IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Atũmwo gũthuura andũ mũgwanja a gũteithĩrĩria

1 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio rĩrĩa arutwo maathiire makĩongerekaga, Ayahudi amwe arĩa maaragia Kĩngiriki makĩambĩrĩria kũng’ong’oorera Ahibirania atĩ atumia aao a ndigwa matiagayagĩrwo indo wega.

2 Nao atũmwo arĩa ikũmi na eerĩ magĩĩta andũ arĩa angĩ meetĩkĩĩtie makĩmeera atĩrĩ, “Ti wega tũtiganĩrie wĩra wa kũhunjia ũhoro wa Ngai nĩguo tũgayanagie indo.

3 Nĩ ũndũ ũcio aariũ na aarĩ a Ithe witũ thĩinĩ wa Mwathani, thuuraai gatagatĩinĩ kaanyu andũ mũgwanja, arĩa me na ngumo njega na maiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru na ũũgĩ, tũmahe wĩra ũcio.

4 Ithuĩ-rĩ, tũhũthagĩre mahinda maitũ moothe kũhooya na kũheana ũhoro wa Ngai.”

5 Ũndũ ũcio ũgĩgĩkenia andũ oothe, nao magĩthuura Sitefano, mũndũ waiyũrĩĩtwo nĩ wĩtĩkio na Roho Mũtheru, Filipu, Porokoro, Nikanori, Timoni, Paramena, na Nikola, mũrũũrĩrĩ woimĩĩte Anitiokia akagarũrũka agatuĩka Mũyahudi.

6 Magĩkĩmareehe mbere ya atũmwo, nao atũmwo makĩmahoera na makĩmaigĩrĩra mooko.

7 Naguo ũhoro wa Ngai ũgĩthiĩ na mbere gũtamba nao arutwo makĩingĩha mũno kũu Jerusalemu, o na athĩnjĩri Ngai gĩkundi kĩnene magĩĩtĩkia.

Sitefano kũnyiitwo

8 Naake Sitefano aiyũrĩĩtwo nĩ wega na hinya wa Ngai agĩĩka maũndũ ma kũgegania na akĩringa ciama gatagatĩinĩ ka andũ.

9 Nao andũ amwe a gĩkundi kĩa thunagogi ĩrĩa yetagwo ya arĩa oohore, a kuuma Kurene na Alekisandaria, na arĩa moimĩĩte Kilikia na Asia magĩũkĩrĩra Sitefano makĩambĩrĩria kũmũkararia.

10 No Roho akĩhe Sitefano ũũgĩ mũingĩ ũguo atĩ akĩaria matingĩahotire kũmwĩtiiria.

11 Nao makĩheenereria andũ na hitho moige atĩrĩ, “Nĩtũiguĩte Sitefano akĩruma Musa o na akĩruma Ngai!”

12 Magĩgĩtũma ookĩrĩrwo nĩ andũ, athuuri a kĩama na arutani a Watho. Nao makĩnyiita Sitefano makĩmũtwara mbere ya kĩama.

13 Magĩcooka makĩreehe aira a maheeni arĩa moigire atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ ndatigaga kũmenereria Hekaarũ ĩno theru o na Watho wa Musa.

14 Tondũ nĩtũiguĩte akiuga atĩ Jesũ ũcio wa Nazarethi nĩagaatharia Hekaarũ ĩno, na agarũre mĩtugo ĩrĩa twaheirwo nĩ Musa!”

15 Na rĩĩrĩ, arĩa oothe maarĩ ho kĩamainĩ makĩmũkũũrĩra maitho, nao makĩona ũthiũ wa Sitefano ũhaana ta wa mũraika.

Mĩario ya Sitefano

1 Naake Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene akĩũria Sitefano atĩrĩ, “Ũguo nĩguo kũhaana?”

2 Naake Sitefano akĩmũcookeria atĩrĩ, “Aariũ a Ithe wĩtũ na aabaaba tathikĩrĩriai! Ngai mwene riiri nĩoimĩrĩire ithe witũ Aburahamu, rĩrĩa aarĩ bũrũriinĩ wa Mesopotamia. Ataanathiĩ gũtũũra bũrũri wa Harani

3 akĩmwĩra atĩrĩ, ‘Thaama uume bũrũri wanyu ũtige andũ aanyu ũthiĩ bũrũri ũrĩa ngaakuonia.’

