IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Meehia ma andũ a Juda na kũherithio kwao

1 MWATHANI ekuuga atĩrĩ, “Andũ a Juda, meehia maanyu maandĩkĩĩtwo na karamu ga cuuma, makururĩĩtwo ngoroinĩ cianyu na mũthia mũũgĩ wa ihiga rĩa arumaathi, o na magakururwo koonainĩ cia igongoona cianyu.

2 Andũ aanyu marathaathaĩria mĩhiananoinĩ o na igongoonainĩ iria ĩthondekeirwo ngai ĩrĩa ĩĩtagwo Ashera, iria ciigĩĩtwo rungu rwa mũtĩ o wothe mũruru wega, ithũngũri igũrũ,

3 o na irĩmainĩ iria irĩ werũinĩ. Nĩngũtũma thũ cianyu itahe ũtonga wanyu na mĩthiithũ yanyu yothe tondũ wa meehia moothe marĩa mwĩhĩĩtie bũrũriinĩ wothe wanyu.

4 Nĩmũgũtuunywo bũrũri ũrĩa ndamũheire, na nĩngũtũma mũtungatagĩre thũ cianyu mũrĩ bũrũri mũtooĩ tondũ maraakara maakwa nĩ ta mwaki, na megũtũũra maakanaga nginya tene na tene.”

Mĩario mwanya mwanya

5 MWATHANI ekuuga atĩrĩ,

“Mũndũ ũrĩa ũndirikaga akeehoka mũndũ,

akaiga mwĩhoko wake harĩ mũndũ ũrĩa ũrĩ o rũkũngũ,

arogwatwo nĩ kĩrumi.

6 Mũndũ ta ũcio ahaana kĩhinga kĩrĩ werũinĩ,

kĩhinga kĩrakũra kũndũ kũũmũ,

rũng’ũrĩinĩ rwa cumbĩ rũtangĩkũra kũndũ o na kĩ.

Ndarĩ wega o na ũrĩkũ oonaga.

7 “Kũraathimwo-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩa ũigaga mwĩhoko wake harĩ niĩ MWATHANI.

8 Mũndũ ta ũcio ahaana ta mũtĩ ũhandĩĩtwo ndeereinĩ cia rũũĩ,

ũrĩa ũtambagia mĩri yaguo hakuhĩ na maaĩ.

Rĩrĩa kwagĩa na ũrugarĩ mũtĩ ũcio ndũmakaga,

mathangũ maaguo maikaraga marurĩĩte.

Ndũtangĩkaga hĩndĩ ĩrĩa gũtarĩ mbura,

ũthiaga o na mbere gũciara.

9 “Nũũ ũngĩhota kũmenya ngoro ya mũndũ?

Gũtirĩ kĩndũ kĩheenanagia ta yo;

nĩ njũru o biũ!

10 Niĩ, MWATHANI nĩ niĩ nduĩragia meciiria ma andũ,

na ngageria ngoro ciao

nĩguo njĩke o mũndũ kũringana na mĩthiĩre yake,

na kũringana na ciĩko ciake.”

11 Mũndũ ũrĩa wĩcaragĩria ũtonga na njĩra ĩtarĩ ya kĩhooto,

ahaana ngware iria ikomagĩrĩria matumbĩ itarekeetie.

Rĩrĩa aikarĩĩte egangarĩĩte-rĩ,

nĩguo ũtonga ũcio wake ũmũũraga,

marigĩrĩrioinĩ agakĩonekana arĩ o kĩrimũ.

12 Hekaarũ iitũ ĩhaana gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩrĩ riiri,

kĩaigirwo kĩrĩmainĩ kĩraaya na igũrũ kuuma o kĩambĩrĩria.

13 MWATHANI, wee nĩ we mwĩhoko wa Isiraeli;

arĩa oothe magũtiganagĩria nĩmagaaconorithio.

Magaathira ta ũrĩa marĩĩtwa maandĩkĩĩtwo rũkũngũinĩ mathiraga,

tondũ nĩmagũtiganĩirie MWATHANI,

o wee gĩthima kĩa maaĩ me muoyo.

Jeremia kũhooya MWATHANI ũteithio

14 MWATHANI, honia, na nĩngũhona;

honokia, na nĩngũhonoka,

tondũ wee nĩ we ngoocaga!

15 Andũ maranjũũria atĩrĩ,

“Me ha maũndũ mooru marĩa MWATHANI aroigaga nĩegũtwĩka?

Nĩakĩmeeke rĩu!”

16 No rĩĩrĩ, MWATHANI, niĩ ndirĩ ndakũringĩrĩria ũmareehithĩrie ũũru,

o na kana ngĩrirĩria mũthenya wa mũthiro ũkinye.

Wee, MWATHANI, nĩũũĩ ũguo;

nĩũũĩ ũrĩa wothe njugĩĩte na kanua gaakwa.

17 Ndũkaae kũnjĩkĩra guoya;

wee-rĩ, nĩ we handũ haakwa ha gwĩtharĩra hĩndĩ ya ũũru.

18 Conorithia arĩa maranyariira, no niĩ ndũkanjonorithie;

maguoyohie, no niĩ ndũkaanguoyohie;

mareehithĩrie mũthiro, ũmaniine o kũmaniina.

Kũmenyerera mũthenya wa Thabatũ

19 MWATHANI akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Jeremia, thiĩ ũrũũgame kĩhingoinĩ kĩrĩa gĩĩtagwo Kĩhingo kĩa Andũ, kĩrĩa athamaki a Juda mageragĩra magĩtoonya na makiuma itũũrainĩ, o na ningĩ ũthiĩ ũrũũgame ihingoinĩ ciothe cia Jerusalemu,

20 uuge ũũ: Iguai ndũmĩrĩri ya MWATHANI, inyuĩ athamaki a Juda, na andũ oothe a Juda, na atũũri oothe a Jerusalemu, o inyuĩ mũtoonyagĩra ihingoinĩ ici!”

21 Mwathani aroiga atĩrĩ, “Mwĩmenyagĩrĩreei, mũtikaanakuue mĩrigo o yothe mũthenya wa Thabatũ, mũmĩtoonyerie ihingoinĩ ici cia Jerusalemu,

22 o na kana mũkuuage mĩrigo o yothe kuuma nyũmbainĩ cianyu mũthenya wa Thabatũ. Mũtikaarutage wĩra o na ũrĩkũ mũthenya wa Thabatũ; menyagĩrĩraai mũthenya wa Thabatũ na mũwamũrage, o ta ũrĩa ndaathire maithe maanyu.

23 No rĩĩrĩ, maithe maanyu matiigana gũũthikĩrĩria o na kana kwĩrũmbũiya; o-rĩ, no kũrema maanemeire, matianjathĩkĩire o na kana makĩigua mataaro maakwa.

24 “Mũngĩnjathĩkĩra na mwage gũtoonyagĩria mĩrigo o yothe ihingoinĩ cia itũũra rĩĩrĩ mũthenya wa Thabatũ, na mũmenyagĩrĩre mũthenya wa Thabatũ, na mwagage kũruta wĩra o wothe mũthenyainĩ ũcio,

25 athamaki aanyu na atongoria aanyu nĩmarĩtoonyagĩra ihingoinĩ cia itũũra rĩĩrĩ rĩa Jerusalemu na mathamakage o ta ũrĩa mũthamaki Daudi aathamakaga. O eene, hamwe na andũ a Juda na a Jerusalemu, marĩtoonyaga makuuĩĩtwo nĩ ngaari cia mbarathi, na mahaicĩĩte mbarathi, narĩo itũũra rĩĩrĩ rĩa Jerusalemu rĩikarage rĩrĩ na andũ hĩndĩ ciothe.

26 Andũ nĩmarĩũkaga moimĩĩte matũũrainĩ ma Juda, o na kũndũ guothe kũrĩa gũthiũrũrũkĩirie Jerusalemu, o na bũrũriinĩ wa Benjamini, o na magũrũinĩ ma irĩma cia Juda mwena wa na ithũĩro, o na irĩmainĩ, o na mwena wa na kĩanda wa Juda. Marĩũkaga Hekaarũinĩ yakwa kũreehe magongoona ma njino na ma irio cia mũgũnda, ũbaani, na magongoona ma gũcookia ngaatho.

27 No rĩĩrĩ, mũngĩrega kũnjathĩkĩra mwage kũmenyerera mũthenya wa Thabatũ na mũkuuage mĩrigo o yothe mũkamĩtoonyagĩria ihingoinĩ cia Jerusalemu mũthenya wa Thabatũ-rĩ, na niĩ nĩngaacina ihingo cia itũũra rĩa Jerusalemu. Ngaacina nyũmba cia ũthamaki cia Jerusalemu na mwaki ũtangĩhoreka o na atĩa.”

Jeremia kwĩrwo athiĩ mũciĩ wa mũũmbi wa nyũngũ

1 MWATHANI akĩnjĩĩra atĩrĩ,

2 “Ikũrũka ũthiĩ mũciĩ wa mũũmbi nyũngũ, na nĩngũkũheera ndũmĩrĩri yakwa kuo.”

3 Kwoguo ngĩikũrũka ngĩthiĩ kuo, ngĩmũkora akĩruta wĩra wake wa ũũmbi.

4 Na rĩĩrĩ, kĩndũ kĩrĩa oombaga kĩngĩathũkire, ooyaga rĩũmba rĩrĩa ekũũmbaga narĩo, akoomba narĩo kĩndũ kĩngĩ, o kĩrĩa aangĩendire kũũmba.

