Johana 18

Kũnyiitwo kwa Jesũ

1 Na rĩĩrĩ, Jesũ arĩĩkia kũhooya, akiumagara arĩ na arutwo aake magĩthiĩ makĩringa mũrĩmo ũũrĩa ũngĩ wa mũkuru wa karũũĩ ga Kidironi. Nakuo kũu nĩkwarĩ na mũgũnda, naake Jesũ na arutwo aake magĩtoonya kuo.

2 Na rĩĩrĩ, Judasi, ũrĩa wamũkunyanĩire, nĩoĩ harĩa Jesũ aamenyereete gũcemanagia kuo na arutwo aake maita maingĩ.

3 Kwoguo Judasi agĩgĩthiĩ kuo arĩ na thigari na arangĩri a Hekaarũ, matũmĩĩtwo nĩ athĩnjĩri Ngai arĩa anene hamwe na Afarisai. Maathiire makuuĩĩte indo cia mbaara na magakuua mataawa na imũrĩ.

4 Tondũ Jesũ nĩamenyaga maũndũ moothe marĩa aakirie kuona, agĩkiumĩra akĩmooria atĩrĩ, “Nũũ mũracaria?”

5 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ Jesũ wa Nazarethi.”

Naake agĩkĩmeera atĩrĩ, “Nĩ niĩ we.”

Naake Judasi, ũrĩa wamũkunyanĩire, aarũũgamĩĩte o hau me na andũ acio.

6 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Jesũ aameerire atĩrĩ, “Nĩ niĩ we,” magĩcooka na thuutha makĩgũa thĩ.

7 Naake Jesũ akĩmooria o rĩngĩ atĩrĩ, “Nũũ mũracaria?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ Jesũ wa Nazarethi.”

8 Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Nĩndamwĩra atĩ nĩ niĩ we. Kwoguo angĩkorwo nĩ niĩ mũracaria-rĩ, rekeei aya angĩ mathiĩ.”

9 (Oigire ũguo nĩ geetha ũrĩa oigĩĩte mbere ĩyo ũhinge, rĩrĩa oigire atĩ, “Awa, nditeete mũndũ o na ũmwe wa arĩa waheire.”)

10 Na rĩĩrĩ, Simoni Petero aarĩ na rũhiũ rwa njora; naake agĩkĩrũcomora, agĩtinia ngombo ya Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene gũtũ kwa ũrĩo. Ngombo ĩyo yetagwo Maliku.

11 Jesũ akĩĩra Petero atĩrĩ, “Cookia rũhiũ njorainĩ! Gĩkombe kĩa mathĩĩna kĩrĩa Awa aheete-rĩ, no njage gũkĩnyua?”

Jesũ gũtwarwo kwĩ Anasi

12 Nacio thigari icio i hamwe na mũtongoria wacio o na arangĩri a Ayahudi ikĩnyiita Jesũ, ikĩmuoha.

13 Ikĩamba kũmũtwara kwĩ Anasi, mũthoniwe wa Kaiafa, ũrĩa warĩ Mũthĩnjĩri Ngai Mũnene mwaka ũcio.

14 Na rĩĩrĩ, Kaiafa nĩ we wataarĩĩte Ayahudi atĩ nĩkwagĩrĩire mũndũ ũmwe akuĩre andũ oothe.

Petero gũkaana Jesũ

15 Naake Simoni Petero na mũrutwo ũngĩ makiuma Jesũ thuutha. Tondũ mũrutwo ũcio ũngĩ nĩoĩkaine nĩ Mũthĩnjĩri Ngai ũcio Mũnene, agĩkĩngĩrania na Jesũ kinya kũu nja ya nyũmba ya mũthĩnjĩri Ngai ũcio mũnene.

16 Ĩndĩ Petero agĩtigwo kĩhingoinĩ. Naake mũrutwo ũcio woĩkaine nĩ Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene agĩcooka nja, akĩaria na mũirĩĩtu ũrĩa waikaragia kĩhingo, agĩtoonyia Petero thĩinĩ.

17 Naake mũirĩĩtu ũcio waikaragia kĩhingo akĩũria Petero atĩrĩ, “Githĩ o nawe ndũrĩ ũmwe wa arutwo a mũndũ ũũrĩa?”

Petero agĩcookia atĩrĩ, “Aaca niĩ ndirĩ ũmwe wao.”

18 Na rĩĩrĩ, tondũ nĩkwarĩ na heho arangĩri o na ndungata nĩciakĩĩtie mwaki wa makara igootagĩra hau nja irũngiĩ. Nĩ ũndũ ũcio Petero o naake agĩthiĩ akĩrũũgama hamwe nao oote mwaki.

Jesũ kũũrio ciũria nĩ Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene

19 Naake Mũthĩnjĩri Ngai ũcio Mũnene agĩkĩũria Jesũ ũhoro wa arutwo aake o na wa maũndũ marĩa aarutanaga.

20 Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Niĩ ndũũraga njaragia ndĩ mbere ya andũ itekwĩhitha; moorutani maakwa moothe ndĩmarutanagĩra thunagogiinĩ na thĩinĩ wa Hekaarũ kũrĩa Ayahudi oothe macemanagia. Niĩ ndirĩ ndaarĩria andũ hithoinĩ.

21 Ũgũkĩnjũũria nĩkĩ? Ũria andũ arĩa manjiguire; moorie ũrĩa ndameerire nĩ o mooĩ ũrĩa ndoigire.”

22 Na rĩrĩa Jesũ oigire ũguo, mũrangĩri ũmwe wa arĩa maarĩ hau akĩmũgũtha rũhĩ akĩmũũria atĩrĩ, “Ũguo nĩguo ũgũcookeria Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene?”

23 Naake Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩndoiga ũndũ mũũru, ĩra andũ na uuge ũndũ ũcio nĩ ũrĩkũ. No angĩkorwo ũguo ndoiga nĩguo kũrĩ-rĩ, wakĩngũthĩra kĩ?”

24 Hĩndĩ ĩyo Anasi akĩneana Jesũ arĩ o muohe atwarwo gwa Kaiafa Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene.

Petero gũkaana Jesũ rĩngĩ

25 Na rĩĩrĩ, Petero arũũgamĩĩte o hau agĩota mwaki andũ arĩa maarĩ ho makĩmũũria atĩrĩ, “Githĩ o nawe ndũrĩ ũmwe wa arutwo a mũndũ ũũrĩa?”

Petero agĩkaana akiuga atĩrĩ, “Niĩ ndirĩ ũmwe wao.”

26 Ningĩ ngombo ĩmwe ya Mũthĩnjĩri Ngai ũcio Mũnene, yatarainie na mũndũ ũrĩa Petero aatinĩĩtie gũtũ, ĩkĩũria Petero atĩrĩ, “Na githĩ wee ndikuonire naake mũgũndainĩ?”

27 Petero agĩkaana o rĩngĩ, na o hĩndĩ ĩyo ngũkũ ĩgĩkũga.

Jesũ gũtwarwo kwĩ Pilato

28 Na rũũciinĩ tene, makĩruta Jesũ gwa Kaiafa makĩmũtwara mũciĩ kwa Pilato. Anene a Ayahudi matiaingĩrire kwa Pilato matikaae kũnyiitwo nĩ thaahu mataanarĩa Bathaka.

29 Nĩ ũndũ ũcio Pilato agĩkiuma nja akĩmooria atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ mũramũthitangĩra maũndũ marĩkũ?”

30 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Korwo gũtirĩ ũndũ mũũru eekĩĩte tũtingĩamũreehe kũrĩ we.”

31 Naake Pilato agĩkĩmeera atĩrĩ, “Kĩmuoei mũkamũciirithie arĩ inyuĩ kũringana na Watho wanyu.”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ithuĩ tũtiĩtĩkĩrĩĩtio kũũraga mũndũ.”

32 (Gwekĩkire ũguo nĩ geetha ũrĩa Jesũ oigĩĩte ũhinge rĩrĩa aarĩĩtie ũhoro wa gĩkuũ kĩrĩa agaakua.)

33 Pilato agĩgĩcooka nyũmba thĩinĩ agĩĩta Jesũ akĩmũũria atĩrĩ, “Atĩ wee nĩ we Mũthamaki wa Ayahudi?”

34 Naake Jesũ akĩmũũria atĩrĩ, “Ũkũũria ũguo nĩ tondũ nĩguo andũ makwĩrĩĩte ũhoro wakwa kana nĩ tondũ nĩguo wee ũũĩ?”

35 Pilato akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũgwĩciiria niĩ ndĩ Mũyahudi? Nĩ andũ aanyu, hamwe na athĩnjĩri Ngai arĩa anene makũreehire kũrĩ niĩ. Wĩkĩĩte atĩa?”

36 Naake Jesũ agĩcookia atĩrĩ, “Ũthamaki wakwa ti wa gũũkũ thĩ; korwo nĩ wa gũũkũ thĩ, arũmĩrĩri aakwa mangĩrĩ kũndũĩrĩra ndikaneanwo kũrĩ anene a Ayahudi. Ĩndĩ ũthamaki wakwa ti wa gũũkũ thĩ!”

37 Pilato agĩkĩmũũria atĩrĩ, “Kwoguo wee ũkĩrĩ mũthamaki?”

Naake Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Wee nĩ we woiga atĩ ndĩ mũthamaki. Niĩ ndaciarirwo na ngĩũka gũũkũ thĩ nĩ ũndũ wa gĩtũmi kĩmwe tu, heanage ũhoro wa ma. Mũndũ o wothe wa ũhoro wa ma nĩathikagĩrĩria.”

38 Pilato akĩmũũria atĩrĩ, “Ũhoro wa ma ũkĩrĩ ũrĩkũ?”

Jesũ gũtuĩrwo kũũragwo

Hĩndĩ ĩyo Pilato akiuma nja akĩĩra Ayahudi atĩrĩ, “Niĩ ndirona ũũru ũrĩa mũndũ ũyũ eekĩĩte.

39 Tondũ kũringana na mũtugo wanyu nĩ atĩ hĩndĩ ya Bathaka ngamuohorera mũndũ ũmwe-rĩ, rĩu nĩmũkwenda ndĩmuohorere mũthamaki wa Ayahudi?”

40 No o magĩitĩka kwanĩrĩra makiugaga atĩrĩ, “Aaca! Tũtikwenda ũcio! Tũkwenda Baraba!” (Baraba aarĩ mũtuunyani.)

Johana 19

1 Gwakinya hau, Pilato agĩathana Jesũ ooywo ahũũrwo na kĩboko.

2 Nacio thigari igĩthondeka thũmbĩ ya mĩigua ikĩmwĩkĩra mũtwe; igĩcooka ikĩmwĩkĩra nguo ya babũ,

3 ikĩambĩrĩria gũũka harĩ we ikamwĩraga atĩrĩ, “Ũrĩ mwega Mũthamaki wa Ayahudi!” Igacooka ikamũgũtha na hĩ.

4 Naake Pilato akiuma nja rĩngĩ akĩĩra Ayahudi atĩrĩ, “Taoneei! Nĩngũmũreehe haaha nja nĩguo mũmenye atĩ niĩ ndirona ũũru o na ũmwe eekĩĩte.”

5 Jesũ agĩkiuma nja eekĩrĩĩte thũmbĩ ya mĩigua na nguo ya babũ. Naake oima nja Pilato akĩĩra Ayahudi atĩrĩ, “Oneei! Mũndũ nĩ we ũyũ!”

6 Na rĩrĩa athĩnjĩri Ngai arĩa anene o na arangĩri a Hekaarũ maamuonire makĩanĩrĩra makiugaga atĩrĩ, “Mwambe! Mwambe!”

Naake Pilato akĩmeera atĩrĩ, “Muoei mũkamwambe arĩ inyuĩ amu niĩ ndirona ngero ĩrĩa agereete.”

7 Nao andũ magĩcookia atĩrĩ, “Ithuĩ twĩ na Watho witũ ũrĩa uugaga atĩ aagĩrĩirwo nĩgũkua nĩ tondũ etuĩĩte Mũrũ wa Ngai.”

8 Rĩrĩa Pilato aiguire ũrĩa moiga agĩĩtigĩra mũno makĩria.

9 Agĩgĩcooka na thĩinĩ rĩngĩ akĩũria Jesũ atĩrĩ, “Kwanyu nĩ kũ?”

No Jesũ agĩkira na ndamũcookerie.

10 Naake Pilato akĩmũũria atĩrĩ, “Ndũkwenda kũnjarĩria? Nĩũũĩ atĩ ndĩ na ũhoti wa gũkuohora kana gũkwamba?”

11 Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Wee ndũngĩrĩ na ũhoti wa kũnjĩka ũndũ korwo ndũheetwo ũhoti ũcio nĩ Ngai. Kwoguo mũndũ ũrĩa ũndeehire kũrĩ we nĩ we wĩ na wĩhia ũrĩa mũnene makĩria.”

12 Rĩrĩa Pilato aiguire ũguo, akĩgeria gũcaria ũrĩa angĩohora Jesũ. No andũ makĩanĩrĩra makiuga atĩrĩ, “Wohora mũndũ ũcio, wee ndũrĩ mũraata wa mũthamaki wa Roma! Amu mũndũ o wothe wĩtuaga mũthamaki nĩ thũ ya mũthamaki wa Roma!”