4 Hĩndĩ ĩyo Aburahamu akiuma bũrũri wa Akalidei, agĩthiĩ gũtũũra Harani. Rĩrĩa ithe aakuire, Ngai akĩmũruta kũu akĩmũreehe gũũkũ bũrũri ũyũ mũtũũraga.

5 Na rĩĩrĩ, Ngai ndamũheire bũrũri ũcio o na ikinya rĩmwe ũtuĩke igai rĩake, no nĩamwĩrĩire bũrũri ũcio atĩ nĩũgaatuĩka wake hamwe na ciana ciake, o na gwatuĩka Aburahamu ndaarĩ na mwana.

6 Ngai eerire Aburahamu atĩ: ‘Njiarwa ciaku igaatũũra bũrũri mũgeni irĩ ng’eni kũrĩa igaatuo ngombo na cione mathĩĩna mĩaka magana mana (400).

7 Na niĩ nĩngaatuĩra rũũrĩrĩ rũu igaatungatagĩra na ndarĩĩkia gũciruta rũũrĩrĩinĩ rũu, nĩigaathaathayagia irĩ bũrũriinĩ ũyũ.’

8 Ngai agĩgĩtũma irua rĩtuĩke rũũri rwa kĩrĩĩkanĩro. Nĩ ũndũ ũcio Aburahamu akĩruithia Isaaka arĩ wa mĩthenya ĩnaana thuutha wa gũciarwo. Naake Isaaka akĩruithia mũũrũwe Jakubu, naake Jakubu akĩruithia aariũ aake ikũmi na eerĩ, na acio nĩ o maithe maitũ.

9 “Na rĩĩrĩ, aariũ a Jakubu makĩiguĩra mũrũ wa ithe wao Josefu ũiru makĩmwendia bũrũriinĩ wa Misiri.

10 No Ngai aarĩ hamwe naake, agĩkĩmũhonokia kuuma mathĩĩnainĩ moothe. Agĩkĩmũhe ũũgĩ agĩtũma eendwo nĩ mũthamaki wa Misiri, ũrĩa wamũtuire mũnene bũrũriinĩ ũcio o na akĩmũhe wĩra wa kũroraga Misiri guothe o hamwe na mũciĩ wake wothe.

11 Thuutha ũcio gũkĩgĩa ng’aragu bũrũri wothe wa Misiri o na Kanaani, o na mathĩĩna maingĩ mũno. Namo maithe maitũ makĩaga irio.

12 No rĩrĩa Jakubu aiguire atĩ Misiri kwarĩ na irio, agĩtũma aariũ aake riita rĩa mbere, nĩ o maithe maitũ.

13 Nao mathiĩ riita rĩa keerĩ, Josefu akĩĩmenyithania na aariũ a ithe na andũ a Josefu makĩmenyeka nĩ mũthamaki wa Misiri.

14 Hĩndĩ ĩyo Josefu agĩtũmanĩra ithe Jakubu athiĩ Misiri na andũ aake oothe, nao maarĩ ta andũ mĩrongo mũgwanja na ataano.

15 Naake Jakubu na aariũ aake magĩgĩthiĩ Misiri kũrĩa oothe maakuĩrĩire.

16 Na rĩĩrĩ, mĩĩrĩ yao ĩgĩkuuo ĩgĩtwarwo Shekemu, ĩgĩthikwo mbĩĩrĩrainĩ ĩrĩa Aburahamu aagũrĩĩte kuuma kũrĩ ciana cia Hamori kũu Shekemu.

17 “Na rĩrĩa ihinda rĩakuhĩrĩirie rĩa Ngai kũhingia kĩĩranĩro kĩrĩa eerĩire Aburahamu, andũ aitũ magĩkorwo moongererekeete mũno kũu bũrũri wa Misiri.