5 Hĩndĩ ĩyo MWATHANI akĩnjarĩria akĩnjĩĩra atĩrĩ,

6 “Niĩ-rĩ, githĩ ndingĩhota kũmwĩka inyuĩ, andũ a Isiraeli, ta ũguo mũũmbi nyũngũ eekaga na rĩũmba? Inyuĩ-rĩ, o ta ũrĩa rĩũmba rĩu rĩtariĩ rĩ mookoinĩ ma mũũmbi, noguo na inyuĩ mũhaana mwĩ mookoinĩ maakwa.

7 Ingiuga hĩndĩ o yothe atĩ nĩngũmunya, memeende, na nyanange rũũrĩrĩ o ruothe kana ũthamaki o wothe,

8 no rũũrĩrĩ rũu rũtigane na ũũru waruo, niĩ na niĩ ndingĩrwĩka maũndũ mooru marĩa nduĩte nĩngũrwĩka.

9 Ningĩ no njuge atĩ nĩngwaka na hande rũũrĩrĩ o ruothe kana ũthamaki o wothe,

10 no rũũrĩrĩ rũu rũũnemere na rwĩke maũndũ mooru, hĩndĩ ĩyo na niĩ ndingĩrwĩka maũndũ meega marĩa nduĩte nĩngũrwĩka.

11 Rĩu-rĩ, ĩra andũ a Juda na a Jerusalemu atĩ nĩndĩmabangĩire mĩbango mĩũru na nĩndĩhaarĩirie kũmaherithia. Meere matige gũikara makĩĩhagia, meere magarũrĩre mĩthiĩre yao na ciĩko ciao.

12 No o marĩcookia atĩrĩ, ‘Ũguo wothe woiga no tũhũ mũtheri. Tũgũthiĩ o na mbere na ũremi witũ na gwĩka maũndũ mooru o ta ũrĩa tũngĩenda.’ ”

Andũ kũrega MWATHANI

13 Tondũ ũcio MWATHANI ekuuga atĩrĩ,

“Ũriai rũũrĩrĩ o rũũrĩrĩ,

kana ũndũ ta ũyũ ũrĩ wekĩka rĩngĩ.

Andũ a Isiraeli nĩmeekĩĩte ũndũ mũũru mũno!

14 Tũcũmbĩrĩ twa irima cia Lebanoni

nĩkũrĩ hingo tũikaraga tũtarĩ na tharunji?

Tũrũũĩ tũrĩa tuumaga kuo tũrĩ na maaĩ mahehu wega

kũrĩ hingo tũhũaga?

15 No rĩĩrĩ, andũ aakwa nĩmariganĩirwo nĩ niĩ;

maracinĩra mĩhianano ũbaani.

Nĩmahĩngĩĩtwo njĩrainĩ iria maagĩrĩirwo nĩkũgerera.

Matirũmagĩrĩra njĩra iria cia tene;

mageragĩra tũcĩra twa mĩkĩra,

handũ ha kũgera njĩra yo nyene.

16 Matũmĩĩte bũrũri ũyũ ũtuĩke kĩndũ gĩa kũmakĩrwo,

na gĩa kuugagĩrwo hĩ hĩ hĩ hĩ-ĩ! tene na tene.

Arĩa oothe marahĩtũkĩra hakuhĩ na bũrũri ũyũ,

no kũinainia marainainia mĩtwe nĩkũmaka.

17 Ngaahurunja andũ aakwa mbere ya thũ ciao,

o ta rũkũngũ rũmbũrĩĩtwo nĩ rũhuuho rwa kuuma mwena wa irathĩro.

Mũthenya ũrĩa marĩkorwo thĩĩnainĩ ndirĩmateithia;

ndĩrĩrora na kũngĩ.”

Mũbango wa kũũnũha Jeremia

18 Hĩndĩ ĩyo andũ makiuga atĩrĩ, “Ũkaai twĩciirie ũrĩa tũkũũnũha Jeremia. Ithuĩ-rĩ, gũtirĩ hingo tũkaaga athĩnjĩri Ngai a gũtũruta, andũ oogĩ a gũtũtaara, na anabii a gũtũhe ndũmĩrĩri cia Ngai. Nĩtũmũthiteei tũrege gũcooka gũthikĩrĩria ũrĩa aroiga.”

19 Kwoguo ngĩhooya ngiuga atĩrĩ,

“MWATHANI, thikĩrĩria, ihooya rĩakwa,

na ũigue ũrĩa thũ ciakwa iroiga.

20 Wega-rĩ, no ũrĩhwo na ũũru?

No o nĩmanyenjeire irima.

Ririkana ũrĩa ndĩramathaithanagĩrĩra harĩ we

nĩguo ndũkaamahũũre na maraakara maaku.

21 Rĩu, MWATHANI, reke ciana ciao ikue nĩ ng’aragu;

irooragwo na hiũ cia njora.

Atumia aao maroorwo nĩ ciana ciao na athuuri aao;

arũme aao marooragwo nĩ mĩrimũ,

nao aanake aao marooragĩrwo mbaarainĩ.

22 Mbu ĩroiguuo mĩciĩinĩ yao

nĩ ũrĩa ũtũmĩĩte makorererwo nĩ atuunyani materĩgĩrĩire,

makamatuunya indo ciao!

Nĩ gũkorwo nĩmeenjeete irima manyiite,

na makanjigĩra mĩtego mangwatie.

23 No wee, MWATHANI, nĩũũĩ mĩbango ĩrĩa marabanga manjũrage.

Ndũkamoohere mahĩtia maao,

o na kana ũtharie meehia maao.

Matungumanie thĩ mbere yaku;

mahũũre ũrĩ na maraakara.”

Nyũngũ nguũ

1 MWATHANI akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Thiĩ ũgũre nyũngũ ya rĩũmba. Warĩĩkia gwĩka ũguo, woe atongoria amwe a andũ na athĩnjĩri Ngai arĩa akũrũ,

2 muumĩre kĩhingo kĩrĩa gĩĩtagwo kĩa Ngĩo mũthiĩ nginya gĩtuambainĩ kĩa Hinomu. Mũrĩ kũu, ũrĩheana ũhoro ũrĩa niĩ ngũkwĩra.

3 Ũriuga atĩrĩ, ‘Inyuĩ athamaki a Juda na atũũri a Jerusalemu, iguai ndũmĩrĩri ya MWATHANI. MWATHANI Mwene Hinya Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga ũũ: nĩngũreehithĩria kũndũ gũũkũ mũthiro mũũru mũno ũguo atĩ mũndũ o wothe ũrĩũiguaga no kũmaka arĩmakaga.

4 Ngwĩka ũguo tondũ andũ nĩmandiganĩirie na magathaahia kũndũ gũũkũ na ũndũ wa kũrutĩra ngai ingĩ magongoona. Ngai icio nĩ ngai iria o eene matooĩ, o iria maithe maao na athamaki a Juda matooĩ. Maiyũrĩĩtie kũndũ gũũkũ na thakame ya andũ matarĩ na mahĩtia.

5 Nĩmaakĩire ngai ĩrĩa ĩĩtagwo Baali kũndũ gũtũũgĩru gwa gũthaathaĩria nĩguo mamĩcinagĩre ciana ciao irĩ ta magongoona ma njino. Niĩ ndirĩ hingo ndĩ ndamaatha meekage ũguo, o na ndirĩ ndakorwo na ũndũ ta ũcio meciiriainĩ maakwa.

6 Tondũ ũcio-rĩ, ihinda nĩrĩrooka rĩrĩa kũndũ gũũkũ gũtarĩĩtagwo Tofethi kana gĩtuamba kĩa Hinomu. Handũ ha gwĩtwo ũguo-rĩ, kũrĩĩtagwo gĩtuamba gĩa Kĩng’eero.

7 Mĩbango yothe ya Juda na Jerusalemu ngũmĩthũũkĩria kũndũ gũũkũ. Nĩngũreka thũ ciao imahoote na imooragĩre mbaarainĩ. Ngũhe nyoni na nyamũ cia gĩthaka ciimba ciao ituĩke irio ciacio.

8 Ngũreehithĩria itũũra rĩĩrĩ mwanangĩko ũguo atĩ ũrĩa wothe ũrĩhĩtũkagĩra hakuhĩ narĩo ariugaga, hĩ hĩ hĩ hĩ-ĩ! Nĩ ũrĩa amakĩĩte.

9 Thũ ciao, iria irenda kũmooraga, igũũka ithiũrũrũkĩrie itũũra rĩĩrĩ rĩa Jerusalemu, imahingĩrĩrie kũu thĩinĩ. Ũndũ ũcio ũgũtũma moone ruwo na thĩĩna nginya maambĩrĩrie kũrĩa ciana ciao, o na o eene maambĩrĩrie kũrĩana mũndũ na ũrĩa ũngĩ.’

10 “Warĩĩkia kuuga ũguo-rĩ, ũũrage nyũngũ ĩyo ũkĩonagwo nĩ andũ acio megũkorwo matwaranĩĩte nawe.

