Esiteri 6

Mũthamaki gũtĩĩithia Moridekai

1 Ũtukũ ũcio mũthamaki nĩagire toro, na kwoguo akiuga atĩ ibuku rĩrĩa rĩandĩkagwo maũndũ ma bata ma bũrũri wake rĩreehwo athoomerwo.

2 Harĩa aathoomeirwo nĩhaarĩ na ũhoro wa ũrĩa Moridekai aahithũririe njaama ya kũũraga mũthamaki. Njaama ĩyo yathondekeetwo nĩ Bigithana na Tereshi, arume arĩa eerĩ maarĩ ahakũre na marangagĩra kĩhingo gĩa gũtoonya kwa mũthamaki.

3 Mũthamaki akĩũria atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũrĩkũ twamũtĩithirie Moridekai naguo na twamũheire kĩheeo kĩrĩkũ nĩ ũndũ wa gĩĩko kĩu eekire?”

Nao andũ arĩa maamũtungatagĩra makĩmũcookeria atĩrĩ, “Gũtirĩ.”

4 Naake mũthamaki nĩoririe atĩrĩ, “Nĩkũrĩ mũnjaama o na ũmwe gũũkũ kwa mũthamaki?”

Hĩndĩ ĩyo naake Hamani aakorirwo atoonya nja ya kwa mũthamaki, ookĩĩte kũũria mũthamaki ũhoro wa handũ harĩa aakĩĩte ha gũitĩra Moridekai.

5 Kwoguo ndungata ciake ikĩmwĩra atĩrĩ, “Hamani arĩ haaha akĩenda gũkuona.”

Naake mũthamaki akĩĩra ndungata ciake atĩrĩ, “Mũrekeei atoonye.”

6 Hamani agĩgĩtoonya, naake mũthamaki akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩharĩ mũndũ ndĩrenda gũtĩĩithia, ngũmũtĩĩithia na njĩra ĩrĩkũ?”

Naake Hamani agĩciiria na ngoro atĩrĩ, “Hiihi mũndũ ũyũ mũthamaki arenda gũtĩĩithia ti ũngĩ nĩ niĩ.”

7 Hamani nĩakĩĩrire mũthamaki atĩrĩ, “Ũũ nĩguo mũndũ ũrĩa mũthamaki arenda gũtĩĩithia egwĩkwo.

8 Athana atĩ nguo iria mũthamaki aneekĩra ireehwo, o na mbarathi ĩrĩa yanakuua mũthamaki ĩrĩa ĩĩkĩrĩĩtwo thũmbĩ ya ũthamaki mũtwe.

9 Thuutha wa ũguo mũndũ ũmwe mũnene eetwo eekĩre mũndũ ũcio nguo icio, acooke amũtongorie amũhaicĩĩtie mbarathi igũrũ. Macooke matuĩkanĩrie kĩhaaro gĩa itũũra. Na mũndũ ũcio mũnene ũkũmũtongoria athiĩ akĩanagĩrĩra atĩrĩ, ‘Taroraai ũrĩa mũndũ ũrĩa mũthamaki ekwenda gũtĩĩithia eekagwo!’ ”

10 Naake mũthamaki akĩĩra Hamani atĩrĩ, “Thiĩ narua woe nguo cia mũthamaki o hamwe na mbarathi, wĩke Moridekai ũrĩa Mũyahudi maũndũ macio moothe wagweta makũmũtĩĩithia. Nĩũkũmuona aikarĩĩte kĩhingoinĩ gĩa gũtoonya mũciĩ kwa mũthamaki.”

11 Kwoguo Hamani akĩoya nguo cia mũthamaki o hamwe na mbarathi, agĩcihumba Moridekai, agĩcooka akĩmũhaicia mbarathi igũrũ, na akĩmũtongoria magĩtuĩkanĩria kĩhaaro gĩa itũũra, Hamani akĩanagĩrĩra atĩrĩ, “Taroraai ũrĩa mũndũ ũrĩa mũthamaki eenda gũtĩĩithia eekagwo.”

12 Moridekai agĩcooka kĩhingoinĩ gĩa gũtoonya kwa mũthamaki, naake Hamani agĩkĩinũka gwake mũciĩ na ihenya ehumbĩrĩĩte ũthiũ nĩ ũndũ wa gũconoka.

13 Nĩakĩĩrire mũtumia wake hamwe na araata aake oothe ũrĩa wothe wamũkorereire. Naake mũtumia wake o hamwe na araata aake arĩa maarĩ oogĩ makĩmwĩra atĩrĩ, “Angĩkorwo Moridekai ũcio wambĩrĩria kuoya ũtongoria waku nĩ Mũyahudi, ndũngĩmũhoota. Nĩ ma nĩegũkũhoota.”

Hamani kũũragwo

14 O hĩndĩ ĩyo maaragia, arũme arĩa ahakũre a kwa mũthamaki magĩkinya mahiũhĩĩte nĩguo matware Hamani na ihenya irugainĩ rĩrĩa Esiteri aamahaarĩrĩirie.

Esiteri 7

1 Kwoguo Hamani na mũthamaki magĩthiĩ irugainĩ rĩa Esiteri

2 riita rĩa keerĩ. Na rĩrĩa maanyuaga ndibei, mũthamaki akĩũria kwini Esiteri atĩrĩ, “Kwini Esiteri, nĩ kĩĩ ũkwenda? Njĩĩra na nĩngũkũhe. O na angĩkorwo nĩ nuthu ya ũthamaki wakwa nĩngũkũhe.”

3 Naake kwini Esiteri akiuga atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩnjĩtĩkĩrĩkĩĩte nĩwe, mũthamaki wakwa, na nĩũkuona kwagĩrĩire ũnjĩkĩre ũrĩa ngwenda-rĩ, ngũhooya o ndekwo njikare muoyo o hamwe na andũ aitũ.

4 Amu niĩ hamwe na andũ aitũ tũrĩendie tũũragwo, tũniinwo biũ. Korwo ithuĩ ithuothe arũme na atumia twendeetio tũtuĩke ngombo ndirĩ ũndũ ingĩũria; amu ruwo rwitũ rũtingĩgerekanio na hathara ĩrĩa mũthamaki egũthiĩ.”

5 Naake mũthamaki Ahasuerusu akĩũria kwini Esiteri atĩrĩ, “Mũndũ ũcio ũngĩgeria gwĩka ũguo nĩ ũrĩkũ na e kũ?”

6 Naake Esiteri akiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũcio ũtũmeneete na nĩwe thũ iitũ-rĩ, nĩ Hamani ũyũ mũũru!”

Naake Hamani akĩiyũrwo nĩ guoya arĩ hau mbere ya mũthamaki na kwini.

7 Na rĩĩrĩ, mũthamaki agĩũkĩra na igũrũ ang’ũrĩkĩĩte, akiuma kũu irugainĩ, agĩthiĩ agĩtoonya mũgũnda wa nyũmba ya kwa mũthamaki, no Hamani agĩtigwo agĩthaitha kwini Esiteri nĩguo ndakooragwo, amu nĩonaga atĩ no mũhaka mũthamaki amũherithie nĩ ũndũ wa ũguo.

8 Naake mũthamaki akiuma mũgũndainĩ agĩcooka harĩa maanyuagĩra ndibei, agĩkora Hamani egũithĩĩtie gĩtĩinĩ kĩa mwĩtiiranio harĩa Esiteri aarĩ akĩmũthaitha. Mũthamaki oona ũguo akiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ kaĩ egũkĩenda kũnyiita mũtumia wakwa na hinya gũũkũ nyũmba gwakwa o na ndĩrĩ o ho?”

Mũthamaki akĩrĩĩkia kuuga ũguo, arũme arĩa ahakũre makĩhumbĩra Hamani mũtwe.

9 Naake Haribona ũmwe wa arũme acio maarĩ ahakũre, watungatagĩra mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Hamani o na nĩarakithirie handũ ha gũcuuria Moridekai ũrĩa wahonokirie mũthamaki. Mĩtĩ ĩyo ĩ gwake mũciĩ na ĩ na kĩrũũgamo kĩa mita mĩrongo ĩĩrĩ na igĩrĩ!”