18 Na gũgĩkorwo kũgĩĩte na mũthamaki ũngĩ, ũrĩa ũtaamenyeete Josefu.

19 Mũthamaki ũcio nĩahinyĩrĩirie andũ aitũ mũno, na agĩatha maithe maitũ marute twana tuothe nĩguo tũũragwo.

20 Hĩndĩ ĩyo nĩguo Musa aaciarirwo, naake aarĩ mũthaka mũno. Agĩkĩrererwo mũciĩ gwa ithe mĩeri ĩtatũ.

21 Na rĩrĩa aateirwo kuuma mũciĩ, mwarĩ wa mũthamaki akĩmuoya akĩmũrera ta mwana wake.

22 Musa agĩkĩrerwo na ũũgĩ wothe wa andũ a Misiri, naake agĩtuĩka mũndũ wĩ na ũhoti rĩrĩa ekwaria o na agĩĩka maũndũ.

23 “Na hĩndĩ ĩrĩa aakinyirie mĩaka mĩrongo ĩna, akĩigua e na wendo wa gũthiĩ kũrora ũrĩa andũ a rũũrĩrĩ rwake rwa Isiraeli maikaraga.

24 Naake oona ũmwe wao agĩĩkwo ũũru nĩ Mũmisiri agĩthiĩ kũmũũrĩria akĩmũteithĩrĩria, akĩringa Mũmisiri ũcio akĩmũũraga.

25 (Musa eeciiragia atĩ andũ aao nĩmekũmenya atĩ Ngai nĩakaamũhũthĩra amarute ũkomboinĩ no o matiamenyire.)

26 Na mũthenya ũyũ ũngĩ agĩkora Aisiraeli eerĩ magĩtetania, akĩgeria kũmaiguithania akĩmeera atĩrĩ, ‘Andũ aitũ, mũranegenania nĩkĩ na mũrĩ amwe?’

27 Naake mũndũ ũrĩa wekĩĩte ũcio ũngĩ ũũru agĩikania Musa akĩmũũria atĩrĩ, ‘Nũũ ũgũtuĩte mũnene witũ na mũtũtuĩri?

28 Anga nĩũkwenda kũnjũraga ta ũrĩa ũrooragire Mũmisiri ira?’

29 Rĩrĩa Musa aiguire ũguo, akĩũra akiuma Misiri agĩthiĩ gũtũũra e mũgeni bũrũri wa Midiani. E kũu akĩgĩa na aariũ eerĩ.

30 “Na rĩĩrĩ, mĩaka mĩrongo ĩna yathira, Musa arĩ werũinĩ wa kĩrĩma gĩa Sinai, akiumĩrĩrwo nĩ mũraika arĩ rũrĩrĩmbĩinĩ rwa mwaki ũrĩa wakanaga kĩhingainĩ.

31 Na rĩrĩa Musa oonire ũguo akĩgega, na rĩrĩa aakuhagĩrĩria nĩguo oone wega akĩigua mũgambo wa Mwathani ũkĩmwĩra atĩrĩ,

32 ‘Nĩ niĩ Ngai wa maithe maanyu, o we Ngai wa Aburahamu, na Isaaka na Jakubu.’ Naake Musa akĩambĩrĩria kũinaina o na agĩĩtigĩra kũrora.

33 Naake Mwathani akĩmwĩra atĩrĩ, ‘Ruta iraatũ amu hau ũrũngiĩ nĩ handũ hatheru.

34 Hatirĩ nganja nĩnyoneete ũrĩa andũ aakwa marathĩĩnio kũu Misiri na nĩnjiguĩte kĩrĩro kĩao. Nĩnjũkĩĩte thĩ nĩguo ndĩmahonokie; rĩu ũka nĩngũgũtũma Misiri.’

35 “Na rĩĩrĩ, Musa o ũrĩa andũ maaregire makĩũria atĩrĩ, ‘Nũũ ũgũtuĩte mũnene witũ na mũtũtuĩri?’ Ũcio nĩwe Ngai aatũmire arĩ mũtongoria na mũkũũri wao ahotithĩĩtio nĩ mũraika ũrĩa wamuumĩrĩire kĩhingainĩ gĩkĩhĩa.

36 Akĩmatongoria akĩmaruta kuo thuutha wa kũringa ciama na gwĩka maũndũ ma magegania kũu Misiri na Iriainĩ Ituune, o na werũinĩ ihinda rĩa mĩaka mĩrongo ĩna.

