IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Timotheo gũthiĩ hamwe na Paũlũ na Sila

1 Na rĩĩrĩ, Paũlũ agĩgĩthiĩ Deribe na Lusitera, na kũu nĩkwarĩ na mũrutwo ũmwe wetagwo Timotheo, mũrũ wa mũtumia Mũyahudi wetĩkĩtie Ngai, no ithe aarĩ Mũngiriki.

2 Naake Timotheo aarĩ na ngumo njega harĩ arĩa meetĩkĩĩtie kũu Lusitera na Ikonio.

3 Naake Paũlũ nĩendaga mũno mathiĩ na Timotheo, na kwoguo agĩkĩmuoya akĩmũruithia nĩ ũndũ wa Ayahudi arĩa maarĩ kũu, amu oothe nĩmooĩ atĩ ithe aarĩ Mũngiriki.

4 Na rĩĩrĩ, o kũrĩa maageraga matũũrainĩ nĩmeeraga andũ arĩa meetĩkĩĩtie maũndũ marĩa maatuĩtwo nĩ atũmwo hamwe na athuuri a kanitha wa Jerusalemu, na makameeraga mamahingagie.

5 Kwoguo makanitha magĩĩkĩrwo hinya wĩtĩkioinĩ, nao andũ magĩgĩthiĩ makĩingĩhaga o mũthenya.

Kĩoneki kĩa Paũlũ kũu Turo

6 Paũlũ magĩgĩthiĩ magĩtuĩkanĩria mabũrũriinĩ ma Ferugia na Galatia, nĩ ũndũ nĩmaagirĩĩtio nĩ Roho Mũtheru kwaria ũhoro wa Ngai bũrũriinĩ wa Asia.

7 Maakinya mũhakainĩ wa Misia makĩgeria gũthiĩ Bithinia, ĩndĩ Roho wa Jesũ ndameetĩkĩririe.

8 Kwoguo makĩhĩtũkĩra Misia magĩikũrũka nginya Teroa.

9 Na rĩĩrĩ, ũtukũ ũcio Paũlũ akĩona kĩoneki, akĩona mũndũ wa Makedonia arũũgamĩĩte akĩmũthaitha akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũka Makedonia ũtũteithie!”

10 Thuutha wa Paũlũ kuona kĩoneki kĩu, tũgĩtua atĩ nĩ Ngai watwĩtaga tũthiĩ tũkahunjĩrie andũ a Makedonia Ũhoro ũrĩa Mwega, tũgĩkĩambĩrĩria o rĩmwe gũcaria ũrĩa tũngĩthiĩ kuo.

Lidia kũgarũrũka

11 Tũgĩkĩhaica meeri kuuma Teroa, tũgĩthiĩ tũrũngĩrĩirie tũgĩkinya Samotherake, na mũthenya ũyũ ũngĩ tũgĩkinya Neapoli.

12 Kuuma kũu tũgĩthiĩ Filipi, itũũra rĩrĩa rĩarĩ inene thĩinĩ wa bũrũri wa Makedonia: Bũrũri ũcio wathagwo nĩ Aroma, na ithuĩ tũgĩikara kuo mĩthenya ĩigana ũna.

13 Naguo mũthenya wa Thabatũ wakinya tũkiuma nja ya itũũra tũgĩthiĩ hũgũrũrũinĩ cia rũũĩ, harĩa tweciiririe atĩ nĩhaarĩ na handũ ha kũhoerwo, tũgĩikara thĩ tũkĩarĩria atumia maagomanĩĩte ho.

14 Naake ũmwe wa arĩa maatũthikĩrĩirie nĩ mũtumia wetagwo Lidia wa kuuma itũũra rĩa Thuatira, warĩ mwendia wa nguo cia rangi wa babũ, na mũhooi Ngai. Naake Mwathani akĩhingũra ngoro yake agĩtũma yende gũthikĩrĩria ũhoro ũrĩa waheanagwo nĩ Paũlũ.

15 Rĩrĩa we, o hamwe na andũ a mũciĩ wake maabatithirio agĩtũthaitha agĩtwĩra atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩmũtuĩte atĩ nĩnjĩtĩkĩĩtie Mwathani kũna, ũkaai mũgaikare gwakwa mũciĩ.” Agĩgĩtũringĩrĩria mũno tũgĩgĩthiĩ.

Me njeera kũu Filipi

16 Na rĩĩrĩ, tũrĩ njĩrainĩ tũgĩthiĩ handũ harĩa hahooyagĩrwo, tũgĩtũngwo nĩ mũirĩĩtu ngombo warĩ na roho wa kũragũra, watũmaga eene we moone mbeeca nyingĩ nĩ ũndũ wa ũragũri wake.

17 Naake akĩrũmĩrĩra Paũlũ na ithuĩ akĩanagĩrĩra atĩrĩ, “Andũ aya nĩ ndungata cia Ngai ũrĩa ũrĩ igũrũ mũno! Na maramũhe ũhoro wa ũrĩa mũngĩhonoka!”

18 Naake mũirĩĩtu ũcio agĩgĩĩka ũndũ ũcio mĩthenya mĩingĩ. No Paũlũ akĩraakara, akĩhũgũka akĩĩra roho ũcio atĩrĩ, “Thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ ndagwatha uume thĩinĩ wake!” Naguo roho ũcio ũkiuma o ro hĩndĩ ĩyo.

19 Rĩrĩa eene mũirĩĩtu ũcio moonire atĩ kĩĩrĩgĩrĩro kĩa uumithio wao nĩgĩathira, makĩnyiita Paũlũ na Sila, makĩmagũũcurũria makĩmatwara kĩng’ang’ainĩ kũrĩ anene.

20 Maamatwara harĩ aciirithania makiuga atĩrĩ, “Andũ aya nĩ Ayahudi, na nĩmarathĩĩnia andũ a itũũra riitũ.

21 Maraheana ũhoro wa mĩtugo ĩrĩa ithuĩ Aroma tũtaagĩrĩirwo nĩgwĩtĩkĩra kana kũmĩĩka.”

22 Nakĩo kĩrĩndĩ gĩkĩnyiitanĩra nao kũmookĩrĩra.

Nao aciirithania magĩtarũranga nguo cia Paũlũ na Sila, magĩathana atĩ mahũũrwo na iboko.

23 Thuutha wa kũmahũũra mũno, makĩmaikia njeera, na magĩatha mũrangĩri wa njeera amahingĩre wega matikoore.

24 Naake aathwo ũguo, akĩmaikia gaceera ga thĩinĩ, agĩcooka akĩoherera magũrũ maao ndunguinĩ.

25 Na rĩĩrĩ, hakuhĩ ũtukũ gatagatĩ, Paũlũ na Sila nĩkũhooya mahooya Ngai makĩmũinagĩra, nao andũ arĩa angĩ mooheetwo nao makamathikagĩrĩria.

26 O rĩmwe gũkĩgĩa na gĩthingithia kĩnene, o nginya mĩthingi ya njeera ĩkĩenyenyio, nayo mĩrango yothe ĩkĩhingũka o rĩmwe, na mĩnyororo yothe ya arĩa mooheetwo ĩkĩgathũka.

27 Rĩrĩa mũrangĩri wa njeera ookĩrire akĩona mĩrango ĩmĩhingũku, akĩruta rũhiũ rwake akĩenda kwĩyũraga eciirĩĩtie atĩ andũ oothe arĩa mooheetwo nĩmoorĩĩte.

28 Ĩndĩ Paũlũ akĩanĩrĩra akiuga atĩrĩ, “Ndũkeĩke ũũru, amu ithuothe tũrĩ o ho!”

29 Naake mũrangĩri agĩgĩĩtia taawa agĩtoonya njeera na ihenya, akĩĩgũithia magũrũinĩ ma Paũlũ na Sila akĩinainaga nĩ guoya,

30 akĩmoimia nja akĩmooria atĩrĩ, “Athuuri aya, ingĩĩka atĩa nĩ geetha honoke?”

31 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩtĩkia Mwathani Jesũ, na nĩũkũhonoka wee o hamwe na andũ a mũciĩ waku.”

32 Nao makĩhe mũthigari ũcio o hamwe na andũ a mũciĩ wake ũhoro wa Mwathani.

33 Naake akĩmooya kũrĩ ũtukũ, akĩmathambia kũrĩa maatiihangĩĩtio; naake we mwene o hamwe na andũ a mũciĩ wake oothe makĩbatithio o hĩndĩ ĩyo.

34 Agĩcooka akĩmatwara gwake mũciĩ, akĩmahe irio, naake o hamwe na andũ a mũciĩ wake oothe magĩkena mũno nĩ ũndũ nĩmaarĩkĩĩtie gwĩtĩkia Ngai.

35 Rũũciinĩ aciirithania magĩtũma thigari makiuga atĩrĩ, “Reke andũ acio mathiĩ.”

36 Kwoguo mũrangĩri wa njeera akĩĩra Paũlũ atĩrĩ, “Aciirithania maatũmana maathana atĩ ndeke mũthiĩ, nĩ ũndũ ũcio kiumeei na mũgĩthiĩ na thaayũ.”

37 No Paũlũ akĩmeera atĩrĩ, “Maratũhũũrĩire mũingĩinĩ o na tũtatwĩrĩirwo atĩ nĩtwĩkĩĩte ũũru, maracooka maratũikia njeera. na tũrĩ Aroma! Rĩu marenda matũrekie na hitho? Tũtikuuma! Reke mooke arĩ o matũrute.”

38 Nacio thigari igĩthiĩ ikĩĩra aciirithania ũhoro ũcio, nao makĩmaka rĩrĩa maiguire atĩ Paũlũ na Sila nĩ Aroma.

39 Kwoguo magĩthiĩ kũrĩ o makĩmaherera, magĩcooka makĩmaruta njeera makĩmeera moime nja ya itũũra.

40 Kwoguo magĩkiuma njeera, magĩthiĩ gũceerera Lidia, na makĩonana na andũ arĩa meetĩkĩĩtie, makĩmoomĩrĩria, magĩcooka magĩthiĩ.

Paũlũ na Sila me Thesalonike

1 Na rĩĩrĩ, Paũlũ na Sila marĩĩkia gũtuĩkanĩria Amufipoli na Apolonia, magĩkinya Thesalonike, nakuo kũu kwarĩ na thunagogi ya Ayahudi.

2 O ta mũtugo Paũlũ agĩtoonya thunagogi. Kwa ihinda rĩa ciumia ithatũ akĩgĩa na ndeereti na andũ ciumĩĩte Maandĩkoinĩ,

3 akĩmataarĩria na akĩmoonia atĩ nĩkwarĩ bata Kristũ anyariirwo na ariũke kuuma kũrĩ akuũ. Agĩkĩmeera atĩrĩ, “Jesũ ũyũ ndĩramũmenyithia ũhoro wake nĩ we Mesia.”

4 Nao amwe aao, o hamwe na atumia arĩa maarĩ igweta, o na gĩkundi kĩnene kĩa Angiriki arĩa maathaathayagia Ngai magĩĩtĩkia, magĩtuĩka a thiritũ ya Paũlũ na Sila.