13 Rĩrĩa Pilato aiguire ciugo icio akĩruta Jesũ nja, agĩikarĩra gĩtĩ gĩa gũtuanĩra handũ heetagwo “Ihiga Rĩare” (na Kĩhibirania heetagwo “Gabatha”).

14 Hĩndĩ ĩyo kwarĩ ta thaa thita mũthenya ũrĩa wa kwĩhaarĩria nĩ ũndũ wa Bathaka. Pilato agĩkĩĩra andũ atĩrĩ, “Ũyũ mũthamaki wanyu!”

15 Nao andũ makĩanĩrĩra magĩcookia atĩrĩ, “Mũũrage! Mũũrage! Mwambe!”

Naake Pilato akĩmooria atĩrĩ, “Nyambe mũthamaki wanyu?”

Nao athĩnjĩri Ngai arĩa anene makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ithuĩ tũtirĩ mũthamaki ũngĩ tiga o mũthamaki wa Roma!”

16 Pilato agĩkĩneana Jesũ kũrĩ o athiĩ akaambwo.

Jesũ kwambwo

Nao andũ acio makĩnyiita Jesũ,

17 makĩmũtwara ekuuĩire mũtharaba, magĩthiĩ handũ heetagwo “Handũ ha Ihĩndĩ rĩa Mũtwe” (na Kĩhibirania heetagwo “Gologotha”).

18 Makĩamba Jesũ ho, na makĩamba andũ angĩ eerĩ hamwe naake, ũmwe mwena ũyũ, na ũrĩa ũngĩ mwena ũrĩa ũngĩ, Jesũ e gatagatĩ kaao eerĩ.

19 Naake Pilato akĩandĩkithia kĩmenyithia kĩoigaga atĩrĩ, “Jesũ wa Nazarethi, Mũthamaki wa Ayahudi,” agĩgĩcuurithia hau mũtharabainĩ wake.

20 Naho hau Jesũ aambĩirwo haarĩ hakuhĩ na itũũra, kwoguo andũ aingĩ nĩmaathoomire kĩmenyithia kĩu. Kĩmenyithia kĩu kĩandĩkĩĩtwo na Kĩhibirania, Kĩlatini, na Kĩngiriki.

21 Nao athĩnjĩri Ngai arĩa anene makĩĩra Pilato atĩrĩ, “Tiga kwandĩka ‘Mũthamaki wa Ayahudi,’ kaba wandĩke atĩrĩ, ‘Mũndũ ũyũ oigire atĩrĩ, nĩ niĩ Mũthamaki wa Ayahudi.’ ”

22 Naake Pilato akĩmacookeria atĩrĩ, “Ũguo ndaandĩka nĩndaandĩka.”

23 Nacio thigari ciarĩĩkia kwamba Jesũ ikĩgayania nguo ciake maita mana, o mũũthigari akĩnengerwo gĩcunjĩ gĩake. Igĩcooka ikĩoya nguo yake ya igũrũ ĩtaarĩ rũtumo o na rũmwe.

24 Thigari icio ikĩĩrana atĩrĩ, “Rekeei tũtige kũmĩtinangia; tũmĩcuukĩre mĩtĩ tuone nũũ ũgũthiĩ nayo.” Ũndũ ũcio wekĩkire nĩ geetha Maandĩko mahinge harĩa haandĩkĩĩtwo atĩ:

“Nĩmaagayanire nguo ciakwa,

nayo nguo yakwa ya igũrũ makĩmĩcuukĩra mĩtĩ.”

Na ũguo noguo thigari ciekire.

25 Naho hau hakuhĩ na Mũtharaba nĩharũũgamĩĩte nyina, mwarĩ wa nyina na nyina wa Jesũ, Mariamu mũtumia wa Kileopa, na Mariamu Mũmagidali.

26 Naake Jesũ oona nyina na mũrutwo ũrĩa eendeete marũngiĩ ho akĩĩra nyina atĩrĩ, “Mũtumia, ũcio nĩ we mũũrũguo.”

27 Agĩcooka akĩĩra mũrutwo ũcio atĩrĩ, “Ũcio nĩ we maitũguo.” Kuuma mũthenya ũcio mũrutwo ũcio akĩmuoya agĩthiĩ gũikaraga gwake mũciĩ.

Jesũ gũkua

28 Thuutha wa ũguo, Jesũ aamenya atĩ maũndũ moothe nĩmahingĩĩte, nĩ geetha ũrĩa kwandĩkĩĩtwo kũhinge, agĩkiuga atĩrĩ, “Nĩnyootiĩ.”

29 Na rĩĩrĩ, hau hakuhĩ nĩhaarĩ mbakũri yarĩ na ndibei ngagatu; thibonji ĩgĩtobokio ndibeiinĩ ĩyo, ĩgĩcooka ĩgĩtheecererwo kamũtĩinĩ ka hithobu ĩkĩhutithio Jesũ kanua.

30 Jesũ arĩĩkia gũkunda akiuga atĩrĩ, “Maũndũ moothe nĩmahinga!”

Agĩcooka akĩinamia mũtwe, agĩtuĩkana.

Jesũ gũtheecwo mbaruinĩ

31 Thuutha ũcio anene a Ayahudi magĩthiĩ makĩhooya Pilato rũũtha rwa kuunanga magũrũ ma andũ acio maambĩĩtwo, o na rwa gũcuurũria mĩĩrĩ ĩyo kuuma mĩtharaba igũrũ. Mooririe meetĩkĩrio gwĩka ũguo tondũ mũthenya ũcio warĩ wa kwĩhaarĩria kwa Ayahudi nĩguo marookere Thabatũ. Matiendaga mĩĩrĩ ĩyo ya andũ acio ĩkorwo ĩ mĩtĩ igũrũ mũthenya wa Thabatũ, makĩria nĩ tondũ Thabatũ ĩyo yokaga hĩndĩ ĩyo yarĩ nene.

32 Kwoguo thigari igĩgĩthiĩ ikiunanga magũrũ ma andũ arĩa maambanĩirio na Jesũ.

33 No rĩrĩa ciakinyire harĩ Jesũ igĩkora nĩarĩĩkĩĩtie gũkua, kwoguo itiamuunangire magũrũ.

34 Ĩndĩ mũũthigari ũmwe agĩikia itimũ agĩtheeca Jesũ mbaruinĩ, naho hau aatheecirwo hakiuma maaĩ na thakame.

35 (Mũndũ ũrĩa wonire ũndũ ũcio ũgĩĩkĩka nĩ we ũraheana ũira wake, ũira wake nĩ wa ma, na nĩoĩ atĩ araaria ũhoro wa ma nĩ geetha o na inyuĩ mwĩtĩkie.)

36 Ũndũ ũyũ wonekire nĩ geetha Maandĩko mahingio marĩa moigĩĩte atĩrĩ, “Gũtirĩ ihĩndĩ o na rĩmwe rĩake rĩkoinangwo.”

37 O na no harĩ Maandĩko mangĩ moigĩĩte atĩrĩ, “Andũ nĩmagaacũũthĩrĩria mũndũ ũrĩa maatheecire.”

Jesũ gũthikwo

38 Thuutha ũcio Josefu wa kuuma itũũra rĩa Arimathea, akĩhooya Pilato rũũtha rwa gũkuua mwĩrĩ wa Jesũ. (Josefu aarĩ mũrutwo wa Jesũ, no aamũrũmagĩrĩra na hitho nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra anene a Ayahudi.) Pilato agĩkĩmwĩtĩkĩria akaũkuue, naake Josefu agĩthiĩ agĩkuua mwĩrĩ wa Jesũ.

39 Naake Nikodemo, ũrĩa wokĩĩte kwĩ Jesũ rĩmwe ũtukũ, agĩthiĩ hamwe na Josefu akuuĩĩte mũtukanio wa maguta ma manemane na thubiri ta kiro mĩrongo ĩtatũ.

40 Nao andũ acio eerĩ makĩoya mwĩrĩ wa Jesũ makĩwoha na cuka wa gataani o hamwe na mũtukanio ũcio wa maguta kũringana na mũtugo wa Ayahudi wa gũthikana.

41 Na rĩĩrĩ, hau Jesũ aambĩirwo nĩhaarĩ na mũgũnda warĩ na mbĩĩrĩra, nayo ndĩakoreetwo ĩthikĩĩtwo mũndũ o na ũmwe.

42 Nao makĩiga mwĩrĩ wa Jesũ mbĩĩrĩrainĩ ĩyo, tondũ yarĩ hakuhĩ na ningĩ kwarĩ mũthenya wa Ayahudi wa kwĩhaarĩria nĩ ũndũ wa Thabatũ.

Johana 20

Mbĩĩrĩra gũkorwo ĩtarĩ kĩndũ

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa Kiumia rũũciinĩ tene, kũrĩ o na nduma, Mariamu Mũmagidali agĩthiĩ mbĩĩrĩrainĩ, akĩona ihiga rĩrĩa rĩaigĩĩtwo mũromoinĩ rĩthengeetio.

2 Agĩteng’era kũrĩ Simoni Petero, o na kũrĩ mũrutwo ũrĩa Jesũ eendeete, akĩmeera atĩrĩ, “Nĩmathengeetie Mwathani mbĩĩrĩrainĩ, na tũtiũĩ kũrĩa mamũigĩĩte!”

3 Naake Petero na mũrutwo ũcio ũngĩ magĩthiĩ mbĩĩrĩrainĩ mateng’ereete,

4 no mũrutwo ũcio ũngĩ agĩkĩria Petero ihenya, agĩkinya mbĩĩrĩrainĩ mbere.

5 Akinya akĩinamĩrĩra, agĩcũũthĩrĩria thĩinĩ akĩona nguo iria cioheete mwĩrĩ wa Jesũ, no ndatoonyire.

6 Naake Simoni Petero ũrĩa warĩ thuutha akinya, akĩingĩra mbĩĩrĩra thĩinĩ o rĩmwe. Akĩona cuka wa gataani wĩ hau thĩ,

7 naguo taama ũrĩa woheete Jesũ mũtwe, warĩ o hau hakuhĩ na cuka ũcio. Taama ũcio ndwarĩ hamwe na cuka ũcio wa gataani, no wakũnjĩĩtwo ũkaigwo handũ wĩ wiki.

8 Hĩndĩ ĩyo mũrutwo ũcio ũngĩ ũrĩa wakinyĩĩte mbĩĩrĩrainĩ mbere ya Petero, o naake agĩtoonya thĩinĩ, akĩona na agĩĩtĩkia.

9 (Kinya hĩndĩ ĩyo matiakoreetwo mataũkĩirwo nĩ maandĩko atĩ no mũhaka ariũke oime kũrĩ arĩa akuũ.)

10 Arutwo acio magĩcooka makĩinũka kwao.

Jesũ kuumĩrĩra Mariamu Mũmagidali

11 Na rĩĩrĩ, Mariamu arũũgamĩĩte hau mbĩĩrĩrainĩ akĩrĩraga, nĩainamĩrĩire agĩcũũthĩrĩria mbĩĩrĩra thĩinĩ.

12 Naake akĩona araika eerĩ me na nguo njerũ maikarĩĩte harĩa mwĩrĩ wa Jesũ warĩ, ũmwe agaikara mũtweinĩ na ũrĩa ũngĩ magũrũinĩ.

13 Nao makĩmũũria atĩrĩ, “Mũtumia, nĩ kĩĩ kĩrakũrĩria?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ tondũ nĩmeehereetie Mwathani wakwa, na ndiũĩ kũrĩa mamũigĩĩte!”

14 Mariamu arĩĩkia kuuga ũguo akĩĩhũgũra na thuutha akĩona Jesũ arũũgamĩĩte hau, no we ndamenyaga atĩ nĩ Jesũ.

15 Naake Jesũ akĩmũũria atĩrĩ, “Mũtumia, nĩ kĩĩ kĩrakũrĩria? Nũũ ũracaria?”

Mariamu agĩciiria atĩ mũndũ ũcio nĩ mũrĩmi wa mũgũnda ũcio agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Mũthuuri ũyũ, ũngĩkorwo nĩ we ũramweheririe, njĩĩra harĩa ũramũigire thiĩ ngamũkuue.”

16 Hĩndĩ ĩyo Jesũ akĩmwĩta, “Mariamu!”

Naake Mariamu akĩĩhũgũra na kũrĩ we, agĩcookia na Kĩhibirania atĩrĩ, “Raboni!” (Na ũguo nĩkuuga, “Mũrutani”).

17 Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Tiga kũũnyiita, amu ndirĩ ndĩrambata kũrĩ Awa. Ĩndĩ thiĩ kũrĩ aariũ a Awa ũmeere atĩ nĩndĩrambata kũrĩ Awa na no we Ithe wanyu, na kũrĩ Ngai wakwa, na no we Ngai wanyu.”

18 Naake Mariamu Mũmagidali agĩthiĩ akĩĩra arutwo a Jesũ atĩ nĩoneete Mwathani, na akĩmeera maũndũ moothe marĩa eerĩĩtwo nĩ we.

Jesũ kuumĩrĩra arutwo aake

19 Na mũthenya o ro ũcio wa kiumia hwaĩinĩ, arutwo a Jesũ maikarĩĩte mehingĩire nyũmba tondũ nĩmeetigagĩra anene a Ayahudi. Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩyo Jesũ agĩũka akĩrũũgama gatagatĩ kaao akĩmeera atĩrĩ, “Thaayũ ũrogĩa na inyuĩ.”