37 Musa ũcio nowe werire andũ a Isiraeli atĩrĩ, ‘Ngai nĩakaamũtũmĩra mũnabii kuuma kũrĩ andũ aanyu, o ta ũrĩa niĩ aandũmire.’

38 Ningĩ Musa ũcio nowe warĩ na andũ a Isiraeli kũu werũinĩ rĩrĩa aarĩirio nĩ mũraika kĩrĩmainĩ gĩa Sinai e hamwe na maithe maitũ, na akĩamũkĩra ciugo irĩ muoyo nĩguo atũhe.

39 “Ũcio nowe maithe maitũ maaregire gwathĩkĩra; makĩmũthinĩkania na makĩĩrirĩria gũcooka Misiri.

40 Nao magĩkĩĩra Harũni atĩrĩ, ‘Tũthondekere ngai cia gũtũtongoria, amu Musa ũcio watũrutire Misiri tũtiũĩ ũrĩa ooneete.’

41 Namo matukũinĩ macio magĩthondeka mũhianano wa ndeegwa, makĩũrutĩra magongoona, na magĩkũngũĩra wĩra wa mooko maao.

42 Naake Ngai akĩmatiganĩria, akĩmarekereria mathaathayagie ciũmbe cia igũrũ, o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo thĩinĩ wa Ibuku rĩa anabii atĩrĩ:

‘Andũ aya a Isiraeli!

Hiihi nĩ niĩ mwathĩnjagĩra na mũkarutĩra magongoona werũinĩ

mĩaka mĩrongo ĩna?

43 Nĩkuoya muoire hema ya Moloku

na mũhianano wa Refani njata ĩrĩa mũtuĩte Ngai yanyu,

mĩhianano ĩrĩa mwethondekeire mũmĩthaathayagie.

Na kwoguo nĩngaamũthaamia

ndĩmũtware kũraaya mbere ya Babiloni.’

44 “Maithe maitũ maarĩ na Hema ya kuonania atĩ Ngai aarĩ hamwe nao werũinĩ. Nayo yakĩĩtwo o ta ũrĩa Ngai eerĩĩte Musa, kũringana na mũcoro ũrĩa Musa ooneetio.

45 Na thuutha ũcio, maithe maitũ arĩa maatigĩirwo hema ĩyo nĩ maithe maao nĩmaamĩkuuaga rĩrĩa maarĩ na Joshua magĩtuunyana bũrũri kuuma kũrĩ ndũũrĩrĩ iria ciaingatirwo nĩ Ngai. Nayo ĩgĩgĩikara kũu kinya hĩndĩ ya Daudi.

46 Naake Daudi agĩkĩonwo arĩ mwagĩrĩru nĩ Ngai, naake agĩkĩmũhooya amwĩtĩkĩrie aakĩre Ngai wa Jakubuũikaro.

47 No nĩ Solomoni wamwakĩire nyũmba.

48 “No rĩĩrĩ, Ngai ũcio wĩ igũrũ mũno-rĩ, ndatũũraga nyũmba ciakĩĩtwo na mooko ma andũ o ta ũrĩa mũnabii oigĩĩte ũũ:

49 Mwathani ekuuga atĩrĩ,

‘Igũrũ nĩkuo gĩtĩ gĩakwa kĩa ũnene,

nayo thĩ nĩ gaturwa ga kũigĩrĩra magũrũ maakwa.

Nĩ nyũmba ĩrĩkũ ũngĩkĩnjakĩra?

He ha handũ harĩa ingĩkĩhuurũka?

50 Anga ti niĩ ndathondekire indo ici ciothe?’

51 “Andũ aya aremi! Inyuĩ ngoro cianyu iteetĩkĩĩtie. O inyuĩ mũtaiguaga ũhoro wa Ngai! Ũguo noguo maithe maanyu meekire: o na inyuĩ noguo mũtũũraga mũreganĩĩte na Roho Mũtheru.

52 Kũrĩ mũnabii maithe maanyu mataanyariirire? Mooragire o na arĩa maamenyithanĩĩtie o mbere gũũka kwa ũrĩa mũthingu, ũrĩa rĩu o na inyuĩ mũkunyanĩire na mũkamũũraga.