5 No Ayahudi makĩmaiguĩra ũiru, makĩũngania gĩkundi kĩa andũ aaganu na andũ mataarĩ kĩene arĩa moorũũraga ũguo. Magĩkĩrutithia ngũĩ itũũrainĩ rĩothe na magĩtharĩkĩra nyũmba ya mũndũ wetagwo Jasoni, makĩenda kũruta Paũlũ na Sila mamaneane kũrĩ andũ.

6 Rĩrĩa maagire kũmoona, makĩguucũrũria Jasoni na andũ amwe arĩa meetĩkĩĩtie, makĩmatwara mbere ya anene a itũũra makĩanĩrĩra makiuga atĩrĩ, “Andũ aya, o arĩa mareeheete thĩĩna kũndũ guothe, rĩu nĩmokĩĩte itũũrainĩ rĩĩrĩ riitũ,

7 na Jasoni nĩamaamũkĩrĩĩte gwake mũciĩ. Oothe nĩmaroina mawatho ma mũthamaki wa Roma makiugaga atĩ nĩkũrĩ na mũthamaki ũngĩ wĩtagwo Jesũ.”

8 Rĩrĩa andũ o na anene a itũũra maiguire ũguo gũkĩgĩa na ngũĩ.

9 Nao anene acio marĩĩkia kwamũkĩra mbeeca kuuma kũrĩ Jasoni na andũ acio angĩ cia kũmarũũgamĩrĩra, makĩmeetĩkĩria mathiĩ.

Paũlũ na Sila me Berea

10 Na rĩĩrĩ, gwatuka o ũguo andũ arĩa meetĩkĩĩtie magĩtũma Paũlũ na Sila Berea. Maakinya kũo magĩthiĩ magĩtoonya thunagogi ya Ayahudi.

11 Na rĩĩrĩ, Ayahudi a kũu maarĩ a ngoro njega gũkĩra arĩa maarĩ itũũrainĩ rĩa Thesalonike, amu nĩmaamũkĩrire ũhoro meendeire, magĩtuĩragia Maandĩko mũthenya o mũthenya nĩguo mamenye wega kana maũndũ macio Paũlũ aaragia maarĩ ma ma kũna.

12 Nao aingĩ aao, o na atumia Angiriki aingĩ arĩa maarĩ igweta o hamwe na arũme, magĩĩtĩkia.

13 No rĩrĩa Ayahudi a Thesalonike maiguire atĩ Paũlũ nĩahunjĩĩtie ũhoro wa Ngai Berea, magĩũka o na kuo makĩambĩrĩria gũthoga na gũthũũkia kĩrĩndĩ ngoro.

14 Ihinda o rĩu andũ arĩa meetĩkĩĩtie makiugĩra Paũlũ ũhoro, akiuma kũu agĩthiĩ hũgũrũrũinĩ cia iria, no Sila na Timotheo magĩikara Berea.

15 Nao andũ arĩa moimagaririe Paũlũ magĩthiĩ naake o nginya Atheni, na thuutha wa gwathwo makeere Sila na Timotheo atĩ mathiĩ kũrĩ Paũlũ na ihenya, magĩcooka Berea.

Paũlũ itũũrainĩ rĩa Atheni

16 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Paũlũ eetereire Sila na Timotheo kũu Atheni, nĩaiguire ũũru ngoro nĩkuona ũrĩa itũũra rĩu rĩaiyũire mĩhianano.

17 Kwoguo mũthenya o mũthenya nĩateretaga thunagogiinĩ na Ayahudi o na andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa maathaathayagia Ngai o hamwe na arĩa mangĩakorirwo me ndũũnyũinĩ.

18 Nao arutani amwe a ũũgĩ, arĩa maarũmagĩrĩra ũrutani wa Epikurio na wa Sitoiko, magĩteereta naake. Amwe aao makĩũria atĩrĩ, “Ĩ mũhuhutĩki ũyũ arageria kuuga atĩa?”

Nao arĩa angĩ makĩmacookeria atĩrĩ, “Ekuoneka ta arĩ mũhunjia wa ngai ng’eni.” Moigire ũguo nĩ tondũ Paũlũ aahunjagia ũhoro wa Jesũ na wa kũriũka.

19 Kwoguo magĩkĩnyiita Paũlũ makĩmũtwara kĩamainĩ kĩrĩa gĩacemanagia Areopagomakiuga atĩrĩ, “No twende kũmenya ũrutani ũyũ mwerũ ũraaria ũhoro waguo nĩ ũrĩkũ.

20 Amu maũndũ mamwe tũraigua ũkĩaria ũhoro wamo nĩ ma magegania kũrĩ ithuĩ, na nĩ ũndũ ũcio no twende kũmenya ũrĩa moigaga.”

21 (Nĩ gũkorwo andũ oothe a Atheni na andũ a kuuma thĩ ng’eni arĩa maikaraga kuo matirĩ ũndũ ũngĩ maahũthagĩra mahinda maao naguo, tiga o kũheana kana gũthikĩrĩria ũndũ wothe mũgeni).

22 Kwoguo Paũlũ akĩrũũgama mbere ya kĩama kĩu gĩacemanagia Areopago akiuga atĩrĩ, “Andũ a Atheni, nĩnguona atĩ thĩinĩ wa maũndũ moothe nĩmũrũmĩĩtie ndini mũno.

23 Amu hĩndĩ ĩrĩa ndĩraceerangaga itũũra rĩanyu ngĩĩroragĩra kũrĩa mũthaathayagĩria-rĩ, nĩndĩronire kĩgongoona kĩandĩkĩĩtwo ũũ, ‘Kũrĩ ngai ĩrĩa ĩtooĩo.’ Kwoguo kĩrĩa mũhooyaga mũtooĩ nĩkĩo ngũmũhe ũhoro wakĩo.

24 Ngai ũrĩa wombire thĩ na indo ciothe iria irĩ kuo, nĩ we Mwathani wa igũrũ na thĩ, na ndatũũraga hekaarũ ciakĩĩtwo na mooko ma andũ.

25 O na ningĩ ndarĩ kĩndũ angĩbatario nĩkĩo kĩrĩa tũngĩheana na njĩra ya kũmũtungatĩra, nĩ gũkorwo we nĩ we ũheaga andũ oothe muoyo, ũhoti wa kũhiihia, na akamahe indo ciothe.

26 Nĩ we wombire andũ a ndũũrĩrĩ ciothe kuuma harĩ mũndũ ũmwe na agĩtũma matũũre thĩ yothe. No we watuire o mbere mahinda maao o na mĩhaka ya kũndũ kwao gwa gũtũũra.

27 Eekire ũguo nĩ geetha andũ macaragie Ngai marĩ na kĩĩrĩgĩrĩro atĩ hiihi mahoota kũmũhambatĩria makĩmuone, o na gũtuĩka ndarĩ haraaya na mũndũ o na ũmwe witũ;

28 amu,

‘Nĩ thĩinĩ wake tũtũũraga muoyo

tũgeetwara na tũgakorwo tũrĩ o ho.’

O ta ũrĩa aandĩki amwe aanyu moigĩĩte atĩrĩ,

‘O na ithuĩ tũrĩ rũciaro rwake kũna.’

29 Tondũ tũkĩrĩ ciana cia Ngai-rĩ, tũtikĩagĩrĩirwo nĩgwĩciiria atĩ ahaana ta mũhianano wa thahabu kana betha, o na kana ihiga, ũrĩa ũthondekeetwo na ũũgĩ na kwĩgereria kwa andũ.

30 Ngai ndaigana kũrora mahinda marĩa andũ mataamũũĩ, no rĩu aathaga andũ oothe a kũndũ guothe merire,

31 amu nĩatuĩte mũthenya ũrĩa agaatuĩra andũ oothe a thĩ na kĩhooto ahũthĩire mũndũ ũrĩa athuurĩĩte. Nĩariũkirie mũndũ ũcio kuuma kũrĩ akuũ, naguo ũndũ ũcio ũkoonanio kũrĩ andũ oothe atĩ ũhoro ũcio nĩ wa ma!”

32 Rĩrĩa maiguire Paũlũ akĩaria ũhoro wa kũriũka kwa arĩa akuũ, amwe makĩmũthekerera, no angĩ makiuga atĩrĩ, “No twende gũkũigua ũkĩaria ũhoro wa maũndũ macio rĩngĩ.”

33 Kwoguo Paũlũ agĩgĩthiĩ akiuma mũcemanioinĩ.

34 No rĩĩrĩ, andũ amwe magĩtuĩka a thiritũ yake magĩĩtĩkia. Gatagatĩinĩ ka acio nĩhaarĩ Dionisio mũthuuri wa kĩama kĩa Areopago, na mũtumia wetagwo Damari, o na andũ angĩ maarĩ hamwe nao.

Paũlũ itũũrainĩ rĩa Korinitho

1 Thuutha ũcio Paũlũ akiuma Atheni agĩthiĩ Korinitho.

2 Naake e kũu agĩtũngana na Mũyahudi wetagwo Akula waciarĩirwo Ponito. Akula oimĩĩte Italia na mũtumia wake Pirisila, nĩ amu mũthamaki Kilaudio nĩathanĩĩte atĩ Ayahudi oothe moime Roma. Naake Paũlũ agĩgĩthiĩ kũmuona,

3 agĩikarania nao akĩrutithanagia wĩra nao, tondũ aarutaga wĩra wa gũthondeka hema ũrĩa o nao maarutaga.

4 Na mĩthenya yothe ya Thabatũ nĩateretaga thunagogiinĩ akĩgeria kũiguithia Ayahudi o na Angiriki meetĩkie.

5 Rĩrĩa Sila na Timotheo maakinyire moimĩĩte Makedonia-rĩ, Paũlũ akĩambĩrĩria kũhũthĩra mahinda maake moothe kũhunjia ũhoro, akĩrutagĩra Ayahudi ũira atĩ Jesũ nĩ we Mesia.

6 Rĩrĩa maamũkararirie na makĩmũruma, akĩribariba nguo ciake akiuga atĩrĩ, “Mũngĩkoora nĩ ũhoro wanyu inyuĩ eene! Niĩ ndirĩ ho. Kuuma rĩu gũthiĩ na mbere, ngũthiĩ kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ.”

7 Kwoguo agĩkĩmatiga agĩthiĩ gũikara kwa mũrũũrĩrĩ warĩ mũhooi Ngai wetagwo Titio Jusitoũria nyũmba yake yariganĩĩtie na thunagogi.

8 Na rĩĩrĩ, Kirisipo, ũrĩa warĩ mũtongoria wa thunagogi agĩĩtĩkĩra Mwathani o hamwe na andũ oothe a nyũmba yake; o nao Akorinitho aingĩ maigua mĩario ya Paũlũ magĩĩtĩkia na makĩbatithio.

9 Na rĩĩrĩ, ũtukũ ũmwe Mwathani akĩarĩria Paũlũ na kĩoneki akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkaae gwĩtigĩra; thiĩ o na mbere kwaria na ndũkaae gũkira,

10 amu ndĩ hamwe nawe. Gũtirĩ mũndũ ũgũgũũkĩrĩra agwĩke ũũru, amu andũ aingĩ thĩinĩ wa itũũra rĩĩrĩ nĩ andũ aakwa.”