Naake mũthamaki agĩathana atĩrĩ, “Hamani nĩacuurio mĩtĩinĩ ĩyo.”

10 Kwoguo Hamani agĩcuurio mĩtĩinĩ ĩrĩa we mwene aakĩire Moridekai, namo maraakara ma mũthamaki magĩthira.

Esiteri 8

Ayahudi kwĩrwo merĩhĩrie

1 Mũthenya o ro ũcio, mũthamaki Ahasuerusu akĩhe kwini Esiteri indo ciothe cia Hamani ũcio warĩ thũ ya Ayahudi. Naake Moridekai agĩũka harĩ mũthamaki, amu Esiteri nĩamwĩrĩĩte ũrĩa aatarainie na Moridekai.

2 Mũthamaki akĩruta gĩcũhĩ gĩake gĩa kũhũũra mũhũũri kĩrĩa eetĩĩtie Hamani, agĩkĩnengera Moridekai. Naake Esiteri akĩĩra Moridekai arorage indo cia Hamani.

3 Ningĩ Esiteri akĩarĩria mũthamaki rĩngĩ egũithĩĩtie magũrũinĩ maake akĩmũthaitha agĩitaga maithori akĩmwĩra atĩ aniine mũbango ũrĩa Hamani ũrĩa Mũagagi aathondekeete wa kũniina Ayahudi.

4 Naake mũthamaki agĩtambũrũkĩria Esiteri mũthĩĩgi wake wa thahabu.

5 Naake Esiteri akĩrũũgama na igũrũ hau mbere ya mũthamaki akiuga atĩrĩ, “Angĩkorwo mũthamaki nĩũkuona arĩ wega, na angĩkorwo nĩnjĩtĩkĩrĩkĩĩte nĩwe, na angĩkorwo nĩũkuona kwagĩrĩire, na ngorwo nĩngũkeneetie-rĩ, athana atĩ kwandĩkwo marũa magũtharia marũa marĩa maandĩkĩĩtwo nĩ Hamani ũcio Mũagagi, mũrũ wa Hamedatha, marĩa aandĩkire makũniinithia Ayahudi arĩa oothe me bũrũri ũrĩa wathanaga.

6 Amu ingĩhota kũũmĩrĩria atĩa ngĩona andũ aitũ makĩniinwo?”

7 Mũthamaki Ahasuerusu akĩĩra kwini Esiteri na Moridekai ũrĩa Mũyahudi atĩrĩ, “Atĩrĩĩrĩ, nĩndĩracuurithirie Hamani tondũ wa gũthondeka mũbango wa kũũraga Ayahudi, na indo ciake ndĩracihe Esiteri.

8 No rĩĩrĩ, ũndũ wandĩkĩĩtwo thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa mũthamaki, na ũkahũũrwo mũhũũri na gĩcũhĩ gĩake, ndũrĩ hingo ũngĩgarũrwo o na kũhaana atĩa. No o na kũrĩ ũguo-rĩ, no mũkĩandĩkĩre Ayahudi ũndũ o wothe mũngĩenda thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩakwa, na mũũhũũre mũhũũri na gĩcũhĩ kĩa mũthamaki.”

9 Ũndũ ũyũ wekĩkire mweri mĩrongo ĩĩrĩ na ithatũ mweriinĩ wa ĩtatũ, mweri ũrĩa wĩtagwo Sivani. Moridekai agĩgĩĩta tũrani twa kwa mũthamaki agĩtwĩra ũrĩa tũkwandĩka marũainĩ kũrĩ Ayahudi, o na kũrĩ anene, abarũũthi, na atongoria a mabũrũri moothe igana na mĩrongo ĩĩrĩ na mũgwanja kuuma India nginya Ethiopia. Marũa macio maandĩkĩirwo andũ a bũrũri na rũthiomi rwao o hamwe na mwandĩkĩre wao, na o nao Ayahudi makĩandĩkĩrwo na rũthiomi rwao, na kũringana na mwandĩkĩre wao.

10 Moridekai akĩandĩka marũa macio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa mũthamaki Ahasuerusu, na akĩmahũũra mũhũũri na gĩcũhĩ kĩa mũthamaki. Marũa macio maatwarirwo nĩatwarithia a mbarathi mahaicĩĩte mbarathi igũrũ ndeng’eri mũno ciarereirwo kwa mũthamaki.

11 Marũa macio moigĩĩte atĩ mũthamaki nĩetĩkĩrĩĩtie Ayahudi a itũũra o rĩothe macookanĩrĩre hamwe magitĩre mĩoyo yao. Andũ me na matharaita a mũhĩrĩga o na ũrĩkũ kana rũgongo ruothe mangĩũkĩrĩra arũme Ayahudi, ciana ciao, na atumia aao, Ayahudi no mahũũrane nao mamaniine; mamoorage oothe maage gũtigaria o na ũmwe, na matahe indo ciao.

12 Watho ũcio wambagĩrĩria kũrutithio wĩra bũrũriinĩ wothe wa Perisia ũcio mũthamaki Ahasuerusu aathanaga mũthenya ũrĩa wabangĩĩtwo wa kũũraga Ayahudi, nĩguo mweri ikũmi na ithatũ mweri wa ikũmi na ĩĩrĩ, nĩguo wĩtagwo Adari.

13 Ũhoro ũcio nĩwatuirwo atĩ nĩ watho, na ũkĩmenyithio andũ oothe a mabũrũri moothe, nĩ geetha Ayahudi magaakorwo mehaarĩrie kũhũũrana na thũ ciao mũthenya ũcio wakinya.

14 Atwarithia a mbarathi nĩmaahaicire mbarathi igũrũ cia kwa mũthamaki amaatha, magĩthiĩ gũtwara marũa macio mateng’ereete mũno. Watho ũcio nĩwamenyithanirio o na kũu Susa, mũciĩ ũcio mũnene.

15 Naake Moridekai akiuma mũciĩ kwa mũthamaki ehumbĩĩte nguo ya ũthamaki ya rangi wa mburuu na mwerũ, na gĩthii kĩa rangi wa babũ gĩtumĩĩtwo na gataani ĩrĩa njega, na thũmbĩ nene ya thahabu. Nacio njĩra cia mũciĩ wa Susa ikĩiyũra ngemi nĩ ũndũ wa gĩkeno.

16 Ayahudi magĩthera ithiithi, makĩgĩa na gĩkeno, na makĩigua wega ngoro, na magĩitĩka kũrũũhia.

17 Na rĩĩrĩ, ng’ongoinĩ ciothe na matũũrainĩ moothe kũrĩa watho ũcio wa mũthamaki wathoomagwo, Ayahudi no gũcanjamũka maacanjamũkaga magakena, magathondeka maruga, na magakĩhuurũka kũruta mawĩra. Andũ angĩ aingĩ nĩmaagarũrũkire magĩtuĩka Ayahudi tondũ nĩmaameetigagĩra.

Esiteri 9

Ayahudi kũniina thũ ciao

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa ikũmi na ĩtatũ mweriinĩ wa ikũmi na ĩĩrĩ nĩguo mweri wa Adari, rĩrĩa watho wa mũthamaki watigarĩĩte o haniini ũhingio, mũthenya ũcio thũ cia Ayahudi nĩcierĩgĩrĩire atĩ nĩikũmahoota. No rĩĩrĩ, mũthenya ũcio nĩwagarũrĩĩtwo ũgatuuo wa Ayahudi wa kũhoota thũ ciao.

2 Ayahudi nĩmaagĩcookanĩrĩire matũũrainĩ ma mabũrũri moothe ma kũrĩa mũthamaki Ahasuerusu aathanaga mahũũre andũ arĩa mangĩamookĩrĩire. Gũtirĩ mũndũ ũngĩametiiririe tondũ andũ oothe nĩmaanyiitĩĩtwo nĩ guoya.

3 Anene oothe, aathani, atongoria, o hamwe na abarũũthi nĩmateithĩrĩirie Ayahudi nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra Moridekai.