53 Nĩ inyuĩ mwanengerirwo Watho nĩ araika na mũkĩaga kũwathĩkĩra!”

Sitefano kũhũũrwo na mahiga

54 Nao athuuri a Kĩama maigua maũndũ macio makĩng’ũrĩka mũno na makĩharagania magego nĩ ũndũ wake.

55 No Sitefano aiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru, akĩrora igũrũ akĩona riiri wa Ngai, na akĩona Jesũ Kristũ arũngiĩ mwena wa ũrĩo wa Ngai.

56 Naake akiuga atĩrĩ, “Oneei! Nĩndĩrona igũrũ rĩhingũkĩĩte, na Mũrũ wa Mũndũ aikaire mwena wa ũrĩo wa Ngai!”

57 Hĩndĩ ĩyo andũ makĩanĩrĩra na mũgambo mũnene mahingĩĩte matũ maao makĩmũguthũkĩra oothe me hamwe,

58 makĩmuumia nja ya itũũra, makĩmũhũũra na mahiga. Nao aira makĩiga nguo ciao magũrũinĩ ma mwanake wetagwo Saũlũ.

59 Nao rĩrĩa maamũhũũraga na mahiga, Sitefano akĩhooya akiuga atĩrĩ, “Mwathani Jesũ amũkĩra roho wakwa!”

60 Agĩcooka agĩturia ndu, akĩanĩrĩra na mũgambo mũnene akiuga atĩrĩ, “Mwathani ndũkaamoorie rĩĩhia rĩĩrĩ!” Naake arĩĩkia kuuga ũguo agĩtuĩkana.

1 Naake Saũlũ agĩgĩĩtĩkĩra atĩ kũũragwo gwa Sitefano nĩkwagĩrĩire.

Saũlũ kũnyariira kanitha

Na mũthenya ũcio kanitha ũkĩambĩrĩria kũnyariirwo mũno kũu Jerusalemu. Nao andũ oothe arĩa meetĩkĩĩtie, tiga atũmwo, makĩhurunjũka makĩũrĩra mabũrũri ma Judea na Samaria.

2 Nao andũ amwe ahooi Ngai magĩthika Sitefano na makĩmũrĩrĩra mũno.

3 Naake Saũlũ agĩũkĩrĩra kanitha, agathiaga nyũmba o nyũmba akĩrutũrũraga arĩa oothe meetĩkĩĩtie, arũme na andũ a nja akĩmaikagia njeera.

Ũhoro Mwega kũhunjio Samaria

4 Na rĩĩrĩ, andũ arĩa meetĩkĩĩtie maahurunjũkĩire kũndũ na kũndũ, magĩthiĩ makĩhunjagia Ũhoro ũrĩa Mwega.

5 Naake Filipu agĩthiĩ itũũrainĩ rĩnene rĩa Samaria akĩhunjĩria andũ a kuo ũhoro wa Mesia.

6 Nao andũ aingĩ marĩ na ngoro ĩmwe nĩmaathikagĩrĩria Filipu, maigua ũrĩa aaragia, na moona ciama iria aaringaga.

7 Amu ngoma nĩcioimaga arĩa maarĩ nacio cianĩrĩire na mũgambo mũnene, na andũ aingĩ arĩa maarĩ cionje na ithua nĩmaahonagio.

8 Gũgĩkĩgĩa na gĩkeno kĩnene mũno itũũrainĩ rĩu.

9 Na rĩĩrĩ, itũũrainĩ rĩu nĩkwarĩ mũndũ wetagwo Simoni watũire aragũraga, akamakagia andũ mũno kũu Samaria agĩĩtuaga mũndũ mũnene mũno.

10 Nao andũ oothe anyiinyi na anene nĩmaamũthikagĩrĩria makoigaga atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nĩ we hinya wa Ngai ũrĩa wĩtagwo ‘Hinya mũnene.’ ”

11 Maamũthikagĩrĩria wega nĩ gũkorwo nĩamamakĩĩtie na ũragũri wake ihinda iraaya.

12 Nao arĩa oothe meetĩkirie Ũhoro ũrĩa Mwega wa Ũthamaki wa Ngai na wa Jesũ Kristũ, ũrĩa maahunjĩirio nĩ Filipu makĩbatithio, arũme o hamwe na andũ a nja.

