoka kuuma mookoinĩ maaku.

8 Rĩu-rĩ, githĩ andũ a Ethiopia na a Libia matiarĩ na mbũtũ nene cia ita i na ngaari cia mbarathi o na thigari nyingĩ cia mbarathi? No rĩĩrĩ, tondũ wa ũrĩa wehokeete MWATHANI nĩkĩo MWATHANI aatũmire ũmahoote.

9 MWATHANI aikaraga acũũthĩrĩirie gũũkũ thĩ guothe, nĩ geetha arĩa mehokeete rĩĩtwa rĩake akamaheaga hinya. Tondũ nĩwĩkĩĩte ũndũ wa ũrimũ mũno, mbaara itigaakiuma mbaruinĩ ciaku.”

10 Naake Asa akĩraakarĩra mũnabii mũno, agĩgĩathana oohwo aikio njeera nĩ ũndũ wa ũguo aarĩĩtie. Mahindainĩ macio, Asa akĩambĩrĩria kũhinyĩrĩria andũ amwe mũno.

Mũthia wa wathani wa Asa.

11 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa meekĩkire hĩndĩ ya ũthamaki wa Asa, kuuma kĩambĩrĩria nginya kĩrĩĩkĩro, maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Athamaki a Juda na Isiraeli.

12 Na rĩĩrĩ, mwaka wa mĩrongo ĩtatũ na kenda wa ũthamaki wake-rĩ, akĩrũara mũrimũ wa kwonja magũrũ. O na atariĩ ũguo ndaigana gũkaĩra MWATHANI amũteithie, tiga o gũcaria aacaragia ũteithio kũrĩ marĩgĩtarĩ.

13 Naake Asa agĩkua mwaka wa mĩrongo ĩna na ũmwe wa ũthamaki wake.

14 Nao andũ makĩmũthika mbĩĩrĩrainĩ yake mwene ĩrĩa eenjeire kũu itũũra rĩa Daudi. Nao makĩnungĩrĩria mwĩrĩ wake mahuti marĩa manungi wega, o na makĩũhaka maguta marĩa manungaga wega, magĩcooka magĩakia icua inene rĩa mwaki macakaĩre gĩkuũ gĩake.

Jehoshafatu gũtuĩka mũthamaki

1 Na rĩĩrĩ, Jehoshafatu nĩwe watuĩkire mũthamaki ithenya rĩa ithe Asa. Naake agĩkĩĩkĩra hinya nĩguo ndakaahũũrwo nĩ Isiraeli.

2 Namo matũũra moothe ma Juda marĩa mairigĩirwo na thingo cia hinya akĩmaiga thigari cia kũmarangagĩra. O na akĩiga thigari cia kũrangĩra bũrũri wothe wa Juda o na matũũra ma Efiraimu, marĩa ithe Asa aatunyanĩĩte.

3 Naake MWATHANI agĩkĩrĩrĩria kũraathima Jehoshafatu, nĩ ũndũ nĩarũmĩrĩire mĩthiĩre ya ithe ĩrĩa aathiaga nayo rĩa mbere; ndaigana gũthaathaiya Baali.

4 Ningĩ nĩatungatagĩra Ngai wa ithe, na agaathĩkagĩra maathani maake, na ndaigana gwĩka maũndũ ta marĩa meekagwo nĩ athamaki a Isiraeli.

5 Naake MWATHANI agĩgĩtũma wathani wa Jehoshafatu wĩhande kũu Juda, na andũ oothe a Juda magakĩmũreehagĩre iheeo, agĩgĩtonga na agĩtũũgĩrio mũno.

6 Naake Jehoshafatu agĩkĩĩhotora gũtungatagĩra MWATHANI; akĩananga kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano, na akiunanga mĩhianano ya ngai ĩrĩa yetagwo Ashera kũu Juda guothe.

7 Na rĩĩrĩ, mwaka wa ĩtatũ wa ũthamaki wake-rĩ, agĩtũma atongoria aake nĩguo makarutane kũu matũũrainĩ ma Juda. Arĩa maatũmirwo nĩ: Benihaili, Obadia, Zekaria, Nethaneli, na Mikaya.

8 Nao magĩtwarana na Alawii kenda na athĩnjĩri Ngai eerĩ. Alawii acio nĩ: Shemaia, Nethania, Zebadia, Asaheli, Shemiramothu, Jehonathani, Adonija, Tobija, na Tobadonija; nao athĩnjĩri Ngai nĩ: Elishama, na Jehoramu.

9 Nao magĩcanga kũndũ guothe kũu bũrũriinĩ wa Juda makĩrutaga andũ maũndũ ta ũrĩa maamathoomaga ibukuinĩ rĩa watho wa MWATHANI.

Ũnene wa Jehoshafatu

10 Naake MWATHANI agĩtũma andũ a moothamaki moothe marĩa maarigiicĩirie Juda maiyũrwo nĩ guoya magĩgĩĩtigĩra kũrutĩra Jehoshafatu mbaara.

11 Nao Afilisiti magĩtwarĩra Jehoshafatu betha nyingĩ, o na iheeo cia mĩthemba mĩingĩ. Nao Arabu makĩmũtwarĩra ndũrũme ngiri mũgwanja na magana mũgwanja (7,700), na thenge mũigana o ta wacio.

12 Naake Jehoshafatu agĩkĩrĩrĩria kwĩgĩĩra na hinya o mũno,

13 o na agĩaka nyũmba ciarĩ na thingo cia hinya cia kwĩgitĩra Juda guothe. O na agĩaka matũũra ma kũigagwo indo nyingĩ.

Nakuo Jerusalemu akĩiga atongoria arĩa a bata,

14 o ta ũrĩa mbarĩ ciao ciatariĩ. Adina nĩwe warũũgamĩrĩire thigari ngiri magana matatũ (300,000) njamba iria cioimĩĩte mbarĩinĩ cia Juda.

15 Naake ũrĩa wamũrũmĩrĩire ũneneinĩ aarĩ Jehohanani ũrĩa warũũgamĩrĩire thigari ngiri magana meerĩ ma mĩrongo ĩnaana (280,000).

16 Wa gatatũ aarĩ Amasia mũrũ wa Zikiri, arũũgamĩrĩire thigari ngiri magana meerĩ (200,000). (Amasia nĩerutĩire gũtungatĩra MWATHANI).