4 Amu nĩkwamenyekeete o wega bũrũriinĩ ũcio wothe mũthamaki aathanaga, atĩ Moridekai nĩatuĩkĩĩte mũndũ mũnene mũciĩ kwa mũthamaki na no agĩthiaga na mbere kũneneha.

5 Kwoguo Ayahudi nĩmangĩekire thũ ciao o ũrĩa mangĩendire. Nĩmaagĩciũkĩrĩire na hiũ cia njora magĩcitemanga magĩciniina biũ.

6 Thĩinĩ wa Susa kuo gwiki mũciĩ ũrĩa warĩ mũnene, Ayahudi mooragire andũ magana mataano.

7-10 Gatagatĩinĩ ka acio mooragirwo nĩhaarĩ aariũ ikũmi a Hamani mũrũ wa Hamedatha, ũcio warĩ thũ ya Ayahudi. Aariũ acio meetagwo: Parishandatha, Dalifoni, Asipatha, Poratha, Adalia, Aridatha, Parimashata, Arisai, Aridai, na Vaizatha. No rĩĩrĩ, Ayahudi matiatahire indo ciao.

11 Na rĩĩrĩ, mũthenya o ro ũcio mũthamaki nĩerirwo mũigana wa andũ arĩa mooragirwo thĩinĩ wa Susa.

12 Naake akĩĩra kwini Esiteri atĩrĩ, “Thĩinĩ wa Susa mũciĩ mũnene gwiki-rĩ, Ayahudi mooragĩĩte andũ magana mataano na aariũ ikũmi a Hamani me ho. Ĩ hiihi thĩinĩ wa ng’ongo iria ĩngĩ meekĩĩte atĩa? Rĩu ũkwenda kĩ? Kĩrĩa ũkwenda nĩũkũheeo. Njĩĩra kĩrĩa kĩngĩ ũkwenda na nĩũkũheeo.”

13 Naake Esiteri agĩcookia atĩrĩ, “Angĩkorwo mũthamaki nĩũkuona arĩ wega-rĩ, reke rũũciũ Ayahudi arĩa me Susa mageeka rĩngĩ ũguo meeka mũthenya wa ũũmũũthĩ. Na wathane atĩ mĩĩrĩ ya aariũ acio ikũmi a Hamani ĩgaacuurio mĩtĩ igũrũ ya gũcuuria andũ.”

14 Mũthamaki agĩgĩathana atĩ gwĩkwo ũguo; na watho ũcio ũgĩathanwo thĩinĩ wa Susa, na aariũ acio ikũmi a Hamani magĩgĩcuurio handũ harĩa haitagĩrwo andũ.

15 Mũthenya wa ikũmi na ĩna wa mweri wa Adari, Ayahudi arĩa maarĩ Susa makĩũngana rĩngĩ makĩũraga andũ angĩ magana matatũ (300), no o na hĩndĩ ĩyo matiatahire kĩndũ.

16 Atĩrĩĩrĩ, Ayahudi arĩa maarĩ ng’ongoinĩ iria ingĩ cia kũrĩa mũthamaki aathanaga makĩũngana nĩguo merũĩrĩre matikooragwo. Nao magĩkĩũraga andũ ngiri mĩrongo mũgwanja na ithaano (75,000) arĩa maamameneete; no matiatahire kĩndũ.

17 Meekire ũguo mũthenya wa ikũmi na ĩtatũ wa mweri wa Adari, naguo mũthenya wa ikũmi na ĩna makĩũtua mũthenya wa ndĩa na gĩkeno.

18 No rĩĩrĩ, Ayahudi arĩa maarĩ Susa, macookanĩrĩire makĩhũũrana na thũ ciao mũthenya wa ikũmi na ĩtatũ, na wa ikũmi na ĩna, naguo mũthenya wa ikũmi na ĩtaano makĩhuurũka, makĩũtua mũthenya wa ndĩa na gĩkeno.

19 Kwoguo nĩkĩo Ayahudi arĩa maikaraga matũũrainĩ manyiinyi makoragwo na mũthenya wa ikũmi na ĩna wa mweri wa Adari wĩ wa gĩkeno, ndĩa, na kwaga kũruta wĩra, na noguo mũthenya ũrĩa matũmanagĩra iheeo cia mĩthemba ya irio.

Thigũkũ ya Purimu

20 Naake Moridekai akĩandĩka maũndũ macio, ibukuinĩ rĩa bata rĩa maũndũ. Ningĩ agĩũtũmĩra Ayahudi oothe, a bũrũri wa kũraaya na wa gũkuhĩ thĩinĩ wa kũrĩa guothe gwathanagwo nĩ mũthamaki wa Perisia.

21 Akĩmeera atĩ mũthenya wa ikũmi na ĩna, na mũthenya wa ikũmi na ĩtaano mweriinĩ wa Adari, o mwaka gũtikaarutagwo wĩra.

22 Mĩthenya ĩyo nĩyo Ayahudi maaniinire thũ ciao, nĩ mweri ũrĩa wagarũrirwo ũgĩtiga gũtuĩka wa kĩeha na maithori, ũgĩtuĩka wa gĩkeno na mĩtheko. Na makĩĩrwo atĩ mamĩtue mĩthenya ya ndĩa na maruga, na mateganagĩre iheeo cia mĩthemba ya irio, o na maheage athĩĩni ũteithio.

23 Kwoguo Ayahudi, magĩkĩrũmĩrĩra mataaro ma Moridekai na thigũkũ ĩyo ĩgĩtuĩka ya gũkũngũagĩrwo o mwaka.

24 Atĩrĩĩrĩ, Hamani mũrũ wa Hamedatha ũrĩa warĩ wa Mũagagi na thũ ya Ayahudi, nĩacuukire Pũrimu (ũguo nĩ ta kuuga gũcuuka mĩtĩ) nĩguo atue mũthenya ũrĩa Ayahudi makaaniinwo; abangĩĩte amaniine biũ.

25 No rĩĩrĩ, rĩrĩa kwini Esiteri aathiire kũrĩ mũthamaki, mũthamaki nĩandĩkire watho atĩ mũbango ũcio mũũru Hamani abangĩire Ayahudi ũmũcookerere we mwene, na kwoguo we mwene hamwe na aariũ aake magĩcuurio handũ harĩa hakĩĩtwo ha gũitĩra andũ.

26 Kwoguo magĩtua mĩthenya ĩyo rĩĩtwa Purimu, rĩrĩa riumĩĩte harĩ kiugo Puri. Na nĩ ũndũ wa marũa macio ma Moridekai, na nĩ ũndũ wa ũrĩa gwekĩkĩĩte kũrĩ o,

27 Ayahudi nĩmethondekeire watho wao o eene na wa njiarwa ciao, na wa mũndũ o wothe ũngĩatuĩkire Mũyahudi atĩ mĩthenya ĩyo yerĩ ĩrũmagĩrĩrwo hingo ciothe kũringana na mataaro ma Moridekai.

28 Nĩgwagĩtuirwo atĩ mĩthenya ĩyo ĩririkanagwo, na ndĩkanariganĩre njiarwainĩ ciothe, mĩciĩinĩ yothe, ng’ongoinĩ ciothe, na matũũrainĩ moothe, na mĩthenya ĩyo ya Purimu ndĩkaanagĩrwo kĩene gatagatĩinĩ ka Ayahudi, o na ndĩkaanaage kũgwetagwo njiarwainĩ ciothe iria igooka.

29 Na rĩĩrĩ, kwini Esiteri, o we ũcio warĩ mwarĩ wa Abihaili, me hamwe na Moridekai makĩandĩka marũa mangĩ ma gwĩkĩra hinya marũa marĩa maandĩkĩĩtwo nĩ Moridekai makoniĩ thigũkũ ya Purimu.

30 Marũa macio maandĩkĩirwo Ayahudi oothe na kobĩ ciamo igĩtũmĩrwo ng’ongo ciothe igana rĩa mĩrongo ĩĩrĩ na mũgwanja cia ũthamaki wa Perisia. Marũa macio maarĩ ma kũmeerĩra thaayũ na ũgaacĩru.