20 Arĩĩkia kuuga ũguo akĩmoonia mooko maake o na mbaru ciake. Nao makĩiyũrwo nĩ gĩkeno nĩ ũndũ wa kuona Mwathani.

21 Naake Jesũ akĩmeera o rĩngĩ atĩrĩ, “Thaayũ ũrogĩa na inyuĩ. O ta ũrĩa Awa aandũmire, noguo o na niĩ ndamũtũma.”

22 Hĩndĩ ĩyo akĩmahuuhĩrĩria mĩhũũmũ yake akĩmeera atĩrĩ, “Amũkĩraai Roho Mũtheru.

23 Arĩa oothe mũrĩohagĩra meehia maao nĩmarĩohagĩrwo, na arĩa oothe mũtarĩohagĩra meehia maao matirĩohagĩrwo.”

Jesũ na Toma

24 Na rĩĩrĩ, Toma ũmwe, wa arutwo arĩa ikũmi na eerĩ, (ũrĩa wetagwo wa Mahatha), ndaarĩ nao hĩndĩ ĩyo Jesũ ookire.

25 Arutwo acio angĩ magĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩtuoneete Mwathani!”

Naake Toma akiuga atĩrĩ, “Itangĩona irema cia mĩcumaarĩ iria i mookoinĩ maake, na njikie kĩara gĩakwa iremainĩ icio cia mĩcumaarĩ, o na njikie guoko mbaruinĩ ciake, ndingĩĩtĩkia.”

26 Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩthenya ĩnaana arutwo maikarĩĩte hamwe nyũmba thĩinĩ rĩngĩ, na Toma aarĩ hamwe nao. Mĩrango yarĩ mĩhinge, no Jesũ akĩmoimĩrĩra akĩrũũgama gatagatĩ kaao, akĩmeera atĩrĩ, “Thaayũ ũrogĩa na inyuĩ.”

27 Agĩcooka akĩĩra Toma atĩrĩ, “Rora mooko maakwa, na ũikie kĩara gĩaku iremainĩ ici, o na ũtambũrũkie guoko ũgũikie mbaruinĩ ciakwa, nĩ geetha ũthirwo nĩ nganja icio ciaku, wĩtĩkie!”

28 Naake Toma akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mwathani wakwa na Ngai wakwa!”

29 Jesũ akĩmũũria atĩrĩ, “Wetĩkia tondũ nĩwanyona? Kũraathimwo nĩ arĩa meetĩkagia o na matooneete!”

Bata wa ibuku rĩĩrĩ

30 Nĩkũrĩ ciama ingĩ nyingĩ Jesũ aaringire arutwo aake makĩyonagĩra itaandĩkĩĩtwo thĩinĩ wa ibuku rĩĩrĩ.

31 Ici irĩ ho ciandĩkĩĩtwo nĩ geetha mwĩtĩkie atĩ Jesũ nĩ we Mesia, Mũrũ wa Ngai, na nĩ ũndũ wa kũmwĩtĩkia mũgĩe na muoyo.

Johana 21

Jesũ kuumĩrĩra arutwo mũgwanja

1 Thuutha ũcio, Jesũ nĩoimĩrĩire arutwo aake rĩngĩ iriainĩ rĩa Tiberia. Aamoimĩrĩire ta ũũ:

2 Hĩndĩ ĩmwe Simoni Petero, Toma (ũrĩa wetagwo wa Mahatha), marĩ na Nathanaeli (ũrĩa wa kuuma Kana ya Galili), aariũ a Zebedi hamwe na arutwo angĩ eerĩ a Jesũ maikarĩĩte hamwe.

3 Simoni Petero akĩmeera atĩrĩ, “Niĩ nĩndathiĩ gũtega thamaki.”

Nao acio angĩ makĩmwĩra atĩrĩ, “O na ithuĩ nĩtũgũthiĩ hamwe nawe.” Magĩkiumagara makĩingĩra gatarũ magĩthiĩ, ĩndĩ ũtukũ ũcio wothe matiigana kũgwatia o na kĩ.

4 Rũũciinĩ riũa rĩkĩratha, Jesũ akĩrũũgama hũgũrũrũinĩ cia iria, no arutwo aake matiamũmenyaga.

5 Naake akĩmooria atĩrĩ, “Aanake, mũrĩ mũragwatia kĩndũ?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Aaca.”

6 Naake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Ikiai ngara mwena wa ũrĩo wa gatarũ na nĩmũkũgwatia.” Magĩgĩikia ngara ciao, nao makĩremwo nĩgũciguucia nĩ ũndũ nĩciagwatĩĩtie thamaki nyingĩ.

7 Na hĩndĩ ĩyo mũrutwo ũrĩa wendeetwo nĩ Jesũ akĩĩra Petero atĩrĩ, “Nĩ Mwathani!” Rĩrĩa Simoni Petero aiguire atĩ “Nĩ Mwathani”, agĩkĩĩra nguo yake ya igũrũ amu nĩarutĩĩte nguo ciake, akĩrũũga maaĩinĩ.

8 Nao arutwo acio angĩ makiumĩra na gatarũ maguucĩĩtie rũgara rũiyũrĩĩte thamaki. Hau maarĩ hatiarĩ haraaya tondũ haarĩ ta mita igana rĩmwe kuuma rũteereinĩ.

9 Maakinya rũteereinĩ magĩkora mwaki wa makara wakĩĩtio ũigĩrĩirwo thamaki na mũgate.

10 Naake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Reeheei thamaki imwe cia iria mwagwatia.”

11 Simoni Petero akĩingĩra gatarũ akĩguucia rũgara akĩruumĩria rũiyũrĩĩte thamaki nene, ta igana rĩa mĩrongo ĩtaano na ithatũ; o na akorwo ciarĩ nyingĩ ũguo, rũgara rũtiatuĩkire.

12 Jesũ agĩkĩmeera atĩrĩ, “Ũkaai mwĩgagũre.” Na gũtirĩ mũrutwo womĩrĩirie kũmũũria, “Wee nĩ we ũ?” Amu nĩmaamenyire atĩ nĩ Mwathani.

13 Jesũ agĩgĩũka, akĩoya mũgate akĩmahe, agĩcooka agĩĩka o taguo na thamaki.

14 Rĩu nĩrĩo riita rĩa gatatũ rĩa Jesũ kuumĩrĩra arutwo aake, arĩĩkia kũriũka kuuma kũrĩ arĩa akuũ.

Jesũ na Petero

15 Marĩĩkia kwĩgagũra, Jesũ akĩũria Simoni Petero atĩrĩ, “Simoni mũrũ wa Johana, nĩũnyendeete gũkĩra aya angĩ?”

Naake akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ Mwathani, wee nĩũũĩ atĩ nĩngwendeete.”

Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Heaga tũgondu twakwa gĩa kũrĩa.”

16 Agĩcooka akĩmũũria rĩa keerĩ atĩrĩ, “Simoni mũrũ wa Johana, nĩũnyendeete?”

Naake Simoni akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ Mwathani, wee nĩũũĩ atĩ nĩngwendeete.”

Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩithagia ng’ondu ciakwa.”

17 Agĩcooka akĩmũũria rĩa gatatũ atĩrĩ, “Simoni, mũrũ wa Johana, nĩũnyendeete?”

Petero akĩigua kĩeha nĩ tondũ wa kũũrio rĩa gatatũ “Nĩũnyendeete?” Kwoguo agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Mwathani, wee nĩũũĩ maũndũ moothe; nĩũũĩ atĩ niĩ nĩngwendeete!”

Jesũ agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Heaga ng’ondu ciakwa gĩa kũrĩa.

18 Ngũkwĩra na ma atĩ, rĩrĩa warĩ mwĩthĩ nĩwehaaragĩria ũgathiĩ o kũrĩa ũngĩendire, no rĩrĩa ũgaakũra ũgaatambũrũkia mooko maaku, mũndũ ũngĩ akuohe, agũtware kũrĩa ũtarenda gũthiĩ.”

19 (Jesũ akiuga ũguo oonanagia ũrĩa Petero agaakua agoocithie Ngai.) Jesũ agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, “Nũmĩrĩra!”

Jesũ na mũrutwo ũrĩa eendeete

20 Na rĩĩrĩ, Petero akĩĩhũgũra akĩona mũrutwo ũrĩa Jesũ eendeete amarũmĩrĩire. Mũrutwo ũcio no we ũrĩa wetiiranĩĩtie gĩthũriinĩ kĩa Jesũ rĩrĩa maarĩaga irio akĩmũũria, “Mwathani, nũũ ũgũgũkunyanĩra?”

21 Rĩrĩa Petero oonire mũrutwo ũcio akĩũria Jesũ atĩrĩ, “Mwathani, ĩ naake mũndũ ũyũ ũhoro wake nĩ atĩa?”

22 Naake Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ingĩenda aikare nginya rĩrĩa ngooka-rĩ, ũcio ũkĩrĩ ũhoro waku? Wee nũmĩrĩra!”

23 Tondũ ũcio ũhoro ũgĩkĩhunja gatagatĩinĩ ka arũmĩrĩri a Jesũ atĩ mũrutwo ũcio ndagaakua. Ĩndĩ Jesũ we mwene ndeerĩĩte mũrutwo ũcio ndagaakua; oigĩĩte atĩrĩ, “Ingĩenda aikare nginya rĩrĩa ngooka-rĩ, ũcio ũkĩrĩ ũhoro waku?”

24 Mũrutwo ũcio nĩ we ũheanĩĩte ũhoro wa maũndũ maya, na no we wamaandĩkĩre; na ithuĩ nĩtũũĩ atĩ ũrĩa oigire nĩ ũhoro wa ma.

Kũrĩĩkia

25 Nĩkũrĩ maũndũ mangĩ maingĩ Jesũ eekire. Korwo no maandĩkwo moothe ũmwe ũmwe ngwĩciiria atĩ o na thĩ yo nyene ndĩngĩiganĩra mbuku iria ingĩandĩkwo.

Luka 1

1 Kũrĩ mũgaathe Theofilo: Andũ aingĩ nĩmarĩĩkĩĩtie kwandĩka ũhoro wa maũndũ marĩa marĩĩkĩĩtie kuoneka gatagatĩinĩ gaitũ.

2 Maandĩkire kũringana na ũrĩa twaheetwo ũhoro nĩ andũ arĩa meyoneire maũndũ macio kuuma o kĩambĩrĩria, o na arĩa maahunjagia ũhoro.

3 Na rĩu mũgaathe Theofilo, nĩ ũndũ nĩnduĩrĩĩtie maũndũ macio wega kuuma o kĩambĩrĩria, nĩngwĩciiria atĩ nĩ wega ngwandĩkĩre maũndũ macio na njĩra ya mũtaratara wa ũrĩa meekĩkire.

4 Ngũkwandĩkĩra nĩ geetha ũmenye ũũma wa maũndũ marĩa ũrutĩĩtwo.

Kũmenyithanio ũhoro wa gũciarwo kwa Johana Mũbatithania

5 Hĩndĩ ĩrĩa Herode aarĩ mũthamaki wa Judea, nĩkwarĩ mũthĩnjĩri Ngai wetagwo Zakaria, na aarĩ wa gĩkundi kĩa athĩnjĩri Ngai a Abija. Mũtumia wake eetagwo Elizabethi na aarĩ wa mũhĩrĩga wa Harũni.

6 Eerĩ maatũire marĩ athingu mbere ya Ngai, na nĩmaathĩkagĩra mawatho ma Mwathani o hamwe na maathani maake.

7 Matiarĩ na mwana nĩ ũndũ Elizabethi aarĩ thaata, na eerĩ maarĩ akũrũ mũno.

8 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũmwe Zakaria aarĩ Hekaarũ thĩinĩ akĩruta wĩra wake wa ũthĩnjĩri Ngai, tondũ rĩarĩ ihinda rĩa gĩkundi kĩrĩa aarĩ wakĩo gũtungata kũu Hekaarũinĩ.

9 Rĩrĩa mĩtĩ yacuukirwo, kũringana na mũtugo wa athĩnjĩri Ngai, Zakaria nĩathuurirwo agacinĩre Ngai ũbaani thĩinĩ wa Hekaarũ.

10 Na rĩĩrĩ, andũ oothe nĩkũhooya maahooyaga na kũu nja hĩndĩ ĩrĩa ũbaani wacinagwo.

11 Naake arĩ kũu thĩinĩ, mũraika wa Mwathani akĩmuumĩrĩra, akĩrũũgama mwena wa ũrĩo wa kĩgongoona gĩa gũcinĩrwo ũbaani.

12 Rĩrĩa Zakaria aamuonire, akĩmaka na agĩĩtigĩra.

13 No mũraika ũcio akĩmwĩra atĩrĩ, “Zakaria, tiga gwĩtigĩra! Ngai nĩaiguĩte mahooya maaku, na mũtumia waku Elizabethi nĩegũgũciarĩra kahĩĩ, na ũgaagatua Johana.