17 Naake Eliada, mũthigari warĩ njamba, nĩ we warũũgamĩrĩire thigari ngiri magana meerĩ (200,000) iria cioimĩĩte mbaarainĩ cia Benjamini. Thigari icio ciarĩ na ngo na moota.

18 Naake ũrĩa wamũrũmĩrĩire ũneneinĩ aarĩ Jehozabadu ũrĩa warũũgamĩrĩire thigari ngiri igana na mĩrongo ĩnaana (180,000) iria ciaikaraga ciĩhaarĩirie kũrũa.

19 Thigari icio nĩcio ciatungatagĩra mũthamaki kũu Jerusalemu. Ningĩ nĩaigĩĩte thigari ingĩ matũũrainĩ marĩa mairigĩirwo na thingo cia hinya kũu Juda guothe.

Mũnabii Mikaya gũkaana Ahabu

1 Na rĩĩrĩ, Jehoshafatu aarĩĩkia gũtonga na kwĩgĩĩra na igweta mũno, agĩtuma ũthoni na Ahabu.

2 Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩaka mĩnyiinyi kũhĩtũka, Jehoshafatu agĩthiĩ gũceerera Ahabu Samaria. Naake Ahabu agĩgĩthĩnjĩra Jehoshafatu na araata aake ndũrũme na ndeegwa nyingĩ nĩguo makenanĩre. Agĩcooka akĩmũhatĩrĩria aambatanie naake magatharĩkĩre itũũra rĩa Ramothu bũrũriinĩ wa Gileadi.

3 Akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩũgũtwarana na niĩ tũgatharĩkĩre Ramothu?” Naake Jehoshafatu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩndĩhaarĩirie angĩkorwo nĩwĩhaarĩirie. O na mbũtũ yakwa ya ita nĩĩhaarĩirie.”

4 Jehoshafatu agĩcooka akĩĩra Ahabu mũthamaki wa Isiraeli atĩrĩ, “Reke twambe tũũrie MWATHANI rũũtha mbere ya gwĩka ũguo.”

5 Kwoguo Ahabu agĩĩta anabii ta magana mana (400) mooke harĩ we. Mooka akĩmooria atĩrĩ, “Nĩ wega kana ti wega thiĩ ngatharĩkĩre itũũra rĩa Ramothu?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Thiĩ ũkarĩtharĩkĩre, MWATHANI nĩegũkũhe ũhootani.”

6 No Jehoshafatu akĩũria atĩrĩ, “Gũũkũ-rĩ, kwĩ na mũnabii ũngĩ wa MWATHANI tũngĩhooya kĩrĩra?”

7 Ahabu agĩcookeria Jehoshafatu atĩrĩ, “Kwĩ na ũmwe ũtigarĩĩte wĩtagwo Mikaya mũrũ wa Imula. No nĩndĩmũthũire nĩ ũndũ maũndũ marĩa arathaga mangoniĩ no marĩa mooru.”

Naake Jehoshafatu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ndwagĩrĩirwo nĩkuuga ũguo.”

8 Hĩndĩ ĩyo Ahabu agĩtũma ndungata ĩmwe yake akĩmĩĩra atĩrĩ, “Thiĩ ũgĩĩre Mikaya mũrũ wa Imula na ihenya.”

9 Hĩndĩ ĩyo, athamaki acio eerĩ meehumbĩĩte nguo ciao cia ũthamaki na magaikarĩra itĩ ciao cia ũthamaki. Nao maarĩ kĩhuuhĩroinĩ kĩa ngano hau nja ya kĩhingoinĩ gĩa itũũra rĩa Samaria, nao anabii oothe nĩkũratha maarathaga maũndũ marĩ mbere yao.

10 Ũmwe wao wetagwo Zedekia mũrũ wa Kenaana agĩthondeka hĩa cia cuuma akĩĩra Ahabu atĩrĩ, “MWATHANI arakwĩra atĩrĩ, ‘Ũkũhũũra Aasiria na hĩa ici kinya ũmahoote biũ.’ ”

11 Na rĩĩrĩ, o nao anabii acio angĩ makĩratha o ta ũguo Zedekia aarathĩĩte makiuga atĩrĩ, “Thiĩ ũgatharĩkĩre Ramothu na nĩũkũhootana. MWATHANI-rĩ, nĩegũkũhe ũhootani.”

12 Ihinda o rĩu ndungata ĩrĩa yagĩrĩĩte Mikaya ĩkĩĩra Mikaya atĩrĩ, “Tarora wone atĩ anabii oothe mararatha maũndũ meega makoniĩ mũthamaki. O na we-rĩ, noguo wagĩrĩirwo nĩgwĩka.”

13 No Mikaya akiuga atĩrĩ, “O ta ũrĩa MWATHANI atũũraga muoyo-rĩ, ũrĩa wothe Ngai wakwa ekũnjĩĩra noguo nguuga!”

14 Rĩrĩa aathire he mũthamaki, Ahabu akĩmũũria atĩrĩ, “Mikaya, nĩ wega niĩ na Jehoshafatu tũthiĩ tũgatharĩkĩre itũũra rĩa Ramothu kana ti wega?” Naake Mikaya akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ wega mũthiĩ mũkarĩtharĩkĩre nĩmũkũrĩhoota. MWATHANI-rĩ, nĩekũmũhe ũhootani.”

15 Naake Ahabu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Menyerera mũno atĩ hĩndĩ ĩrĩa ũkũnjarĩria ũkĩgwetaga rĩĩtwa rĩa MWATHANI waragie ũhoro wa ma! Ũkwenda ngwĩrage ũguo maita maigana?”

16 Naake Mikaya akĩmũcookeria atĩrĩ, “Njikĩĩtie maitho irĩmainĩ ngoona mbũtũ ya ita cia Isiraeli ihurunjĩĩtwo ta ng’ondu itarĩ na mũrĩithi. Naake MWATHANI akanjĩĩra atĩrĩ, ‘Andũ aya matirĩ na mũtongoria; reke meiinũkĩre na thaayũ.’ ”

17 Hĩndĩ ĩyo Ahabu mũthamaki wa Isiraeli akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Githĩ ndikwĩrire atĩ ndangĩratha ũndũ mwega ũngoniĩ? Ũyũ-rĩ, aandathagĩra o ũũru mũtheri.”

18 Naake Mikaya agĩthiĩ na mbere kwaria, akiuga atĩrĩ, “Rĩu tathikĩrĩria ũrĩa MWATHANI aroiga! Niĩ ndĩroonire MWATHANI aikarĩire gĩtĩ kĩa ũthamaki na athiũrũrũkĩirio nĩ araika oothe.