13 Simoni o naake agĩĩtĩkia na akĩbatithio akĩrũmĩrĩra Filipu. Naake oona ciama na maũndũ ma magegania magĩĩkwo akĩmaka mũno.

14 Rĩrĩa atũmwo arĩa maarĩ Jerusalemu maiguire atĩ andũ a Samaria nĩmaamũkĩrĩĩte ũhoro wa Ngai, makĩmatũmĩra Petero na Johana.

15 Nao maakinya, makĩhoera andũ acio nĩ geetha maheeo Roho Mũtheru,

16 amu Roho Mũtheru ndakoreetwo aikũrũkĩire o na ũmwe wao tiga o kũbatithio maabatithĩĩtio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani Jesũ.

17 Nao Petero na Johana magĩkĩmaigĩrĩra mooko, makĩiyũrwo nĩ Roho Mũtheru.

18 Naake Simoni oona atĩ mũndũ aiyũragwo nĩ Roho aigĩrĩrwo mooko nĩ atũmwo akĩĩrĩra atũmwo mbeeca,

19 akĩmeera atĩrĩ, “O na niĩ heei hinya ũcio nĩ geetha ndaigĩrĩra mũndũ mooko akaiyũrwo nĩ Roho Mũtheru.”

20 No Petero akĩmwĩra atĩrĩ, “Mbeeca ciaku irothiranĩria nawe. Ũgwĩciiria wahota kũgũra kĩheeo kĩa Ngai na mbeeca!

21 Wee ndũrĩ na handũ kana igai wĩrainĩ ũyũ witũ, amu ngoro yaku ndĩrũngĩrĩirie maithoinĩ ma Ngai.

22 Wĩrire nĩ ũndũ wa waganu ũcio waku, na ũhooe Mwathani akuohere nĩ ũndũ wa gwĩciiria meciiria ta macio.

23 Amu nguona wee wĩ na marũrũ maingĩ ma ũiru na ũkoohwo nĩ meehia.”

24 Naake Simoni akiuga atĩrĩ, “hoera Mwathani nĩ geetha ndigakorwo nĩ ũndũ o na ũmwe wa macio wagweta.”

25 Nao marĩĩkia kuumbũra na kũheana ũhoro wa Mwathani, Petero na Johana magĩcooka Jerusalemu, na magĩthiĩ makĩhunjagia Ũhoro ũrĩa Mwega icagiinĩ nyingĩ cia kũu Samaria.

Filipu na mũndũ wa Ethiopia

26 No rĩĩrĩ, Filipu akĩĩrwo nĩ mũraika wa Mwathani atĩrĩ, “Ũkĩra ũthiĩ na mwena wa na kĩandaũkinye njĩrainĩ ĩrĩa yumĩĩte Jerusalemu ĩgathiĩ Gaza.” (Njĩra ĩyo ndĩgeragwo matukũinĩ maya.)

27 Naake Filipu agĩũkĩra agĩthiĩ. Na rĩĩrĩ, mũndũ woimĩĩte Ethiopia warĩ mũhakũre, warutaga wĩra wa kũmenyerera mbeeca cia kwini wa Ethiopia wetagwo Kandake, nĩkũinũka ainũkaga oimĩĩte Jerusalemu kũhooya.

28 Naake aathiaga agĩthoomaga ibuku rĩa mũnabii Isaia aikarĩĩte thĩ ngaariinĩ yake ĩrĩa yaguucĩĩtio nĩ mbarathi.

29 Naake Filipu akĩĩrwo nĩ Roho atĩrĩ, “Thiĩ ũtwarane na ngaari ĩĩrĩa ya mbarathi.”

30 Hĩndĩ ĩyo Filipu akĩhiũha, agĩkinya harĩ mũndũ ũcio. Naake aigua agĩthooma ibuku rĩa mũnabii Isaia akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩũrataũkĩrwo nĩ ũhoro ũcio ũrathooma?”