11 Nĩ ũndũ ũcio Paũlũ agĩikara kũu mwaka ũmwe na mĩeri ĩtandatũ, akĩrutaga andũ ũhoro wa Ngai.

12 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Galio aatuirwo Barũũthi wa Akaia, Ayahudi makĩnyiitana hamwe, makĩnyiita Paũlũ makĩmũtwara mbere ya kĩama,

13 makiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nĩararingĩrĩria andũ mathaathaiye Ngai na njĩra ĩtaringaine na watho!”

14 Rĩrĩa Paũlũ aarĩ hakuhĩ kwambĩrĩria kwaria, Galio akĩĩra Ayahudi atĩrĩ, “Korwo ũhoro ũyũ nĩ wa ũndũ mũũru wĩkĩĩtwo kana ngero njũru igereetwo-rĩ, nĩingĩakorwo na gĩtũmi gĩa kũmũkirĩrĩria inyuĩ Ayahudi.

15 No tondũ nĩ ngarari ikoniĩ ũhoro wa ciugo, marĩĩtwa, na watho wanyu-rĩ, menyaai ũrĩa mũgwĩka inyuĩ eene. Niĩ nĩndarega gũtuĩka mũtuithania wa maũndũ ta macio!”

16 Naake agĩkĩmaingata kuuma kĩamainĩ.

17 Nao oothe magĩkĩnyiita Sosithene, ũrĩa warĩ mũtongoria wa thunagogi makĩmũhũũra mbere ya kĩama. No Galio ndaigana kũrũmbũyania na ũhoro ũcio.

Paũlũ gũcooka Anitiokia

18 Thuutha wa gũikara matukũ maingĩ kũu Paũlũ akiugĩra andũ arĩa meetĩkĩĩtie ũhoro, agĩthiĩ na meeri hamwe na Pirisila na Akula maroreete Siria. Marĩ Kenikirea, Paũlũ akĩenjwo njuĩrĩ yake tondũ nĩarĩ na mwĩhĩtwa eehĩtĩĩte.

19 Nao maakinya Efeso Paũlũ agĩtiga Pirisila na Akula kuo, agĩthiĩ thĩinĩ wa thunagogi agĩteereta na Ayahudi.

20 Nao andũ makĩmũũria aikarange nao, no ndeetĩkĩrire.

21 Hĩndĩ ĩrĩa aamoigagĩra ũhoro akĩmeera atĩrĩ, “Mwathani eenda nĩngaacooka kũrĩ inyuĩ.” Kwoguo akĩhaica meeri akiuma Efeso.

22 Rĩrĩa aakinyire Kaisarea, agĩthiĩ Jerusalemu kũgeithia andũ a kanitha, thuutha ũcio agĩcooka agĩthiĩ Anitiokia.

23 Thuutha wa gũikara matukũ maigana ũna kũu, akiuma kuo agĩtuĩkanĩria mwena wa Galatia na Ferugia, akĩũmagĩrĩria andũ oothe arĩa meetĩkĩĩtie.

Apolo e Efeso na Korinitho

24 Na rĩĩrĩ, ihindainĩ o rĩu Mũyahudi ũmwe wetagwo Apolo, waciarĩirwo Alekisandaria, agĩũka Efeso. Aarĩ mũndũ wahotaga kwaria wega, na aarĩ na ũũgĩ mũingĩ wa Maandĩko.

25 Nĩarutĩĩtwo ũhoro wa Njĩra ya Mwathani, na nĩaragia na akarutana maũndũ marĩa makoniĩ Jesũ e na ũcamba mũnene, o na gũtuĩka aamenyeete o ũbatithio wa Johana wiki.

26 Naake agĩkĩambĩrĩria kwaria thĩinĩ wa thunagogi arĩ na ũũmĩrĩru. Rĩrĩa Pirisila na Akula maamũiguire, magĩthiĩ naake kwao, makĩmũtaarĩria makĩria ũhoro wa Njĩra ya Ngai.

27 Rĩrĩa Apolo aatuire atĩ nĩegũthiĩ Akaia, andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩmũũmĩrĩria, na makĩandĩkĩra andũ a kuo arĩa meetĩkĩĩtie marũa makĩmooria mamwamũkĩre. Naake rĩrĩa aakinyire agĩteithĩrĩria mũno andũ arĩa meetĩkĩĩtie na ũndũ wa wega wa Ngai.

28 Amu nĩahootire Ayahudi mũingĩinĩ na ihooto ciake cia hinya, akĩonania na Maandĩko atĩ Jesũ nĩ we Mesia.

Paũlũ e Efeso

1 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Apolo aarĩ Korinitho, Paũlũ naake agĩtuĩkanĩria mwena wa rũgongo agĩkinya Efeso. Naake agĩkora arutwo amwe kũu,

2 akĩmooria atĩrĩ, “Nĩmwamũkĩrire Roho Mũtheru hĩndĩ ĩrĩa mwetĩkirie?”

Nao makĩmũcookeria makĩmwĩra atĩrĩ, “Aaca, o na tũtirĩ twaigua atĩ nĩkũrĩ Roho Mũtheru.”

3 Naake akĩmooria atĩrĩ, “Mwakĩbatithirio na ũbatithio ũrĩkũ?”

Nao makĩmũcookeria makĩmwĩra atĩrĩ, “Twabatithirio na ũbatithio wa Johana.”

4 Naake Paũlũ akĩmeera atĩrĩ, “Ũbatithio wa Johana warĩ wa kuonania atĩ andũ nĩmerirĩĩte; eera andũ meetĩkie ũrĩa wokaga thuutha wake, naake nĩ we Jesũ.”

5 Rĩrĩa maiguire ũguo, makĩbatithio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani Jesũ.

6 Naake Paũlũ aamaigĩrĩra mooko, Roho Mũtheru akĩmaikũrũkĩra; makĩaria na thiomi na makĩratha moohoro.

7 Nao oothe maarĩ ta andũ ikũmi na eerĩ.

8 Na rĩĩrĩ, mĩeri ĩtatũ ĩrĩa yarũmĩrĩire Paũlũ nĩathiaga thunagogiinĩ akaheanaga ũhoro oomĩrĩirie, agateeretaga na andũ akĩgeria kũmaiguithia ũhoro wa Ũthamaki wa Ngai.

9 Rĩrĩa andũ amwe moomirie ngoro makĩrega gwĩtĩkia, o na makĩaria ũũru igũrũ rĩa Njĩra ĩyo ya Mwathani mbere ya kĩũngano-rĩ, Paũlũ akĩmeeherera akĩoya andũ arĩa meetĩkĩĩtie agĩthiĩ nao. Naake nĩateeretaga na andũ o mũthenyanyũmbainĩ ya gũthoomithĩrio andũ ya Turano.

10 Agĩgĩthiĩ na mbere ihinda rĩa mĩaka ĩĩrĩ, na kwoguo andũ oothe, Ayahudi o na andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa maikaraga mwena wa Asia makĩigua ũhoro wa Mwathani.

Aariũ a Sikeva

11 Naake Ngai agĩkĩringa ciama itarĩ cionwo ahũthĩrĩĩte Paũlũ,

12 ũguo atĩ itambaya na nguo iria aahũthagĩra ciatwarĩrwo arĩa maarĩ arũaru, mĩrimũ ĩkamathengera na ngoma ĩkamoima.

13 Na rĩĩrĩ, Ayahudi amwe arĩa moorũũraga makĩingataga ngoma o nao makĩgeria kũhũthĩra rĩĩtwa rĩa Mwathani Jesũ kũingata ngoma kuuma kũrĩ arĩa maarĩ nacio magĩciĩraga atĩrĩ, “Ndagwatha na rĩĩtwa rĩa Jesũ ũrĩa Paũlũ ahunjagia ũhoro wake.”

14 O nao aariũ mũgwanja a Mũyahudi wetagwo Sikeva warĩ Mũthĩnjĩri Ngai Mũnene nĩmeekaga o ũguo.

15 No rĩĩrĩ, ngoma ĩkĩmacookeria atĩrĩ, “Jesũ nĩndĩmũũĩ, o na ũhoro wa Paũlũ nĩndĩũũĩ, no inyuĩ mũkĩrĩ a?”

16 Naake mũndũ ũcio warĩ na ngoma ĩyo akĩmarũũgĩrĩra arĩ na ũũru mũingĩ akĩmahoota oothe. Nao aariũ acio mũgwanja a Sikeva makĩũra, makiuma nyũmba kwa mũndũ ũcio matiihangĩĩtio na me njaga.

17 Nao Ayahudi oothe o na andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa maikaraga kũu Efeso magĩkĩigua ũrĩa gwekĩkĩĩte, oothe makĩiyũrwo nĩ guoya, narĩo rĩĩtwa rĩa Mwathani Jesũ rĩgĩtũũgĩrio mũno.

18 Aingĩ a arĩa meetĩkĩĩtie o nao magĩũka makiumbũra matekũhitha maũndũ marĩa meekĩĩte.

19 O nakĩo gĩkundi kĩa andũ arĩa maarutaga wĩra wa kũragũra magĩcookanĩrĩria mabuku maao makĩmacina andũ oothe makĩonaga. Nao maatara mbeeca iria mabuku macio mangioimire mũigana wacio warĩ ngiri mĩrongo ĩtaano (50,000) cia betha.

20 Nĩ ũndũ ũcio ũhoro wa Mwathani ũgĩthiĩ ũgĩkũraga na ũkĩgĩaga na hinya.

Ngũĩ itũũrainĩ rĩa Efeso

21 Na rĩĩrĩ, thuutha wa maũndũ macio Paũlũ agĩtua athiĩ Jerusalemu atuĩkanĩirie Makedonia na Akaia. Agĩkiuga atĩrĩ, “Ndarĩĩkia gũkinya kũu, no mũhaka ngoone Roma o nakuo.”

22 Arĩĩkia gũtũma ateithĩrĩria aake eerĩ Makedonia, nĩ o Timotheo na Erasito, we mwene agĩikaranga Asia kwa ihinda.

23 Ihinda o rĩu, gũkĩgĩa na ngũĩ nene Efeso nĩ ũndũ wa Njĩra ĩyo ya Mwathani.

24 Nĩ gũkorwo mũndũ ũmwe warĩ mũturi wa indo cia betha wetagwo Demetirio, aarĩ na wĩra wa gũthondeka mĩhianano ya hekaarũ ya ngai ĩrĩa yetagwo Aritemi. Aathondekaga mĩhianano ĩyo na betha. Wĩra ũcio nĩwamwonagĩra we mwene hamwe na aruti a wĩra uumithio mũnene.

25 Nĩ ũndũ ũcio Demetirio agĩĩta andũ acio, o na arĩa angĩ maarutaga wĩra o ta ũcio wake, akĩmeera atĩrĩ, “Athuuri aya, nĩmũũĩ atĩ ũtonga witũ uumaga wĩrainĩ ũyũ tũrutaga.

26 Rĩu-rĩ, nĩmũreyonera na mũkeiguĩra ũrĩa mũndũ ũyũ ti Paũlũ areeka. Thĩinĩ wa Efeso o na Asia guothe nĩaiguithĩĩtie na akagarũra andũ aingĩ akiugaga atĩ ngai cithondekeetwo na mooko ma andũ ti ngai kũna.