14 Wee nĩũgaakena, na ũcanjamũke, na andũ angĩ aingĩ nĩmagaakena rĩrĩa gagaaciarwo!

15 Nĩ tondũ gagaakorwo karĩ mũndũ mũnene mbere ya Mwathani. Gatikaanyuaga ndibei kana njoohi, ningĩ gagaakorwo kaiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru o na karĩ ndainĩ ya nyina,

16 nako nĩgagacookia andũ aingĩ a Isiraeli kũrĩ Mwathani Ngai wao.

17 Ningĩ nĩgagaathiĩ mbere ya Mwathani na roho na hinya o ta wa Elija ũrĩa warĩ mũnabii. Nĩgagaatũma maithe meendane na ciana, kagarũre andũ arĩa aaganu maambĩrĩrie gwĩciiria maũndũ ma ũthingu na nĩgakaahaarĩria andũ nĩguo meeterere Mwathani.”

18 Naake Zakaria akĩũria mũraika atĩrĩ, “Ngaakĩmenya maũndũ macio atĩa na niĩ ndĩ mũkũrũ na mũtumia wakwa o naake no mũkũrũ?”

19 Naake mũraika akĩmũcookeria akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ niĩ Gaburieli, ũrĩa ũrũũgamaga mbere ya Ngai, ũrĩa ũndũmĩĩte njũke ngũhe ũhoro ũyũ mwega.

20 Atĩrĩĩrĩ, tondũ nĩwarega gwĩtĩkia ũhoro ũcio ndakwĩra, ũgũtuĩka buubu; ndũgũcooka kwaria kinya mũthenya ũrĩa ũndũ ũcio ndakwĩra ũkaahinga, mahinda maaguo marĩa maagĩrĩire makinya.”

21 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩyo yothe andũ no gweterera meetereire Zakaria oime, na nĩmaarigagwo nĩ kĩrĩa gĩatũmĩĩte aikare ũguo thĩinĩ wa Hekaarũ.

22 Rĩrĩa oimire, ndahotaga kũmaarĩria, na nĩ ũndũ ũcio magĩkĩmenya atĩ nĩoneete kĩoneki e kũu Hekaarũ thĩinĩ. Naake agĩkĩambĩrĩria kũmahe ũhoro na mooko, na kuuma hĩndĩ ĩyo agĩikara arĩ o buubu.

23 Rĩrĩa matukũ maake ma gũtungata thĩinĩ wa Hekaarũ maathirire, akĩinũka gwake mũciĩ.

24 Na rĩĩrĩ, matukũ manyiinyi mathira, mũtumia wake Elizabethi akĩgĩa nda. Naake Elizabethi agĩgĩtũũra ehithĩĩte ihinda rĩa mĩeri ĩtaano akiugaga atĩrĩ,

25 “Rĩu Mwathani nĩandeithĩĩtie nĩguo eeherie gĩconoko gĩakwa gatagatĩinĩ ka andũ!”

Mariamu kũmenyithio nĩegũciara Jesũ

26 Na rĩĩrĩ, mweriinĩ wa ĩtandatũ wa Elizabethi gũkorwo e na nda-rĩ, Ngai nĩatũmire mũraika Gaburieli itũũrainĩ rĩa Galili rĩrĩa rĩĩtagwo Nazarethi.

27 Aamũtũmire kũrĩ mũirĩĩtu thingi worĩĩtio nĩ mũndũ wetagwo Josefu warĩ wa rũciaro rwa mũthamaki Daudi. Mũirĩĩtu ũcio eetagwo Mariamu.

28 Mũraika ũcio agĩgĩthiĩ kũrĩ Mariamu akĩmũgeithia atĩrĩ, “Wĩ mwega? Wee wĩ mũraathime mũno! Mwathani arĩ hamwe nawe!”

29 Naake Mariamu agĩgĩtangĩka ngoro mũno nĩ ũndũ wa ngeithi icio cia mũraika, na akĩrigwo nĩ ũrĩa ciugo icio ciendaga kuuga.

30 Naake mũraika akĩmwĩra atĩrĩ, “Mariamu, tiga gwĩtigĩra nĩ gũkorwo Ngai nĩagũtaanahĩire.

31 Nĩũkũgĩa nda, ũciare kahĩĩ, na ũgaagatua Jesũ.

32 Nako nĩgagaatuĩka mũndũ mũnene, na gageetagwo Mũrũ wa Ngai Ũrĩa Ũrĩ Igũrũ Mũno. Mwathani Ngai nĩagaagatua mũthamaki o ta ũrĩa ithe Daudi aarĩ mũthamaki.

33 Agaagatua mũthamaki wa andũ a Isiraeli tene na tene; ũthamaki wako ndũgaathira!”

34 Naake Mariamu akĩĩra mũraika ũcio atĩrĩ, “Niĩ ndĩ mũirĩĩtu thingi. Ũhoro ũcio ũngĩkĩhoteka atĩa?”

35 Naake mũraika akĩmũcookeria akĩmwĩra atĩrĩ, “Roho Mũtheru nĩagooka kũrĩ we, naguo hinya wa Ngai nĩũgaakũhumbĩra. Nĩ ũndũ ũcio mwana ũcio ũgaaciara ageetagwo ũrĩa mũtheru, Mũrũ wa Ngai.

36 Nĩũkũririkana mũtumia ũrĩa wanyu wĩtagwo Elizabethi ũrĩa weragwo atĩ ndangĩgĩa mwana, rĩu o naake ũkũrũinĩ wake nĩagĩĩte, na ũyũ nĩguo mweri wake wa gatandatũ kuuma rĩrĩa aamĩgĩire.

37 Atĩrĩĩrĩ, gũtirĩ ũndũ ũngĩrema Ngai.”

38 Naake Mariamu agĩkiuga atĩrĩ, “Niĩ ndĩ ndungata ya Mwathani; kũrotuĩka kũrĩ niĩ o ũguo woiga.” Naake mũraika akĩmũtiga agĩĩthiĩra.

Mariamu gũthiĩ gũceerera Elizabethi

39 Matukũinĩ o ro macio Mariamu nĩathiire ahiũhĩĩte itũũrainĩ rĩarĩ bũrũriinĩ ũrĩa ũrĩ irĩma wa Judea.

40 Na rĩĩrĩ, aathiĩ agĩtoonya nyũmba gwa Zakaria akĩgeithia Elizabethi.

41 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Elizabethi aiguire ngeithi cia Mariamu, mwana ũrĩa warĩ nda yake akĩambarara, naake Elizabethi akĩiyũrwo nĩ Roho Mũtheru,

42 akĩanĩrĩra na mũgambo mũnene akiuga atĩrĩ, “Wee ũrĩ mũraathime gatagatĩinĩ ka atumia oothe, na mwana ũrĩa ũgaaciara nĩmũraathime!

43 Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũndũ mũnene ta ũyũ woneke kũrĩ niĩ, atĩ nyina wa Mwathani wakwa agooka kũnjeerera?

44 Nĩ amu mũgambo wa ngeithi ciaku wakinya matũinĩ maakwa o ro ũguo, mwana ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wakwa nĩambarara e na gĩkeno.

45 Na kaĩ kũraathimwo nĩ we nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia atĩ ũhoro ũrĩa werirwo nĩ Mwathani nĩũkaahinga-ĩ!”

Rwĩmbo rwa kũgooca rwa Mariamu

46 Naake Mariamu akiuga atĩrĩ,

“Ngoro yakwa nĩragooca Mwathani

47 na roho wakwa nĩũkeneete nĩ ũndũ wa Ngai Mũhonokia wakwa,

48 nĩ ũndũ nĩaririkanĩĩte kwĩnyiihia kwa ndungata yake ya mũirĩĩtu!

Kuumagia rĩu njiarwa ciothe irĩnjĩtaga mũraathime,

49 nĩ ũndũ wa maũndũ manene marĩa Ngai ũrĩa wĩ hinya anjĩkĩĩte.

Rĩĩtwa rĩake nĩ rĩtheru.

50 Tha ciake nĩikinyagĩra arĩa oothe mamũtĩĩĩte,

kuuma rũciaro rũmwe kinya rũrĩa rũngĩ.

51 Nĩonanĩĩtie hinya wa guoko gwake,

nĩahurunjĩĩte arĩa etĩĩi na mĩbango yao yothe.

52 Nĩehereetie athamaki kuuma itĩinĩ ciao,

na akanenehia arĩa matarĩ kĩene.

53 Nĩahũũnĩĩtie arĩa ahũũtu na mawega maingĩ,

na akaingata itonga itarĩ na kĩndũ.

54 Nĩaigĩĩte kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa eerĩire maithe maitũ,

na nĩateithĩĩtie Isiraeli ndungata yake,

55 o ta ũrĩa eerĩire maithe maitũ, atĩ nĩakaiguĩra Aburahamu tha,

o hamwe na njiarwa ciake tene na tene!”

56 Naake Mariamu agĩikara na Elizabethi ta mĩeri ĩtatũ, agĩcooka akĩinũka.

Gũciarwo kwa Johana Mũbatithania

57 Na rĩĩrĩ, ihinda rĩa Elizabethi rĩa kũheeo mwana nĩrĩakinyire, naake agĩciara kahĩĩ.

58 Nao andũ arĩa maarigainie, na andũ a nyũmba yao maigua ũrĩa Mwathani aamũtugĩĩte, oothe magĩkenanĩra naake.

59 Mũthenya wa kanaana wakinya, makĩũngana nĩguo magakaruithie, nao meendaga gũgatua Zakaria o ta ithe.

60 No nyina akiuga atĩrĩ, “Aaca! Gegũtuuo Johana.”

61 Nao andũ makĩmwĩra atĩrĩ, “Gũtakĩrĩ mũndũ wa nyũmba yanyu wĩtagwo ũguo!”

62 Magĩcooka makĩarĩria ithe wa kaana kau na mooko makĩmũũria rĩĩtwa rĩrĩa eendaga gatuuo.

63 Naake Zakaria akĩũria aheeo kabaaũ ga kwandĩkĩra akĩandĩka atĩrĩ, “Rĩĩtwa rĩako nĩ Johana.” Nao andũ oothe makĩmaka mũno.

64 O hĩndĩ ĩyo Zakaria akĩhota kwaria rĩngĩ akĩambĩrĩria gũkumia Ngai.

65 Nao andũ oothe arĩa maarigainie makĩiyũrwo nĩ guoya, naguo ũhoro wa maũndũ macio moothe ũkĩhunja bũrũri wa irĩma wothe wa Judea.

66 Mũndũ o wothe waiguaga ũhoro ũcio nĩeciiragia na akeyũria atĩrĩ, “Kaĩ kaana gaaka gagaatuĩka ũũ?” Tondũ nĩkwonekaga wega atĩ hinya wa Mwathani warĩ hamwe nako.

Ũrathi wa Zakaria

67 Hĩndĩ ĩyo Zakaria ithe wa kaana kau, akĩiyũrwo nĩ Roho Mũtheru akĩratha akiuga atĩrĩ:

68 “Mwathani Ngai wa Isiraeli arokumio!

Tondũ nĩateithĩĩtie andũ aake, akamakũũra.

69 Nĩatũheete mũhonokia mũnene,

ũrĩa uumĩĩte rũciaroinĩ rwa Daudi ndungata yake,

70 o ta ũrĩa eeranĩire kuuma tene na tũnua twa anabii aake atheru,

71 atĩ nĩagaatũhonokia kuuma kũrĩ thũ ciitũ,

na kuuma mookoinĩ ma andũ oothe arĩa matũmeneete.

72 Nĩoigire atĩ nĩakaiguĩra maithe maitũ tha,

na aririkane kĩrĩĩkanĩro gĩake gĩtheru.

73 Nĩerĩire ithe witũ Aburahamu na mwĩhĩtwa

74 atĩ nĩagaatũhonokia kuuma mookoinĩ ma thũ ciitũ,

na atwĩtĩkĩrie tũmũtungatagĩre tũtarĩ na guoya,

75 tũrĩ athingu na tũrĩ atheru mbere yake,

matukũ moothe marĩa tũgũtũũra muoyo.

76 “Nawe kaana gaaka, nĩũgeetagwo mũnabii wa Ngai Ũrĩa Wĩ Igũrũ Mũno.

Nĩũgaathiĩ mbere ya Mwathani kũmũthondekagĩra njĩra ciake.

77 Ũgaathiĩ kwĩra andũ aake atĩ nĩmekũhonokio

na ũndũ wa kwoherwo meehia maao.

78 Ngai witũ e tha na nĩ mũkirĩrĩria.

Nĩagaatũma tũthererwo nĩ ũtheri wa ũhonokio,

79 uume igũrũ ũtherere andũ oothe

arĩa matũũraga ndumainĩ na kĩĩruruinĩ gĩa gĩkuũ,

na acookie magũrũ maitũ njĩrainĩ ya thaayũ.”

80 Nako kaana kau gagĩgĩkũra, gakĩgĩaga na hinya ngoro. Naake aatũũrire werũinĩ kinya mũthenya ũrĩa eyumĩririe kũrĩ andũ a Isiraeli.

Luka 2

Gũciarwo kwa Jesũ

1 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio mũthamaki wetagwo Augusito nĩathanire atĩ andũ oothe thĩinĩ wa ũthamaki wothe matarwo.