31 Makĩĩrwo atĩ mĩthenya ĩyo ya Purimu imenyagĩrĩrwo mahindainĩ maayo marĩa maagĩrĩire, o ta ũrĩa Moridekai ũrĩa Mũyahudi, na kwini Esiteri maathanĩĩte, na o ta ũrĩa maatuĩte o eene meekage o hamwe na njiarwa ciao ũhoroinĩ wa kwĩhinga na gũcakaya.

32 Watho ũcio wa kwini Esiteri wa gwĩkĩra hinya mawatho makoniĩ Purimu nĩwandĩkirwo ibukuinĩ.

Esiteri 10

Ũnene wa Ahasuerusu na wa Moridekai

1 Mũthamaki Ahasuerusu agĩathana atĩ andũ a bũrũri wake, o na arĩa maakoragwo rũteereinĩ rwa iria marutage igooti.

2 No rĩĩrĩ, ũhoro ũkoniĩ maũndũ manene na ma magegania marĩa eekire, o na ũrĩa wothe ũkoniĩ ũrĩa anenehirie Moridekai nĩmwandĩke ibukuinĩ rĩa maũndũ ma bata ma athamaki a Perisia na Media.

3 Na rĩĩrĩ, gũtirĩ mũndũ ũngĩ warĩ mũnene gũkĩra Moridekai, ũcio Mũyahudi, tiga o mũthamaki Ahasuerusu we wiki. Moridekai nĩaheetwo gĩtĩĩo na akendwo nĩ Ayahudi aao, amu we aarutaga wĩra wa kũguna andũ aao, na wa kũgaacĩrithia njiarwa ciao ciothe.

Nehemia 1

1 Maya nĩ mo maũndũ marĩa Nehemia mũrũ wa Hekalia eekire.

Nehemia gũcaaĩra Jerusalemu

Atĩrĩĩrĩ, mweri wa Kisilevu, mwaka wa mĩrongo ĩĩrĩ wa hĩndĩ ĩrĩa Aritashashita aarĩ mũthamaki wa Perisia, niĩ Nehemia, ndaikaire o kũu Susa mũciĩ ũrĩa mũnene.

2 Hĩndĩ ĩyo Hanani ũmwe wa aariũ a baaba agĩũka me na andũ moimĩĩte Juda, makinya ngĩmahooya ũhoro ũkoniĩ Jerusalemu, o na wa Ayahudi arĩa maatigarĩĩte arĩa angĩ maatahwo magĩtwarwo Babilonia.

3 Nao makĩnjĩĩra atĩ Ayahudi arĩa maatigarĩĩte kũu bũrũriinĩ maarĩ na mathĩĩna maingĩ mũno na atĩ nĩmaconoragwo mũno. Ningĩ makĩnjĩĩra atĩ rũthingo rwa Jerusalemu rwatũũraga rũrĩ rũmomoku, o nacio ihingo itiathondekeetwo rĩngĩ kuuma ciahĩa.

4 Na rĩrĩa ndaiguire ũguo ngĩikara thĩ, ngĩrĩra mũno.

Ngĩgĩikara ndĩthikĩire mĩthenya mĩingĩ na ndĩhingĩĩte kũrĩa irio. Ngĩhooya Ngai ngiuga atĩrĩ,

5 “MWATHANI Ngai wa igũrũ, Wee wĩ mũnene, na nĩtũgũtĩĩĩte. Wee MWATHANI nĩũhingagĩria kĩrĩĩkanĩro gĩaku arĩa makwendeete na arĩa mahingagia ũrĩa wathanĩĩte.

6 Ndagũthaitha MWATHANI, ũndore na ũigue mahooya maakwa maya ndĩrahooya ũtukũ na mũthenya nĩ ũndũ wa ndungata ciaku, o andũ aaku a Isiraeli. Nĩndĩroimbũra atĩ ithuĩ andũ a Isiraeli nĩtwĩhĩĩtie. Ti itherũ niĩ na maithe maitũ nĩtwĩhĩĩtie.

7 Nĩtũgwĩkĩĩte maũndũ mooru mũno, na tũtiĩkĩĩte ũrĩa watwathire. Nĩtwagĩĩte kũhingia mawatho maaku marĩa waheire Musa ndungata yaku.

8 Ririkana ũrĩa wothe werire Musa ndungata ĩyo yaku, rĩrĩa wamwĩrire atĩrĩ, ‘Andũ aya a Isiraeli, mũngĩkaagarara watho wakwa-rĩ, nĩngaamũhurunja ndũũrĩrĩinĩ iria ingĩ.

9 No rĩĩrĩ, mũngĩkaanjookerera, na mwĩkage ũrĩa wothe ndĩmwathĩĩte, hĩndĩ ĩyo nĩngaamũcookia o handũ harĩa thuurĩĩte ha kũhooyagĩrwo o na angĩkorwo mũgaakorwo mũhurunjĩĩtwo ituri ciothe cia thĩ.’

10 “Na rĩu MWATHANI, andũ acio nĩ ndungata ciaku, o na andũ aaku. Nĩwe wamahonokirie na ũhoti waku mũnene o na hinya waku.

11 Rĩu thikĩrĩria mahooya maakwa o na mahooya ma ndungata ciaku ciothe iria ciendeete gũkũhe gĩtĩĩo. Ndeithia hootane ũũmũũthĩ, na ũtũme mũthamaki anjiguĩre tha.”

Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio ndaarĩ mũtwarĩri mũthamaki gĩa kũnyua.

Nehemia 2

Nehemia gũthiĩ Jerusalemu

1 Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩeri ĩna, hĩndĩ ĩmwe mũthamaki Aritashashita arĩ meethainĩ akĩrĩa, ngĩoya ndibei ngĩmũtwarĩra. Na rĩĩrĩ, mũthamaki ndakoreetwo ooneete ndĩ na kĩeha ta ũguo mbere ĩyo.

2 Nĩ ũndũ ũcio akĩnjũũria atĩrĩ, “Kaĩ wĩ na kĩeha ũguo nĩkĩ, Nehemia? Na tondũ ndũkĩrĩ mũrũaru-rĩ, no mũhaka gũkorwo kwĩ na ũndũ ũragũthĩĩnia.”

Hĩndĩ ĩyo ngĩkĩmaka mũno

3 ngĩkĩmũcookeria atĩrĩ, “Mwathi wakwa mũthamaki, ũrotũũra tene na tene. Kaĩ ingĩkĩaga kũigua kĩeha nĩkĩ kuona atĩ itũũra, o kũndũ kũrĩa mbĩĩrĩra cia aabaaba irĩ, nĩ gũkiru ihooru, o nacio ihingo ciarĩo nĩcianangĩĩtwo nĩ mwaki?”

4 Naake mũthamaki agĩkĩnjũũria atĩrĩ, “Nĩ atĩa ũkwenda?” Hĩndĩ o ro ĩyo ngĩkĩhooya Ngai wa igũrũ,

5 ngĩcooka ngĩcookeria mũthamaki atĩrĩ, “Wee mwathi wakwa mũthamaki, ngũgũthaitha angĩkorwo nĩũkuona kwagĩrĩire, ũnjĩtĩkĩrie thiĩ bũrũriinĩ wa Juda, o itũũrainĩ kũrĩa mbĩĩrĩra cia aabaaba irĩ, nĩguo ngarĩake rĩngĩ.”

6 Hĩndĩ ĩyo mũthamaki, aikaire hamwe na mũtumia wake, akĩnjĩtĩkĩria thiĩ. Naake akĩnjũũria ngũthiĩ gũikara ihinda rĩigana atĩa na ngaacooka rĩ. Na niĩ ngĩmwĩra rĩrĩa ngaacooka.

7 Hĩndĩ ĩyo ngĩkĩmũthaitha ahe marũa ma gũtwarĩra abarũũthi arĩa maarĩ mwena wa ithũĩro wa rũũĩ rwa Farati, nĩguo manjĩtĩkĩrie hĩtũkĩre bũrũriinĩ wao ngĩthiĩ Juda.