27 Hakĩrĩ na ũgwati atĩ wĩra ũyũ witũ rĩu nĩũgũcamba. Na to wĩra ũyũ wiki ũgũcamba, o nayo hekaarũ ya Aritemi, ngai ĩrĩa nene nĩkwaga kĩene na riiri wayo wothe ũthũũkio. Na rĩĩrĩ, Aritemi nĩ we ũtũire athaathayagio nĩ andũ oothe a Asia o na thĩ yothe!”

28 Rĩrĩa andũ acio maiguire ũguo, makĩng’ũrĩka mũno, makĩambĩrĩria kwanĩrĩra makiugaga atĩrĩ, “Aritemi wa andũ a Efeso nĩ mũnene!”

29 Nĩ ũndũ ũcio itũũra rĩothe rĩkĩiyũra inegene. Nao andũ acio makĩnyiita Gaio na Arisitariko, andũ a Makedonia arĩa maatwaranaga na Paũlũ, magĩteng’era nao magĩtoonya nyũmba ya kuonanĩrio mathaako.

30 Paũlũ nĩendaga gũtoonya mũingĩinĩ thĩinĩ, no andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩmũgirĩrĩria.

31 O nao andũ amwe aathani a bũrũri wa Asia arĩa maarĩ araata aake nĩmaamũtũmanĩire, makĩmũthaitha ndakaae kũgeria gũtoonya nyũmbainĩ ĩyo ya mathaako.

32 Ihindainĩ o rĩu mũcemanio wothe warĩ o inegene itheri: amwe maanagĩrĩra ũũ, nao angĩ ũũ, amu aingĩ aao o na matiamenyaga gĩtũmi kĩa mũcemanio ũcio.

33 Nao andũ amwe magĩtua atĩ Alekisanda nĩ we watũmĩĩte maũndũ macio meekĩke, nĩ gũkorwo nĩewe warũũgamĩĩtio mbere ya andũ nĩ Ayahudi. Naake Alekisanda akĩheneria andũ na guoko atĩ makire akĩenda kwĩyarĩrĩria harĩ o.

34 Rĩrĩa andũ maamenyire atĩ aarĩ Mũyahudi, oothe makĩanĩrĩra na mũgambo ũmwe ta ihinda rĩa mathaa meerĩ makiugaga atĩrĩ, “Aritemi wa andũ a Efeso nĩ mũnene!”

35 Rĩrĩa karani wa itũũra aakiririe andũ acio akiuga atĩrĩ, “Andũ aya a Efeso! Mũndũ wothe nĩoĩ atĩ itũũra rĩa Efeso nĩrĩo rĩgitagĩra hekaarũ ya Aritemi ũrĩa mũnene, o na norĩo rĩgitagĩra ihiga rĩrĩa rĩtheru rĩagũire riumĩĩte matuinĩ.

36 Kuona atĩ maũndũ maya gũtirĩ mũndũ ũngĩmakaana-rĩ, mũkĩagĩrĩirwo nĩkũhoorera na mũtigeeke ũndũ o na ũmwe na ihenya mũteciirĩĩtie.

37 Amu nĩmũreeheete andũ aya haaha o na gwatuĩka matimenereirie hekaarũ kana makaaria ũũru igũrũ wa ngai iitũ.

38 Angĩkorwo Demetirio na arĩa marutaga wĩra hamwe naake marĩ na ũndũ wa gũthitangĩra ũmwe wa andũ aya-rĩ, tũrĩ na atongoria na mĩthenya ĩrĩa yamũrĩĩtwo ya gũthitanganwo; reke mathitangane arĩ o.

39 Hangĩkorwo harĩ ũndũ ũngĩ mũkwenda makĩria ya ũguo, ũcio nĩũrĩtuĩrwo mũcemanioinĩ ũrĩa tũcemanagia.

40 Amu ũũmũũthĩ tũrĩ ũgwatiinĩ wa gũthitangĩrwo kũruta ngũĩ, nĩ ũndũ gũtirĩ gĩtũmi tũngĩheana gĩa kuonania kĩrĩa gĩtũmĩĩte kũgĩe na inegene rĩĩrĩ.”

41 Arĩĩkia kuuga ũguo akĩniina mũcemanio.

Paũlũ gũthiĩ Makedonia na Akaia

1 Na rĩĩrĩ, thuutha wa ngũĩ gũthira, Paũlũ agĩĩta arĩa meetĩkĩĩtie akĩmahe ciugo cia kũmoomĩrĩria, na arĩĩkia kũmoigĩra ũhoro akĩmatiga, agĩthiĩ Makedonia.

2 Agĩthiĩ atuĩkanĩirie mĩena ya kũu akĩũmagĩrĩria andũ na ciugo nyingĩ. Naake akinya Akaia

3 agĩikara kuo mĩeri ĩtatũ. No rĩĩrĩ, rĩrĩa eehaaragĩria gũthiĩ Siria na meeri, akĩmenya atĩ Ayahudi nĩmehaarĩirie kũmwĩka ũũru, kwoguo agĩgĩtua acookere Makedonia.

4 Agĩtwarana na Sopatiro mũrũ wa Puro wa kuuma Berea, o hamwe na Arisitariko, na Sekundu a kuuma Thesalonike, na Gaio wa kuuma Deribe, na Tukiko na Terofimo a kuuma mwena wa Asia, o na Timotheo.

5 Nao magĩgĩthiyaga mbere, magĩtweterera Teroa.

6 No ithuĩ tũgĩthiĩ na meeri tũkiuma Filipi, thuutha wa mĩthenya ĩrĩa ĩrĩagwo Mĩgate Ĩtarĩ Mĩĩkĩre Ndaawa ya Kũimbia, tũkĩmakora Teroa thuutha wa mĩthenya ĩtaano, tũgĩikara kuo mĩthenya mũgwanja.

Paũlũ gũceera Teroa riita rĩa mũthia

7 Hĩndĩ ya mũthenya wa kwambĩrĩria kiumia tũkĩgomana hamwe nĩ ũndũ wa ngwatanĩro ya kwenyũra mĩgate. Naake Paũlũ akĩarĩria andũ o kinya ũtukũ gatagatĩ nĩ gũkorwo nĩarokaga gũthiĩ mũthenya ũyũ ũngĩ.

8 Namo mataawa maingĩ nĩmaakaanaga nyũmbainĩ ya ngoroba igũrũ kũrĩa twagomanĩĩte.

9 Naake mwanake wetagwo Eutuko aikaire ndiricainĩ. Na rĩĩrĩ, o ũrĩa Paũlũ aathiaga na mbere kwaria, noguo mwanake ũcio ahotagwo nĩ toro. Mũthiainĩ agĩkoma biũ, akĩgũa thĩ oimĩĩte nyũmba ya ngoroba ya gatatũ, na rĩrĩa maamuoire, agĩkorwo nĩakuĩte.

10 No Paũlũ agĩikũrũka, akĩinamĩrĩra harĩ we, akĩmũhĩmbĩria akiuga atĩrĩ, “Tigaai kũmaka, tondũ arĩ o muoyo!”

11 Naake agĩcooka o nyũmba ya igũrũ, akĩenyũra mũgate, akĩrĩa. Thuutha wa kũmaarĩria ihinda inene o nginya kĩrooko, Paũlũ akĩmatiga agĩthiĩ.

12 Nao makĩinũkia mwanake ũcio mũciĩ e muoyo moomĩrĩirio ngoro mũno.

Rũgendo rwa Paũlũ kuuma Teroa gũthiĩ Mileto

13 No ithuĩ tũgĩthiĩ na mbere tũgĩtoonya meeri, tũgĩtherera twerekeire Aso, kũrĩa twathiaga tũkĩoyaga Paũlũ. Aatwĩrĩĩte twĩke ũguo nĩ gũkorwo we mwene eendaga kũgerera thĩ nyũmũ.

14 Rĩrĩa aatũkorire kũu Aso, akĩingĩra meeriinĩ tũgĩthiĩ tũgĩkinya Mitulene.

15 Tũgĩtherera kuuma kũu, na mũthenya ũyũ ũngĩ tũgĩkinya harĩa haringaine na Kio. Thuutha wa mũthenya ũmwe tũgĩkinya Samo, na mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire tũgĩkinya Mileto.

16 Naake Paũlũ nĩatuĩte athiage na mbere na meeri ahĩtũke Efeso, nĩguo ndagaate ihinda o na iniini kũu Asia. Naake agĩkĩhiũha nĩ geetha kũngĩahotekire akorwo akinyĩĩte Jerusalemu mũthenya wa Penitekosito.

Mĩario ya Paũlũ ya kuugĩra athuuri a Efeso ũhoro

17 Na rĩĩrĩ, Paũlũ arĩ kũu Mileto agĩtũmana Efeso agĩĩta athuuri a kanitha macemanie naake.

18 Nao rĩrĩa mookire akĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ eene nĩmũũĩ ũrĩa ndaikaraga gatagatĩinĩ kaanyu hĩndĩ ciothe kuuma o mũthenya wa mbere ũrĩa ndakinyire gũũkũ Asia.

19 Nĩndatungatagĩra Mwathani ndĩnyiihĩĩtie mũno ngĩitaga maithori, na ngĩkiragĩrĩria mathĩĩna marĩa ndathĩĩnagio namo ma gũũkĩrĩrwo nĩ Ayahudi.

20 O na nĩmũũĩ atĩ rĩrĩa ndamũhunjagĩria na ngamũrutagĩra kũrĩa andũ magomanaga o na mĩciĩinĩ kwanyu, ndiahithagĩrĩra ũndũ o na ũmwe ũrĩa ũngĩamũgunire.

21 Nĩndarutagĩra Ayahudi o hamwe na andũ a Ndũũrĩrĩ ũira atĩ no mũhaka merire mbere ya Ngai na meetĩkie Mwathani witũ Jesũ Kristũ.

22 Rĩu-rĩ, ndathiĩ Jerusalemu njathĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru, itekũmenya maũndũ marĩa makangora ndĩ kuo.

23 Ũrĩa njũũĩ matũũrainĩ moothe marĩa thiĩrĩire nĩ atĩ Roho Mũtheru nĩamenyithĩĩtie atĩ kuohwo njeera na kũnyamaario nocio injetereire.

24 No ndikuona muoyo wakwa ũrĩ na bata harĩ niĩ. Ũrĩa ingĩenda no gũkinyia ũtũmwo wakwa mũthia na ndĩĩkie ũtungati wakwa ũrĩa ndaamũkĩrire kuuma kũrĩ Mwathani Jesũ, naguo nĩkũheana Ũhoro ũrĩa Mwega wa wega wa Ngai.

25 “Na rĩĩrĩ, nĩnjũũĩ atĩ rĩu inyuothe arĩa ndĩrathiaga ngĩhunjagĩria ũhoro wa Ũthamaki wa Ngai mũtikaanyona rĩngĩ.