2 Gũtaranwo kũu nĩkuo kwarĩ kwa mbere gwĩkwo rĩrĩa Kuirinio aarĩ barũũthi wa Siria.

3 O mũndũ nĩagĩthiire kwĩyandĩkithia o itũũrainĩ rĩake kĩũmbe.

4 O naake Josefu nĩambatire akiuma itũũra rĩa Nazarethi, bũrũriinĩ wa Galili, agĩthiĩ itũũra rĩa Bethilehemu bũrũriinĩ wa Judea, kũrĩa mũthamaki Daudi aaciarĩirwo. Aathiire kuo nĩ ũndũ aarĩ wa nyũmba na rũciaro rwa Daudi.

5 Aathiire kwĩyandĩkithia hamwe na Mariamu, mũirĩĩtu ũrĩa oorĩĩtie. Hĩndĩ ĩyo Mariamu aarĩ na nda.

6 Me kũu Bethilehemu-rĩ, hĩndĩ ya Mariamu ya kũheeo mwana ĩgĩkinya.

7 Naake agĩgĩciara kahĩĩ gaake ka irigithaathi, agĩkooha na cuka, agĩgakomia mũharatĩinĩ, nĩ amu gũtiarĩ na handũ mangĩakomire mũkaawainĩ.

Arĩithi na araika

8 Nakuo kũu bũrũriinĩ ũcio nĩkwarĩ na arĩithi maikaire werũinĩ, makĩrangĩra mahiũ maao.

9 Mũraika wa Mwathani akĩmoimĩrĩra, naguo riiri wa Ngai ũkĩmatherera mĩena yothe, nao magĩĩtigĩra mũno.

10 Naake mũraika ũcio akĩmeera atĩrĩ, “Tigaai gwĩtigĩra! Njũkĩĩte kũmũreehere ũhoro mwega, ũrĩa ũgũtũma andũ oothe makene mũno!

11 Ũtukũ wa ũũmũũthĩ, thĩinĩ wa itũũra rĩa Daudi nĩmũciarĩirwo mũhonokia, nĩ we Kristũ Mwathani!

12 Naguo ũhoro ũcio mũrĩũmenya na njĩra ĩno: nĩmũrĩona gakenge karigiicĩirio cuka, na gagakomio mũharatĩinĩ.”

13 Na rĩĩrĩ, ihinda o rĩu mbũtũ nene ya araika ĩkĩoneka ĩ hamwe na mũraika ũcio, nao makĩambĩrĩria gũkumia Ngai makiugaga atĩrĩ:

14 “Ngai ũrĩa ũrĩ igũrũ mũno arakumio,

nakuo thĩ kũrogĩa na thaayũ

gatagatĩinĩ ka andũ arĩa mamũkenagia!”

15 Rĩrĩa araika maambatire magĩcooka igũrũ magĩtiga arĩithi acio-rĩ, nao makĩĩrana atĩrĩ, “Nĩtũthiĩi Bethilehemu tũkeyonere ũndũ ũcio Mwathani atũmenyithia.”

16 Magĩgĩthiĩ mahiũhĩĩte, magĩkora Mariamu na Josefu, na makĩona gakenge gakomeetio mũharatĩinĩ.

17 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa maakoonire, makĩĩra nyina na ithe ũrĩa mũraika oigĩĩte ũhoro wako.

18 Nao arĩa oothe maiguire ũrĩa arĩithi acio moigire makĩgega.

19 Nowe Mariamu agĩikara akĩririkanaga maũndũ macio moothe na akameciiragia na ngoro.

20 Nao arĩithi magĩcooka kũrĩ mahiũ maao, makĩgoocaga na magĩkumagia Ngai nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa moothe mooneete na makaigua; maũndũ macio moothe maahaanaga o ta ũrĩa mũraika aameerĩĩte.

Jesũ gũtuuo rĩĩtwa

21 Na rĩĩrĩ, mĩthenya ĩnaana yahinga, kaana kau gakĩruithio na gagĩĩtwo Jesũ. Rĩĩtwa rĩu norĩo mũraika aakaheete o mbere nyina atarĩ aagĩa nda yako.

Jesũ gũtwarwo Hekaarũinĩ

22 Na rĩĩrĩ, ihinda nĩrĩakinyire rĩa Josefu na Mariamu rĩa kũruta igongoona rĩa gũtherio, o ta ũrĩa Watho wa Musa wathanĩĩte. Kwoguo magĩgĩtwara Jesũ Jerusalemu nĩguo magakaneane kũrĩ Mwathani.

23 Meekire ũguo kũringana na ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Wathoinĩ wa Mwathani atĩ, “Kahĩĩ o goothe ka irigithaathi no nginya kamũragĩrwo Mwathani.”

24 O na ningĩ nĩmaathiaga kũrutĩra Ngai igongoona rĩa ndirahũgĩ igĩrĩ kana tũtutuura twĩrĩ, kũringana na watho wa Mwathani.

25 Hĩndĩ ĩyo nĩkwarĩ na mũndũ watũũraga Jerusalemu wetagwo Simeoni. Mũndũ ũcio aarĩ mũthingu na nĩatĩĩĩte Ngai, na aatũire eetereire ũhonokio wa andũ a Isiraeli. Roho Mũtheru aarĩ hamwe naake,

26 na nĩamũmenyithĩĩtie atĩ ndagaakua atooneete Mesia ũrĩa weranĩirwo nĩ Mwathani.

27 Simeoni nĩathiire Hekaarũinĩ atongoreetio nĩ Roho Mũtheru. Na rĩĩrĩ, rĩrĩa aciari a kaana kau ti Jesũ maagatwarire kũu Hekaarũ nĩ geetha mahingie ũrĩa Watho woigĩĩte,

28 Simeoni agĩkooya, agĩcookeria Ngai ngaatho akiuga atĩrĩ:

29 “Rĩu, Mwathani, nĩũkũreka ndungata yaku ĩkue na thaayũ,

tondũ nĩũhingĩĩtie kĩĩranĩro gĩaku kĩrĩa wamĩĩrĩire.

30 Nĩ amu maitho maakwa nĩmeyoneire ũhonokio waku,

31 ũrĩa ũthondekeete andũ oothe me ho,

32 nĩguo ũtheri wa kũguũrĩria andũ a ndũũrĩrĩ ciothe wendi waku,

na wa kũreehe ũkumio kũrĩ andũ aaku a Isiraeli.”

33 Na rĩĩrĩ, ithe na nyina wa Jesũ nĩmaagegire nĩ ũndũ wa maũndũ macio Simeoni oigire maakoniĩ Jesũ.

34 Naake Simeoni akĩmaraathima, agĩcooka akĩĩra nyina Mariamu atĩrĩ, “Mwana ũyũ athuurĩĩtwo nĩ Ngai nĩguo aanange na ahonokie andũ aingĩ thĩinĩ wa Isiraeli. Nĩagaakorwo arĩ kĩmenyithia kuuma kũrĩ Ngai, kĩrĩa andũ aingĩ makaaria maũndũ mooru igũrũ wakĩo,

35 nacio hitho ciao ikĩmenyeke. Nakĩo kĩeha, kĩhaana ta rũhiũ rwa njora rũnoore, nĩgĩgaatheeca ngoro yaku.”

36 Na rĩĩrĩ, o kũu nĩkwarĩ na mũtumia wa ndigwa mũkũrũ mũno warĩ mũnabii wetagwo Ana, mwarĩ wa Fanueli, wa mũhĩrĩga wa Asheri. Arĩĩkia kũhika aikarire na mũthuuriwe o mĩaka mũgwanja tu,

37 mũthuuriwe agĩcooka agĩkua. Hĩndĩ ĩyo aarĩ na mĩaka mĩrongo ĩnaana na ĩna. Ndarĩ hingo oimaga Hekaarũinĩ; aatũũraga athaathayagia Ngai ũtukũ na mũthenya, akĩĩhingaga na akĩhooyaga.

38 O hĩndĩ ĩyo mũtumia ũcio agĩkinya, agĩcookeria Ngai ngaatho na akĩaria ũhoro wa kaana kau kũrĩ andũ oothe arĩa maatũire meetereire Ngai ahonokie Jerusalemu.

Gũcooka Nazarethi

39 Hĩndĩ ĩrĩa Mariamu na Josefu maarĩĩkirie gwĩka maũndũ moothe kũringana na watho wa Mwathani, magĩcooka itũũrainĩ rĩao rĩa Nazarethi bũrũriinĩ wa Galili.

40 Nako kaana kau gagĩkũra na gakĩgĩa na hinya; kaiyũrĩĩtwo nĩ ũũgĩ, na wega wa Ngai warĩ hamwe nako.

Jesũ Hekaarũinĩ

41 Na rĩĩrĩ, o mwaka aciari a Jesũ nĩmaathiaga Jerusalemu gũkũngũĩra thigũkũ ya Bathaka.

42 Jesũ arĩĩkia kũhingia mĩaka ikũmi na ĩĩrĩ-rĩ, nĩmaathiire naake Jerusalemu, o ta ũrĩa maamenyereete gwĩka.

43 Rĩrĩa Bathaka yathirire, makĩambĩrĩria rũgendo rwao rwa kũinũka, no kamwana kau ti Jesũ gagĩtigwo Jerusalemu. Aciari aako matiamenyire ũndũ ũcio;

44 meeciiragia kaarĩ o gĩkundiinĩ kĩa andũ a kwao. Na rĩĩrĩ, mathiĩte rũgendo rwa mũthenya mũgima nĩrĩo maambĩrĩirie gũgacaria gatagatĩinĩ ka andũ aao na araata.

45 Rĩrĩa maakaagire o biũ, magĩcooka kinya Jerusalemu, o magĩgacaragia.

46 Thuutha wa mĩthenya ĩtatũ nĩguo maakoonire Hekaarũinĩ, gaikarĩĩte thĩ hamwe na arutani a Ayahudi, kamathikĩrĩirie gakĩmooragia ciũria.

47 Andũ oothe arĩa maagathikĩrĩirie nĩmaagegaga nĩ ũndũ wa ũũgĩ wa macookio maako.

48 Rĩrĩa aciari aako maakoonire makĩmaka, naake nyina agĩkooria atĩrĩ, “Mũũriũ, nĩ kĩĩ gĩtũmĩĩte ũtwĩke ũũ? Niĩ na thooguo tũkoreetwo na kĩeha mũno tũgĩgũcaria.”

49 Naake Jesũ akĩmacookeria akĩmeera atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ kĩratũma mũnjarie? Kaĩ mũtooĩ atĩ nĩnjagĩrĩirwo nĩ gũkorwo ndĩ nyũmbainĩ ya Awa?”

50 No rĩĩrĩ, nyina na ithe matiamenyire ũrĩa aamacookeirie.

51 Naake Jesũ agĩgĩcooka nao Nazarethi, na nĩamaathĩkagĩra. Naake nyina no aigaga maũndũ macio moothe ngoroinĩ yake.

52 Naake Jesũ agĩgĩkũra akĩũhigaga, akĩendagwo nĩ Ngai o hamwe na andũ.

Luka 3

Mahunjio ma Johana Mũbatithania

1 Na rĩĩrĩ, mwakainĩ wa ikũmi na ĩtaano wa wathani wa mũthamaki Tiberio ũthamakiinĩ wa Aroma, Ponitio Pilato nĩ we warĩ barũũthi wa Judea, naake Herode aathanaga Galili, naake mũrũ wa nyina Filipu nĩ we wathanaga mabũrũriinĩ ma Iturea na Turakoniti, naake Lisania agaathana Abilene,

2 nao Anasi na Kaiafa nĩ o maarĩ athĩnjĩri Ngai arĩa anene. Hĩndĩ ĩyo kiugo kĩa Ngai gĩgĩkinyĩra Johana mũrũ wa Zakaria arĩ werũinĩ.

3 Kwoguo Johana agĩthiĩ akĩhunjagia bũrũriinĩ wothe ũrĩa wakuhĩrĩirie rũũĩ rwa Jorodani, akiugaga atĩrĩ, “Mwĩrireei meehia maanyu, na mũbatithio, na nĩmũkuoherwo meehia maanyu.”

4 Eekire ũguo kũringana na ũrĩa handĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩa mũnabii Isaia atĩ:

“Kwĩ mũgambo wa mũndũ ũranĩrĩra werũinĩ akoiga atĩrĩ:

‘Haarĩriai njĩra ya Mwathani;

na mũrũngarie tũcĩra twake!

5 Mĩkuru yothe nĩĩkaiyũrio,

nacio irĩma ciothe na ithũngũri ciigananio.

Njĩra ciothe itarĩ nũngarũ nĩikaarũngario,

na iria itarĩ njaraganu ciaraganio.

6 Andũ oothe nĩmakoona ũhonokio wa Ngai!’ ”

7 Na rĩĩrĩ, andũ aingĩ nĩmaathiire kũrĩ Johana akamabatithie, naake akĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ ciana ici cia nduĩra! Nũũ ũmwĩrĩĩte atĩ no mũhote kũũrĩra maraakara marĩa makirie gũũka?

8 Ĩkaai ciĩko cia kuonania atĩ nĩmwĩrirĩĩte meehia maanyu, na mũtikaae kwĩĩra na ngoro atĩrĩ, ‘Ithe witũ nĩ Aburahamu!’ Nĩ gũkorwo ngũmwĩra atĩ, Ngai no ahote gũtũma mahiga maya matuĩke ciana cia Aburahamu!

9 Na rĩu ithanwa nĩrĩhaarĩrie rĩa gũtema mũtĩ o gĩtinainĩ; mũtĩ o wothe ũtaciaraga maciaro meega ũrĩtemagwo ũgaikio mwakiinĩ.”