11 Ũcooke ũmeere MWATHANI Mwene Hinya Wothe ekuuga ũũ, ‘O ta ũrĩa mũndũ arekanagia thĩ nyũngũ ya rĩũmba ĩgakua ũndũ ĩtangĩthondekeka ĩtuĩke ng’ima rĩngĩ, ũguo noguo na niĩ ngũrekania andũ aya na itũũra rĩĩrĩ. Andũ marĩthikana nginya gũũkũ Tofethi tondũ gũtirĩkorwo na kũndũ kũngĩ gũtigaru gwa gũthikana.

12 Ngũtua itũũra rĩĩrĩ o hamwe na atũũri aarĩo o ta Tofethi.

13 Nyũmba cia Jerusalemu, o na nyũmba cia athamaki a Juda, o ũndũ ũmwe na nyũmba ciothe iria icinagĩrwo ũbaani igũrũ ũrĩ igongoona harĩ njata na igaitwo ndibei ĩrĩ igongoona harĩ ngai ingĩ, ikũnyiitwo nĩ thaahu o ta Tofethi.’ ”

14 Ngĩcooka ngiuma kũu Tofethi, kũrĩa ndatũmĩĩtwo nĩ MWATHANI ngarathe. Ngĩthiĩ ngĩrũũgama nja ya Hekaarũ ngĩĩra andũ oothe atĩrĩ,

15 “MWATHANI Mwene Hinya Wothe, o we Ngai wa Isiraeli, ekuuga ũũ: ‘Nĩngũreehithĩria itũũra rĩĩrĩ na matũũra moothe marĩa marĩthiũrũrũkĩirie maũndũ moothe mooru marĩa ngweteete igũrũ warĩo. Ngwĩka ũguo tondũ inyuĩ mũrĩ andũ aremi na mũtithikagĩrĩria ciugo ciakwa.’ ”

Jeremia gũkararania na Pashuri Mũthĩnjĩri Ngai

1 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa mũthĩnjĩri Ngai Pashuri mũrũ wa Imeri, ũrĩa warĩ mũnene wa Hekaarũ, aiguire ngĩratha maũndũ macio,

2 agĩathana hũũrwo na njohwo na mĩnyororo, hingĩrwo kanyũmba kaarĩ hakuhĩ na kĩhingo kĩa Benjamini kĩrĩa kĩarĩ Hekaarũinĩ na mwene wa na rũgongo.

3 Kwarooka gũkĩa, Pashuri akĩndekereria, na niĩ ngĩmwĩra atĩrĩ, “MWATHANI ndarĩgwĩtaga Pashuri, arĩgwĩtaga ‘Guoya kũndũ guothe.’

4 MWATHANI we mwene oigĩĩte atĩrĩ, ‘Nĩngũtũma wee mwene ũmake o na ũmakie araata aaku oothe; araata aaku oothe marĩũragwo na hiũ cia njora nĩ thũ ciao wĩroreire. Andũ oothe a Juda nĩngũmaneana kũrĩ mũthamaki wa Babilonia; amwe aao ekũmakuua amatware bũrũriinĩ wake marĩ mĩgwate, nao arĩa angĩ amoorage.

5 O na ningĩ nĩngũreka thũ ciao itahe ũtonga wothe wa itũũra rĩĩrĩ o na ciĩyoere mĩthiithũ yarĩo yothe, nginyagia igĩĩna cia athamaki a Juda; ithiĩ na indo icio ciothe Babilonia.

6 Wee nawe, Pashuri, hamwe na andũ oothe a mũciĩ waku mũkũnyiitwo mũthaamĩrio Babilonia. Kũu nĩkuo ũgaakuĩra na nokuo ũgaathikwo. Nokuo andũ a mũciĩ waku na araata aaku oothe arĩa ũtũire ũrathagĩra ũhoro wa maheeni magaakuĩra na mathikwo.’ ”

Jeremia gũtetia MWATHANI

7 MWATHANI, nĩũheeneetie, na niĩ ngaheeneka;

nĩũngĩrĩĩtie hinya, ũgakĩĩhoota.

Ndindaga ngĩthekererwo;

nyũrũragio nĩ andũ oothe.

8 Tondũ rĩĩrĩ, hingo o yothe ngĩaria,

no mũhaka ngũũthũke njuge atĩrĩ,

“Haaro! Mwanangĩko!”

MWATHANI ndindaga ngĩmenererio na ngĩnyũrũragio hingo ciothe

nĩ ũndũ wa kũheana ndũmĩrĩri ciaku.

9 Ingiuga atĩrĩ, “Ndigũcooka kũgweta MWATHANI,

na ndigũcooka kwaria rĩngĩ na rĩĩtwa rĩake,”

ndũmĩrĩri yaku ĩhaanaga ta mwaki ũraakana ngoroinĩ yakwa,

kana ta mwaki ũrĩ o mahĩndĩinĩ maakwa thĩinĩ.

Ndihota kũmĩtumĩria o na ingĩgeria atĩa.

10 Ndĩraigua andũ oothe makĩaria na mĩheehũ makoiga atĩrĩ,

“Guoya wĩ kũndũ guothe!

Nĩtũmũthiteei! Nĩtũmũthiteei!”

O na araata aakwa arĩa manjũũĩ wega meetereire hooteke.

Mareerana atĩrĩ, “No gũkorwo nĩekũheenerereka,

tũmũnyiite twĩrĩhĩrie.”

11 No wee, MWATHANI, ũrĩ hamwe na niĩ,

o ta njamba ya ita ya kũmakania;

kwoguo arĩa maranyariira nĩmekũhooteka, matindooria.

Megũconorithio mũno tondũ matiihootana.

Gĩconoko kĩao gĩgũtũũra nginya tene na tene;

gĩtikaariganĩra rĩ o rĩ.

12 MWATHANI Mwene Hinya Wothe, o wee ũgeragia arĩa athingu,

na ũgathuuthuuria ngoro na meciiria maao,

reke nyone ũkĩĩrĩhĩria harĩ thũ ciakwa,

nĩ ũndũ ciira wakwa ndĩũigĩĩte o harĩ we.

13 Inĩraai MWATHANI; goocaai MWATHANI!

Nĩ gũkorwo nĩateithũrĩĩte arĩa athĩĩni

kuuma mookoinĩ ma andũ arĩa meekaga ũũru.

14 Mũthenya ũrĩa niĩ ndaciarirwo ũrogwatwo nĩ kĩrumi!

Mũthenya ũrĩa maitũ aanjiarire ũroaga gũkaanaraathimwo!

15 Mũndũ ũrĩa wokire kwĩra baaba atĩrĩ,

“Wĩ mũciarĩre kaana ga kahĩĩ!”

Agĩgĩtũma akene mũno, arogwatwo nĩ kĩrumi!

16 Mũndũ ũcio-rĩ, arohaana ta matũũra marĩa MWATHANI aaharaganirie atarĩ na tha!

Aroiguaga mũkayũrũrũko rũũciinĩ na mbugĩrĩrio mĩarahoinĩ,

17 tondũ ndaigana kũnjũraga itaanaciarwo;

hĩndĩ ĩyo nda ya maitũ ĩngĩatuĩkire mbĩĩrĩra yakwa.

18 Niĩ-rĩ, ndaciarirwo wa kĩ?

Ndaciarirwo nĩ geetha ndũũre nyonaga thĩĩna na njiguaga kĩeha,

na njonorithagio ũtũũro wakwa wothe?

Jeremia kũratha kũhootwo kwa Jerusalemu

1 Na rĩĩrĩ, Zedekia mũthamaki wa Juda akĩndekeria Pashuri mũrũ wa Malikia na mũthĩnjĩri Ngai Zefania mũrũ wa Maaseia maanjĩĩre atĩrĩ,

2 “Twagũthaitha tũtuĩrĩrie ũhoro harĩ MWATHANI, tondũ mũthamaki Nebukadinezaru wa Babilonia hamwe na mbũtũ yake ya ita nĩgũthiũrũrũkĩria marathiũrũrũkĩria itũũra riitũ nĩguo matũtharĩkĩre. Hiihi MWATHANI ahota gũtũringĩra kĩama kĩmwe gĩa ciama ciake, atũme Nebukadinezaru atigane na ithuĩ.”

3 Hĩndĩ ĩyo MWATHANI akĩnjarĩria, na niĩ ngĩĩra andũ acio maarekeetio kũrĩ niĩ

4 makeere Zedekia atĩ MWATHANI, Ngai wa Isiraeli oiga ũũ; “Atĩrĩĩrĩ, Zedekia, nĩngũhoota mbũtũ yaku ya ita ĩrĩa ĩrahũũrana na mũthamaki wa Babilonia hamwe na mbũtũ yake ya ita. Matharaita ma thigari ciaku ngũmaiga hĩba o gatagatĩinĩ ga itũũra.

5 Ngũrũa nawe na hinya wakwa wothe, ndaakarĩĩte, na ndĩ na mang’ũrĩ na marũrũ maingĩ.

6 Gũtirĩ kĩndũ o na kĩmwe kĩrĩ muoyo itũũrainĩ rĩĩrĩ itekũũraga; nyamũ o na andũ mekũũragwo nĩ mũrimũ mũũru mũno.

7 No rĩĩrĩ, we mwene, njaama ciaku na andũ arĩa mategũkorwo maniinĩĩtwo nĩ mbaara, ng’aragu, na mũrimũ, ngũreka mũnyiitwo nĩ mũthamaki Nebukadinezaru na thũ cianyu, iria irenda kũmũũraga. Nebukadinezaru ndarĩ mũndũ o na ũmwe wanyu egũcaaĩra o na kana aiguĩre tha; ekũmũũraga inyuothe na hiũ cia njora. Ũguo nĩguo niĩ, MWATHANI ndoiga.”