26 Kwoguo ũũmũũthĩ ũyũ nĩngũmũrutĩra ũira atĩ, ũmwe wanyu angĩũra, niĩ ndingĩũrio!

27 Amu ndirĩ ndahithĩrĩra kũmũmenyithia muorooto wothe wa Ngai.

28 Nĩ ũndũ ũcio, kĩĩmenyagĩrĩreei inyuĩ eene, o na mũmenyagĩrĩre rũũru rũrĩa Roho Mũtheru amũnengereete mũrũmenyagĩrĩre. Rĩithagiai kanitha wa Ngai ũrĩa watuĩkire wake nĩ ũndũ wa gĩkuũ kĩa Mũũriũ.

29 Nĩnjũũĩ ndarĩĩkia gũthiĩ nĩkũriũka andũ mahaana ta njũũi ndĩani gatagatĩinĩ kaanyu, arĩa matarĩcaayagĩrĩra rũũru rũũrũ.

30 Ningĩ gatagatĩinĩ kaanyu inyuĩ eene nĩkũriuma andũ mekwaria maũndũ mooru ma kũguucĩrĩria andũ arĩa meetĩkĩĩtie mamarũmĩrĩre.

31 Nĩ ũndũ ũcio ikaragaai mwĩhũũgĩĩte, mũkĩririkanaga atĩ ihindainĩ rĩa mĩaka ĩtatũ ndiatigithagĩria kũmũtaara ũtukũ na mũthenya o mũndũ ngĩitaga maithori.

32 “Rĩu nĩndamũneana mookoinĩ ma Ngai o na kũrĩ ũhoro wa wega wake, ũrĩa ũngĩhota kũmũthondeka wega mũrũme, na ũmũhe iraathimo iria Ngai aigĩire andũ aake.

33 Niĩ ndirĩ nderirĩria betha kana thahabu o na kana nguo cia mũndũ.

34 Inyuĩ eene nĩmũũĩ atĩ ndarutaga wĩra na mooko maya maakwa nĩguo ndĩonere kĩndũ kĩrĩa kĩambataragia o hamwe na andũ arĩa twakoragwo nao.

35 Maũndũinĩ moothe nĩndĩmuoneetie atĩ mwaruta wĩra na kĩyo ta ũrĩa ndutĩĩte no nginya mũteithagie arĩa matarĩ na hinya, mũkĩririkanaga ciugo cia Mwathani Jesũ atĩ, ‘Kũheana nĩ kwega kũrĩ kũheeo.’ ”

36 Naake Paũlũ arĩĩkia kuuga ũguo, agĩturia ndu hamwe nao oothe, makĩhooya.

37 Nao oothe makĩrĩra, makĩhĩmbĩria Paũlũ makĩmũmumunyaga

38 me na kĩeha mũno nĩ ũndũ nĩameerĩĩte atĩ matikaamuona rĩngĩ. Nao makĩmuumagaria, makĩmũkinyia meeriinĩ.

Paũlũ gũthiĩ Jerusalemu

1 Na rĩĩrĩ, twarĩĩkia gũtigana nao tũkĩhaica meeri, tũgĩthiĩ tũrũngĩrĩirie tũgĩkinya Kosi. Naguo mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire tũgĩkinya Rodo, na kuuma kũu tũgĩkinya Patara.

2 Nakuo kũu tũgĩkora meeri yathiaga Foenicia, tũgĩkĩmĩhaica tũkĩambĩrĩria rũgendo.

3 Na rĩrĩa tuonire gĩcigĩrĩra gĩa Kuporo kĩrĩ o haraaya, tũkĩgerera mwena wa na kĩanda wakĩo tũkĩerekera Siria. Twakinya Turo tũkiuma meeri, tondũ kũu nĩkuo meeri yathiaga kũrutĩrwo mĩrigo.

4 Na kũu tũgĩkora andũ amwe meetĩkĩĩtie na tũgĩikarania nao mĩthenya mũgwanja. Na mataarĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru makĩringĩrĩra Paũlũ atĩ ndagathiĩ Jerusalemu.

5 No matukũ maitũ ma gũikara nao mathira, tũkĩambĩrĩria gũthiĩ na mbere na rũgendo rwitũ. Nao oothe marĩ hamwe na atumia na ciana magĩgĩtuumagaria o nginya nja ya itũũra, tũgĩturia ndu rũteereinĩ rwa iria, tũkĩhooya hamwe, tũgĩcooka

6 tũkiuganĩra ũhoro tũgĩtoonya meeri, nao makĩinũka.

7 Tũgĩgĩthiĩ na mbere na rũgendo rwitũ na meeri kuuma Turo tũgĩkinya Putolemai. Kũu nakuo tũkĩgeithia andũ arĩa meetĩkĩĩtie na tũgĩikarania nao mũthenya ũmwe.

8 Na mũthenya ũyũ ũngĩ, tũkĩambĩrĩria rũgendo tũgĩkinya Kaisarea. Kũu tũgĩtoonya nyũmba ya Filipu ũrĩa mũhunjia wa Ũhoro Ũrĩa Mwega. Ũcio aarĩ ũmwe wa andũ arĩa mũgwanja maamũrĩĩtwo matuĩke ateithĩrĩria kũu Jerusalemu, tũgĩikara naake.

9 Naake aarĩ na airĩĩtu ana mataarĩ ahiku, nao nĩmaarathaga moohoro.

10 Thuutha wa gũikara kũu matukũ maingĩ, gũgĩũka mũnabii wetagwo Agabo oimĩĩte Judea.

11 Naake akinya harĩ ithuĩ akĩoya mũcibi wa Paũlũ akĩyoha naguo mooko na magũrũ. Agĩcooka akiuga atĩrĩ, “Roho Mũtheru ekuuga atĩrĩ: mwene mũcibi ũyũ akoohwo o ta ũguo nĩ Ayahudi Jerusalemu, macooke mamũneane kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ.”

12 Rĩrĩa twaiguire ũguo, ithuĩ hamwe na andũ a kũu tũgĩthaitha Paũlũ ndagathiĩ Jerusalemu.

13 No Paũlũ agĩtũcookeria atĩrĩ, “Mũreeka atĩa mũkĩrĩra mũkĩnjũragaga ngoro? Niĩ nĩndĩharĩirie gũikio njeera o na kũũragĩrwo kũu Jerusalemu nĩ ũndũ wa Mwathani Jesũ.”

14 Rĩrĩa twaremirwo nĩkũmũgirĩrĩria, tũgĩtigana naake tũkiuga atĩrĩ, “Wendo wa Mwathani ũrohinga.”

15 Thuutha wa gũikara kuo kwa ihinda, tũkĩoha mĩrigo tũkĩambĩrĩria rũgendo rwa kwambata Jerusalemu.

16 Nao arutwo amwe a kuuma Kaisarea magĩgĩtwarana na ithuĩ, magĩtũtwara kwa mũndũ ũrĩa twathiaga gũikara gwake. Mũndũ ũcio aarĩ Mũkuporo wetagwo Mũnasoni, na aarĩ mwĩtĩkia kuuma o gatene.

Paũlũ gũceerera Jakubu

17 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa twakinyire Jerusalemu, andũ arĩa meetĩkĩĩtie magĩtwamukĩra na gĩkeno.

18 Mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire, tũgĩthiĩ hamwe na Paũlũ kũrĩ Jakubu, nao athuuri oothe a kanitha maarĩ ho.

19 Naake Paũlũ arĩĩkia kũmageithia, akĩmataarĩria maũndũ moothe marĩa Ngai eekĩĩte gatagatĩinĩ ka andũ a Ndũũrĩrĩ amũhũthĩrĩĩte.

20 Nao marĩĩkia kũigua ũhoro ũcio oothe makĩgooca Ngai, magĩcooka makĩĩra Paũlũ atĩrĩ, “Mũrũ wa Ithe witũ, nĩũũĩ atĩ Ayahudi ngiri nyingĩ nĩmeetĩkĩĩtie, na atĩ oothe me na kĩyo gĩa kũhingia Watho.

21 Nĩmeerĩĩtwo ũhoro waku atĩ nĩũrutaga Ayahudi oothe arĩa matũũraga gatagatĩinĩ ka Ndũũrĩrĩ atĩ matigane na Watho wa Musa, ũkĩmeeraga matikaruithie ciana ciao kana marũmĩrĩre mĩtugo ya kĩndũire ya Ayahudi.

22 Gũgwĩkwo atĩa hiihi, tondũ no mũhaka maigue atĩ nĩũũkĩĩte.

23 Ũũ nĩguo tũkwenda wĩke. Atĩrĩĩrĩ, tũrĩ na andũ ana marĩĩkĩĩtie kwĩhĩta.

24 Thiĩ hamwe nao mũgeetherie na ũrĩhe mahũthĩro maao nĩ geetha menjwo mĩtwe yao. Ũndũ ũcio nĩũkũmenyithia andũ oothe atĩ maũndũ maaku moothe marĩa meerĩĩtwo ti ma ma. Ningĩ nĩũkũmamenyithia atĩ wee mwene ũtũũraga ũmenyereire Watho wa Musa.

25 Ha ũhoro wa andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa meetĩkĩĩtie-rĩ, nĩtwamatũmĩire marũa ma kũmeera ũrĩa twatuire atĩ metheemage kĩndũ o gĩothe kĩrutĩirwo mĩhianano, kũrĩa thakame, kana nyamũ o yothe ya gũitwo, o na metheemage o na ũmaraaya.”

26 Paũlũ agĩgĩtwarana na andũ acio, na mũthenya ũyũ ũngĩ agĩĩtheria hamwe nao. Agĩcooka agĩthiĩ akĩingĩra Hekaarũ akamenyithanie rĩrĩa matukũ magwĩtheria makaahinga nĩ geetha igongoona rĩkaarutwo nĩ ũndũ wa mũndũ o mũndũ.

Paũlũ kũnyiitwo arĩ Hekaarũinĩ

27 Namo matukũ macio mũgwanja maakuhĩrĩria gũthira, Ayahudi a kuuma Asia makĩona Paũlũ thĩinĩ wa Hekaarũ. Magĩgĩthoga mũingĩ wothe makĩnyiita Paũlũ,

28 maanĩrĩire makiugaga atĩrĩ, “Andũ a Isiraeli, tũteithiei! Mũndũ ũyũ nĩ we ũrutaga andũ kũndũ guothe atĩ maregane na andũ a Isiraeli, na Watho wa Musa o na Hekaarũ ĩno. Ningĩ nĩareeheete andũ a Ndũũrĩrĩ thĩinĩ wa Hekaarũ, agathaahia kũndũ gũũkũ kwamũrĩirwo Ngai!”

29 (Moigire ũguo tondũ nĩmooneete Paũlũ marĩ na Turofimo ũrĩa wa kuuma Efeso thĩinĩ wa itũũra, na meeciiragia atĩ Paũlũ nĩamũtoonyeetie thĩinĩ wa Hekaarũ.)

30 Narĩo itũũra rĩothe rĩkĩiyũra inegene, andũ makĩhanyũka oothe hamwe makĩnyiita Paũlũ, makĩmũguucũrũria o nginya nja ya Hekaarũ, nayo mĩrango ya Hekaarũ ĩkĩhingwo o narua.

31 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa andũ acio maageragia kũũraga Paũlũ, ũhoro ũgĩkinya kũrĩ mũtongoria wa thigari magana matatũ cia Roma atĩ Jerusalemu guothe kwarĩ na ngũĩ.