10 Nao andũ makĩmũũria atĩrĩ, “Tũgũgĩĩka atĩa rĩu?”

11 Naake Johana akĩmacookeria akĩmeera atĩrĩ, “Mũndũ wĩ na nguo igĩrĩ nĩahe ĩmwe ũrĩa ũtarĩ, na mũndũ wĩ na irio nĩagaĩre ũrĩa ũtarĩ.”

12 Nao eetia a mbeeca cia igooti magĩũka kũbatithio, makĩmũũria atĩrĩ, “Mũrutani, ithuĩ na ithuĩ tũgwĩka atĩa?”

13 Naake akĩmacookeria akĩmeera atĩrĩ, “Mũtikaae kũũnganagia mbeeca nyingĩ gũkĩra iria watho ũmwĩtĩkĩrĩĩtie.”

14 Nacio thigari ikĩmũũria atĩrĩ, “Ĩ ithuĩ na ithuĩ tũgwĩka atĩa?”

Naake agĩcicookeria agĩciĩra atĩrĩ, “Mũtigatuunyage mũndũ o wothe mbeeca ciake na hinya kana na ũndũ wa kũmũigĩrĩra kĩgeenyo. Ningĩ iganagwoi nĩ mũcaara wanyu.”

15 Na rĩĩrĩ, tondũ wa mwĩhoko ũrĩa andũ maarĩ naguo, magĩkĩambĩrĩria kwĩyũria na ngoro kana hiihi Johana aarĩ Mesia.

16 Naake Johana agĩkĩmeera oothe atĩrĩ, “Niĩ ndĩramũbatithia na maaĩ, no nĩkũrĩ mũndũ mũnene kũrĩ niĩ ũgũũka, ũrĩa o na niĩ itaagĩrĩirwo nĩkuohora ndigi cia iraatũ ciake. We arĩmũbatithagia na Roho Mũtheru na mwaki.

17 Na rĩĩrĩ, e na gĩcungi gĩake gĩa gũcunga ngano, eeherie ngano amĩige makũmbĩ, namo mahuti amacine na mwaki ũtahoraga.”

18 Johana nĩakĩhunjirie Ũhoro ũrĩa Mwega na njĩra nyingĩ agĩthaithaga andũ magarũrĩre mĩthiĩre yao.

19 No rĩĩrĩ, Johana nĩatetirie Herode, ũrĩa warĩ mũthamaki, nĩ ũndũ wa kũhikia Herodia, mũtumia wa mũrũ wa nyina, o na nĩ ũndũ wagwĩka maũndũ mangĩ maingĩ ma waganu.

20 Naake Herode agĩgĩĩka ũndũ mũũru makĩria; akĩnyiita Johana, akĩmũikia njeera.

Jesũ kũbatithio

21 Na rĩĩrĩ, andũ oothe marĩĩkia kũbatithio, o naake Jesũ akĩbatithio. Rĩrĩa aahooyaga, igũrũ rĩkĩhingũka,

22 naake Roho Mũtheru agĩikũrũka igũrũ rĩake e na mwĩrĩ wahaanaga ta wa ndutuura. Naguo mũgambo ũkiuma igũrũ ũkiuga atĩrĩ, “Wee nĩ we Mũrũ wakwa nyendeete; nĩngenaga mũno nĩ we.”

Ndĩra cia Rũruka rwa Jesũ Kristũ

23 Na rĩĩrĩ, Jesũ akĩambĩrĩria wĩra wake aarĩ wa mĩaka ta mĩrongo ĩtatũ. Kũringana na ũrĩa andũ meeciiragia, Jesũ aarĩ mũrũ wa Josefu, mũrũ wa Heli,

24 mũrũ wa Mathati, mũrũ wa Lawi, mũrũ wa Meliki, mũrũ wa Janai, mũrũ wa Josefu,

25 mũrũ wa Matathia, mũrũ wa Amosi, mũrũ wa Nahumu, mũrũ wa Shealitieli,

26 mũrũ wa Maathi, mũrũ wa Matathia, mũrũ wa Semeini, mũrũ wa Joseki, mũrũ wa Joda,

27 mũrũ wa Joanani, mũrũ wa Resa, mũrũ wa Zerubabeli, mũrũ wa Shealitieli, mũrũ wa Neri,

28 mũrũ wa Meliki, mũrũ wa Adi, mũrũ wa Kosama, mũrũ wa Elimadami, mũrũ wa Eri,

29 mũrũ wa Joshua, mũrũ wa Eliezeri, mũrũ wa Jorimu, mũrũ wa Mathati, mũrũ wa Lawi,

30 mũrũ wa Simeoni, mũrũ wa Juda, mũrũ wa Josefu, mũrũ wa Jonamu, mũrũ wa Eliakimu,

31 mũrũ wa Melea, mũrũ wa Mena, mũrũ wa Matatha, mũrũ wa Nathani, mũrũ wa Daudi,

32 mũrũ wa Jesii, mũrũ wa Obedi, mũrũ wa Boazu, mũrũ wa Salimoni, mũrũ wa Nahashoni,

33 mũrũ wa Aminadabu, mũrũ wa Adimini, mũrũ wa Aruni, mũrũ wa Hezironi, mũrũ wa Perezu, mũrũ wa Juda,

34 mũrũ wa Jakubu, mũrũ wa Isaaka, mũrũ wa Aburahamu, mũrũ wa Tera, mũrũ wa Nahori,

35 mũrũ wa Serugu, mũrũ wa Reu, mũrũ wa Pelegi, mũrũ wa Eberi, mũrũ wa Shela,

36 mũrũ wa Kainani, mũrũ wa Arifakishadi, mũrũ wa Shemu, mũrũ wa Noa, mũrũ wa Lameki,

37 mũrũ wa Methusela, mũrũ wa Enoku, mũrũ wa Jaredi, mũrũ wa Mahalaleli, mũrũ wa Kenani,

38 mũrũ wa Enoshu, mũrũ wa Sethu, mũrũ wa Adamu, mũrũ wa Ngai.

Luka 4

Jesũ kũgerio

1 Naake Jesũ akiuma kũu rũũĩinĩ rwa Jorodani aiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru. Naake Roho ũcio akĩmũtongoria akĩmũtwara werũinĩ,

2 kũrĩa aageririo nĩ Mũcuukani matukũ mĩrongo ĩna. Na rĩĩrĩ, ndarĩ kĩndũ aarĩaga matukũ macio moothe; kwoguo matukũ macio magĩthira aarĩ mũhũũtu.

3 Naake Mũcuukani akĩmwĩra atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩ we Mũrũ wa Ngai-rĩ, atha ihiga rĩĩrĩ rĩtuĩke irio.”

4 Naake Jesũ akĩmĩcookeria atĩrĩ, “Maandĩko moigĩĩte atĩrĩ, ‘To irio ciiki ingĩtũũria mũndũ muoyo!’ ”

5 Ningĩ Mũcuukani agĩtwara Jesũ handũ igũrũ, na kwa ihinda iniini mũno akĩmuonia moothamaki moothe ma thĩ,

6 akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩngũkũhe wathani na riiri wa moothamaki maya moothe, amu nĩnengereetwo moothe na no ndĩmahe mũndũ o wothe ingĩenda.

7 Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, ũngĩthaathaiya, moothe megũtuĩka maaku.”

8 Naake Jesũ akĩmĩcookeria atĩrĩ, “Maandĩko moigĩĩte atĩrĩ, ‘Thaathayagia Mwathani Ngai waku na ũmũtungatagĩre o we wiki!’ ”

9 Ningĩ Mũcuukani agĩcooka akĩmũtwara Jerusalemu, akĩmũhaicia gathũrũmũndũinĩ ka Hekaarũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩ we Mũrũ wa Ngai-rĩ, wĩgũithie thĩ kuuma haaha,

10 nĩ ũndũ Maandĩko moigĩĩte atĩrĩ, ‘Ngai nĩagaatha araika aake makũgitĩre.’

11 O na ningĩ nĩmoigĩĩte atĩrĩ, ‘Nĩmagaakwanĩrĩria na mooko maao nĩ geetha ndũkaagũthwo kũgũrũ nĩ ihiga.’ ”

12 No Jesũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “O Maandĩko macio nĩmoigĩĩte atĩrĩ, ‘Ndũkaanagerie Mwathani Ngai waku.’ ”

13 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Mũcuukani arĩĩkirie kũgeria Jesũ na njĩra ciothe, agitigana naake kwa ihinda.

Jesũ kwambĩrĩria wĩra wake Galili

14 Naake Jesũ agĩcooka bũrũriinĩ wa Galili, e na hinya wa Roho Mũtheru. Nayo ngumo yake ĩkĩiyũra bũrũri ũcio wothe.

15 Naake akĩrutana thunagogiinĩ, nao andũ oothe makĩmũkumia.

Jesũ kũregwo Nazarethi

16 Na rĩĩrĩ, Jesũ nĩathiire Nazarethi kũrĩa aarereirwo, na mũthenya wa Thabatũ agĩthiĩ thunagogi, o ta ũrĩa aamenyereete gwĩka. Naake agĩkĩrũũgama na igũrũ gũthooma Maandĩko.

17 Akĩnengerwo ibuku rĩa mũnabii Isaia, akĩhingũra harĩa handĩkĩĩtwo atĩrĩ,

18 “Roho wa Mwathani arĩ hamwe na niĩ,

nĩ ũndũ nĩathuurĩĩte ndeehe Ũhoro ũrĩa Mwega kũrĩ andũ arĩa athĩĩni,

Nĩandũmĩĩte thiĩ ngahunjĩrie arĩa mooheetwo atĩ nĩmarekererio,

na ngahunjie ũhoro wa atumuumu gũcooka kuona,

na ngoohorithie arĩa mahinyĩrĩirio.

19 Ningĩ nĩandũmĩĩte ngaanĩrĩre atĩ ihinda nĩikinyu

rĩa Mwathani kũhonokia andũ aake.”

20 Jesũ agĩcooka akĩhinga ibuku, akĩrĩnengera ndungata, agĩikara thĩ. Nao andũ oothe arĩa maarĩ kũu thunagogiinĩ makĩmũrora,

21 naake akĩmeera atĩrĩ, “Maandĩko macio ũũmũũthĩ ũyũ nĩmahinga, o ta ũguo mwaigua magĩthoomwo.”

22 Na rĩĩrĩ, andũ oothe nĩmaamũganire na makĩgegio nĩ mĩario mĩega iria aaragia. Nao magĩkĩũrania atĩrĩ, “Githĩ ũyũ ti mũrũ wa Josefu?”

23 Naake Jesũ akĩmeera atĩrĩ, “Nĩnjũũĩ na ma nĩmũkũngwetera thimo ĩrĩa yugaga atĩrĩ, ‘Ndagĩtaarĩ, amba wĩthondeke wee mwene.’ O na nĩnjũũĩ nĩmũkũnjĩĩra njĩke gũũkũ itũũrainĩ riitũ maũndũ marĩa mwaiguire atĩ nĩndeekire itũũrainĩ rĩa Kaperinaumu.

24 Ngũmwĩra atĩrĩ na ma, ‘Mũnabii ndaamũkagĩrwo kwao.’ ”

25 Ningĩ akĩmeera atĩrĩ, “Nĩ ũhoro wa ma atĩ hĩndĩ ya Elija bũrũri wa Isiraeli warĩ na atumia aingĩ a ndigwa, hĩndĩ ĩrĩa gwaikarire mĩaka ĩtatũ na nuthu gũtarĩ kwoira. Hĩndĩ ĩyo nĩkwagĩire na ng’aragu nene mũno bũrũriinĩ wothe.

26 O na gwatuĩka ũguo, Elija ndatũmirwo kũrĩ mũndũ ũngĩ tiga kũrĩ o mũtumia ũmwe wa ndigwa waikaraga itũũrainĩ rĩa Zarefathu bũrũriinĩ wa Sidoni.

27 Ningĩ, thĩinĩ wa bũrũri wa Isiraeli kwarĩ na andũ aingĩ maarũarĩĩte mũrimũ mũũru wa ngoothi hĩndĩ ya mũnabii ũrĩa wetagwo Elisha; no rĩĩrĩ, gũtirĩ o na ũmwe wahonirio tiga o Naamani ũrĩa warĩ Mũsiria.”

28 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa andũ arĩa maarĩ thunagogiinĩ maiguire ũguo, makĩraakara mũno.

29 Magĩgĩũkĩra, makĩmũkururia kuuma kũu itũũrainĩ, makĩmũtwara kĩrĩma igũrũ kĩrĩa itũũra rĩu rĩao rĩakĩĩtwo makĩenda kũmũikia na kũu kĩharũrũkainĩ.

30 No Jesũ akĩgerera gatagatĩinĩ kaao agĩĩthiĩra.

Mũndũ warĩ na ngoma

31 Naake Jesũ agĩcooka agĩthiĩ Kaperinaumu, itũũra rĩarĩ bũrũriinĩ wa Galili, akĩrutana kuo mũthenya wa Thabatũ.

32 Andũ oothe nĩmaagegire nĩ ũndũ wa ũrĩa aarutanaga, nĩ ũndũ mũrutanĩre wake warĩ na ũhoti.

33 Na rĩĩrĩ, kũu thunagogiinĩ nĩkwarĩ mũndũ warĩ na ngoma. Mũndũ ũcio agĩkaya akiuga atĩrĩ,

34 “Aa! Jesũ wa Nazarethi, ũkwenda atĩa na ithuĩ? Ũũkĩĩte gũtũniina? Nĩnjũũĩ wee wĩ ũ: wĩ mũrekio mũtheru wa Ngai!”