8 O na ningĩ ngĩũria heeo marũa ma gũtwarĩra Asafu, ũrĩa wamenyagĩrĩra mũtitũ wa mũthamaki. Marũa macio maarĩ ma kũmũũria ahe mĩtĩ ya gwaka ihingo cia nyũmba ĩrĩa yakĩĩtwo na hinya ya kũgitĩra Hekaarũ. O na ningĩ ahe mĩtĩ ya gwakwa rũthingo rwa itũũra rĩu, o na nyũmba yakwa ya gũikara. Naake mũthamaki akĩĩhe kĩrĩa gĩothe ndeendaga nĩ gũkorwo Ngai aarĩ hamwe na niĩ.

9 Naake mũthamaki akĩĩhe anene amwe a thigari o na thigari imwe cia mbarathi nĩguo matwarane na niĩ. Ngĩkiumagara ngĩthiĩ na mwena wa ithũĩro wa rũũĩ rwa Farati. Ndakinya kuo ngĩhe abarũũthi marũa marĩa ndaheetwo nĩ mũthamaki.

10 No rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Sanibalati wa kuuma itũũra rĩa Bethi Horoni, na Tobia, mũtongoria woimĩĩte rũgongo rwa Aamoni, maiguire atĩ kwĩ na mũndũ wokĩĩte gũcaria njĩra ya kũguna andũ a Isiraeli, makĩraakara mũno.

11 Tondũ ũcio ngĩgĩthiĩ Jerusalemu na ngĩikara kũu mĩthenya ĩtatũ

12 itekwĩra mũndũ ũrĩa MWATHANI aanguũrĩirie gwaka Jerusalemu. Ngĩcooka ngĩũkĩra ũtukũ gatagatĩ, na ngĩoya andũ amwe mataarĩ aingĩ tũkiuma nja. Tũtiarĩ na nyamũ ingĩ tiga ndigiri ĩyo ndahaicĩĩte.

13 Kũrĩ o ũtukũ ũguo, ngiumĩra kĩhingo gĩa Gĩtuamba kĩrĩa kĩarĩ na mwena wa ithũĩro ngĩerekera na mwena wa kĩanda thiĩrĩire gĩthimainĩ kĩrĩa gĩĩtagwo gĩthima kĩa Ndamaathia ngĩkinya kĩhingo gĩa Kĩarainĩ. Hĩndĩ ĩyo nĩkũbaara ndabaaraga thingo cia Jerusalemu iria ciatharũkĩĩte na mĩrango ĩrĩa yahĩĩte nĩ mwaki.

14 Ningĩ ngĩthiĩ ndoreete na mwena wa irathĩro wa itũũra rĩu, ngĩkĩambata na rũgongo o nginya kĩhingoinĩ gĩa Gĩthima na kariainĩ ka mũthamaki. No rĩĩrĩ, hatiarĩ handũ ha kũhĩtũkĩria ndigiri ĩrĩa yanguuĩĩte.

15 Hĩndĩ ĩyo ngĩkĩambata kũrĩ o ũtukũ ũguo, ngĩbaaraga rũthingo rwa na mwena wa gĩtuamba gĩa Kidironi. Thuutha wa ũguo, ngĩhũndũka na njĩra ĩrĩa ndookĩire ngĩtoonyera kĩhingoinĩ gĩa Gĩtuamba ngĩcooka itũũrainĩ.

16 Nao atongoria aakuo matiigana kũmenya kũrĩa ndathiĩte o na ũrĩa ndeekĩĩte. Nginyagia hĩndĩ ĩyo gũtirĩ ũndũ ndamenyithĩĩtie Ayahudi, athĩnjĩri Ngai, anene, atongoria, o na kana mũndũ o wothe ũrĩa ũngĩateithĩrĩirie wĩrainĩ ũcio.

17 Hĩndĩ ĩyo ngĩmeera atĩrĩ, “Tabaaraai mũone ũndũ ũyũ twĩ naguo ũrĩa wĩ mũũru; itũũra rĩa Jerusalemu nĩ maganjo matheri, na ihingo ciarĩo icinĩĩtwo na mwaki! Ũkĩraai twake rũthingo rũũrũ rwa Jerusalemu rĩngĩ, nĩ geetha tũtikaanacooke kũnyararwo.”

18 Ngĩcooka ngĩmamenyithia ũrĩa Ngai aandeithĩĩtie, o na ũrĩa mũthamaki aanjĩrĩĩte.

Nao makĩnjookeria atĩrĩ, “Nĩtũgĩũkĩreei twambĩrĩrie kũrĩaka rĩngĩ.” Tondũ ũcio magĩkĩĩhaarĩria kwambĩrĩria wĩra ũcio.

19 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Sanibalati, Tobia, na Mũarabu wetagwo Geshemu maiguire ũrĩa twehaarĩirie gwĩka magĩtũthekerera makiuga atĩrĩ, “Ĩ ũndũ ũyũ mũrenda gwĩka nĩ ũrĩkũ? Kaĩ mũrenda gũũkĩrĩra mũthamaki?”

20 Na niĩ ngĩmacookeria ngĩmeera atĩrĩ, “Ngai wa igũrũ nĩ we ũgũtũhe ũhootani. Ithuĩ-rĩ, tũrĩ ndungata ciake, na nĩtũkwambĩrĩria gwaka. No rĩĩrĩ, inyuĩ mũtirĩ a ho ũndũinĩ ũyũ, o na gũtirĩ kĩndũ mũngĩgaya ho, o na mũtirĩ rũrĩra gũũkũ Jerusalemu.”

Nehemia 3

Rũthingo rwa Jerusalemu gwakwo rĩngĩ

1 Na rĩĩrĩ, Eliashibu Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, me na athĩnjĩri Ngai arĩa angĩ, magĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo kĩa Ng’ondu. Magĩcooka magĩkĩamũra, na magĩgĩĩkĩra mĩrango. Ningĩ makĩamũra rũthingo o nginya mũnaarainĩ wa Igana o na nginyagia mũnaarainĩ wa Hananeli.

2 Nao andũ a Jeriko magĩaka rĩngĩ rũthingo marutĩĩtie harĩa athĩnjĩri Ngai maakinyĩĩtie.

Naake Zakuru mũrũ wa Imuri agĩaka rũthingo rũu arutĩĩtie harĩa andũ a Jeriko maakinyirie.

3 Nayo mbarĩ ya Hasenaa ĩgĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo gĩa Thamaki. Ningĩ makĩrũũgamia buremu na magĩgĩĩkĩra mĩrango. Magĩcooka magĩkĩoha wega na cuuma na magĩgĩĩkĩra mĩgĩĩko ya cuuma ya kũhingaga nayo.

4 Naake Meremothu mũrũ wa Uria na mũcũkũrũ wa Hakozu, agĩthiĩ na mbere gwaka arutĩĩtie kĩhingoinĩ kĩu.

Naake Meshulamu mũrũ wa Berekia na mũcũkũrũ wa Meshezabeli, agĩthiĩ na mbere gwaka arutĩĩtie harĩa Meremothu aakinyirie.

Naake Zadoku mũrũ wa Baana agĩthiĩ na mbere arutĩĩtie harĩa Meshulamu akinyirie.

5 Nao andũ a Tekoa magĩthiĩ na mbere magĩaka marutĩĩtie harĩa Zadoku aakinyirie. No rĩĩrĩ, andũ arĩa a bata a itũũra rĩu matiigana kũruta wĩra ũrĩa maaheetwo nĩ anene aao.

6 Naake Joiada mũrũ wa Pasea me na Meshulamu mũrũ wa Besodeia magĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo gĩa Jeshana.O na ningĩ makĩrũũgamia buremu na magĩgĩĩkĩra mĩrango. Magĩcooka magĩkĩoha wega na cuuma na magĩgĩĩkĩra mĩgĩĩko ya cuuma ya kũhingaga.

7 Naake Melatia wa kuuma Gibeoni, Jadani wa kuuma Meronothi, marĩ na andũ a Gibeoni na Mizipa, magĩaka marutĩĩtie harĩa Joiada na Meshulamu maakinyirie. Acio maakire itĩĩna magĩkinyia o hakuhĩ na mũciĩ wa barũũthi ũrĩa wathanaga mwena wa ithũĩro wa rũũĩ rwa Farati.