32 Naake mũtongoria ũcio akĩoya thigari na anene a thigari igana, agĩteng’era na kũrĩ andũ acio. Nao andũ mamuona arĩ na thigari, magĩtiga kũhũũra Paũlũ.

33 Naake mũtongoria ũcio agĩthiĩ harĩ Paũlũ akĩmũnyiita, agĩathana oohwo na mĩnyororo ĩĩrĩ. Agĩcooka akĩũria atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nũũ, na nĩ atĩa eekĩĩte?”

34 Nao andũ amwe kũu mũingĩinĩ makĩanĩrĩra makiuga ũũ, nao angĩ ũũ. Tondũ ndangĩakĩhotire kũmenya ũrĩa gwekĩkĩĩte nĩ ũndũ wa inegene, mũnene ũcio agĩathana atĩ Paũlũ atwarwo thĩinĩ wa nyũmba ya thigari.

35 Na rĩĩrĩ, maakinya ngathĩinĩ, thigari ikĩmũkuua tondũ mũingĩ nĩwathũũkĩĩte mũno.

36 Mũingĩ wothe wamuumĩĩte thuutha ũkĩanagĩrĩra ũkiugaga atĩrĩ, “Nĩoragwo!”

Paũlũ gwĩtetera

37 Rĩrĩa thigari cierekeire gũtoonyia Paũlũ thĩinĩ wa nyũmba ya thigari, Paũlũ akĩĩra mũtongoria wa thigari icio atĩrĩ, “No ũnjĩtĩkĩrie ngwĩre ũndũ?”

Naake mũtongoria ũcio akĩmũũria atĩrĩ, “Githĩ nĩũũĩ kwaria Kĩngiriki?

38 Githĩ wee ti we Mũmisiri ũrĩa matukũ maniini mathiru wambĩrĩirie inegene na ũgĩtongoria ooragani ngiri inya (4,000) mũgĩthiĩ nao werũinĩ?”

39 Naake Paũlũ agĩcookia atĩrĩ, “Niĩ ndĩ Mũyahudi, waciarĩirwo itũũra rĩa Tariso bũrũriinĩ wa Kilikia, mũũraiya wa itũũra rĩrĩ igweta. Ndagũthaitha njĩtĩkĩria njarĩrie andũ.”

40 Mũtongoria ũcio agĩkĩmũhe rũũtha, naake Paũlũ akĩrũũgama hau ngathĩinĩ icio akĩheneria andũ na mooko makire. Rĩrĩa maakirire-rĩ, akĩmaarĩria na Kĩhibirania akĩmeera atĩrĩ:

1 “Andũ aitũ o na aabaaba, tathikĩrĩriai ngĩĩciirĩrĩra!”

2 Rĩrĩa maiguire atĩ aramaarĩria na Kĩhibirania magĩkira makĩria; naake agĩthiĩ na mbere akĩmeera atĩrĩ:

3 “Niĩ ndĩ Mũyahudi na ndaciarĩirwo itũũrainĩ rĩa Tariso thĩinĩ wa Kilikia. No rĩĩrĩ, ndarereirwo o itũũrainĩ rĩĩrĩ ndĩ mũrutwo wa Gamalieli. O na ngĩthoomithio Watho wa maithe maitũ kũna na nĩndaarĩ na kĩyo maũndũinĩ ma Ngai o ta ũrĩa inyuothe mwĩ haaha ũũmũũthĩ mũhaana.

4 Nĩndanyariiraga andũ arĩa maarũmagĩrĩra Njĩra ĩno ya Mwathani nginya ngamooraga. Ndanyiitaga arũme na andũ a nja ngamaikithia njeera.

5 Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene na kĩama gĩothe no mahote kuonania atĩ ndĩraheana ũhoro wa ma. Nĩndaamũkĩrire marũa kuuma kũrĩ o magũtwarĩra andũ aitũ arĩa maatũũraga Damasiki, ngĩgĩthiĩ kuo nganyiite andũ a Njĩra ya Mwathani ndĩmareehe gũũkũ Jerusalemu marĩ oohe na mĩnyororo nĩguo maherithio.

Paũlũ kũmenyithania ũrĩa aagarũrũkire

6 “No rĩĩrĩ, ndĩ rũgendoinĩ, ndakuhĩrĩria Damasiki ta thaa thita cia mũthenya, ũtheri wahenagia mũno ũkiuma igũrũ ũkĩnjarĩra o rĩmwe mĩena yothe.

7 Ngĩgũa thĩ ngĩigua mũgambo wanjarĩria ũkĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Saũlũ, Saũlũ! Ũnyariiraga nĩkĩ?’

8 Ngĩcooka ngĩũria atĩrĩ, ‘Wee nĩ we ũ, Mwathani?’ Naake akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Nĩ niĩ Jesũ wa Nazarethi ũrĩa ũranyariira.’

9 Andũ arĩa twarĩ nao nĩmoonire ũtheri, no matiaiguire mũgambo wa ũcio wanjaragĩria.

10 Ngĩcooka ngĩũria atĩrĩ, ‘Ngwĩka atĩa, Mwathani?’ Naake Mwathani akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Ũkĩra ũtoonye Damasiki kũu nĩkuo ũrĩĩrĩrwo maũndũ moothe marĩa Ngai atuĩte wĩke.’

11 Tondũ ndionaga nĩ ũndũ wa ũkengi wa ũtheri ũcio, arĩa twarĩ nao makĩĩnyiita guoko makĩndoonyia Damasiki.

12 “Kũu itũũrainĩ rĩu nĩkwarĩ mũndũ wetagwo Anania mũndũ warĩ mwagĩrĩru kũringana na Watho, waheetwo gĩtĩĩo mũno nĩ Ayahudi oothe arĩa matũũraga kũu Damasiki.

13 Mũndũ ũcio agĩgĩũka akĩrũũgama harĩa ndaarĩ akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Saũlũ mũrũ wa Awa, cooka kuona!’ Na rĩĩrĩ, ihinda o rĩu ngĩambĩrĩria kuona rĩngĩ, ngĩmũrora.

14 Naake agĩkĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Ngai wa maithe maitũ nĩagũcagũrĩĩte ũmenye wendi wake na wone ndungata yake ĩrĩa thingu, na ũmĩigue ĩkĩaria na mũgambo wayo.

15 Tondũ ũgaatuĩka mũira wake kũrĩ andũ oothe wa maũndũ marĩa woneete na ũkaigua.

16 Rĩu-rĩ, ũgĩetereire kĩ? Ũkĩra ũbatithio ũthambio meehia maaku ũgĩkayagĩra rĩĩtwa rĩake!’

Paũlũ gwĩtwo akahunjĩrie andũ a Ndũũrĩrĩ

17 “Rĩrĩa ndacookire Jerusalemu ngĩhooya thĩinĩ wa Hekaarũ ngĩona kĩoneki,

18 ngĩona Mwathani akĩnjarĩria akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Ũkĩra uume Jerusalemu na ihenya tondũ gũũkũ andũ matigeetĩkĩra kuumbũrĩrwo ũhoro wakwa nĩ we.’

19 Na niĩ ngĩcookia atĩrĩ, ‘Mwathani, o nĩmooĩ atĩ thĩinĩ wa thunagogi o yothe nĩndathiaga nganyiita na ngahũũra arĩa maagwĩtĩkĩĩtie.

20 O na rĩrĩa Sitefano mũira waku ooragirwo, ndaarĩ ho na ngĩĩtĩkĩra ooragwo, o na ngĩikaria nguo cia arĩa maamũũragire.’

21 Naake Mwathani agĩkĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Thiĩ, amu nĩngũgũtũma kũndũ kũraaya kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ.’ ”

22 Andũ maikarĩĩte mathikĩrĩirie, no rĩrĩa oigire ũguo makĩambĩrĩria kwanĩrĩra makiuga atĩrĩ, “Mũthengiei, nĩoragwo! Ndaagĩrĩire gũtũũra muoyo!”

23 Magĩkĩanĩrĩra makĩinagia nguo ciao, makĩũmbũragia rũkũngũ na igũrũ.

24 Naake mũtongoria wa thigari cia Aroma agĩatha andũ aake matware Paũlũ thĩinĩ wa nyũmba ya thigari, na akĩmeera mamũhũũre na kĩboko makĩmũhũngaga mahũri nĩ geetha mamenye gĩtũmi gĩa kuugĩrĩrio ũguo nĩ Ayahudi.

25 Nao marĩĩkia kũmuoha na mĩkwa, Paũlũ akĩũria mũnene wa thigari igana ũrĩa warũngiĩ hau atĩrĩ, “Nĩmwĩtĩkĩrĩĩtio nĩ Watho kũhũũra Mũroma na kĩboko ataciirithĩĩtio?”

26 Naake mũnene ũcio wa thigari aigua ũguo, agĩthiĩ kũrĩ mũtongoria akĩmũũria atĩrĩ, “Weka atĩa? Mũndũ ũcio nĩ Mũroma!”

27 Kwoguo mũtongoria agĩthiĩ kũrĩ Paũlũ akĩmũũria atĩrĩ, “Tanjĩĩra atĩrĩ, wee wĩ Mũroma?”

Paũlũ akĩmũcookeria akĩmwĩra atĩrĩ, “Ĩĩ.”

28 Mũtongoria wa thigari akĩmwĩra atĩrĩ, “Niĩ ndatuĩkire Mũroma na ũndũ wa kũrĩha na mbeeca nyingĩ.”

Naake Paũlũ akĩmũcookeria atĩrĩ, “Niĩ ndaciarirwo ndĩ o Mũroma.”

29 O hau andũ arĩa maathiaga kũmũhũnga mahũri magĩtigana naake, naake mũtongoria wa thigari agĩĩtigĩra mũno aamenya atĩ Paũlũ aarĩ Mũroma na nĩamuohithĩĩtie.

Paũlũ gũtwarwo kĩamainĩ

30 Tondũ mũtongoria nĩendaga kũmenya na ma kĩrĩa gĩatũmĩĩte Ayahudi mamũthitange, mũthenya ũyũ ũngĩ akĩohorithia Paũlũ mĩnyororo, na agĩatha athĩnjĩri Ngai arĩa anene na Kĩama gĩothe magomane. Thuutha ũcio agĩikũrũkia Paũlũ akĩmũrũũgamia mbere yao.

1 Naake Paũlũ agĩkũũrĩra kĩama maitho akiuga atĩrĩ, “Andũ aitũ! Niĩ ndũũraga na thamiri theru mbere ya Ngai nginyagia o ũũmũũthĩ.”

2 Naake Anania, Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene agĩatha arĩa maarũngiĩ hakuhĩ na Paũlũ mamũringe kanua.

3 Naake Paũlũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Hatirĩ nganja Ngai nĩagaakũringa, wee rũthingo rũũrũ rũhakĩĩtwo rangi mwerũ! Ũikaire hau ũnduĩre kũringana na Watho na ũkoina Watho, ũgaathana atĩ ningwo?”