8 MWATHANI agĩcooka akĩnjĩĩra njĩĩre andũ atĩrĩ, “MWATHANI ekuuga ũũ, ‘Ngwenda mũthuure njĩra ya muoyo kana njĩra ya gĩkuũ.

9 Mũndũ o wothe ũgũikara itũũrainĩ rĩĩrĩ ekũũragĩrwo mbaarainĩ, kana ooragwo nĩ ng’aragu kana mũrimũ. No rĩĩrĩ, ũrĩa wothe ũkuuma na nja eneane kũrĩ Ababilonia arĩa maratharĩkĩra itũũra, ndekũũragwo, ũcio-rĩ, nĩekũhonokia muoyo wake.

10 Nĩnduĩte itua atĩ ndigũcaaĩra itũũra rĩĩrĩ, no nĩkũrĩananga ngũrĩananga. Rĩkũneanwo mookoinĩ ma mũthamaki wa Babilonia naake arĩcine na mwaki. Nĩ niĩ MWATHANI ndoiga ũguo.’ ”

Mũciĩ wa mũthamaki wa Juda gũtuĩrwo

11 Nao andũ a mũciĩ wa mũthamaki wa Juda meere atĩrĩ, “Iguai ndũmĩrĩri ya MWATHANI.

12 Inyuĩ njiarwa cia Daudi, MWATHANI ekuuga ũũ:

‘Tuithanagiai maciira na kĩhooto o mũthenya;

gitagĩraai andũ arĩa matuunyĩĩtwo indo ciao harĩ arĩa mamatuunyĩĩte.

Mwaga gwĩka ũguo,

maraakara maakwa megwakana ta mwaki ũtangĩhoreka o na atĩa

nĩ ũndũ wa ciĩko cianyu njũru.’ ”

13 MWATHANI ekuuga atĩrĩ,

“Inyuĩ mũtũũraga gĩtuambainĩ,

o inyuĩ mũtũũraga ndwaroinĩ cia mahiga cia kũndũ kwaraganu;

nĩngũhũũrana na inyuĩ,

inyuĩ muugaga atĩ gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ ũngĩhota kũmũtharĩkĩra,

o na kana ahungure thingo iria mwĩgĩtĩire nacio.

14 Ngũmũherithia kũringana na ciĩko cianyu;

njine nyũmba ya ũthamaki na mwaki

o na njine kĩrĩa gĩothe kĩmĩrigiicĩirie.

Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.”

Ndũmĩrĩri ya Jeremia kũrĩ andũ a mũciĩ wa mũthamaki wa Juda

1 MWATHANI akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Ikũrũka mũciĩ kwa mũthamaki wa Juda uuge ũũ:

2 ‘Igua ndũmĩrĩri ya MWATHANI, wee mũthamaki wa Juda, o wee ũrĩ wa rũciaro rwa Daudi; mĩigue ũrĩ hamwe na njaama ciaku na andũ a Jerusalemu.’ ”

3 MWATHANI ekuuga ũũ: “Ĩkagaai maũndũ ma kĩhooto na ma ũthingu. Gitagĩraai andũ arĩa matuunyĩĩtwo indo ciao harĩ arĩa mamatuunyĩĩte. Mũtigeekage ageni, ciana cia ngoriai, na atumia a ndigwa ũũru; o na mũtikooragagĩre andũ matarĩ na mahĩtia kũndũ gũũkũ.

4 Mweka ũguo ndĩramwatha, njiarwa cia Daudi igũthiĩ o na mbere gũtuĩka athamaki. Na rĩĩrĩ, njiarwa icio, na atongoria na andũ aacio, irĩthiaga o na mbere gũtoonyera ihingoinĩ cia nyũmba ĩno ya ũthamaki ikuuĩĩtwo nĩ ngaari cia mbarathi na ihaicĩĩte mbarathi.

5 No rĩĩrĩ, mwaga gwathĩkĩra mawatho maakwa, ndehĩta na ma atĩ nyũmba ĩno ya ũthamaki nĩkũmomoranio. Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.

6 Atĩrĩĩrĩ, wee, nyũmba ya mũthamaki wa Juda,

harĩ niĩ, wĩ mũthaka o ta bũrũri wa Gileadi,

kana ta ĩrĩma cia Lebanoni;

no rĩĩrĩ, ngũgũtua iganjo rĩtatũũragwo nĩ andũ.

7 Ngũtũma andũ mooke makwanange;

megũũka makuuĩĩte mathanwa maao,

megũtinangia itugĩ icio ciaku thaka cia mĩtarakwa igwe thĩ,

macooke maciikie mwakiinĩ.

8 “Thuutha ũcio andũ aingĩ a ndũũrĩrĩ nĩmakaahĩtũkĩra hakuhĩ na itũũra rĩĩrĩ, na nĩmakooranagia mũndũ na ũrĩa ũngĩ atĩrĩ, ‘MWATHANI eekĩĩte itũũra rĩĩrĩ rĩnene maũndũ ta maya nĩkĩ?’

9 Hĩndĩ ĩyo nĩmagacookanĩria atĩrĩ, ‘Nĩ ũndũ nĩmaatiganĩirie kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa maarĩĩkanĩire na MWATHANI Ngai wao, magĩthaathaiya ngai ingĩ na magĩcitungatĩra.’ ”

Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Joahazu

10 Andũ a Juda, mũtikaarĩrĩre mũthamaki Josia,

o na mũtigaacakaĩre gĩkuũ gĩake.

Handũ ha kũmũrĩrĩra-rĩ, rĩrĩraai Joahazu, mũũrũwe,

tondũ nĩekuoywo athiio naake,

na ndagacooka kuona bũrũri ũrĩa aaciarĩirwo rĩ o rĩ.

11 MWATHANI ekuuga atĩrĩ ũhoroinĩ wa Joahazu, mũrũ wa Josia, ũrĩa wacookire gũthamakĩra Juda ithenya rĩa ithe, “Ndagacooka gũũkũ rĩ o rĩ.

12 Agaakuĩra bũrũriinĩ ũcio egũtwarwo na ndakoona bũrũri ũyũ rĩ o rĩ.”

Ndũmĩrĩri ĩkoniĩ Jehoiakimu

13 “Hĩ! Kaĩ mũndũ ũrĩa wakaga nyũmba yake na njĩra ĩtarĩ ya ũthingu,

akamĩĩkĩra ngoroba na njĩra itarĩ ya kĩhooto,

akarutithagia andũ wĩra ũtekũmaguna,

na ndamarĩhaga mũcaara, arĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

14 Hĩ! Kaĩ mũndũ ũrĩa uugaga

ekwĩyakĩra nyũmba nene, ĩ na rumu nene cia ngoroba,

amĩĩkĩre ndirica na amĩthakarie thĩinĩ na mbaaũ cia mĩtarakwa,

na amĩhake rangi mũtuune, arĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

15 Ũreciiria nyũmba cia mĩtarakwa

irĩ na riiri gũkĩra cia andũ arĩa angĩ

ciahota gũgũtua mũthamaki mwega?

Githĩ thooguo ndaarĩ na ũtũũro waiyũire gĩkeno,

ageekaga maũndũ ma kĩhooto na ma ũthingu hĩndĩ ciothe?

Aikarire agaacĩire.

16 Ndahinyagĩrĩria andũ arĩa athĩĩni,

naake agĩgĩikara agaacĩire.

Ũguo nĩguo kũmenya MWATHANI.

17 No wee ũrũmbũyanagia o na maũndũ maaku kĩũmbe,

ũkooragithagia andũ matarĩ na mahĩtia

na ũkahinyagĩrĩria andũ aaku ũtarĩ na tha.

Ũguo nĩguo MWATHANI oiga.”

18 Tondũ ũcio, MWATHANI ekuuga atĩrĩ ũhoroinĩ wa Jehoiakimu, mũrũ wa Josia, mũthamaki wa Juda,

“Gũtirĩ o na ũ ũkaamũcakaĩra akua akiugaga atĩrĩ,

‘Wũi mũraata wakwa-ĩ! Wũi mũraata wakwa-ĩ!’

Gũtirĩ o na ũ ũkaamũrĩrĩra akiugaga atĩrĩ,

‘Wũi mwathi wakwa-ĩ! Wũi mũthamaki wakwa-ĩ!’

19 Agaathikwo o ta ũrĩa ndigiri ĩthikagwo;

agaakururio aikanio na nja ya ihingo cia Jerusalemu.”

Ndũmĩrĩri ya ũrĩa andũ a Jerusalemu makaarĩĩkĩrĩria

20 “Atĩrĩĩrĩ andũ a Jerusalemu, ambataai Lebanoni mũkarĩrĩre kuo,

thiĩi bũrũri wa Bashani mũkagirĩkĩre kuo;

thiĩi irĩmainĩ cia Moabi, mũkoigĩrĩrie kuo,

tondũ arĩa oothe mũratumĩĩte ndũgũ nao nĩmahooteetwo.