8 Naake Uzieli mũrũ wa Harihaia, mũturi wa thahabu, agĩaka arutĩĩtie hau.

Naake Hanania ũrĩa warĩ mũthondeki wa maguta manungi wega agĩaka arutĩĩtie harĩa Uzieli aakinyirie. Agĩaka itĩĩna rĩake nginya harĩa heetagwo Rũthingo Rwariĩ.

9 Naake Refaia mũrũ wa Huri, ũrĩa wathaga nuthu ya rũgongo rwa Jerusalemu, agĩaka arutĩĩtie harĩa Hanania aakinyirie.

10 Naake Jedaia mũrũ wa Harumafu agĩaka arutĩĩtie harĩa Refaia aakinyirie. Handũ hau haarĩ hakuhĩ na nyũmba yake.

Naake Hatushu mũrũ wa Hashabuneia agĩaka arutĩĩtie harĩa Jedaia aakinyirie.

11 Naake Malikija mũrũ wa Harimu me na Hashubu mũrũ wa Pahathu Moabi magĩaka marutĩĩtie harĩa Hatushu aakinyirie. O na ningĩ magĩaka cimuni.

12 Naake Shalumu mũrũ wa Haloheshu, na nĩ we wathanaga nuthu ĩrĩa ĩngĩ ya rũgongo rwa Jerusalemu, agĩaka arutĩĩtie harĩa Malikija na Hashubu maakinyirie. (Ũcio aateithĩrĩirio gwaka nĩ airĩĩtu aake.)

13 Naake Hanuni na andũ arĩa maatũũraga itũũra rĩa Zanoa magĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo gĩa Gĩtuamba. Magĩcooka magĩgĩĩkĩra mĩrango na magĩkĩoha wega na cuuma, na magĩgĩĩkĩra mĩgĩĩko ya cuuma ya kũhingaga. Ningĩ magĩcooka magĩcookereria rũthingo rũu itĩĩna rĩa mita magana mana na mĩrongo ĩna makĩrũkinyia handũ harĩa heetagwo kĩhingo gĩa Kĩarainĩ.

14 Naake Malikija mũrũ wa Rekabu, na nĩ we wathanaga rũgongo rwa Bethi Hakeremu, agĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo gĩa Kĩarainĩ. Agĩcooka agĩgĩĩkĩra mĩrango na agĩkĩoha wega na cuuma na agĩgĩĩkĩra mĩgĩĩko ya kũhingaga.

15 Naake Shalumu mũrũ wa Kolihoze, na nĩ we wathanaga rũgongo rwa Mizipa, agĩaka rĩngĩ kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo gĩa Gĩthima. Agĩcooka agĩkĩgita wega, agĩgĩĩkĩra mĩrango, agĩkĩoha wega cuuma na agĩgĩĩkĩra mĩgĩĩko ya kũhingaga. Ningĩ no we wakire rũthingo rwa karia karĩa geetagwo karia ga Shela rũrĩa rwariganĩĩtie na mũgũnda wa mũthamaki. Aarwakire nginya ngathĩinĩ iria ciikũrũkĩĩte ciumĩĩte itũũra rĩa Daudi.

16 Naake Nehemia mũrũ wa Azibuku, na nĩ we wathaga nuthu ya rũgongo rwa Bethizuri, agĩaka arutĩĩtie harĩa Shalumu aakinyirie. Aakire arutĩĩtie kũng’ethanĩra na mbĩĩrĩra ya Daudi akĩhĩtũka karia karĩa keenjeetwo, agĩkinyia kambĩinĩ ya thigari.

Alawii arĩa maateithĩrĩirie gwaka rĩngĩ rũthingo

17 Na rĩĩrĩ, Alawii aya marũmĩrĩire magĩtwarithia na mbere gwaka rĩngĩ rũthingo rũu kuuma kambĩinĩ ya thigari.

Rehumu mũrũ wa Bani agĩaka arutĩĩtie harĩa Nehemia aakinyirie. Naake Hashabia, na nĩ we wathaga nuthu ya rũgongo rwa Keila, agĩaka arutĩĩtie harĩa Rehumu aakinyirie. Aahaakire handũinĩ ha andũ a rũgongo rũu aathaga.

18 Naake Bawai mũrũ wa Henadadi, na nĩ we wathaga nuthu ĩyo ĩngĩ ya rũgongo rwa Keila, agĩaka arutĩĩtie harĩa Hashabia aakinyirie.

19 Naake Ezeri mũrũ wa Jeshua, na nĩ we wathanaga Mizipa, agĩaka arutĩĩtie harĩa Bawai aakinyirie. Hau haarĩ na mwena wa mbere wa harĩa haigagwo indo cia mbaara. Naake akĩhaaka o nginya koonainĩ ya rũthingo.

20 Naake Baruku mũrũ wa Zabai agĩaka arutĩĩtie harĩa Ezeri aakinyirie, akĩhaaka o nginya mũromoinĩ wa nyũmba ya Eliashibu Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene.

21 Naake Meremothu mũrũ wa Uria na mũcũkũrũ wa Hakozu, agĩaka arutĩĩtie harĩa Baruku aakinyirie, agĩkinyia o mũthiainĩ wa nyũmba ya Eliashibu.

Athĩnjĩri Ngai arĩa maateithĩrĩirie gwaka rĩngĩ rũthingo

22 Na rĩĩrĩ, athĩnjĩri Ngai aya marũmĩrĩire magĩtwarithia na mbere gwaka rĩngĩ rũthingo rũu.

Athĩnjĩri Ngai arĩa maatũũraga hakuhĩ na Jerusalemu magĩaka marutĩĩtie harĩa Meremothu aakinyirie.

23 Naake Benjamini na Hashubu magĩaka marutĩĩtie harĩa athĩnjĩri Ngai acio maakinyirie. Hau maakire haarĩ na mwena wa na mbere wa nyũmba ciao.

Naake Azaria, mũrũ wa Maaseia na mũcũkũrũ wa Anania, agĩaka arutĩĩtie harĩa Benjamini na Hashubu maakinyirie. Hau aakire haarĩ na mwena wa mbere wa nyũmba yake.

24 Naake Binui mũrũ wa Henadadi agĩaka arutĩĩtie harĩa Azaria aakinyirie. Aahaakire arutĩĩtie nyũmbainĩ ya Azaria akĩhakinyia koonainĩ ya rũthingo.

25-26 Naake Palali mũrũ wa Uzai agĩaka arutĩĩtie harĩa Binui aakinyirie. Aahaakire aharutĩĩtie kuuma koonainĩ ya rũthingo rwa na harĩa mũnaara wa na rũgongo wa nyũmba ya mũthamaki warĩ, hakuhĩ na nja ya arangĩri.

Naake Pedaia mũrũ wa Paroshu agĩaka kuuma harĩa Palali aakinyirie. Aahaakire akĩhakinyia handũ haarĩ mwena wa irathĩro hakuhĩ na kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo kĩhingo kĩa Maaĩ na harĩa mũnaara ũrĩa wahũthagĩrwo kũrangĩra Hekaarũ warĩ. (Hau haarĩ kamwenainĩ ga itũũra rĩrĩa rĩetagwo Ofeli, na hau nĩ ho aruti wĩra a Hekaarũ maikaraga.)

Andũ arĩa angĩ maateithĩrĩirie gwaka rĩngĩ rũthingo

27 Nao andũ a kuuma Tekoa magĩaka marutĩĩtie harĩa Pedaia aakinyirie. Maahaakire kuuma kamwenainĩ karĩa kaariganĩĩtie na mũnaara ũrĩa mũnene wahũthagĩrwo kũrangĩra Hekaarũ. Maahaakire makĩhakinyia hakuhĩ na rũthingo rũrĩa rwarĩ hakuhĩ na Ofeli. Hau haarĩ haao ha keerĩ gwakwa.