4 Andũ arĩa marũũgamĩĩte hakuhĩ na Paũlũ makĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene ũkũruma?”

5 Naake Paũlũ agĩcookia atĩrĩ, “Andũ aitũ, niĩ ndikũũĩ atĩ nĩ we Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, tondũ Maandĩko moigĩĩte atĩrĩ, ‘Ndũkaanaarie ũũru igũrũ rĩa mwathi wa andũ aanyu.’ ”

6 Na rĩĩrĩ, Paũlũ oona atĩ amwe gĩkundiinĩ kĩu maarĩ Asadukai na arĩa angĩ Afarisai-rĩ, akĩanĩrĩra kĩamainĩ akiuga atĩrĩ, “Andũ aitũ! Niĩ ndĩ Mũfarisai, na ndaciarirwo nĩ Afarisai. Ndĩraciirithio nĩ tondũ wa kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa ngoragwo nakĩo atĩ akuũ nĩmakaariũka!”

7 Rĩrĩa oigire ũguo, Afarisai na Asadukai makĩambĩrĩria gũkararania, nakĩo kĩama gĩkĩamũkana.

8 (Nĩ gũkorwo Asadukai moigaga atĩ gũtirĩ ũhoro wa kũriũka na gũtirĩ araika kana maroho, no Afarisai nĩmeetĩkĩĩtie maũndũ macio moothe.)

9 Narĩo inegene rĩgĩkĩneneha, nao arutani a Watho amwe a thiritũ ya Afarisai makĩrũũgama makĩaria na hinya makiuga atĩrĩ, “Tũtirona mũndũ ũyũ arĩ na ũũru eekĩĩte. No gũkorwo roho kana mũraika nĩamwarĩirie!”

10 Ngarari igĩkĩneneha mũno o nginya mũtongoria akĩona ta Paũlũ angĩtarũrangwo tũcunjĩ tũcunjĩ nĩ andũ acio. Agĩgĩatha thigari ciake ithiĩ thĩinĩ wa andũ acio, irute Paũlũ kuuma gatagatĩinĩ kaao na hinya imũtware thĩinĩ wa nyũmba ya thigari.

11 rĩĩrĩ, Na ũtukũ ũcio Mwathani akĩrũũgama hakuhĩ na Paũlũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Wĩyũmĩrĩrie nĩ amu o ta ũrĩa ũheanĩĩte ũira wakwa gũũkũ Jerusalemu noguo ũkaaũheana Roma o nakuo.”

Mũbango wa kũũraga Paũlũ

12 Na rĩĩrĩ, kwarooka gũkĩa Ayahudi amwe magĩthondeka mũbango, na makĩĩhĩta mwĩhĩtwa atĩ matingĩrĩa kana manyue kĩndũ matooragĩĩte Paũlũ.

13 Nao andũ arĩa maathondekire mũbango ũcio maarĩ makĩria ya mĩrongo ĩna.

14 Magĩgĩthiĩ kũrĩ athĩnjĩri Ngai arĩa anene na athuuri makĩmeera atĩrĩ, “Nĩtwĩhĩtĩĩte mwĩhĩtwa mũnene tũrĩ hamwe atĩ tũtingĩcama kĩndũ tũtooragĩĩte Paũlũ.

15 Kwoguo, rĩu, inyuĩ hamwe na kĩama tũmanaai kũrĩ mũtongoria wa thigari cia Aroma muuge mũreeherwo Paũlũ, mwĩgwatie atĩ mũrenda gũthuuthuuria ũhoro wake wega. Ithuĩ tũgũkorwo twĩhaarĩirie kũmũũraga atanakinya gũũkũ.”

16 Naake mwanake wa mwarĩ wa nyina na Paũlũ agĩkĩigua ũhoro wa mũbango ũcio; agĩthiĩ agĩtoonya nyũmba ĩyo ya thigari agĩkĩũmenyithia Paũlũ.

17 Naake Paũlũ agĩĩta mũnene ũmwe wa thigari igana akĩmwĩra atĩrĩ, “Twara mwanake ũyũ kũrĩ mũtongoria wa mbũtũ amu arĩ na ũndũ arenda kũmwĩra.”

18 Naake mũnene ũcio akĩoya mwanake ũcio akĩmũtwara kũrĩ mũtongoria ũcio wa mbũtũ, akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũndũ ũrĩa woheetwo wĩtagwo Paũlũ anjĩtire anjĩĩra ndeehe mwanake ũyũ kũrĩ we amu arĩ na ũndũ arenda gũkwĩra.”

19 Naake mũtongoria wa mbũtũ akĩnyiita mwanake ũcio guoko, akĩmũtwara handũ arĩ wiki, akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũrenda kũnjĩĩra?”

20 Naake akĩmũcookeria akĩmwĩra atĩrĩ, “Ayahudi nĩmaiguanĩire makũũrie ũtware Paũlũ kĩamainĩ rũũciũ me na kĩĩgwatio atĩ marenda gũthuuthuuria ũhoro wake wega.

21 No ndũgeetĩkĩre nĩ ũndũ andũ makĩria ma mĩrongo ĩna nĩmagaakorwo mamuoheirie. Meehĩtĩĩte atĩ matingĩrĩa kana manyue kĩndũ matamũũragĩĩte, na rĩu nĩmehaarĩirie meetereire o itua rĩaku.”

22 Naake mũtongoria ũcio wa mbũtũ agĩcooka akĩreka mwanake ũcio athiĩ na akĩmwatha atĩrĩ, “Ndũkeere mũndũ o na ũmwe atĩ nĩwamenyithia ũhoro ũcio.”

Paũlũ gũtũmwo kwĩ Felike ũrĩa Barũũthi

23 Naake mũtongoria ũcio wa mbũtũ agĩcooka agĩĩta anene eerĩ a thigari igana akĩmeera atĩrĩ, “Hwaĩinĩ ta thaa ithatũ, haarĩriai thigari magana meerĩ cia gũthiĩ Kaisarea hamwe na thigari mĩrongo mũgwanja cia mbarathi na magana meerĩ cia matimũ.

24 Haarĩriai o na mbarathi cia gũkuua Paũlũ mũmũtware kwa Felike ũrĩa barũũthi na thaayũ.”

25 Naake akĩandĩka marũa maya:

26 “Niĩ Kilaudio Lisia nĩndakũgeithia wee Felike barũũthi mũgaathe.

27 Atĩrĩĩrĩ, mũndũ ũyũ nĩanyiitirwo nĩ Ayahudi na maarĩ hakuhĩ kũmũũraga. Rĩrĩa ndamakorereire ndĩ na thigari ngĩmũhonokia ndarĩĩkia kũmenya atĩ nĩ Mũroma.

28 Tondũ nĩndendire kũmenya kĩrĩa maamũũragia ngĩmũtwara kĩamainĩ kĩao.

29 Ngĩgĩkĩmenya atĩ maamũũragia maũndũ mamwe makoniĩ Watho wao, no hatiarĩ ũndũ o na ũrĩkũ wa kũmũũragithia kana kũmuohithia.

30 Rĩrĩa ndĩramenyithirio atĩ nĩkũrĩ na mũbango mũũru wa kũũraga mũndũ ũyũ, ndĩrakĩmũtũma o narua kũrĩ we. Ningĩ nĩndĩraathire acio maramũthitangaga o nao mooke kũrĩ we moige kĩrĩa maramũũria.”

31 Nacio thigari igĩkĩoya Paũlũ kũringana na ũrĩa ciathĩĩtwo, ikĩmũtwara Anitipatirisi kũrĩ o ũtukũ.

32 Kwarooka gũkĩa igĩcooka nyũmbainĩ ya thigari, no igĩtiga thigari cia mbarathi ithiĩ na mbere naake.

33 Nacio ciakinya Kaisarea ikĩnengera barũũthi marũa na ikĩnengerana Paũlũ kũrĩ we.

34 Naake Barũũthi athooma marũa macio akĩũria Paũlũ kũrĩa oimĩĩte. Aamenya atĩ oimĩĩte Kilikia,

35 akĩmwĩra atĩrĩ, “Ngaagũthikĩrĩria rĩrĩa arĩa magũthitangĩĩte magaakinya.” Agĩcooka agĩathana atĩ Paũlũ aikarage arangĩirwo mũciĩinĩ mũnene wa barũũthi.

Paũlũ gũthitangwo nĩ Ayahudi

1 Thuutha wa matukũ mataano, Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene wetagwo Anania agĩthiĩ Kaisarea hamwe na athuuri amwe na wakiri wetagwo Teritulo. Nao magĩthiĩ mbere ya Felike ũrĩa barũũthi magĩthitanga Paũlũ.

2 Naake Paũlũ eetwo, Teritulo akĩambĩrĩria kũmũthitanga akiuga atĩrĩ:

“Mũgaathe Felike! Ũtongoria waku mũkinyanĩru nĩũtũreeheire thaayũ matukũ maingĩ, o na nĩwĩkĩĩte maũndũ maingĩ ma kwagĩria bũrũri witũ.

3 Nĩtwamũkagĩra ũndũ ũyũ na njĩra ciothe, na kũndũ guothe tũrĩ na ngaatho mũno.

4 No nĩ geetha ndigagũikarie makĩria-rĩ, ndagũthaitha nĩ ũndũ wa tha ciaku ũtũthikĩrĩrie tũkwĩre ciugo niini.

5 Nĩtuoneete mũndũ ũyũ arĩ ũgwati, nĩ undũ nĩambĩrĩirie haaro gatagatĩinĩ ka Ayahudi oothe thĩinĩ wa thĩ. Ningĩ nĩ mũtongoria wa thiritũ ya Anazari.

6 Makĩria ma ũguo, nĩageririe gũthaahia Hekaarũ, no tũkĩmũnyiita. [Nĩtũngĩamũtuĩrĩire kũringana na Watho witũ,

7 no mũtongoria wa thigari cia Aroma ũrĩa wĩtagwo Lisia agĩũka akĩmũruta mookoinĩ maitũ na ũũru mũingĩ,

8 na agĩatha arĩa maamũthitangĩĩte mooke kũrĩ we.] Wee mwene wamũũrangia ũhoro wake nĩũkũhota kũmenya kuuma kũrĩ we ũhoro wa maũndũ moothe marĩa tũramũthitangĩra.”

9 Nao Ayahudi oothe makĩnyiitanĩra naake thitangoinĩ ĩyo makiuga atĩ maũndũ macio moothe maarĩ ma ma.

Paũlũ gwĩtetera mbere ya Felike

10 Na rĩĩrĩ barũũthi agĩkĩheneria Paũlũ aarie, naake Paũlũ agĩtumũra kanua akiuga atĩrĩ:

“Kuona atĩ nĩũkoreetwo ũrĩ mũtuanĩri wa rũũrĩrĩ rũũrũ mĩaka mĩingĩ, ngwĩciirĩrĩra mbere yaku ngeneete.

11 Ũngĩĩtuĩrĩria wee mwene-rĩ, ti makĩria ya matukũ ikũmi na meerĩ kuuma rĩrĩa ndathiĩte Jerusalemu gũthaathaiya Ngai.

12 Ayahudi matiangorire ngĩkararania na mũndũ, o na kana ngĩthoga mũingĩ thĩinĩ wa Hekaarũ kana thĩinĩ wa thunagogi o na kana thĩinĩ wa itũũra.