19 MWATHANI arooria atĩrĩ, ‘Nũũ ũgũthiĩ kũheenereria Ahabu athiĩ Ramothu nĩguo akooragĩrwo kuo?’ Nao araika acio maracookia ũndũ mwanya mwanya.

20 Hĩndĩ ĩyo roho ũmwe ũroimĩra ũreera MWATHANI atĩrĩ, ‘Nĩ niĩ ngũthiĩ kũmũheenereria.’ Naake MWATHANI arooria roho ũcio atĩrĩ, ‘Ũkũmũhenereria na njĩra ĩrĩkũ?’

21 Naguo roho ũcio ũracookia atĩrĩ, ‘Nguumagara thiĩ ngatũme anabii a Ahabu oothe mamũheenie.’ Naake MWATHANI areera roho ũcio atĩrĩ, ‘Umagara ũkamũheenererie na nĩũkũhootana.’ ”

22 Naake Mikaya akĩrĩĩkia na kuuga atĩrĩ, “Ũguo nĩguo gũgĩĩkĩkĩĩte. MWATHANI nĩatũmite anabii aaku makũheenie. We mwene nĩatuĩte atĩ no ũgũkorererwo nĩ mũthiro!”

23 Hĩndĩ ĩyo mũnabii Zedekia agĩũkĩra akĩgũtha Mikaya rũhĩ, akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ ta rĩ roho wa MWATHANI aanandiganĩria agooka gũkwarĩria?”

24 Naake Mikaya akĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩũrĩmenya ũhoro ũcio wega rĩrĩa ũrĩthiĩ nyũmba thĩinĩkwĩhitha harĩa hegitĩĩtie mũno.”

25 Hĩndĩ ĩyo Ahabu agĩatha mũtongoria ũmwe wake atĩrĩ, “Nyiita Mikaya ũmũtware kwa Aamoni ũrĩa mũnene wa itũũra, na kwĩ Joashu mũrũ wa mũthamaki.

26 Ũmeere ndoiga mamũhingĩre njeera na mamũheage mũgate na maaĩ o nginya rĩrĩa ngaacooka na thaayũ.”

27 Naake Mikaya akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũngĩgaacooka na thaayũ, no gũtwĩkire ti MWATHANI warĩĩtie na niĩ.” Ningĩ agĩcooka akĩĩra anabii acio atĩrĩ, “O na inyuĩ nĩmweiguĩra.”

Ahabu gũkua

28 Thuutha ũcio Ahabu mũthamaki wa Isiraeli na Jehoshafatu mũthamaki wa Juda makiumagara magĩthiĩ gũtharĩkĩra itũũra rĩa Ramothu bũrũriinĩ wa Gileadi.

29 Naake Ahabu akĩĩra Jehoshafatu atĩrĩ, “Wona tuoimagara mbaarainĩ, nĩgwĩgarũra ũrĩa haana nĩguo ndikaamenyeke, no wee ĩkĩra nguo ciaku cia ũthamaki.” Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki wa Isiraeli agĩthiĩ mbaarainĩ egarũrĩĩte ũrĩa aahaanaga.

30 Naake mũthamaki wa Siria nĩathĩĩte anene aake a ngaari cia mbarathi atĩ matigatharĩkĩre mũndũ ũngĩ o tiga mũthamaki wa Isiraeli.

31 Rĩrĩa moonire mũthamaki Jehoshafatu, magĩciiria atĩ nĩwe mũthamaki wa Isiraeli, magĩkĩmũgarũrũkĩra nĩguo mamũtharĩkĩre. Rĩrĩa oigire mbu, MWATHANI Ngai akĩmũiguĩra tha agĩtũma arĩa maamũtharĩkagĩra matigane naake.

32 Rĩrĩa anene acio a ngaari cia mbarathi moonire atĩ ti mũthamaki wa Isiraeli magĩtiga kũmũteng’eria.

33 Na rĩĩrĩ, mũthigari ũmwe wa ita cia Siria agĩikia mũguĩ o ũguo, akĩrathĩra mũthamaki Ahabu o magathĩkanĩroinĩ ma nguo ciake cia ita. Naake Ahabu agĩkaya akiuga atĩrĩ, “Hĩ! Ndĩkũrathwo!” Agĩkĩĩra mũtwari wa ngaari yake ya mbarathi atĩrĩ, “Garũra ngaari ũndute mbaarainĩ!”

34 Nayo mbaara ĩgĩthiĩ na mbere, naake mũthamaki Ahabu agĩtinda atiirĩĩtwo ngaariinĩ yake ya mbarathi acũũthĩrĩirie Asiria. Na rĩĩrĩ, gwakinya hwaĩinĩ agĩkua.

Mũnabii kũrũithia Jehoshafatu

1 Na rĩĩrĩ, Jehoshafatu mũthamaki wa Juda agĩcooka mũciĩ gwake Jerusalemu na thaayũ.

2 Naake mũnabii Jehu mũrũ wa Hanani agĩthiĩ kũmũtũnga na amuona akĩmũũria atĩrĩ, “Anga nĩwagĩrĩirwo nĩgũteithia andũ arĩa aaganu mathũũrĩĩte MWATHANI. Ũndũ ũcio wĩkĩĩte ndũkeneetie MWATHANI o na haniini.

3 No rĩĩrĩ, ti maũndũ moothe wĩkaga makoragwo marĩ mooru. Nĩwehereetie mĩhianano yothe ya ngai ĩrĩa ĩĩtagwo Ashera ĩrĩa andũ mathaathayagia na nĩũrũmĩrĩire MWATHANI na ngoro yaku.”

Jehoshafatu kwagĩria maũndũ

4 Naake mũthamaki Jehoshafatu agĩgĩtũũra Jerusalemu na akoimagaraga kaingĩ kũrora andũ aake kuuma Beerisheba o nginya bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma wa Efiraimu na mwena wa rũgongo. Eekaga ũguo nĩguo amaringĩrĩrie gũcookerera MWATHANI Ngai wa maithe maao.

5 Naake akĩiga atuithania kũu matũũrainĩ moothe ma Juda marĩa mairigĩirwo na thingo cia hinya.

6 Agĩcooka akĩmaatha atĩrĩ, “Menyagĩrĩraai mũno rĩrĩa mũgũtuithania maciira, nĩ ũndũ nĩ MWATHANI ũmũheete ũhoti wa gwĩka ũguo, naake e hamwe na inyuĩ mũgĩtuithania maciira.