28 Nao athĩnjĩri Ngai amwe magĩaka marutĩĩtie harĩa andũ acio a Tekoa maakinyirie. Maarutirie kĩhingoinĩ kĩa Mbarathi maroreetie na rũgongo. O mũndũ aakaga o mbere ya nyũmba yake.

29 Naake Zadoku mũrũ wa Imeri agĩaka arutĩĩtie harĩa athĩnjĩri Ngai maakinyirie naho haarĩ mbere ya nyũmba yake.

Naake Shemaia mũrũ wa Shekania agĩaka arutĩĩtie harĩa Zadoku aakinyirie. Ũcio nĩ we waikaragia kĩhingo kĩa Mwena wa Irathĩro.

30 Naake Hanania mũrũ wa Shelemia, me na Hanuni mũrũ wa gatandatũ wa Zalafu magĩcooka magĩaka marutĩĩtie harĩa Shemaia aakinyirie. Hau haarĩ haao ha keerĩ gwaka.

Naake Meshulamu mũrũ wa Berekia agĩaka arutĩĩtie harĩa acio eerĩ maakinyirie, naho haarĩ mbere wa nyũmba yake.

31 Naake Malikija, mũturi wa thahabu, agĩaka arutĩĩtie harĩa Meshulamu akinyirie. Naake aahaakire akĩhakinyia nyũmbainĩ ĩrĩa yaikaragwo nĩ aruti wĩra a Hekaarũ na ahũũri a mbiacara. Nyũmba ĩyo yaringaine na kĩhingo kĩa Mifikadi, hakuhĩ na nyũmba yarĩ igũrũ wa koona ya rũthingo rũrĩa rwarĩ na mwena wa rũgongo kwerekera na irathĩro.

32 Nao aturi a thahabu na ahũũri a mbiacara magĩaka marutĩĩtie harĩa Malikija aakinyirie. Maahaakire marutĩĩtie nyũmbainĩ ĩrĩa yarĩ koonainĩ makĩhakinyia kĩhingoinĩ kĩrĩa gĩetagwo Kĩhingo kĩa Ng’ondu.

Nehemia 4

Nehemia kũhoota arĩa maararagia wĩra wake

1 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Sanibalati aiguire atĩ ithuĩ Ayahudi nĩtũraaka rũthingo rĩngĩ, akĩng’ũrĩka mũno, na akĩambĩrĩria gũtũnyũrũria.

2 Naake Sanibalati, araata aake na thigari cia Samaria irĩ ho, akiuga atĩrĩ, “Ĩ Ayahudi aya o na matarĩ nyama ingĩiyũra mũkuha mareeka atĩa? Hiihi marenda gwaka itũũra rĩĩrĩ rĩngĩ? Mareciiria atĩ o na mangĩruta magongoona no marĩĩkie wĩra ũyũ na mũthenya ũmwe? Mahota kũũngania mahiga moothe marĩa maacinirwo na magĩteeo?”

3 Naake Tobia arũũgamĩĩte hakuhĩ naake akĩgwatĩria ũhoro ũcio akiuga atĩrĩ, “Nĩ rũthingo rwa mũthemba ũrĩkũ mangĩaka? O na mbwe ĩngĩrũikarĩra to rũmomooke!”

4 Hĩndĩ ĩyo ngĩhooya atĩrĩ, “Ngai, tathikĩrĩria ũrĩa tũranyũrũrio nĩ andũ aya! Reke kĩnyũrũri kĩu kĩao kĩmacookerere. Ningĩ ũreke matuunywo indo ciao ciothe na ũmarekererie matahwo mathaamĩrio bũrũri mũgeni.

5 Ndũkaanamoohere ũũru ũrĩa meekaga o na ndũkaanariganĩrwo nĩ meehia maao. Tondũ ithuĩ tũkoreetwo tũgĩaka nĩmatũrumĩĩte.”

6 Nĩ ũndũ ũcio tũgĩthiĩ na mbere gwaka rũthingo rũu, na tondũ andũ maarĩ na kĩyo gĩa gwaka thuutha wa ihinda iniini, rũgĩgĩkinya nuthu ya kĩrũũgamo kĩaruo.

7 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Sanibalati, Tobia, andũ a kuuma Arabia, Aamoni, na Aashidodu, maiguire ũrĩa wĩra wa gwaka rũthingo rũu rwa Jerusalemu wathiaga na mbere, na ũrĩa mathenya marĩa maarĩ matharũku mathiaga na mbere gũcookererio, makĩraakara mũno.

8 Nao magĩthiĩ ndundu nĩguo matharĩkĩre itũũra rĩa Jerusalemu matũme kũgĩe ngũĩ.

9 No ithuĩ tũkĩhooya Ngai witũ na tũkĩiga andũ a kũrangĩra itũũra ũtukũ na mũthenya.

10 Nao andũ a Juda magĩkĩina rwĩmbo rũũrũ:

Nĩtũrathira hinya nĩ wĩra ũyũ;

mahiga marĩa maamomorangirwo maiyũire gũũkũ.

Tũtingĩkĩhota gwaka rũthingo rũũrũ.

11 Nacio thũ ciitũ igĩciiria atĩ tũtingĩciona, o na kana tũmenye mĩbango yacio mbere ya itũtharĩkĩre itũũrage, igirie wĩra wa mwako ũthiĩ na mbere.

12 No rĩĩrĩ, Ayahudi arĩa maatũũranagia na thũ ciitũ, magookaga kaingĩ kaingĩ gũtũmenyithia ũrĩa thũ ciitũ ciatũciiragĩra itwĩke.

13 Tondũ ũcio ngĩbanga andũ mbarĩ kwa mbarĩ, ngĩmaiga thuutha wa rũthingo marĩ na hiũ cia njora, matimũ, na mĩguĩ. Ndamaigaga handũ harĩa mwako ũtaakoragwo ũrĩĩkĩĩte.

14 Hĩndĩ ĩyo ngĩbaara ngĩona ũrĩa andũ maiguaga guoya, ngĩĩra atongoria o na anene aao atĩrĩ, “Tigaai gwĩtigĩra thũ ici ciitũ. Taririkanaai ũrĩa MWATHANI arĩ mũnene na wa kũmakania, mũgĩũkĩre mũrũĩrĩre andũ aanyu, ciana cianyu, atumia aanyu, o na nyũmba cianyu.”

15 Na rĩĩrĩ, thũ ciitũ igĩkĩmenya atĩ nĩtwamenyeete mĩbango ĩyo mĩũru ciatũbangĩire o na ikĩmenya atĩ Ngai nĩathũũkangĩĩtie mĩbango ĩyo yacio. Hĩndĩ ĩyo ithuothe tũgĩcooka gũthiĩ na mbere na mwako.

16 Na rĩĩrĩ, kuuma hĩndĩ ĩyo, nuthu ĩmwe ya andũ aakwa ĩgĩtuĩka ya kũrutaga wĩra, na nuthu ĩyo ĩngĩ ĩgĩtuĩka ya kũrangagĩra ĩkĩrĩĩte nguo cia gĩcango, na ĩnyiitĩĩte matimũ, ngo, na mĩguĩ. Ningĩ atongoria oothe magĩikara makĩũmagĩrĩria andũ

17 arĩa maakaga rũthingo. Nao andũ arĩa maanenganagĩrĩria indo cia mwako, mũndũ aakuuaga indo na guoko kũmwe, nakuo kũu kũngĩ gwakoragwo kũnyiitĩĩte matharaita.

18 O nao andũ arĩa maakaga, mũndũ aakoragwo o eyoheete rũhiũ rwa njora njohero. Naake mũhuuhi wa karumbeeta aikaraga hakuhĩ na niĩ.

19 Ningĩ ngĩĩra andũ o na anene na atongoria aao oothe atĩrĩ, “Wĩra ũyũ nĩ mũingĩ na nĩtũraihanĩrĩirie mũno, na ithuĩ tũkaraihanĩrĩria mũno tũgĩaka.