13 O na matingĩhota gũkũhe ihooto cia maũndũ macio marathitangĩra.

14 No nĩngwĩtĩkĩra atĩ, thaathayagia Ngai wa maithe maitũ nũmĩrĩire Njĩra ĩyo mareeta ya maheeni. O na ningĩ nĩnjĩtĩkĩĩtie maũndũ moothe marĩa maandĩkĩĩtwo thĩinĩ wa Watho na mabukuinĩ ma anabii.

15 Ndĩ na kĩĩrĩgĩrĩro thĩinĩ wa Ngai o ta ũrĩa aya marĩ nakĩo atĩ andũ oothe eega na ooru nĩmakaariũka.

16 Nĩ ũndũ ũcio nĩngeragia na hinya wakwa wothe gũkorwo na thamiri itarĩ ũcuuke mbere ya Ngai na mbere ya andũ.

17 “Na rĩĩrĩ, thuutha wa mĩaka mĩingĩ, ndĩ ũgeniinĩ nĩndookire Jerusalemu kũreehere rũũrĩrĩ rwitũ mbeeca iria ciahotheetwo o na kũruta magongoona.

18 Rĩrĩa ndahingagia maũndũ macio nĩrĩo mangorire kũu Hekaarũinĩ thuutha wa igongoona rĩrĩa rĩatũmire therio, no gũtiarĩ mũingĩ o na kana inegene.

19 No rĩĩrĩ, nĩkwarĩ Ayahudi amwe a kuuma bũrũri wa Asia arĩa mabataire gũkorwo haaha, mathitange kũrĩ we akorwo me na ũndũ wa gũthitangĩra.

20 Kwaga ũguo ũkĩreke andũ aya marĩ haaha moige nĩ mahĩtia marĩkũ maanyonire namo rĩrĩa ndarũũgamĩĩte mbere ya kĩama,

21 o tiga ũndũ ũyũ ũmwe ũrĩa ndaanĩrĩire ngiuga rĩrĩa ndarũngiĩ gatagatĩinĩ kaao atĩ: ‘Ndĩraciirithio nĩ inyuĩ ũũmũũthĩ tondũ nĩndĩrĩgĩrĩire kũriũka kwa arĩa akuũ.’ ”

22 Tondũ Felike nĩamenyeete wega ũhoro wa Njĩra ĩyo, akĩraarĩria ciira akĩmeera atĩrĩ, “Ngaatua ciira wanyu rĩrĩa Lisia, mũtongoria wa thigari cia Aroma agaikũrũka gũũkũ.”

23 Agĩcooka agĩatha mũnene ũrĩa wa thigari igana ũrĩa warangagĩra Paũlũ athiĩ na mbere na kũmũrangĩra, no aheeo wĩyathi mũniini na atĩ mũraata wake o wothe ndakagirio kũmũhingĩria mabata maake.

Paũlũ gũtwarwo mbere ya Felike na Durusila

24 Na rĩĩrĩ, matukũ maniini mathira, Felike agĩũka marĩ na mũtumia wake Mũyahudi wetagwo Durusila. Agĩgĩtũmanĩra Paũlũ, naake ooka akĩmũthikĩrĩria akĩaria ũhoro wa wĩtĩkio thĩinĩ wa Kristũ Jesũ.

25 Rĩrĩa Paũlũ aaragia ũhoro wa ũthingu na wa kwĩnyiita maũndũinĩ ma mwĩrĩ na wa Mũthenya wa Ituĩro rĩrĩa rĩgooka, Felike akĩmaka mũno akĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩu no ũthiĩ, ndoona mweke nĩndĩgwĩta.”

26 Hĩndĩ ĩyo no ehokaga atĩ no ahakwo na mbeeca nĩ Paũlũ, na kwoguo nĩamũtũmanagĩra kaingĩ kaingĩ makaaria naake.

27 Mĩaka ĩĩrĩ yathira, Porikio Fesito agĩcooka handũ ha Felike. Tondũ Felike nĩendaga gũkenia Ayahudi agĩtiga Paũlũ njeera.

Paũlũ gũcookia ciira riiko kũrĩ Mũthamaki

1 Matukũ matatũ thuutha wa Fesito gũkinya bũrũri ũcio, akiuma Kaisarea agĩthiĩ Jerusalemu.

2 Nao athĩnjĩri Ngai arĩa anene na atongoria a Ayahudi makĩmũmenyithia mateta maao nĩ ũndũ wa Paũlũ. Nao makĩmũthaitha

3 na kwenda gwake eetĩkĩre kũgĩĩrithia Paũlũ ooke Jerusalemu, amu nĩmaabangĩĩte mamũũrage arĩ njĩrainĩ agĩũka.

4 Naake Fesito akĩmacookeria atĩrĩ, “Paũlũ ooheirwo Kaisarea, na niĩ nĩngũcooka kuo o na ihenya.

5 Kwoguo anene aanyu nĩmooke tũthiĩ nao makamũthitange angĩkorwo kũrĩ ũndũ mũũru eekĩĩte.”

6 Rĩrĩa Fesito aarĩĩkirie gũikarania nao matukũ mangĩ manaana kana ikũmi, agĩthiĩ Kaisarea. Naguo mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire agĩikarĩra gĩtĩ gĩake gĩa ciira igootiinĩ, agĩathana Paũlũ areehwo.

7 Naake Paũlũ akinya, Ayahudi arĩa mookĩĩte kuuma Jerusalemu magĩũkĩra makĩmũthiiũrũrũkĩria, makĩmũthitaaka na maũndũ maingĩ mooru marĩa mataahotire kuonania atĩ nĩ ma ma.

8 Naake Paũlũ agĩĩciirĩrĩra akiuga atĩrĩ, “Niĩ ndirĩ ũndũ njĩkĩĩte ũreganĩĩte na Watho wa Ayahudi kana na wa Hekaarũ o na kana wa mũthamaki wa Roma.”

9 Nĩ ũndũ wa Fesito kwenda gũkenia Ayahudi, akĩũria Paũlũ atĩrĩ, “No wende gũtwarwo Jerusalemu ũgaciirithĩrio kuo mbere yakwa igũrũ rĩa maũndũ macio?”

10 Paũlũ akĩmũcookeria akĩmwĩra atĩrĩ, “Niĩ ndũũgamĩĩte igootiinĩ rĩa mũthamaki wa Roma kũrĩa njagĩrĩirwo nĩgũciirithĩrio. Niĩ ndirĩ ũndũ o na ũrĩkũ mũũru njĩkĩĩte Ayahudi, na ũguo nĩũũĩ wega.

11 Akorwo nĩnyunĩĩte watho na ngeeka ũndũ wa gũtũma njũragwo, niĩ ndiregeete kũũragwo. No akorwo gũtirĩ na ma thĩinĩ wa maũndũ macio marathitangĩra, gũtirĩ mũndũ ũngĩnengerana kũrĩ o. Nĩndacookia ciira riiko kwĩ mũthamaki wa Roma.”

12 Thuutha wa Fesito gũcookia kĩama gĩake ndundu, akĩĩra Paũlũ atĩrĩ, “Tondũ nĩwacookia ciira riiko kwĩ mũthamaki wa Roma, kũu nĩkuo ũgũthiĩ.”

Paũlũ kũreehwo mbere ya Agiripa na Berinike

13 Na rĩĩrĩ, matukũ maniini mathira, mũthamaki Agiripa na Berinike magĩũka Kaisarea kũnyiita Fesito ũgeni.

14 Tondũ nĩmaikarire kũu matukũ maingĩ, Fesito agĩkĩhe mũthamaki ũhoro wa Paũlũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Kũrĩ mũndũ watigirwo njeera nĩ Felike,

15 na rĩrĩa ndaarĩ Jerusalemu athĩnjĩri Ngai arĩa anene na athuuri a Ayahudi nĩmaamũthitangire makĩnjũũria ndĩmũtuĩre.

16 Ngĩkĩmacookeria atĩ ti mũtugo wa Aroma gũtuĩra mũndũ ataambĩĩte kũrũũgama mbere ya arĩa maramũthitanga na aheeo ihinda rĩu gwĩciirĩrĩra nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa athitangĩirwo.

17 Rĩrĩa mookire gũũkũ marĩ hamwe, ndiateire ihinda amu mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire nĩndaikarĩire gĩtĩ ngĩathana mũndũ ũcio areehwo.

18 Nao arĩa maamũthitangĩĩte maarũũgama matiigana kũreehe thitango o na ĩmwe njũru ya iria ndeciiragĩria.

19 No nĩmaarĩ na maũndũ mataiguithanagia naake makoniĩ ndini yao, na makoniĩ mũndũ ũmwe wĩtagwo Jesũ wakuĩte, no Paũlũ oigaga agwatĩirie atĩ aarĩ muoyo.

20 Tondũ nĩndarigirwo nĩ ũrĩa ingĩtuĩria maũndũ macio, nĩndamũũririe kana no eende gũthiĩ Jerusalemu agaciirithĩrio kuo nĩ ũndũ wa maũndũ macio.

21 Rĩrĩa Paũlũ aacookirie ciira riiko akĩũria aigwo njeera nginya hĩndĩ ĩrĩa agaatuĩrwo nĩ mũthamaki wa Roma, ngĩgĩathana atĩ aigwo njeera nginya rĩrĩa ngaamũtwarithia kwĩ mũthamaki wa Roma.”

22 Naake Agiripa agĩcookeria Fesito atĩrĩ, “O na niĩ no nyende kũigua mũndũ ũcio akĩaria.”

Naake Fesito akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩũkamũigua rũũciũ.”

23 Mũthenya ũrĩa warũmĩrĩire Agiripa na Berinike magĩũka na ũnene wao wothe magĩtoonya nyũmba ya gũciirĩrwo hamwe na anene a thigari na andũ arĩa maarĩ igweta itũũra rĩu. Naake Fesito agĩathana atĩ Paũlũ areehwo.

24 Hĩndĩ ĩyo Fesito akiuga atĩrĩ, “Mũthamaki Agiripa na inyuothe mũrĩ hamwe na ithuĩ haaha, nĩmũrona mũndũ ũyũ ũrĩa watũmire Ayahudi oothe a Jerusalemu o na a gũũkũ mareehe mateta kũrĩ niĩ makĩanagĩrĩra na mũgambo mũnene atĩ ndaagĩrĩirwo nĩkũrekwo atũũre muoyo.

25 Niĩ ndionire ũndũ o na ũmwe eekĩĩte wa gũtũma ooragwo, no tondũ we mwene nĩacookirie ciira riiko kwĩ mũthamaki wa Roma, ngĩgĩtua atĩ ndĩmũtware kuo.

26 No rĩĩrĩ, ndirĩ na ũndũ kũna wa kwandĩkĩra mũnene wakwa igũrũ rĩake. Nĩ ũndũ ũcio nĩkĩo ndamũreehe haaha mbere yanyu inyuothe, na makĩria mbere yaku wee, mũthamaki Agiripa! Nĩguo thuutha wa kũmũũrangia ciũria nyone gĩa kwandĩka.

27 Amu nguona arĩ ũrimũ gũtwara mũndũ muohe na ndionanie maũndũ marĩa athitangĩirwo.”