7 Tondũ ũcio, tũũraai mũtĩĩĩte MWATHANI, na mwĩkage ũguo mwĩmenyereire wega. Menyaai wega atĩ, MWATHANI Ngai witũ ndoogomagia ciira, o na kana akarora gĩthiithi kĩa mũndũ, o na kana akaamũkĩra mahaki.”

8 Na rĩĩrĩ, Jehoshafatu agĩthuura Alawii, na athĩnjĩri Ngai amwe, o na anene amwe a nyũmba cia andũ a Isiraeli kũu Jerusalemu, akĩmatua a gũtuagĩra arĩa moinĩĩte watho wa MWATHANI, na a gũtuithanagia maciira gatagatĩ ka atũũri a Jerusalemu.

9 Naake akĩmataara akĩmeera atĩrĩ, “Maũndũ maanyu moothe rĩrĩa mũkũmeeka-rĩ, meekageei mũkĩheaga MWATHANI gĩtĩĩo. Ningĩ-rĩ, ikaragaai mũrĩ ehokeku maũndũinĩ maanyu moothe.

10 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ o yothe aariũ a ithe wanyu makoima itũũrainĩ rĩmwe rĩanyu mamũreeheere ciira wa kũũragana, kana ciira o wothe wa kuuna watho kana maathani, no nginya mumataarage na kinyi nĩ geetha makahota gwĩciirĩrĩra wega nĩguo matikaahĩtagĩrie MWATHANI. Mũngĩkaaga gwĩkaga ũguo, inyuĩ eene na andũ aanyu nĩmũkaaherithio ni MWATHANI na maraakara.

11 Na rĩĩrĩ, Amaria Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene nĩ we ũrĩkoragwo arĩ mũtuithania maũndũinĩ moothe ma kĩndini. Naake Zebadia mũrũ wa Ishumaeli, mũnene wa Juda, nĩ we ũrĩtuithanagia maciira moothe ma kĩndũire. Nao Alawii nĩ o marĩonaga atĩ matua moothe nĩmaahingio na njĩra ĩrĩa yagĩrĩire. Mataaro macio moothe mũmeekage mũũmĩrĩirie, naake MWATHANI aroikara na arĩa eega.”

Andũ a Edomu kũhũũrwo

1 Na rĩĩrĩ, thuutha ũcio, mbũtũ cia ita cia Moabi, na cia Aamoni inyiitanĩire hamwe na Ameuniangĩ, igĩtharĩkĩra Juda.

2 Arekio amwe magĩthiĩ he Jehoshafatu makĩmwĩra atĩrĩ, “Mbũtũ nene ya ita yumĩĩte Edomu nĩrooka gũgũtharĩkĩra ĩgereire na mwena ũrĩa wa iria rĩa Cumbĩ. Rĩu mbũtũ ĩyo nĩrĩkĩĩtie kwĩnyiitĩra Hazazoni Tamaru.” (Itũũra rĩĩrĩ norĩo rĩĩtagwo Enigedi.)

3 Naake Jehoshafatu nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra, akĩhooya MWATHANI nĩguo amuonie ũrĩa aagĩrĩirwo nĩgwĩka. Agĩcooka agĩathana atĩ andũ mehinge kũrĩa irio bũrũriinĩ wothe wa Juda.

4 Nao andũ oothe makiuma matũũrainĩ moothe ma Juda na ihenya magĩthiĩ Jerusalemu gũcaria ũteithio kwĩ MWATHANI.

5 Andũ oothe a Juda na a Jerusalemu makĩũngana kĩhaaro kĩerũ kĩa Hekaarũ. Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Jehoshafatu agĩthiĩ akĩrũũgama gatagatĩ kaao

6 akĩhooya MWATHANI atĩrĩ, “MWATHANI, o wee Ngai wa maithe maitũ, nĩ we wathaga ndũũrĩrĩ ciothe, ũrĩ o kũu gwaku igũrũ. Hinya na ũhoti nĩ ciaku, na gũtirĩ mũndũ ũngĩhota gũgwĩtiiria.

7 Wee, nĩ we Ngai witũ. Hĩndĩ ĩrĩa andũ aaku a Isiraeli mookire bũrũri ũyũ, nĩwaingatire andũ arĩa maatũũraga kuo. Wamaingata wacookire ũkĩũhe njiarwa cia Aburahamu ũrĩa warĩ mũraata waku, nĩguo ũtuĩke ũtũũro wao tene na tene.

8 Rĩu, gũũkũ nĩkuo matũũraga na nĩmagwakĩire Hekaarũ ĩĩtanĩĩtio na rĩĩtwa rĩaku. Andũ aya nĩmooĩ wega atĩ,

9 mangĩgaakorererwo nĩ ũndũ mũũru ta mbaara, mĩrimũ, na ng’aragu nĩguo maherithio, gũũkũ Hekaarũinĩ ĩno kũrĩa wee ũthaathayagĩrio nĩkuo mangĩũka gũkũhooya. Marĩ o mathĩĩnainĩ macio maao no magũkaĩre, nawe ũkĩmaigue.

10 “Rĩu, andũ a Moabi na a Aamoni na a Edomu nĩmookĩĩte gũtũtharĩkĩra. Hĩndĩ ĩrĩa maithe maitũ moimaga Misiri, ndwameetĩkĩririe matoonye matũũra maao, na kwoguo magĩtigana nao na matiigana kũmatharĩkĩra.

11 Tarora wone atĩ o na matirĩ ngaatho, MWATHANI. Nĩgũũka marooka gũtũingata tuume bũrũri ũrĩa watũheire ũtuĩke ũtũũro witũ.

12 Rĩu, wee MWATHANI Ngai witũ, twagũthaitha wĩtĩkĩre kũmaherithia nĩ ũndũ ithuĩ tũtingĩmahoota nĩ ũndũ wa ũrĩa maingĩhĩĩte. Ithuĩ tũtiramenya ũrĩa tũgwĩka, no rĩĩrĩ MWATHANI, ũteithio witũ ũngiuma o harĩ wee.”

13 Nao andũ oothe a Juda, arũme na atumia aao, o na ciana ciao, marũũgamĩĩte hau mbere ya MWATHANI.

14 Na rĩĩrĩ, Mũlawii ũmwe warĩ thĩinĩ wa kĩũngano kĩu akĩiyũrwo nĩ roho wa MWATHANI. Mũlawii ũcio eetagwo Jahazieli mũrũ wa Zekaria na aarĩ wa mbarĩ ya Asafu. Naake Zekaria aarĩ mũrũ wa Benaia mũrũ wa Jeieli, Jeieli mũrũ wa Matania, naake Matania mũrũ wa Asafu.