20 Mũngĩigua karumbeeta kahuuhwo ũrĩraai na kũrĩ ithuĩ. Ngai witũ nĩwe ũgũtũhũũranĩra.”

21 Ũguo nĩguo twakĩrutaga wĩra wa gwaka rũthingo rũu. Nuthu ĩmwe ya andũ yarutaga wĩra kuuma rũũciinĩ o nginya hwaĩinĩ njata ikĩumĩra, nayo nuthu ĩyo ĩngĩ ĩkarangagĩra ĩnyiitĩĩte matimũ.

22 Hĩndĩ ĩyo ngĩcooka ngĩĩra andũ arĩa maarũũgamagĩrĩra wĩra o hamwe na ndungata ciao maraarage Jerusalemu nĩguo tũrangagĩre itũũra ũtukũ, na mũthenya tũkaruta wĩra.

23 Na rĩĩrĩ, o na niĩ mwene, andũ arĩa maarĩ hamwe na niĩ, ndungata ciakwa, o na arangĩri aakwa, gũtirĩ mũndũ o na ũmwe warutaga nguo ciake mwĩrĩ. O mũndũ aikaraga anyiitĩĩte matharaita maake na mooko.

Nehemia 5

Athĩĩni kũhinyĩrĩrio

1 Na rĩĩrĩ, thuutha ũcio, gũkĩgĩa kĩrĩro kĩnene gĩa athuuri na atumia aao, nĩ ũndũ wa ũrĩa meekagwo nĩ Ayahudi arĩa angĩ.

2 Amwe aao makiuga atĩrĩ, “Ithuĩ tũrĩ na ciana nyingĩ, na nĩtũbatairio nĩ irio nĩguo tũtũũre muoyo.”

3 Angĩ makiuga atĩrĩ, “Tũracuuria mĩgũnda iitũ ya kũrĩma na ya mĩthabibũ, o na nyũmba ciitũ, nĩ geetha tuone irio tũtigaakue nĩ ng’aragu.”

4 Angĩ nao makiuga atĩrĩ, “Tũrakomba mbeeca cia kũrĩha mũthamaki igooti nĩ ũndũ wa mĩgũnda iitũ ya kũrĩma o na ya mĩthabibũ.

5 Na rĩĩrĩ, ithuĩ tũrĩ a kĩruka kĩmwe na Ayahudi arĩa angĩ. Githĩ ciana ciitũ ititariĩ o ta ciao? No rĩĩrĩ ithuĩ nĩtũratua ciana ciitũ ngombo. Amwe a airĩĩtu aitũ nĩmeendeetio magatuĩka ngombo. Na rĩĩrĩ, ithuĩ tũtirahota gwĩteithia, nĩ gũkorwo nĩtũtuunyĩĩtwo mĩgũnda iitũ ya kũrĩma o na ya mĩthabibũ.”

6 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa ndaiguire mateta maao ngĩraakara mũno

7 na ngĩĩhotora gwĩka ũndũ. Ũhoro ũcio wothe ngĩũcookereria atongoria na anene a andũ ngĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ-rĩ, nĩkũhinyĩrĩria mũrahinyĩrĩria aariũ a ithe wanyu!” Ngĩcooka ngĩĩtana mũcemanio mũnene nĩguo njarie igũrũ rĩa ũhoro ũcio.

8 Ngĩmeera atĩrĩ, “Nĩtũgereetie o ũrĩa tũngĩhota gũkũũra Ayahudi aitũ arĩa meyendeetie kũrĩ andũ a ndũũrĩrĩ. Rĩu inyuĩ mũrahũthĩra hinya mũgatũma Ayahudi arĩa angĩ meyendie kũrĩ inyuĩ, o rĩrĩa mũrĩ a ithe ũmwe!” Nao atongoria oothe magĩkira ki, matiigana kuona ũndũ wa gũcookia.

9 Ngĩcooka ngĩmeera atĩrĩ, “Ũndũ ũcio mũreeka ti mwega! Nĩmwagĩrĩirwo nĩgũtĩĩa Ngai o na gwĩka ũndũ ũrĩa wagĩrĩire. Na njĩra ĩyo nĩmũgũtũma ndũũrĩrĩ iria irĩ ũthũ na ithuĩ ciage gũtũmena.

10 Niĩ na andũ arĩa marĩ hamwe na niĩ, na ndungata ciakwa-rĩ, nĩtũmakombagĩra mbeeca o na irio. Rĩu-rĩ, nĩtũtigeei kũmeetia uumithio.

11 O ro ũũmũũthĩ, macookeriei mĩgũnda yao ya kũrĩma, ya mĩthabibũ, o na ya mĩtamaiyũ, na nyũmba ciao. Ningĩ mũmacookerie uumithio wa mbia ciao, wa ngano, wa ndibei, o na wa maguta ma mĩtamaiyũ, ũrĩa mũmeetagia.”

12 Nao atongoria acio magĩkiuga atĩrĩ, “Nĩtũkũmacookeria indo ciao o ta ũguo uugĩĩte, na nĩtũkũmoohera mathiirĩ.” Ngĩcooka ngĩĩta athĩnjĩri Ngai matuĩke aira, nao andũ acio ngĩmehĩtithia moige atĩ nĩmekũhingia ũguo meeranĩire.

13 Hĩndĩ ĩyo ngĩribariba mũcibi wakwa mwariĩ, ngiuga atĩrĩ, “Mũndũ wothe ũtakũhingia kĩrĩĩkanĩro kĩu, Ngai aromũribariba o ro ũguo. Ngai aromũribariba amũtige atarĩ nyũmba, kana wĩra, aromũribaribĩka ũguo atigwo atarĩ kĩndũ.”

Nao andũ acio oothe moonganĩĩte makiuga, “Ameni” na makĩgooca MWATHANI. Nao atongoria magĩgĩĩka o ta ũrĩa meeranĩire.

Ũtaana wa Nehemia

14 Na rĩĩrĩ, handũ ha mĩaka ikũmi na ĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa ndakorirwo ndĩ barũũthi wa bũrũri wa Juda, niĩ na andũ a nyũmba ya baaba tũtiahũthagĩra gĩcunjĩ kĩa indo kĩrĩa ndaagĩrĩirwo kũheeo ta barũũthi. Hĩndĩ ĩyo nĩkwambĩrĩria mwaka wa mĩrongo ĩĩrĩ, nginya mwaka wa mĩrongo ĩtatũ na ĩĩrĩ ĩrĩa Aritashashita aakorirwo athamakĩĩte.

15 Na rĩĩrĩ, abarũũthi arĩa maarĩ mbere yakwa nĩmahinyagĩrĩria andũ mũno; nĩ ũndũ nĩmaameetagia irio na ndibei cia thogora wa mbeeca cia betha mĩrongo ĩna o mũthenya. Ningĩ o nacio ndungata ciao noguo ciahinyagĩrĩria andũ. No niĩ ndiigana gwĩka ũguo nĩ ũndũ wa ũrĩa ndatĩĩĩte Ngai.

16 Ngĩkĩruta wĩra wa gwaka rĩngĩ rũthingo rũu na hinya wakwa wothe, na ndiigana kũgũra mũgũnda. Ningĩ nacio ndungata ciakwa ikĩnyiitanĩra na niĩ wĩrainĩ wa mwako ũcio.

17 Na rĩĩrĩ, nĩndaheaga Ayahudi na atongoria igana rĩa mĩrongo ĩtaano (150) irio. Ningĩ hamwe na acio nĩndaheaga irio o na andũ arĩa mookaga kũrĩ niĩ moimĩĩte ndũũrĩrĩinĩ iria ciatũkuhĩhĩirie.

18 Andũ acio nĩndamathĩnjagĩra o mũthenya ndeegwa ĩmwe, na ndũrũme noru ithathatũ, na ngũkũ nyingĩ. Ningĩ o thuutha wa mĩthenya ikũmi, nĩndamaheaga ndibei ĩrĩa njega kwa ũingĩ. Na tondũ wa ũrĩa andũ acio maarĩ na mawĩra maritũ ma kũruta, ndiigana gwĩtia gĩcunjĩ kĩa irio kĩrĩa ndaagĩrĩirwo kũheeo ta barũũthi.

19 Ndagũthaitha Ngai ũndirikane na ũnjĩke maũndũ meega nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa njĩkĩire andũ aya.