35 No rĩĩrĩ, Jesũ agĩatha ngoma ĩyo akĩmĩĩra atĩrĩ, “Kira na uume thĩinĩ wake!” Nayo ngoma ĩyo ĩgĩtungumania mũndũ ũcio hau thĩ mbere yao, ĩgĩcooka ĩkiuma na ndĩmũgere ngero.

36 Nao andũ oothe makĩgega makĩũrania atĩrĩ, “Kaĩ ciugo icio ihaana atĩa? Mũndũ ũyũ, arĩ na ũhoti na hinya; araatha ngoma agaciĩra itige mũndũ na ikamũtiga.”

37 Nayo ngumo ya Jesũ ĩgĩkĩhunja matũũrainĩ moothe marĩa maarĩ hakuhĩ.

Jesũ kũhonia andũ aingĩ

38 Naake Jesũ akiuma kũu thunagogiinĩ, agĩthiĩ mũciĩ gwa Simoni. Na rĩĩrĩ, nyina wa mũtumia wa Simoni aarĩ mũrũaru mũrimũ wa kũhiũha mwĩrĩ, nao magĩkĩĩra Jesũ ũhoro wake.

39 Naake Jesũ agĩthiĩ akĩrũũgama hakuhĩ naake, agĩatha mũrimũ ũcio uume thĩinĩ wake, naguo ũkiuma. Na rĩĩrĩ, ihinda o rĩu mũtumia ũcio agĩũkĩra akĩambĩrĩria kũmatungata.

40 Rĩrĩa riũa rĩathũaga, andũ oothe arĩa maarĩ na andũ maarũarĩĩte mĩrimũ mwanya mwanya makĩmareehe kũrĩ Jesũ, naake akĩmaigĩrĩra mooko, akĩmahonia.

41 O nacio ngoma nĩcioimire thĩinĩ wa andũ aingĩ ikĩanagĩrĩra ikoiga atĩrĩ, “Wee ũrĩ Mũrũ wa Ngai!”

No rĩĩrĩ, Jesũ agĩatha ngoma icio na ndaigana gũciĩtĩkĩria ciarie, tondũ nĩcioĩ atĩ we aarĩ Mesia.

Jesũ kũhunjia thunagogiinĩ

42 Na rĩĩrĩ, kwarooka gũkĩa Jesũ akiuma kũu, agĩthiĩ handũ hataarĩ na andũ. Nao andũ makĩmũcaria, nginya makĩmuona, makĩgeria kũmũgirĩrĩria ndakoime kũu.

43 No we akĩmeera atĩrĩ, “Nĩnjagĩrĩirwo nĩkũhunjia Ũhoro Ũrĩa Mwega wa Ũthamaki wa Ngai matũũrainĩ marĩa mangĩ o namo, nĩ ũndũ ũguo nĩguo Ngai aandũmire njũke njĩke.”

44 Kwoguo agĩgĩthiĩ akĩhunjagia thunagogiinĩ cia bũrũri wothe wa Judea.

Luka 5

Jesũ gwĩta arutwo a mbere

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũmwe Jesũ aarũũgamĩĩte hũgũrũrũinĩ cia iria rĩa Genesareti, nao andũ nĩmaahatĩkanaga mamũkuhĩrĩrie nĩguo maigue Ũhoro wa Ngai.

2 Naake Jesũ akĩona tũtarũ twĩrĩ hau hũgũrũrũinĩ cia iria, no eene tuo nĩmoimĩĩte tũtarũinĩ tũu na nĩgũthambia maathambagia ngara ciao cia gũtega thamaki.

3 Na rĩĩrĩ, Jesũ agĩtoonya gatarũinĩ kamwe ka mũndũ wetagwo Simoni, akĩmũũria agatwaratware haniini koime hũgũrũrũinĩ. Naake Jesũ agĩikara thĩ gatarũinĩ kau akĩambĩrĩria kũruta kĩrĩndĩ.

4 Naake arĩĩkia kwaria akĩĩra Simoni atĩrĩ, “Twaratwara gatarũ na kũũrĩa ndiainĩ harĩa hariku, mũcooke mũrekie ngara cianyu mũtege thamaki.”

5 Naake Simoni akĩmwĩra atĩrĩ, “Mwathani, tũraire tũgĩtega ũtukũ wothe na gũtirĩ kĩndũ tũnyiitire. No ũngĩkiuga ũguo-rĩ, nĩngũikia ngara.”

6 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa meekire ũguo aameerire, makĩnyiita thamaki nyingĩ mũno o nginya ngara ciao ikĩenda gũtuĩka.

7 Magĩkĩheneria andũ arĩa maarutithanagia wĩra nao arĩa maarĩ gatarũinĩ kau kangĩ mooke mamateithie. Nao magĩgĩũka, magĩĩkĩra thamaki tũtarũinĩ twerĩ tũkĩiyũra biũ, o nginya tũkĩambĩrĩria kũũrĩra.

8 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Simoni Petero oonire ũguo, agĩturia maru mbere ya Jesũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Ehera harĩ niĩ, Mwathani! Niĩ ndĩ mũndũ mwĩhia!”

9 Atĩrĩĩrĩ, Simoni hamwe na arĩa maarĩ nao nĩmaagegire nĩ ũndũ wa ũingĩ wa thamaki iria maanyiitĩĩte.

10 O nao aariũ a Zebedi, nĩ o Jakubu na Johana, arĩa maarutithanagia wĩra na Simoni nĩmaagegire. Naake Jesũ agĩkĩĩra Simoni atĩrĩ, “Tiga gwĩtigĩra; kuuma ũũmũũthĩ ũgũcooka gũtega andũ.”

11 Na rĩĩrĩ, marĩĩkia kũguucia tũtarũ, kinya hũgũrũrũinĩ cia iria, magĩtiga indo ciothe, makĩrũmĩrĩra Jesũ.

Jesũ kũhonia mũndũ warũarĩĩte mũrimũ mũũru wa ngoothi

12 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩmwe Jesũ aarĩ itũũrainĩ rĩmwe rĩarĩ na mũndũ warũarĩĩte mũrimũ mũũru wa ngoothi. Hĩndĩ ĩrĩa mũndũ ũcio oonire Jesũ, akĩĩgũithia mbere yake, akĩmũthaitha akĩmwĩra atĩrĩ, “Mwathani, ũngĩenda, no ũtherie!”

13 Naake Jesũ agĩtambũrũkia guoko, akĩmũhuutia, akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩngwenda, thera!” O rĩmwe mũndũ ũcio agĩthirwo nĩ mũrimũ ũcio.

14 Naake Jesũ akĩmũkaania akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkeere mũndũ o na ũmwe; thiĩ ũkarorwo nĩ mũthĩnjĩri Ngai, ũcooke ũrute igongoona rĩa gũtherio kũringana na ũrĩa Musa aathanire, rĩa kũmenyithia andũ oothe atĩ wĩ mũhonu.”

15 Na rĩĩrĩ, ngumo ya Jesũ no gũthiĩ yathiaga o na mbere kũhunja kũndũ guothe, na andũ aingĩ nĩmookaga kũmũthikĩrĩria na kũhonio mĩrimũ yao.

16 No Jesũ nĩathiaga kũndũ kũrĩa gũtaakoragwo na andũ, akahoera Ngai kuo.

Jesũ kũhonia mũndũ wakuĩte ciĩga

17 Mũthenya ũmwe Jesũ nĩkũrutana aarutanaga, naho hau aarutanagĩra hagĩkorwo harĩ na Afarisai amwe na arutani a Watho maikarĩĩte thĩ, moimĩĩte matũũrainĩ moothe ma Galili na Judea na Jerusalemu. Na rĩĩrĩ, hinya wa Mwathani wa kũhonania warĩ hamwe na Jesũ.

18 Nao andũ amwe magĩũka makuuĩĩte na ũrĩrĩ mũndũ warĩ mũrũaru mũrimũ wa gũkua ciĩga, makĩgeria kũmũtoonyia nyũmba mamũige mbere ya Jesũ.

19 No rĩĩrĩ, nĩ ũndũ wa ũrĩa andũ maarĩ aingĩ makĩaga gwa kũmũtoonyeria. Nĩ ũndũ ũcio, makĩmũhaicia nyũmba igũrũ, magĩtharũria maturubaarĩ hakĩgĩa mwanya, makĩmũikũrũkĩria ho na ũrĩrĩ wake, makĩmũiga gatagatĩinĩ ka andũ o mbere ya Jesũ.

20 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Jesũ oonire ũrĩa andũ acio meetĩkĩĩtie, akĩĩra mũndũ ũcio atĩrĩ, “Mũraata wakwa, nĩwoherwo meehia maaku.”

21 Nao arutani a Watho na Afarisai makĩambĩrĩria kũũrania atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nũũ ũraruma Ngai? Nũũ ũngĩhota kuohanĩra meehia tiga o Ngai wiki?”

22 Naake Jesũ akĩmenya ũrĩa meeciiragia akĩmooria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ kĩratũma mwĩciirie maũndũ ta macio ngoroinĩ cianyu?

23 Nĩ ũndũ ũrĩkũ mũhũthũ; kuuga, ‘Nĩwoherwo meehia maaku’ kana ‘Ũkĩra wĩtware?’

24 Nĩngũmuonia atĩ Mũrũ wa Mũndũ e na ũhoti gũũkũ thĩ wa kuohanĩra meehia.” Agĩkĩĩra mũndũ ũcio warĩ mũrũaru mũrimũ wa gũkua ciĩga atĩrĩ, “Ndakwĩra atĩrĩ, ũkĩra woe ũrĩrĩ waku ũinũke!”

25 Naake mũndũ ũcio akĩrũũgama o rĩmwe andũ oothe mamwĩroreire, akĩoya ũrĩrĩ ũrĩa aakomeire akĩinũka akĩgoocaga Ngai.

26 Nao andũ oothe makĩgega, makĩambĩrĩria kũgooca Ngai maiyũrĩĩtwo nĩ guoya makiugaga atĩrĩ, “Kaĩ ũũmũũthĩ nĩtweyonera maũndũ ma magegania-ĩ!”

Jesũ gwĩta Lawi

27 Na rĩĩrĩ, Jesũ arĩĩkia gwĩka ũguo, akiuma nja, akĩona mwĩtia wa mbeeca cia igooti wetagwo Lawi aikarĩĩte wabiciinĩ yake ya kũrutĩrwo igooti, akĩmwĩra atĩrĩ, “Nũmĩrĩra.”

28 Naake Lawi agĩũkĩra agĩtiga indo ciothe, akĩmũrũmĩrĩra.

29 Naake Lawi agĩthondekera Jesũ iruga inene mũno gwake mũciĩ. Na rĩĩrĩ, irugainĩ rĩu nĩhaarĩ na eetia a mbeeca cia igooti aingĩ, na andũ angĩ maarĩanagĩra nao.

30 Nao Afarisai amwe, na arutani a Watho arĩa maarĩ a gĩkundi kĩao, makĩnegenia arutwo a Jesũ makĩmeera atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ gĩtũmaga mũrĩanĩre na mũnyuanĩre na eetia a mbeeca cia igooti o hamwe na eehia?”

31 Naake Jesũ akĩmacookeria akĩmeera atĩrĩ, “Andũ arĩa arũaru nĩ o makoragwo na bata wa ndagĩtaarĩ, no ti arĩa matarĩ arũaru.

32 Niĩ ndiũkĩĩte gwĩta arĩa athingu; njũkĩĩte gwĩta arĩa eehia merire.”

Kĩũria gĩkoniĩ kwĩhinga

33 Nao andũ amwe makĩĩra Jesũ atĩrĩ, “Arutwo a Johana nĩmehingaga kaingĩ na makahooya, na arutwo a Afarisai o taguo, no arutwo aaku no kũrĩa marĩaga na makanyua.”

34 Naake Jesũ akĩmooria atĩrĩ, “No mũhote gũtũma andũ meetĩirwo ũhiki maage kũrĩa irio rĩrĩa me hamwe na mũhikania?

35 No rĩĩrĩ, mũthenya nĩũgaakinya rĩrĩa mũhikania akeeherio gatagatĩinĩ kaao, na hĩndĩ ĩyo nĩmakeehinga.”

36 Ningĩ Jesũ akĩmahe ngerekano ĩmwe akĩmeera atĩrĩ, “Gũtirĩ mũndũ ũngĩĩkĩra nguo ngũrũ kĩraka kĩa nguo njerũ. Angĩĩka ũguo-rĩ, no akorwo atembũrĩĩte nguo ĩyo njerũ, nakĩo kĩraka kĩu kĩerũ kĩage kwaganĩrĩra na nguo ĩyo ngũrũ.

37 O na ningĩ gũtirĩ mũndũ wĩkĩraga ndibei ya mũhihano mondoinĩ ngũrũ. Angĩĩka ũguo-rĩ, ndibei ĩyo ya mũhihano no ĩtarũre mondo ĩyo, ĩgĩĩtĩke, nayo mondo ĩyo ĩgĩthũũke o biũ.