15 Naake Jahazieli akĩĩra mũthamaki atĩrĩ, “Mũgaathe mũthamaki, o na inyuĩ inyuothe andũ a Juda na a Jerusalemu, MWATHANI aramwĩra atĩ mũtikaamake kana mwĩtigĩre mbũtũ ĩno ya ita. MWATHANI nĩwe ũkũrũa mbaara ĩno, no ti inyuĩ.

16 Rũũciũ-rĩ, mũgaikũrũka mũkahũũrane nayo hĩndĩ ĩrĩa ĩgaakorwo ĩgĩtoonyera mwanyainĩ wa Zizu. Mũgaacemania nayo mũthiainĩ wa gĩtuamba kĩrĩa kĩng’etheire werũ wa Jerueli.

17 Ti inyuĩ mũkaarũa mbaara ĩyo. Inyuĩ ũrĩa mũgeeka no kwĩhaarĩria mũkeehaarĩria ta andũ mekũrũa. Hĩndĩ ĩyo mũgaakorwo mũhaana ũguo-rĩ, nĩmũkoona MWATHANI akĩmũhootanĩra. Atĩrĩĩrĩ, andũ aya a Juda na a Jerusalemu, mũtigeetigĩre o na kana mũmake. Rũũciũ mũkoimagara mũkahũũrane nao; MWATHANI arĩ hamwe na inyuĩ!”

18 Naake Jehoshafatu akĩinamĩrĩra, agĩturumithia ũthiũ thĩ, nao andũ oothe magĩĩka o taake na oothe magĩthaathaiya MWATHANI.

19 Nao Alawii a mbarĩ ya Kohathu na a mbarĩ ya Kora makĩrũũgama magĩkumia MWATHANI Ngai wa Isiraeli maanĩrĩire na mũgambo mũnene mũno.

20 Na rĩĩrĩ, rũũciinĩ rwa mũthenya ũyũ ũngĩ makĩrooka gũthiĩ werũinĩ ũrĩa warĩ hakuhĩ na itũũra rĩa Tekoa. Rĩrĩa maambagĩrĩria rũgendo, Jehoshafatu akĩmataara na ciugo ici: “Atĩrĩĩrĩ andũ aya a Juda na a Jerusalemu! Mwĩhokeei MWATHANI Ngai wanyu, na nĩmũgũtũũra mwĩhandĩĩte wega. Ningĩ ĩtĩkagĩraai ciugo cia anabii aake, na nĩmũrĩgĩaga na ũhootani.”

21 Naake arĩĩkia gũcookania ndundu na andũ acio, agĩthuura aini a nyĩmbo a gũthiĩ matongoreetie ita meehumbĩĩte nguo iria meekagĩra marugainĩ marĩa mamũre. Wĩra wao warĩ gũthiĩ magĩkumagia MWATHANI na ciugo ici:

“Goocaai MWATHANI,

tondũ ũtugi wake nĩ wa tene na tene!”

22 Na rĩĩri, rĩrĩa maambĩrĩirie kũina o na kũgooca, MWATHANI agĩtũma thũ icio ciamathiũrũrũkĩirie ituruure.

23 Nao andũ a Amoni na a Moabi magĩtharĩkĩra mbũtũ ĩyo yothe ya Edomu makĩmĩniina biũ. Marĩĩkia kũmĩniina, magĩcooka kũrũa o eene.

24 Hĩndĩ ĩrĩa mbũtũ ya ita ya Juda yakinyire harĩa haarĩ na mũnaara ũrĩa warĩ kũu werũinĩ, ĩgĩcũũthĩrĩria na kũrĩa thũ ciao ciarĩ, ĩkĩona ciimba ciacio ciaraganĩĩte thĩ na gũtirĩ o na ĩmwe yatigarĩĩte muoyo.

25 Hĩndĩ ĩrĩa Jehoshafatu na thigari ciake maathiire kwĩyoera indo, magĩkora mahiũ maingĩ na indo cia mĩthemba mĩingĩ, nguo, o na indo ingĩ cia goro. Nao maakĩniina mĩthenya ĩtatũ moonganagia indo icio, no matiahotire kũũngania ciothe nĩkũingĩha.

26 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa kana makĩũngana gĩtuambainĩ kĩa Beraka makĩgooca MWATHANI nĩ ũndũ wa maũndũ macio aameekĩĩte. Tondũ ũcio handũ hau hatũire heetagwo gĩtuamba kĩa Beraka, o na ũũmũũthĩ.

27 Naake Jehoshafatu agĩtongoria mbũtũ yake yothe ya ita magĩcooka Jerusalemu makeneete, nĩ ũndũ wa ũrĩa MWATHANI aamahootanĩire harĩ thũ ciao.

28 Nao maakinya Jerusalemu magĩtoonya Hekaarũinĩ makĩinaga makĩhũũraga ngita, inanda na makĩhuuhaga tũrumbeeta.

29 Namo mabũrũri moothe rĩrĩa maiguire ũrĩa MWATHANI aahootanĩire Aisiraeli harĩ thũ ciao, makĩiyũrwo nĩ guoya mũno.

30 Nakuo kũu bũrũriinĩ gũkĩiyũra thaayũ hĩndĩ yothe ya wathani wa Jehoshafatu, naake Ngai agĩikara amũgitĩire na mĩena yothe.

Mũthia wa ũthamaki wa Jehoshafatu

31 Na rĩĩrĩ, Jehoshafatu aambĩrĩirie gũthamaka Juda e wa mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩtaano. Naake agĩthamaka kũu Jerusalemu mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtaano. Nyina eetagwo Azuba mwarĩ wa Shilihi.

32 Naake agĩgĩĩka maũndũ maingĩ meega ma gũkenia MWATHANI o ta marĩa meekĩĩtwo nĩ ithe Asa.

33 No rĩĩrĩ, kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano gũtiigana kweherio; andũ matiigana gũcaria Ngai wa maithe maao na ngoro yothe.

34 Na rĩĩrĩ, maũndũ marĩa mangĩ Jehoshafatu eekire, kuuma kĩambĩrĩria kĩa ũthamaki wake kinya kĩrĩĩkĩro, maandĩkĩĩtwo Ibukuinĩ rĩa Hisitoria ya Jehu mũrũ wa Hanani, narĩo nĩ gĩcunjĩ kĩmwe kĩa Ibuku rĩa Hisitoria ya Athamaki a Isiraeli.