21 MWATHANI aamwarĩirie rĩrĩa mwagaacĩire, no mũkĩrega kũmũthikĩrĩria.

Ũguo nĩguo mũtũire mwĩkaga

kuuma o wĩthĩinĩ wanyu;

tondũ mũtirĩ mwathĩkĩra MWATHANI.

22 Atongoria aanyu mekũũmbũrwo nĩ rũhuuho,

nao arĩa mũrĩ ndũgũ nao manyiitwo mathiio nao marĩ mĩgwate.

Hĩndĩ ĩyo-rĩ, nĩmũrĩconoka na mwagithio gĩtĩĩo

tondũ wa waganu wothe ũrĩa mwaneeka.

23 Atĩrĩĩrĩ, inyuĩ mũtũũraga Lebanoni,

o inyuĩ mwĩgangarĩĩte nyũmbainĩ ciakĩĩtwo na mĩtarakwa

mũrĩrĩra na mũgirĩke rĩrĩa mũrĩkorererwo nĩ ruwo,

ruwo rũnene ta rwa mũtumia agĩciara!”

Ngai gũtuĩra Jehoiakini#

24 MWATHANI akĩĩra mũthamaki Jehoiakini, mũrũ wa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda atĩrĩ, “O ta ũrĩa niĩ ndũũraga muoyo, wee Jehoiakini o na ũngĩrĩ gĩcũhĩ kĩrĩ na rĩĩtwa rĩakwa njĩkĩrĩĩte kĩara gĩa guoko kwa ũrĩo, no gũkũruta ingĩkũruta.

25 Ingĩkũruta ngũneane mookoinĩ ma andũ arĩa wĩtigĩrĩĩte, o arĩa marenda gũkũũraga. Ingĩkũneana o mookoinĩ ma Nebukadinezaru mũthamaki wa Babilonia na ngũneane mookoinĩ ma thigari ciake.

26 Mwĩ na maitũguo ngaamũnyiitithia ndĩmũtwarithie ithaamĩrio. Ngaamũtwara bũrũri mũtaaciarĩirwo, kũrĩa inyuerĩ mũgaakuĩra.

27 Mũkeriragĩria gũgaacooka bũrũri ũyũ, no mũtigaacooka rĩ o rĩ.”

28 Na niĩ, Jeremia, ngĩũria atĩrĩ,

“Kaĩ mũthamaki Jehoiakini atuĩkĩĩte o ta nyũngũ nguũ

itangĩonerwo bata nĩ mũndũ o na ũrĩkũ?

Nĩkĩo we mwene na ciana ciake maikanĩĩtio na nja,

magathaamĩrio bũrũri matooĩ?”

29 Wee Bũrũri! Bũrũri! Bũrũri-ĩ!

Tathikĩrĩria ũrĩa MWATHANI aroiga:

30 “Mũndũ ũyũ-rĩ, nĩ mũgwate nĩ kĩrumi.

Ekũũrwo nĩ ciana ciake ciothe,

na ndakaagaacĩra rĩ o rĩ.

Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe wa rũciaro rwake ũgaikarĩra gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Daudi,

athaane Juda hĩndĩ ĩngĩ.

Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.”

Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa matukũ ma thuutha

1 Hĩ! Kaĩ arĩithi arĩa maanangaga na makahurunja ng’ondu cia MWATHANI marĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

2 Ũũ nĩguo MWATHANI, Ngai wa Isiraeli, ekuuga ũhoroinĩ wa arĩithi arĩa mamenyagĩrĩra andũ aake: “Inyuĩ-rĩ, mũtirũmbũyanagia na andũ aakwa; mũmahurunjĩĩte na mũkamahahũra. Rĩu nĩngũmũherithia nĩ ũndũ wa ciĩko cianyu njũru iria mwĩkĩĩte.

3 Niĩ mwene nĩngaacookanĩrĩria ng’ondu iria itigarĩĩte cia rũũru rwakwa kuuma mabũrũriinĩ marĩa ndĩcihurunjĩire, ndĩcicookie rũũruinĩ rwacio kĩũmbe. Ng’ondu icio ciakwa-rĩ, igaaciarana ciongerereke mũno.

4 Nĩngaacithuurĩra arĩithi a gũcirĩithagia; itigaacooka gwĩtigĩra rĩngĩ o na kana imake, na hatirĩ o na ĩmwe yacio ĩkoora. Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.”

5 MWATHANI ekuuga atĩrĩ, “Matukũ nĩmagooka rĩrĩa ngaathuura mũndũ mũthingu kuuma rũciaroinĩ rwa Daudi atuĩke mũthamaki. Mũthamaki ũcio-rĩ, agaathamaka na ũũgĩ, na eekage maũndũ ma kĩhooto na ma ũthingu bũrũriinĩ wothe.

6 Rĩrĩa agaakorwo e mũthamaki, andũ a Juda magaikaraga magitĩirwo wega, nao andũ a Isiraeli maikarage na thaayũ. Mũthamaki ũcio ageetagwo ‘MWATHANI Ũhonokio Witũ?’ ”

7 MWATHANI ekuuga atĩrĩ, “Ihinda nĩrĩrooka rĩrĩa andũ matagacooka kwĩhĩta na niĩ makiugaga atĩrĩ, ‘O ta ũrĩa MWATHANI atũũraga muoyo, ũrĩa warutire andũ a Isiraeli bũrũriinĩ wa Misiri.’

8 Handũ ha ũguo, makeehĩtaga na niĩ makiugaga atĩrĩ, ‘O ta ũrĩa MWATHANI atũũraga muoyo, o we warutire andũ a Isiraeli kuuma bũrũriinĩ wa mwena wa na rũgongo, o na akĩmaruta mabũrũriinĩ marĩa mangĩ moothe aamahurunjĩire.’ Hĩndĩ ĩyo-rĩ, magaatũũra bũrũri wao kĩũmbe.”

Jeremia kũheana ndũmĩrĩri ĩkoniĩ anabii

9 Atĩrĩĩrĩ, ngoro yakwa nĩthuthĩku,

na mahĩndĩ maakwa moothe makeenyenya.

Nduĩkĩĩte o ta mũrĩĩũ,

nduĩkĩĩte o ta mũndũ ũnyuĩte ndibei nyingĩ,

nĩ ũndũ wa MWATHANI,

na nĩ ũndũ wa ciugo ciake theru.

10 Bũrũri ũiyũire andũ matehokeete MWATHANI;

matũũraga na mĩtũũrĩre ya waganu

na makahũthagĩra hinya wao na njĩra njũru.

Bũrũri no gũcakaya ũracakaya

tondũ nĩũnyiitĩĩtwo nĩ kĩrumi kĩa MWATHANI,

na morĩithio nĩmoomĩĩte.

11 MWATHANI ekuuga atĩrĩ,

“Anabii na athĩnjĩri Ngai matindĩĩĩte,

waganu wao nĩndĩwĩyoneire Hekaarũinĩ yakwa.

12 Tondũ ũcio njĩra iria mageragĩra igũtendera na igie nduma;

ngũtũma matenderũke magũe thĩ o mu!

Nĩ gũkorwo nĩngũmareehithĩria mũthĩro;

hĩndĩ ya kũmaherithia nĩrooka.

Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.

13 Nĩnyoneete anabii a Samaria magĩĩka ũndũ wĩ magigi;

marathaga makĩgweta rĩĩtwa rĩa Baali,

na nĩmahĩtithĩĩtie andũ aakwa.

14 No rĩĩrĩ, anabii a Jerusalemu nĩ o eehĩre mũno;

maratharia na makaheenania.

Maromĩrĩria andũ gwĩka ũũru

ũguo atĩ gũtirĩ o na ũmwe ũratigana na ũũru wake.

Harĩ niĩ-rĩ, oothe nĩ ooru o ta andũ a Sodomu na Gomora.

15 “Tondũ ũcio, ũũ nĩguo niĩ, MWATHANI Mwene Hinya Wothe,

nguuga ũhoroinĩ wa anabii a Jerusalemu:

Ngaamahe mĩmera mĩrũrũ na hinya,

na ndĩmanyuithie maaĩ marũrũ o ta nyongo.

Nĩ ũndũ-rĩ, ũũru wa anabii acio nĩũhunjĩĩte bũrũri wothe.”

16 MWATHANI Mwene Hinya Wothe areera andũ a Jerusalemu atĩrĩ, “Mũtigaathikĩrĩrie ũrĩa anabii arĩa maramũrathĩra maroiga; kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa maramũhe no kĩa maheeni matheri. Moorathi marĩa maramũhe-rĩ, nĩ maũndũ marĩa o eene mathugundĩĩte na meciiria maao, no ti maũndũ marĩa niĩ MWATHANI, njarĩĩtie na kanua gaakwa.

17 Mareera andũ arĩa matendeete gũthikĩrĩria ũrĩa ndĩroiga atĩ hatirĩ ũũru mekuona, na makeera arĩa oothe aremi atĩ hatirĩ mũthiro ũkũmakorerera.”

18 Ngũkiuga atĩrĩ, “Hatirĩ mũnabii o na ũmwe gatagatĩinĩ kaao

ũrĩ wamenya ũrĩa meciiria ma MWATHANI matariĩ.

Hatirĩ o na ũmwe wao ũrĩ waigua kana akĩmenya ndũmĩrĩri ya MWATHANI

kana agĩthikĩrĩria o na kana agĩtega matũ aigue ũrĩa MWATHANI aroiga.