38 Atĩrĩĩrĩ, ndibei ya mũhihano no mũhaka ĩĩkagĩrwo mondoinĩ ĩtarĩ ngũrũ.

39 O na rĩĩrĩ, angĩkorwo anyuĩte ndibei ya tene ndangĩenda ya mũhihano, nĩ ũndũ oigaga atĩrĩ, ‘Ĩrĩa ya tene nĩ njega makĩria.’ ”

Luka 6

Kĩũria gĩkoniĩ mũthenya wa Thabatũ

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũmwe wa Thabatũ Jesũ nĩagereire mĩgũndainĩ ya ngano. Nao arutwo aake magĩthiĩ magĩtuaga ngira cia ngano, magacirigitha na mooko makarĩa ngano.

2 Nao Afarisai amwe makĩmooria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ gĩgũtũma mwĩke ũrĩa Watho witũ ũteetĩkĩrĩĩtie gwĩkwo mũthenya wa Thabatũ?”

3 Naake Jesũ akĩmacookeria akĩmeera atĩrĩ, “Kaĩ mũtarĩ mwathooma ũrĩa Daudi eekire, we mwene o hamwe na andũ arĩa maarĩ naake, rĩrĩa maarĩ ahũũtu?

4 Daudi aatoonyire nyũmba ya Ngai, akĩoya mĩgate mĩtheru ĩrĩa yarutĩirwo Ngai, akĩrĩa, na akĩhe andũ arĩa maarĩ naake. Watho witũ ndwĩtĩkĩrĩĩtie mũndũ ũngĩ kũrĩa mĩgate ĩyo tiga o athĩnjĩri Ngai oiki.”

5 Jesũ agĩcooka akĩmeera atĩrĩ, “Mũrũ wa Mũndũ nĩ we Mwathani wa mũthenya wa Thabatũ.”

Jesũ kũhonia mũndũ wonjeete guoko

6 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũngĩ wa Thabatũ Jesũ nĩatoonyire thunagogi, akĩrutana. Kũu thunagogiinĩ nĩkwarĩ na mũndũ wonjeete guoko gwake kwa ũrĩo.

7 No rĩĩrĩ, arutani a Watho na Afarisai nĩmeendaga gũcaria gĩtũmi kĩrĩa mangĩathitangire Jesũ nakĩo, na nĩ ũndũ ũcio makĩmũrora mũno moone kana nĩekũhonania mũthenya wa Thabatũ.

8 No rĩĩrĩ, Jesũ nĩamenyaga ũrĩa meeciiragia, naake agĩkĩĩra mũndũ ũcio wonjeete guoko atĩrĩ, “Ũka ũrũũgame haaha.” Mũndũ ũcio akĩrũũgama, agĩthiĩ hau mbere.

9 Naake Jesũ akĩmooria atĩrĩ, “Watho witũ wĩtĩkĩrĩĩtie gwĩkagwo atĩa mũthenya wa Thabatũ? Gũteithania kana kũũnũhana? Kũhonokia muoyo wa mũndũ kana kũwananga?”

10 Akĩmarora oothe, agĩcooka akĩĩra mũndũ ũcio atĩrĩ,“Tambũrũkia guoko gwaku.” Naake mũndũ ũcio agĩĩka ũguo, nakuo gũkĩagĩra.

11 Nao makĩiyũrwo nĩ maraakara, makĩambĩrĩria kũũrania ũrĩa mangĩĩka Jesũ.

Jesũ gũthuura atũmwo ikũmi na eerĩ

12 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩyo Jesũ agĩthiĩ kĩrĩmainĩ kũhooya, naake akĩraara kuo akĩhooya Ngai.

13 Kwarooka gũkĩa-rĩ, agĩĩta arutwo aake, agĩthuura kuuma harĩ o andũ ikũmi na eerĩ, akĩmeeta atũmwo.

14 Andũ acio ikũmi na eerĩ nĩ: Simoni (ũrĩa aatuire Petero), Anderea mũrũ wa nyina, Jakubu na Johana, Filipu, Baritholomayo,

15 Mathayo, Toma, Jakubu mũrũ wa Alufayo, Simoni (ũrĩa wetagwo Zelote)

16 Judasi mũrũ wa Jakubu, na Judasi Mũisikariota ũrĩa wacookire kũmũkunyanĩra.

Jesũ kũrutana na kũhonania

17 Na rĩĩrĩ, Jesũ agĩikũrũka kuuma kũu kĩrĩmainĩ e na atũmwo acio aake akĩrũũgama handũ haaraganu e na arutwo aake gĩkundi kĩnene mũno. Nao andũ aingĩ kuuma bũrũriinĩ wothe wa Judea, Jerusalemu, na matũũra ma Turo na Sidoni marĩa maarĩ rũteereinĩ rwa iria,

18 nĩmookĩĩte kũmũthikĩrĩria na kũhonio mĩrimũ yao. O na arĩa maathĩĩnagio nĩ ngoma nĩmookire, naake akĩmahonia.

19 Na rĩĩrĩ, andũ oothe arĩa maarĩ arũaru nĩmaageragia kũmũhuutia nĩ ũndũ hinya nĩwoimaga harĩ we ũkamahonia oothe.

Iraathimo na irumi

20 Naake Jesũ akĩrora arutwo aake akĩmeera atĩrĩ,

“Kũraathimwo-rĩ, nĩ inyuĩ athĩĩni;

nĩ ũndũ Ũthamaki wa Ngai nĩ wanyu!

21 “Kũraathimwo-rĩ, nĩ inyuĩ ahũũtu rĩu,

nĩ ũndũ nĩmũkaahũũnio!

“Kũraathimwo-rĩ, nĩ inyuĩ mũrarĩra rĩu,

nĩ ũndũ nĩmũgaatheka!

22 “Kũraathimwo-rĩ, nĩ inyuĩ rĩrĩa andũ maramũmena, makamũrega, makamũruma, na makamũcambia nĩ ũndũ wa Mũrũ wa Mũndũ!

23 Rĩrĩa maramwĩka ũguo-rĩ, kenagaai na mũrũũgarũũgage, nĩ ũndũ kĩheeo kĩanyu nĩ kĩnene mũno igũrũ. Ũguo noguo maithe maao meekire anabii.

24 “No rĩĩrĩ, kaĩ inyuĩ arĩa atongu rĩu mũrĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

Matukũ maanyu ma gĩkeno nĩmathiru!

25 “Kaĩ inyuĩ mũhũũnĩĩte rĩu mũrĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

Nĩmũkaahũũta!

“Kaĩ o na inyuĩ mũratheka rĩu mũrĩ thĩĩnainĩ-ĩ!

Mũkaarĩra na mũgirĩke!

26 “Kaĩ mũrĩ thĩĩnainĩ, rĩrĩa andũ oothe mekũmũgaathĩrĩria-ĩ! Atĩrĩĩrĩ, ũguo noguo maithe maao maagaathagĩrĩria anabii a maheeni.

Endagaai thũ cianyu

27 “Ngũmwĩra atĩrĩĩrĩ inyuĩ arĩa mũranjigua, endagaai thũ cianyu, na mwĩkage wega arĩa mamũthũire.

28 Raathimagaai arĩa maramũruma, na mũhooyagĩre arĩa maramwĩka ũũru.

29 Mũndũ akũgũtha rũhĩ rũthĩa rũmwe, reke akũgũthe rũthĩa rũu rũngĩ o naruo, na mũndũ ooya igooti rĩaku, reke akuue o na caati yaku.

30 Mũndũ o wothe akũhooya kĩndũ mũhe, na mũndũ ooya kĩndũ gĩaku, ndũkaae kũmwĩtia.

31 Ĩkaga andũ arĩa angĩ ũrĩa ũngĩenda magwĩkage.

32 “Harĩ na uumithio ũrĩkũ kwenda o andũ arĩa mamwendeete? O na eehia nĩmeendeete arĩa mameendeete!

33 Harĩ na uumithio ũrĩkũ gwĩka wega o andũ arĩa mamwĩkaga wega? O na eehia nĩmeekaga o ro ũguo!

34 Harĩ na uumithio ũrĩkũ gũkombera o andũ arĩa mangĩmũrĩha? O na eehia nĩmakombagĩra eehia arĩa angĩ nĩ geetha makaamarĩha!

35 Atĩrĩĩrĩ, endagaai thũ cianyu na mũciĩkage wega; kombanagĩraai mũtegwĩciiria atĩ nĩmũkaarĩhwo, narĩo igai rĩanyu nĩrĩgaakorwo rĩrĩ inene, na nĩmũgaatuĩka ciana cia Ngai ũrĩa wĩ igũrũ. Nĩ ũndũ-rĩ, Ngai nĩ mwega o na harĩ andũ arĩa matarĩ ngaatho na arĩa aaganu.

36 Kwoguo, iguanagĩrai tha o ta ũrĩa ithe wanyu aiguanagĩra tha.

Ũhoro wa gũtuĩra andũ arĩa angĩ

37 “Atĩrĩĩrĩ, mũtigaatuanagĩre, na inyuĩ mũtirĩtuagĩrwo nĩ Ngai:: mũtigekũũanagĩre, na inyuĩ Ngai ndarĩmwĩkũũagĩra; ohanagĩraai, na inyuĩ Ngai nĩarĩmuohagĩra.

38 Heanagaai, na inyuĩ Ngai nĩarĩmũheaga. Iheeo iria mũrĩheagwo irĩkoragwo irĩ nyingĩ; irĩũmbagĩrĩrwo mookoinĩ maanyu o nginya imwe igaĩtĩka thĩ. Gĩthimi kĩrĩa mũrĩthimanagĩra nakĩo nokĩo o na inyuĩ mũrĩthimagĩrwo nakĩo.”

39 O na ningĩ Jesũ nĩamaheire ngerekano ĩno akiuga atĩrĩ, “Mũndũ mũtumuumu, ndangĩtongoria mũndũ ũngĩ mũtumuumu. Angĩĩka ũguo-rĩ, eerĩ no kũgũa mangĩgũa irima.

40 Ningĩ gũtirĩ mũrutwo mũnene gũkĩra mũrutani wake; no rĩĩrĩ, mũrutwo o wothe arĩĩkia gĩthoomo gĩake atuĩkaga o ta mũrutani wake.

41 “Nĩ kĩĩ gĩtũmaga wone kĩhuti kĩrĩa kĩ riitho rĩa mũrũ wa thooguo no ndũiguaga mũgogo ũrĩa wĩ riitho rĩaku?

42 Kana ũngĩhota atĩa kwĩra mũrũ wa thooguo, atĩ ũmũrute kĩhuti kĩrĩa kĩrĩ riitho rĩake o rĩrĩa wee mwene ũtarona mũgogo ũrĩa wĩ riitho rĩaku? Wee hinga ĩno! Amba ũrute mũgogo ũrĩa wĩ riitho rĩaku mwene nĩguo ũhote kuona wega ũkĩruta kĩhuti kĩrĩa kĩ riitho rĩa mũrũ wa thooguo!

Mũtĩ na matunda maaguo

43 “Gũtirĩ mũtĩ mwega ũciaraga matunda mooru, o na gũtirĩ mũtĩ mũũru ũciaraga matunda meega.

44 Mũtĩ o wothe ũmenyekaga na ũndũ wa matunda maaguo; andũ matituaga ngũyũ kuuma mĩtĩinĩ ya mĩigua kana magatua thabibũ mĩtareinĩ.

45 Mũndũ mwega aaragia maũndũ meega moimĩĩte mũthiithũinĩ wa maũndũ meega marĩa me ngoroinĩ yake, naake mũndũ mũũru aaragia maũndũ mooru moimĩĩte mũthiithũinĩ wake wa maũndũ mooru. Nĩ ũndũ-rĩ, kanua kaaragia maũndũ marĩa maiyũrĩĩte ngoro.

Aaki eerĩ

46 “Atĩrĩĩrĩ, mũnjĩtaga, ‘Mwathani, Mwathani,’ nĩkĩ, na mũtiĩkaga maũndũ marĩa ndĩmwĩraga?

47 Nĩngũmuonia ũrĩa mũndũ o wothe ũũkaga kũrĩ niĩ, akaigua ciugo ciakwa, na ageeka kũringana na ũrĩa ciugĩĩte ahaana:

48 Ahaana ta mũndũ ũrĩa agĩaka nyũmba aambire kwenja thĩ, agĩaka mũthingi wayo ũrĩ wa ihiga. Na rĩĩrĩ, rĩrĩa rũũĩ rwaiyũrire, maaĩ makĩgũtha nyũmba ĩyo na hinya, no matiamĩenyenyirie, tondũ yarĩ njake wega.

49 No rĩĩrĩ, mũndũ ũrĩa ũiguaga ciugo ciakwa, na ndeekaga kũringana na ũrĩa ciugĩĩte, ahaana ta mũndũ ũrĩa wakire nyũmba ĩtarĩ na mũthingi; rĩrĩa rũũĩ rwaiyũrire, maaĩ makiuna makĩgũtha nyũmba ĩyo, makĩmĩmomora o rĩmwe. Gũthũũkangio kwa nyũmba ĩyo kaĩ kwarĩ kũnene-ĩ!”