35 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩmwe Jehoshafatu mũthamaki wa Juda nĩatumire ndũgũ na Ahazia mũthamaki wa Isiraeli. Ahazia ũcio, nĩekĩĩte maũndũ maingĩ mũno mooru.

36 Nao eerĩ, magĩaka meeri cia gũthiaga Tarishishi ciumĩĩte Ezioni Geberi.

37 No rĩĩrĩ, Eliezeri mũrũ wa Dodavahu woimĩĩte itũũra rĩa Maresha akĩrathĩra Jehoshafatu ũũru akĩmwĩra atĩrĩ, “Tondũ nĩwagwatanĩire na Ahazia, MWATHANI nĩekũharagania wĩra waku.” Nacio meeri icio ciothe igĩthũũkangio, igĩtiga gũthiĩ Tarishishi.

1 Naake Jehoshafatu agĩkua agĩthikwo mbĩĩrĩrainĩ cia athamaki kũu itũũrainĩ rĩa Daudi, naake Jehoramu mũũrũwe agĩthamaka ithenya rĩake.

Jehoramu mũthamaki wa Juda

2 Na rĩĩrĩ, Jehoramu mũrũ wa Jehoshafatu aarĩ na aariũ a nyina atandatũ. Nao nĩ: Azaria, Jehieli, Zekaria, Azariahu, Mikaeli, na Shefatia.

3 Naake ithe nĩaheete aariũ acio aake thahabu na betha nyingĩ, o na indo ingĩ cia goro. Ningĩ nĩaigĩĩte o mũndũ arũũgamagĩrĩre itũũra rĩake rĩirigĩre na thingo cia hinya kũu Juda. Na rĩĩrĩ, ũthamaki wake aũtigĩire Jehoramu tondũ nĩ we warĩ wa irigithaathi.

4 Na rĩĩrĩ, Jehoramu arĩĩkia gwĩkinyĩra wega ũthamakiinĩ wake, akĩũragithia a mũrũ wa nyina oothe na atongoria amwe a Isiraeli.

5 Jehoramu aatuĩkire mũthamaki wa Juda e wa mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩĩrĩ, naake agĩthamaka mĩaka ĩnaana kũu Jerusalemu.

6 Naake akĩrũmĩrĩra mĩtugo mĩũru ya athamaki a Isiraeli, o ta ya mũciĩ wa Ahabu nĩ ũndũ aahikĩĩtie mwarĩ wa Ahabu. Agĩgĩĩka maũndũ maingĩ mooru marĩa mataakenagia MWATHANI.

7 No rĩĩrĩ, MWATHANI ndeetĩkĩrire kũniina nyũmba ya Daudi nĩ ũndũ nĩathondekeete kĩrĩĩkanĩro na Daudi.

8 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ya ũthamaki wa Jehoramu, nĩrĩo Aedomu maaremeire athamaki a Juda makĩgĩa na ũthamaki wao kĩũmbe.

9 Hĩndĩ ĩyo Jehoramu e hamwe na njaama ciake o na ngaari ciake cia mbarathi makiumagara gũtharĩkĩra Aedomu, nao Aedomu makĩmathiũrũrũkĩria. No rĩĩrĩ, mahinda ma ũtukũ, Jehoramu we na atongoria a ngaari ciake cia mbarathi makĩhota gwĩthara, makĩũra.

10 Ũguo nĩguo Aedomu maatigire gwathagwo nĩ Juda o nginyagia ũũmũũthĩ. Matukũinĩ o ro macio andũ a itũũra rĩa Libina nao makĩremera Juda magĩtiga gwathagwo nĩ o. Meekire ũguo tondũ Jehoramu nĩatirikĩĩte MWATHANI Ngai wa maithe maake.

11 Ningĩ nĩakire kũndũ gũtũũgĩru kũrĩa gwathaathayagĩrio mĩhianano irĩmainĩ cia Juda guothe na agĩtũma andũ a Juda na a Jerusalemu meehie.

12 Na rĩĩrĩ, mũnabii Elija agĩtũmĩra Jehoramu marũa maandĩkĩĩtwo ta ũũ: “MWATHANI Ngai, Ithe wa guukaguo Daudi, aroiga atĩrĩ, ‘Wee nĩũrĩkĩĩtie gũtuĩrwo ituĩro nĩ ũndũ wa ũrĩa wothe wĩkĩĩte. Nĩ ũndũ-rĩ, nĩwagire kũrũmĩrĩra mĩtugo ya thooguo, mũthamaki Jehoshafatu, o na ya guukaguo, mũthamaki Asa.

13 Handũ ha ũguo ũrũmĩrĩire mĩtugo mĩũru ya athamaki a Isiraeli ũgagĩtũma andũ a Juda na a Jerusalemu maage kwĩhokeka o ta ũrĩa Ahabu na athamaki arĩa maarĩ thuutha wake matũmire andũ a Aisiraeli maage kwĩhokeka. Ningĩ, nĩworagire aariũ a thooguo arĩa maarĩ eega gũgũkĩra.

14 Nĩ ũndũ ũcio, MWATHANI nĩekũherithia andũ aaku, ciana ciaku, o na atumia aaku na iherithia inene, o na aanange indo ciaku ciothe.

15 Wee mwene nĩũkũrũara mũrimũ wĩ na ruwo mũno wa mara, na ũrĩthiaga ũkĩĩhagĩrwo nĩguo o mũthenya.’ ”

16 Na rĩĩrĩ, MWATHANI akĩarahũra Afilisiti na Arabu amwe arĩa maatũũraga hakuhĩ na andũ a Ethiopia arĩa maarĩ rũteereinĩ rwa iria. Nao magĩũkĩrĩra Jehoramu,

17 magĩtharĩkĩra Juda. Magĩtaha indo iria ciarĩ nyũmba ya mũthamaki, makĩnyiita aariũ na atumia aake, magĩthiĩ nao marĩ mĩgwate. Na rĩĩrĩ, Ahazia, kĩhinga nda gĩake no we watigarire.

18 Thuutha wa maũndũ macio moothe MWATHANI akĩreehithĩria mũthamaki Jehoramu mũrimũ wa mara ũtangĩhoneka.

19 Na rĩĩrĩ, mũrimũ ũcio ũkĩmwĩhĩra mũno, na thuutha wa mĩaka ĩĩrĩ agĩkua e na ruwo rũingĩ mũno. Nao andũ aake matiigana kũmwakĩria icua inene rĩa mwaki nĩguo mamũcakaĩre ta ũrĩa meekĩire maithe maake.