19 Taroreei kĩhuuhũkanio kĩa MWATHANI!

Maraakara ma MWATHANI nĩgũũka marooka mahaana ta kĩhuuhũkanio kĩnene,

marooka kũhũũra andũ arĩa aaganu.

20 Atĩrĩĩrĩ, maraakara macio ma MWATHANI matigũthira

o nginya ahingie ũrĩa wothe atuĩte nĩegwĩka.

Matukũinĩ ma thuutha nĩmũkaamenya ũndũ ũcio wega.”

21 MWATHANI ekuuga atĩrĩ,

“Anabii acio ti niĩ mwene ndĩmatũmĩĩte,

nĩ o eene metũmĩĩte.

Ndimeerĩĩte marathe

nĩ o eene meĩrĩĩte.

22 Tondũ rĩĩrĩ, korwo nĩmooĩ ũrĩa meciiria maakwa matariĩ,

nĩmangĩraahe andũ aakwa ũhoro wakwa,

matũme matigane na mĩthiĩre yao mĩũru

na matige gwĩka ciĩko cia waganu iria mareeka.

23 “Niĩ-rĩ, ndĩ Ngai ũkoragwo kũndũ guothe no ti o handũ hamwe.

24 Gũtirĩ mũndũ o na ũrĩkũ ũngĩĩhitha handũ niĩ itangĩmuona. Kaĩ mũtooĩ atĩ niĩ njiyũire igũrũ rĩothe o na thĩ yothe?

25 Nĩnjiguĩte ũrĩa anabii acio maroiga, o acio mararatha moorathi ma maheeni makĩgwetaga rĩĩtwa rĩakwa makiugaga atĩ nĩndĩmaheete ndũmĩrĩri na njĩra ya irooto ciao.

26 Nĩ nginya rĩ anabii acio megũtũũra mahĩtithagia andũ aakwa na moorathi ma maheeni marĩa mathugundĩĩte na meciiria maao o eene?

27 Mareciiria atĩ irooto iria maraheana ũhoro wacio nĩigũtũma andũ aakwa mariganĩrwo nĩ niĩ, o ta ũrĩa maithe maao maariganĩirwo nĩ niĩ makĩrũmĩrĩra Baali.

28 Atĩrĩĩrĩ, mũnabii ũrĩa ũrooteete kĩrooto nĩaheane ũhoro wakĩo atekuongerera ũndũ ũngĩ, naake mũnabii ũrĩa ũrĩ na ndũmĩrĩri yakwa nĩaheane ũhoro wayo na wĩhokeku. Rũũa rwa ngano-rĩ, no rũigananio na ngano?

29 Ndũmĩrĩri yakwa ĩhaana mwaki, kana kĩbui kĩrĩa kĩhehenjaga mahiga,

30 Tondũ ũcio, nĩngũhũũrana na anabii arĩa mooyaga ndeto kuuma kũrĩ anabii arĩa angĩ magaciheana ta irĩ ndũmĩrĩri ciakwa.

31 O na ningĩ nĩngũhũũrana na anabii arĩa mahiũragia tũnua makaaria ndeto ciao eene makiugaga ciumĩĩte kũrĩ niĩ.

32 Tathikĩrĩria ũrĩa niĩ MWATHANI, nguuga! Nĩngũhũũrana na anabii arĩa marathaga ũhoro wa irooto ciao ciyũire maheeni. Maheanaga ũhoro wa irooto icio, makahĩtithia andũ aakwa na maheeni na mwĩtĩĩo wao. Ti niĩ ndamarekirie o na kana ngĩmaatha ũguo. Hatirĩ wega o na ũmwe meekĩire andũ aya. Niĩ, MWATHANI nĩ niĩ ndoiga ũguo.”

Ndũmĩrĩri ya MWATHANI nĩ nditũ

33 MWATHANI akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Jeremia, mũndũ ũmwe wa andũ aakwa, kana mũnabii, kana mũthĩnjĩri Ngai rĩrĩa arĩkũũria atĩrĩ, ‘Ndũmĩrĩri nditũ ya MWATHANI itariĩ atĩa hiihi?’ Ũrĩmũcookeria atĩrĩ, ‘Ndũmĩrĩri nditũ ya MWATHANI nĩ atĩ inyuĩ nĩ inyuĩ mũritũhĩire MWATHANI na nĩekũmũrekania thĩ.’

34 Atĩrĩ, mũndũ o na ũmwe wa andũ aakwa, kana mũnabii, kana mũthĩnjĩri Ngai ũrĩa ũriugaga ‘Ndũmĩrĩri ya MWATHANI nĩ nditũ,’ ndĩrĩmũherithia we mwene o hamwe na mũciĩ wake.

35 Mũrĩũranagia mũndũ na mũraatawe, kana mũndũ na mũndũ ũrĩa matarainie atĩrĩ, ‘MWATHANI acookeetie atĩa? Nĩ atĩa MWATHANI oigĩĩte?’

36 Ndikwenda andũ macooke kuuga ‘Ndũmĩrĩri ya MWATHANI nĩ nditũ,’ tondũ mathiĩ na mbere kuuga ũguo, nĩngũtũma ndũmĩrĩri yakwa ĩtuĩke mũrigo harĩ o, o biũ. Gĩtũmi nĩ tondũ andũ nĩmagararĩĩte ciugo cia Ngai wao, Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo, o we MWATHANI Mwene Hinya Wothe.

37 Jeremia, ũria anabii atĩrĩ, ‘MWATHANI amũcookeirie atĩa? Nĩ atĩa MWATHANI oigĩĩte?’

38 Maaga gwathĩkĩra ũrĩa ndĩroiga mathiĩ na mbere kuuga ‘Ndũmĩrĩri ya MWATHANI nĩ nditũ’ meere atĩ

39 ngũmooya ndĩmaikie kũraaya na niĩ, o eene hamwe na itũũra rĩrĩa ndamaheire o na ngĩhe maithe maao.

40 Ngũtũma matũũre manyararĩĩtwo nginya tene na tene, na matũũre na gĩconoko gĩtakaariganĩra rĩ o rĩ.”

Ikabũ igĩrĩ cia ngũyũ

1 Atĩrĩĩrĩ, MWATHANI nĩanyonirie kĩoneki gĩa ikabũ igĩrĩ cia ngũyũ ciaigĩĩtwo mbere ya Hekaarũ. (Ndoonirio kĩoneki gĩĩkĩ thuutha wa mũthamaki Nebukadinezaru wa Babilonia gũkuua mũthamaki Jehoiakini, mũrũ wa Jehoiakimu mũthamaki wa Juda kuuma Jerusalemu akĩmũtwara Babilonia arĩ mũgwate, arĩ hamwe na atongoria a Juda, mabundi, na aturi.)

2 Gĩkabũ kĩmwe kĩarĩ na ngũyũ njega mũno, ciambagĩrĩria kwĩrua, nakĩo kĩu kĩngĩ kĩarĩ na ngũyũ njũru ũguo, itangĩarĩĩkire.

3 Hĩndĩ ĩyo MWATHANI akĩnjũũria atĩrĩ, “Jeremia, nĩ kĩĩ ũrona?”

Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ, “Ndĩrona ngũyũ; iria njega nĩ njega mũno, na iria njũru nĩ njũru ũguo atĩ itingĩrĩĩka.”

4 MWATHANI agĩkĩnjĩĩra atĩrĩ,

5 “Niĩ MWATHANI, Ngai wa Isiraeli, ngũtua andũ arĩa maathaamĩirio Babilonia ta ngũyũ icio njega na nĩngũmeeka wega.

6 Ngũmahũgũkĩra ndĩmeeke maũndũ meega, na ndĩmacookie bũrũriinĩ ũyũ. Ngũmaaka, na ndikaamamomora; ngũmahanda, na ndikaamamunya.

7 Nĩngũmahe ngoro ya kũmenya atĩ niĩ nĩ niĩ MWATHANI. Megũtuĩka andũ aakwa, na niĩ nduĩke Ngai wao, tondũ nĩmekũnjookerera na ngoro yothe.”

8 “No rĩĩrĩ, ha ũhoro wa mũthamaki Zedekia wa Juda, na atongoria arĩa marĩ hamwe naake, na andũ a Jerusalemu arĩa matigaire, arĩa maraikara bũrũriinĩ ũyũ kana arĩa mathiĩte gũtũũra Misiri, niĩ MWATHANI, ngũmeeka o ta ngũyũ icio njũru mũno itangĩrĩĩka.

9 Ngũmaherithia ũguo atĩ ndũũrĩrĩ ciothe cia thĩ no kũnyiitwo ikũnyiitwo nĩ kĩmako kĩnene mũno. Andũ marĩmanyũrũragia, makamathekerera, makamamenereria, na magwetage rĩĩtwa rĩao rĩrĩa megũtiganĩra kĩrumi kũrĩa guothe ngũmahurunja.

10 Ngũmareehithĩria mbaara, ng’aragu, na mĩrimũ mathire biũ bũrũriinĩ ũyũ ndamaheire na ngĩhe maithe maao.”

Thũ kuuma mwena wa na rũgongo

1 Mwakainĩ wa ĩna wa ũthamaki wa Jehoiakimu mũrũ wa Josia bũrũriinĩ wa Juda, niĩ Jeremia nĩndaheirwo ndũmĩrĩri nĩ MWATHANI ĩkoniĩ andũ oothe a Juda. (Hĩndĩ ĩyo mũthamaki Nebukadinezaru aakoreetwo athamakĩĩte Babilonia mwaka ũmwe.)

2 Na niĩ ngĩĩra andũ oothe a Juda na a Jerusalemu atĩrĩ,

3 “MWATHANI akoreetwo akĩĩhe ndũmĩrĩri ciake kuuma mwakainĩ wa ikũmi na ĩtatũ rĩrĩa Josia mũrũ wa Amoni aarĩ mũthamaki wa Juda nginyagia ũũmũũthĩ ũyũ. Rĩu nĩ itĩĩna rĩa mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ na ĩtatũ. Ihindainĩ rĩu rĩothe-rĩ, ndirĩ ndaaga kũmwĩra ũrĩa MWATHANI akoragwo akiuga, no inyuĩ mũtithikagĩrĩria.

4 O na gũtuĩka MWATHANI nĩakoreetwo akĩmũtũmĩra ndungata ciake ti anabii ategũtigithĩria, inyuĩ mũtiigana kũmathikĩrĩria o na kana kũmategera matũ.

5 Maamwĩrire mũtigane na mĩthiĩre yanyu mĩũru o na ciĩko cianyu cia waganu iria mwĩkaga nĩguo mũthiĩ na mbere gũtũũra bũrũriinĩ ũrĩa MWATHANI aamũheire o na akĩhe maithe maanyu ũtuĩke igai rĩanyu rĩa tene na tene.

6 O na ningĩ nĩmaamwĩrire mũtigaathaathayagie kana mũtungatagĩre ngai ingĩ, na mũtikaanaraakarie MWATHANI na ũndũ wa gũthaathaiya mĩhianano ĩrĩa mwĩthondekeire na mooko maanyu. Korwo nĩmwathikĩrĩirie MWATHANI-rĩ, gũtirĩ hingo angĩkamũherithia.

7 No MWATHANI we mwene aroiga atĩ inyuĩ nĩmwaregire kũmũthikĩrĩria, mũkĩmũraakaria na mĩhianano ĩrĩa mwethondekeire na mooko maanyu, na kwoguo inyuĩ eene nĩ inyuĩ mwĩreehithĩirie ihera rĩrĩa ekũmũherithia narĩo.

8 “Tondũ inyuĩ mũtiigana kũmũthikĩrĩria-rĩ, MWATHANI Mwene Hinya wothe aroiga atĩrĩ,

9 ‘Nĩngũrekanĩria andũ oothe a mwena wa na rũgongo, o na ndekanĩrie ndungata yakwa, mũthamaki Nebukadinezaru wa Babilonia mooke. Ngũmareehe mahũũrane na Juda na atũũri a kuo o na mahũũrane na ndũũrĩrĩ ciothe iria ihakaine na Juda. Ngwananga bũrũri ũyũ hamwe na mabũrũri marĩa mahakaine naguo ndĩmatige marĩ maganjo nginya tene na tene. Marĩonagwo nĩ andũ makoiga, hĩ hĩ hĩ hĩ-ĩ! Nĩ ũrĩa mamakĩĩte. Niĩ MWATHANI, nĩ niĩ ndoiga ũguo.

10 Nĩngũniina thĩinĩ wamo mĩgambo ya gĩkeno na mĩtheko, o na ndũũhiũ cia maruga ma ũhiki. Ningĩ nĩngũmaima ngano ya gũthĩaga na ithĩi ciao na ndĩmaime maguta magwĩkĩraga mataawa maao.

11 Bũrũri ũyũ wothe ũgũtigwo ũrĩ maganjo na ũrĩ kũndũ gwa gũtũmaga andũ mamake moigage hĩ hĩ hĩ hĩ-ĩ! Mabũrũri marĩa mahakanĩĩte naguo megũtungatĩra mũthamaki wa Babilonia ihinda rĩa mĩaka mĩrongo mũgwanja.

12 Mĩaka ĩyo mĩrongo mũgwanja yarĩĩkia gũthira-rĩ, nĩngaaherithia andũ a Babilonia na mũthamaki wao nĩ ũndũ wa meehia maao. Ngaananga bũrũri wa Babilonia ndĩũtige ũrĩ maganjo nginya tene na tene.

13 Ngaareehithĩria bũrũri wa Babilonia mĩthiro yothe, ĩrĩa yandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ, ĩrĩa ndoigire nĩngaareehithĩria ndũũrĩrĩ rĩrĩa ndarathire na kanua ka Jeremia.

14 Nĩngeerĩhĩria harĩ andũ a Babilonia nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa meekĩĩte, na ndũũrĩrĩ nyingĩ na athamaki anene nĩmakaamatua ngombo ciao.’ ”

Ngai gũtuĩra ndũũrĩrĩ

15 MWATHANI, Ngai wa Isiraeli, akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Oya gĩkombe gĩĩkĩ kĩa ndibei kĩiyũire maraakara maakwa, ũkĩnyuithie ndũũrĩrĩ ciothe iria ngũgũtũma kũrĩ cio.

16 Cianyua-rĩ, igũtũũgũga na ibogothe nĩ ũndũ wa mbaara iria ngũcireehithĩria.”

17 Kwoguo ngĩoya gĩkombe kĩu kuuma guokoinĩ kwa MWATHANI, ngĩkĩnyuithia ndũũrĩrĩ ciothe iria MWATHANI aandũmire kũrĩ cio.

18 Ndaambire gũkĩnyuithia Jerusalemu na matũũra ma Juda, na athamaki aamo hamwe na anene aamo, nĩguo gũtũũre gwĩ kũndũ gũkirĩĩte ihooru, na gwakuugagĩrwo nĩ andũ, hĩ hĩ hĩ hĩ-ĩ! Nĩ ũrĩa kwanangĩkĩĩte. O na ningĩ nĩguo andũ magwatage rĩĩtwa rĩao, rĩrĩa megũtiganĩra kĩrumi o ta ũrĩa meekaga nginya ũũmũũthĩ.

19-26 Arĩa angĩ ndaagĩrĩirwo nĩkũnyuithia gĩkombe kĩu nĩ:

Mũthamaki wa Misiri, njaama ciake na atongoria;

andũ oothe a Misiri na ageni oothe arĩa maarĩ kuo;

athamaki oothe a bũrũri wa Uzu;

athamaki oothe a matũũra ma Afilisiti namo nĩ Ashikeloni, Gaza, Ekironi, na matigari ma Ashidodu;

andũ oothe a Edomu, Moabi, na Aamoni;

athamaki oothe a Turo na Sidoni;

athamaki oothe a mabũrũri marĩa mahakaine na iria rĩa Mediteraneani;

matũũra ma Dedani, Tema, na Buzi;

andũ oothe arĩa meenjagwo njuĩrĩ ĩgakuhĩha;

athamaki oothe a Arabia;

athamaki oothe a ndũũrĩrĩ cia werũinĩ;

athamaki oothe a Zimuri, Elamu, na Media;

athamaki oothe a mwena wa na rũgongo, arĩa maraihĩrĩirie o na arĩa makuhĩrĩirie, ũmwe thuutha wa ũrĩa ũngĩ.

Hatirĩ rũũrĩrĩ o na rũmwe rũrĩ gũũkũ thĩ rũtaagĩrĩirwo nĩkũnyuĩra gĩkombe kĩu. Mũthamaki wa Babilonia nĩ we wagĩrĩirwo nĩ gũkorwo arĩ wa mũthia gũkĩnyuĩra.

27 MWATHANI agĩcooka akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Ĩra andũ acio atĩ niĩ, MWATHANI Mwene Hinya Wothe, Ngai wa Isiraeli, ndamaatha manyue marĩĩo o nginya matahĩke; magũe thĩ maremwo nĩkwĩyũkĩria, nĩ ũndũ wa mbaara ĩrĩa niĩ ngũmareehithĩria.

28 Maarega kwamũkĩra gĩkombe kĩu kuuma mookoinĩ maaku makĩnyuĩre-rĩ, meere atĩ niĩ, MWATHANI Mwene Hinya Wothe njugĩĩte no mũhaka makĩnyuĩre.

29 Angĩkorwo ngwamba kũherithia itũũra rĩakwa kĩũmbe, no o itekũherithia? No nginya ndĩmaherithie, nĩ gũkorwo nĩngũrũithania andũ oothe arĩa matũũraga gũũkũ thĩ. Niĩ MWATHANI, Mwene Hinya Wothe, nĩ niĩ ndoiga ũguo.

30 “Tondũ ũcio wee, Jeremia, no nginya ũmarathĩre moohoro maya moothe mooru njarĩĩtie igũrũ rĩao. Meere atĩrĩ,

‘MWATHANI nĩarĩrarama kuuma igũrũ

na arurume arĩ gĩikaro gĩake gĩtheru.

Arĩraramĩra andũ aake na hinya,

na aanĩrĩre na mũgambo mũnene mũno ta wa mũndũ ũrahiha thabibũ,

nĩ ũndũ wa atũũri oothe a thĩ.

31 Inegene rĩu rĩrĩiguuo thĩ yothe,

nĩ gũkorwo MWATHANI arĩ na ciira na ndũũrĩrĩ;

arĩtuĩra andũ oothe,

arĩa aaganu amooragithie na rũhiũ rwa njora.