20 Na rĩĩrĩ, Jehoramu aambĩrĩirie gũthamaka e wa mĩaka mĩrongo ĩtatũ na ĩĩrĩ na agĩthamaka mĩaka ĩnaana kũu Jerusalemu. Na rĩĩrĩ, gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ weririre gĩkuũ gĩake. Nao makĩmũthika itũũra rĩa Daudi, no ti mbĩĩrĩrainĩ cia athamaki.

Ahazia mũthamaki wa Juda

1 Na rĩĩrĩ, mbũtũ nene ya andũ ĩtongoreetio nĩ Arabu, ĩgĩtharĩkĩra mũciĩ wa Jehoramu, ĩkĩũraga aariũ aake oothe tiga ũrĩa warĩ wa kĩhinga nda wetagwo Ahazia. Nĩ ũndũ ũcio, andũ oothe a Jerusalemu magĩtua Ahazia mũthamaki ithenya rĩa ithe.

2-3 Ahazia aambĩrĩirie gũthamaka arĩ wa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩĩrĩ, naake agĩthamaka mwaka ũmwe kũu Jerusalemu. Naake agĩĩka maũndũ maingĩ mooru, o ta marĩa meekĩĩtwo nĩ mũciĩ wa mũthamaki Ahabu. Aataaragwo nĩ nyina Athalia mwarĩ wa Ahabu na mũcũkũrũ wa Omuri mũthamaki wa Isiraeli, na nĩatũmire eehie mũno.

4 Na rĩĩrĩ, ithe arĩĩkia gũkua, andũ a mũciĩ wa mũthamaki Ahabu magĩtuĩka ataari aake, nao magĩtũma ahĩtĩrie MWATHANI, magĩgĩtuĩka akũmũniinithia.

5 Naake arĩĩkia gwĩtĩkania na kĩrĩra kĩao, akĩnyiitanĩra na Joramu mũthamaki wa Isiraeli magĩthiĩ kũhũũrana na Hazaeli mũthamaki wa Siria. Nao makĩrũĩra mbaara Ramothu bũrũriinĩ wa Gileadi, naake Joramu agĩtiihio nĩ thigari cia Siria.

6 Naake Joramu akĩhũndũka agĩcooka Jezireeli nĩguo akahonerie ironda ciake kuo, naake Ahazia mũthamaki wa Juda agĩikũrũka kuo kũmũrora.

7 Na rĩĩrĩ, iceera rĩũ rĩa gũthiĩ kwa Joramu rĩarĩ mũbango wa Ngai nĩguo Ahazia akaniinwo. Naake Ahazia akinya kuo, agĩthiĩ na Joramu kũhũũrana na Jehu mũrũ wa Nimushi. Jehu nĩ we MWATHANI aitĩrĩirie maguta akamũthuura nĩguo aniine mũciĩ wa Ahabu.

8 Na rĩĩri, rĩrĩa Jehu aahingagĩria mũciĩ wa Ahabu matua ma Ngai, agĩtũngana na atongoria a Juda na aanake a mũrũ wa nyina na Ahazia arĩa maareehanĩĩte naake, naake Jehu akĩmooraga oothe.

9 Naake Jehu agĩathana Ahazia acario, naake agĩkorwo ehithĩĩte Samaria. Nao arĩa maamũcaragia mamuona makĩmũtwara kwĩ Jehu, makĩmũũraga. Nao makĩmũthika nĩ ũndũ wa gĩtĩĩo gĩa ithe Jehoshafatu ũrĩa watungatĩire MWATHANI na kĩyo kĩnene.

Na rĩĩrĩ, gũtiatigarire mũndũ o na ũmwe thĩinĩ wa mũciĩ wa Ahazia ũngĩahotire gũthamaka.

Kwini Athalia wa Juda

10 Rĩrĩa Athalia nyina wa mũthamaki Ahazia aamenyire atĩ mũũrũwe nĩoragwo, akĩũragithia andũ oothe a nyũmba ya mũthamaki wa Juda.

11 Na rĩĩrĩ, Ahazia nĩarĩ na mwarĩ wa ithe wetagwo Jehosheba, wahikĩĩtio nĩ mũthĩnjĩri Ngai wetagwo Jehoiada. Naake Jehosheba akĩoya Joashu hamwe na mũreri wake akĩmahitha nĩguo matikooraganĩrio na aariũ arĩa angĩ a mũthamaki. Aamahithire kanyũmbainĩ ga toro Hekaarũinĩ. Gĩĩko kĩu eekire gĩa kũmũhitha nĩkĩo kĩahonokirie Joashu akĩaga kũũragwo nĩ kwini Athalia.

12 Naake akĩhithwo nĩ o mĩaka ĩtandatũ kũu Hekaarũinĩ, na ihinda rĩu rĩothe kwini Athalia nĩwe wathamakaga Juda.

Kwini Athalia gũũkĩrĩrwo

1 Na rĩĩrĩ, mĩaka ĩtandatũ yathira, Jehoiada mũthĩnjĩri Ngai agĩtua atĩ maũndũ matiagĩrĩirwo nĩgũikara makirĩirwo ũguo. Naake agĩĩta anene ataano, arĩa maarũũgamagĩrĩra o mũndũ thigari igana. Nao maarĩ Azaria mũrũ wa Jehoramu, Ishumaeli mũrũ wa Jehohanani, Azaria mũrũ wa Obedi, Maaseia mũrũ wa Adaia, na Elishafati mũrũ wa Zikiri, magĩcookania ndundu.

2 Nao magĩgĩthiĩ bũrũriinĩ wothe wa Juda, makĩũngania Alawii, na anene oothe a mbarĩ, makĩmareehe Jerusalemu.

3 Nao andũ acio magĩtoonya Hekaarũinĩ makĩgĩa na kĩrĩĩkanĩro na Joashu mũrũ wa mũthamaki. Naake Jehoiada akĩmeera atĩrĩ, “Mũrũ wa mũthamaki Ahazia nĩ we ũyũ! Ũyũ nĩ we ũgũtuĩka mũthamaki o ta ũrĩa MWATHANI eeranĩire atĩ njiarwa cia Daudi nĩcio igaatũũra ithamakaga.

4 Atĩrĩĩrĩ, ũũ nĩguo mwagĩrĩirwo nĩgwĩkaga. Rĩrĩa mwoka wĩra mũthenya wa Thabatũ, gĩcunjĩ kĩmwe gĩa ithatũ kĩanyu, inyuĩ athĩnjĩri Ngai na Alawii, kĩrĩrangagĩra ihingo cia Hekaarũ.

5 Nakĩo kĩu kĩngĩ gĩa ithatũ gĩkarangĩra nyũmba ya mũthamaki. Kĩu kĩngĩ kĩrĩrangagĩra kĩhingo kĩrĩa gĩĩtagwo ‘Kĩhingo kĩa Mũthingi.’ Andũ angĩ oothe marĩikaraga kũu nja ya Hekaarũ.

6 Mũtikaarekagĩrĩrie mũndũ o na ũrĩkũ atoonye Hekaarũinĩ o tiga athĩnjĩri Ngai na Alawii arĩa maratungata kuo. Acio nĩ o maagĩrĩirwo nĩgũtoonyaga kuo tondũ nĩ aamũre. Andũ acio angĩ maagĩrĩirwo nĩgwathĩkagĩra MWATHANI, magaikaraga nja.

7 Alawii marĩrangagĩra mũthamaki manyiitĩĩte hiũ cia njora o harĩa hoothe arĩthiaga. Mũndũ o na ũrĩkũ ũrĩgeragia gũtoonya Hekaarũinĩ, no kũũragwo arĩũragagwo.”

8 Nao Alawii na andũ oothe a Juda magĩĩka o ta ũrĩa Jehoiada mũthĩnjĩri Ngai aamaathĩĩte. Na rĩĩrĩ, andũ arĩa maakoragwo wĩra mũthenya wa thabatũ, moimĩra matietĩkagĩrio mainũke. Nĩ ũndũ ũcio anene maakoragwo na ikundi igĩrĩ cia andũ; andũ arĩa mookĩĩte wĩra na arĩa moimĩra wĩra.

9 Naake Jehoiada akĩhe anene matimũ na ngo iria ciarĩ cia mũthamaki Daudi iria ciaigĩĩtwo kũu Hekaarũinĩ.

10 Naake akĩmabanga marigiicĩirie Hekaarũ mwena wa na mbere, o mũndũ anyiitaĩĩte matharaita maake nĩguo magitĩre mũthamaki.

11 Naake Jehoiada akiumia Joashu mũrũ wa mũthamaki nja, akĩmwĩkĩra kĩraũni mũtwe. Thuutha wa ũguo akĩmũnengera ibuku rĩa mawatho ma wathani wa mũthamaki, agĩgĩtuuo mũthamaki. Naake Jehoiada mũthĩnjĩri Ngai na aariũ aake marĩĩkia kũmũitĩrĩria maguta ma kũmũtua mũthamaki, andũ oothe makĩanĩrĩra makiuga atĩrĩ, “Ũrotũũra mũthamaki!”

12 Rĩrĩa kwini Athalia aiguire andũ magĩkũngũĩra mũthamaki, agĩthiĩ ahiũhĩĩte na Hekaarũinĩ ya MWATHANI kũrĩ andũ.

13 Naake aacũũthĩrĩria, akĩona mũthamaki ũcio mwerũ etiiranĩĩtie na gĩtugĩ kĩa athamaki hau mũromoinĩ wa Hekaarũ athiũrũrũkĩirio nĩ anene a thigari na ahuuhi tũrumbeeta. Nao andũ oothe nĩgũkena maakenaga makĩhuuhaga tũrumbeeta matongoreetio nĩ aini a nyĩmbo a Hekaarũ makĩhũũraga indo ciao cia nyĩmbo thigũkũinĩ ĩyo. Hĩndĩ ĩyo kwini Athalia agĩtembũranga nguo ciake akiuga atĩrĩ, “Ndĩmũkunyanĩre! Ndĩmũkunyanĩre!”

14 Na rĩĩrĩ, tondũ Jehoiada ndeendaga Athalia ooragĩrwo Hekaarũinĩ, agĩatha anene a thigari atĩrĩ, “Mũgereriei gatagatĩ ka mĩhari ya arangĩri mũmuumie nja. Mũndũ o wothe ũkũgeria kũmũhonokia, nĩoragwo.”

15 Tondũ ũcio makĩmũnyiita, makĩmũgeria kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo kĩa Mbarathi, makĩmũtwara nyũmbainĩ ya mũthamaki makĩmũũragĩra kuo.

Jehoiada kwagĩria maũndũ

16 Naake Jehoiada, mũthĩnjĩri Ngai, agĩtũma andũ na mũthamaki Joashu, manyiitanĩre naake gũthondeka kĩrĩĩkanĩro atĩ nĩmegũtuĩka andũ a MWATHANI.

17 Nao andũ oothe magĩthiĩ hekaarũinĩ ya Baali makĩmĩmomora, makiunanga igongoona ciayo, o na mĩhianano ya yo, na makĩũragĩra Matani mũthĩnjĩri ngai ĩyo o hau mbere ya igongoona icio.

18 Naake Jehoiada akĩiga athĩnjĩri Ngai na Alawii marutage wĩra wa Hekaarũ. Wĩra wao warĩ wa kũrutaga magongoona ma njino o ta ũrĩa mũthamaki Daudi oigĩĩte, o na ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Wathoinĩ wa Musa. No o maarĩ a gũtabaragĩra mũinĩre wa nyĩmbo o na ikeno cia mĩthemba ĩrĩa ĩngĩ.

19 Jehoiada agĩcooka akĩiga arangĩri a kũrangagĩra ihingo cia Hekaarũ, nĩguo gũtigaatoonyage mũndũ wĩ na thaahu.

20 Naake Jehoiada, anene na atongoria a bata, na aathani na andũ oothe a bũrũri ũcio magĩtongoria mũthamaki Joashu kuuma Hekaarũinĩ makĩmũtwara nyũmbainĩ ya mũthamaki. Magĩgĩthiĩ magereire mũrango ũrĩa mũnene, magĩtoonya nyũmba ya mũthamaki. Naake Joashu agĩthiĩ agĩikarĩra gĩtĩ gĩa ũthamaki.

21 Tondũ ũcio, andũ oothe a bũrũri ũcio magĩkena mũno. Narĩo itũũra rĩu rĩgĩikara rĩhooreire tondũ Athalia nĩarĩĩkĩĩtie kũũragwo.