Ũguo nĩguo MWATHANI oiga.’ ”

32 “MWATHANI Mwene Hinya Wothe aroiga ũũ:

‘Atĩrĩĩrĩ, mũthiro ũgũkorerera rũũrĩrĩ rũmwe thuutha wa rũrĩa rũngĩ,

nakĩo kĩhuuhũkanio kĩnene nĩkĩrooka kiumĩĩte o ituriinĩ cia thĩ!’

33 “Mũthenya ũcio-rĩ, andũ arĩa magaakorwo mooragĩĩtwo nĩ MWATHANI magaakorwo maaraganĩĩte thĩ, kuuma mũthia ũmwe wa thĩ nginya ũrĩa ũngĩ. Matikaarĩrĩrwo, kana moonganio, o na kana mathikwo; magaatuĩka o ta rũrua rũhurunjĩĩtwo thĩ.

34 “Kayai, o na mũrĩre muugĩrĩirie,

mũgĩĩtungumanagia thĩ, inyuĩ atongoria,

o inyuĩ arĩithi a andũ aakwa!

Nĩ gũkorwo mũthenya wanyu wa gũthĩnjwo nĩũrĩkĩĩtie gũkinya,

# na mũkũng’eo o ta ndũrũme.

35 Mũtikuona gwa kũũrĩra, o na mũtigwĩthara,

inyuĩ arĩithi aya o na anene a rũũru.

36 Taiguai kĩrĩro kĩa arĩithi,

na mũkayo wa anene a rũũru!

MWATHANI nĩkwananga arananga ũrĩithio wao,

37 naguo bũrũri wao ũrĩa ũraarĩ na thaayũ rĩu ũiyũire ihooru,

nĩ ũndũ wa maraakara ma MWATHANI megwakana ta mwaki.

38 MWATHANI nĩatiganĩirie andũ aake o ta mũrũũthi ũkiuma kĩmaamoinĩ kĩaguo;

bũrũri wao ũtuĩkĩĩte maganjo nĩ ũndũ wa ũrĩa ũhũũrĩĩtwo mbaara nene,

o na nĩ ũndũ wa maraakara ma MWATHANI megwakana ta mwaki.”

Jeremia gũciirithio

1 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Jehoiakimu, mũrũ wa Josia aatuĩkire mũthamaki wa Juda,

2 MWATHANI nĩanjarĩirie akĩnjĩĩra atĩrĩ, “Rũũgama nja ya Hekaarũ, wĩre andũ oothe a matũũra ma Juda arĩa mookaga gũthaathaiya kũu Hekaarũinĩ ũrĩa wothe ngũgwatha ũmeere; ndũgaatigie ũndũ o na ũmwe.

3 No gũkorwo nĩmegũthikĩrĩria magarũrũke, o mũndũ atigane na mĩthiĩre yake mĩũru, nĩguo ndĩricũkwo kũmaherithia nĩ ũndũ wa ciĩko ciao njũru ta ũrĩa bangĩĩte.”

4 MWATHANI aanjĩĩrire njĩĩre andũ atĩrĩ, “Niĩ MWATHANI, ndoiga atĩ no mũhaka mũnjathĩkĩre na ũndũ wa kũrũmagĩrĩra watho ũrĩa ndĩmũheete,

5 o na gũthikagĩrĩria ciugo cia anabii, ndungata ciakwa arĩa ngoreetwo ngĩmũrekeria itegũtigithĩria. Gũtirĩ hingo mũrĩ mwathĩkĩra ũrĩa moigaga.

6 Mwathiĩ na mbere na ũremi ũcio wanyu, ngwĩka Hekaarũ ĩno ta ũrĩa ndeekire Shilo, narĩo rĩĩtwa rĩa itũũra rĩĩrĩ rĩrĩgwetagwo nĩ ndũũrĩrĩ cia thĩ yothe rĩrĩa igũtiganĩra kĩrumi.”

7 Nao athĩnjĩri Ngai, anabii, na andũ oothe magĩkĩigua ngĩaria maũndũ macio kũu Hekaarũinĩ.

8 Rĩrĩa ndarĩĩkirie kwaria maũndũ moothe marĩa MWATHANI aanjathĩĩte njarie-rĩ, makĩnyiita makiugagĩrĩria atĩrĩ, “Wee no nginya ũũragwo!

9 Womĩrĩria atĩa kũratha na rĩĩtwa rĩa MWATHANI atĩ Hekaarũ ĩno ĩkũhaana o ta Shilo na atĩ itũũra rĩĩrĩ rĩkwanangwo rĩtuĩke maganjo, rĩage o na wa kũrĩtũũra?” Hĩndĩ ĩyo andũ oothe makĩndigiicĩria kũu Hekaarũinĩ.

10 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa atongoria a Juda maiguire ũhoro ũcio, makiuma nyũmba ya mũthamaki na ihenya magĩthiĩ meerekeire Hekaarũinĩ, magĩikara itoonyeroinĩ rĩa kĩhingo kĩrĩa gĩetagwo Kĩhingo Kĩerũ.

11 Nao athĩnjĩri Ngai na anabii makĩĩra atongoria acio na andũ oothe atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ aagĩrĩirwo nĩgũtuĩrwo gĩkuũ tondũ nĩarathĩĩte maũndũ mooru igũrũ rĩa itũũra riitũ, o ta ũrĩa inyuene mweiguĩra.”

12 Hĩndĩ ĩyo ngĩĩra atongoria na andũ oothe atĩrĩ, “MWATHANI nĩ we ũndekeetie ndathe moohoro macio moothe mooru mwaigua ngĩratha makoniĩ Hekaarũ ĩno na itũũra rĩĩrĩ.

13 Tondũ ũcio, garũrĩraai mĩthiĩre yanyu o na ciĩko cianyu, na mwathĩkĩre MWATHANI Ngai wanyu, nĩguo ericũkwo kũmũherithia ta ũrĩa atuĩte nĩekũmũherithia.

14 Ha ũhoro wakwa-rĩ, ndĩ mookoinĩ maanyu; njĩkaai o ta ũrĩa mũkuona arĩ wega o na kwagĩrĩire.

15 No rĩĩrĩ, menyaai hatarĩ nganja atĩ mwanjũraga, inyuene na atũũri a itũũra rĩĩrĩ nĩmũkũgwatwo nĩ thaahu wa kũũraga mũndũ ũtarĩ na mahĩtia. Gĩtũmi nĩ tondũ nĩ MWATHANI ũndekeetie ndĩmwĩre maũndũ macio moothe ndĩkĩĩtie kũmwĩra.”

16 Hĩndĩ ĩyo atongoria na andũ oothe makĩĩra athĩnjĩri Ngai na anabii atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ ndaagĩrĩirwo nĩgũtuĩrwo kũũragwo, nĩ gũkorwo atwarĩirie rĩĩtwainĩ rĩa MWATHANI Ngai witũ.”

17 Thuutha ũcio, athuuri amwe makĩrũũgama makĩĩra andũ arĩa moonganĩĩte atĩrĩ,

18 “Rĩrĩa Hezekia aarĩ mũthamaki wa Juda-rĩ, mũnabii Mika ũrĩa woimĩĩte Moreshethu nĩarathiire andũ oothe atĩ MWATHANI Mwene Hinya Wothe oigĩĩte atĩrĩ,

‘Zayuni gũkaarĩmwo o ta mũgũnda,

Jerusalemu gũkaamomoranio gũtuĩke hĩba cia mahiga,

nakĩo kĩrĩma kĩrĩa Hekaarũ yakĩĩtwo gĩtuĩke mũtitũ.’

19 “Mũthamaki Hezekia na andũ a Juda matioragire Mika. Handũ ha gwĩka ũguo-rĩ, Hezekia aatĩĩire MWATHANI na agĩĩthaithanĩrĩra harĩ we, naake MWATHANI akĩĩricũkwo kũmaherithia ta ũrĩa atuĩte nĩekũmaherithia. Rĩu-rĩ, ithuĩ twĩ hakuhĩ kwĩreehithĩria ũũru mũnene mũno!”

20 (Ningĩ nĩhaarĩ mũndũ ũngĩ wetagwo Uria mũrũ wa Shemaia woimĩĩte Kiriathu Jearimu, warathire rĩĩtwainĩ rĩa MWATHANI maũndũ mooru makoniĩ itũũra rĩĩrĩ na rũũrĩrĩ rũũru o ta ũrĩa Jeremia eekĩĩte.

21 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa mũthamaki Jehoiakimu na thigari ciake na atongoria maiguire ũrĩa Uria oigĩĩte, mũthamaki akĩgeria kũmũũraga. No rĩĩrĩ, Uria aamenya ũhoro ũcio, agĩĩtigĩra, akĩũra agĩthiĩ Misiri.

22 Thuutha ũcio mũthamaki Jehoiakimu agĩtũma Elinathani mũrũ wa Akiboru arĩ hamwe na andũ angĩ Misiri, makagĩĩre Uria.

23 Nao makĩmũnyiita, makĩmũreehe kwĩ mũthamaki Jehoiakimu, naake akĩmũũraga na agĩte kĩimba gĩake kũrĩa mũingĩ wathikagwo.)

24 No rĩĩrĩ, tondũ wa ũrĩa Ahikamu mũrũ wa Shafani aangitagĩra, ndiigana kũneanwo kũrĩ andũ nĩguo manjũrage.