31 Naake mũndũ ũcio akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ingĩtaũkĩrwo atĩa tiga mũndũ andaarĩirie?” Agĩgĩthaitha Filipu atoonye ngaariinĩ maikaranie.

32 Nako gacunjĩ ka maandĩko karĩa mũndũ ũcio aathoomaga nĩ gaaka:

“O ta ũrĩa ng’ondu itwaragwo gũthĩnjwo,

o na ta ũrĩa gatũrũme gakiraga ki mbere ya mũndũ ũrĩa ũrakeenja guoya,

noguo o naake ataatumũrire kanua gaake.

33 Nĩaconorirwo, na ndaigana gũtuĩrwo na kĩhooto.

Nũũ ũngĩheana ũhoro wa rũciaro rwake?

Amu muoyo wake nĩwehereetio gũũkũ thĩ.”

34 Mũndũ ũcio warĩ mũhakũre akĩĩra Filipu atĩrĩ, “Ndagũthaitha tanjĩĩra mũnabii ũcio aaragia ũhoro wa ũ? Nĩ ũhoro wake we mwene kana nĩ wa mũndũ ũngĩ?”

35 Hĩndĩ ĩyo Filipu akĩambĩrĩria kwaria akĩhe mũndũ ũcio Ũhoro ũrĩa Mwega wa Jesũ, aambĩrĩirie na gacunjĩ o kau ka maandĩko.

36 O magĩthiaga na njĩra, magĩkinya handũ haarĩ maaĩ, naake mũndũ ũcio akiuga atĩrĩ, “One, haaha he maaĩ. Kũrĩ na ũndũ wa kũgiria mbatithio?” [

37 Naake Filipu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ũngĩĩtĩkia na ngoro yaku yothe, no ũbatithio.” Naake agĩcookia atĩrĩ, “Nĩnjĩtĩkĩĩtie atĩ Jesũ Kristũ nĩ Mũrũ wa Ngai.”]

38 Naake agĩathana atĩ ngaari ĩrũũgamio. Nao eerĩ Filipu na mũndũ ũcio magĩtoonya maaĩinĩ, naake Filipu akĩmũbatithia.

39 Na rĩĩrĩ, moima maaĩinĩ, Filipu akĩeherio nĩ Roho wa Mwathani, mũndũ ũcio akĩaga gũcooka kũmuona. Naake agĩthiĩ na mbere na rũgendo aiyũrĩĩtwo nĩ gĩkeno.

40 Na rĩĩrĩ, Filipu aacookire kuonwo itũũrainĩ rĩa Azoto, naake aahĩtũkaga akĩhunjagia Ũhoro ũrĩa Mwega matũũrainĩ moothe o nginya agĩkinya Kaisarea.

Kũgarũrũka gwa Saũlũ

1 Hĩndĩ ĩyo Saũlũ agĩkorwo arĩ na ũũru mũingĩ na akoigaga atĩ arutwo oothe a Mwathani mooragwo. Agĩgĩthiĩ kũrĩ Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene,

2 akĩũria aheeo marũa ma gũthiĩ namo thunagogiinĩ iria ciarĩ Damasiki, nĩ geetha arĩa oothe angĩona a Njĩra ya Mwathani amanyiite, amoohe amatware Jerusalemu.

3 Na rĩĩrĩ, akuhĩrĩria Damasiki ũtheri ũkiuma igũrũ o rĩmwe, ũkĩmwarĩra kuuma mĩena yothe.

4 Naake akĩgũa thĩ, akĩigua mũgambo ũkĩmwĩra atĩrĩ, “Saũlũ, Saũlũ! Ũnyariiraga nĩkĩ?”

5 Naake Saũlũ akĩmũũria atĩrĩ, “Wee nĩ we ũ, Mwathani?”

Naguo mũgambo ũcio ũgĩcookia atĩrĩ, “Nĩ niĩ Jesũ ũrĩa ũnyariiraga.

6 Atĩrĩĩrĩ, ũkĩra ũtoonye itũũra, na nĩũkwĩrwo ũrĩa wagĩrĩirwo nĩũgwĩka.”

7 Nao andũ arĩa maarĩ naake makĩrũũgama makirĩĩte ki, tondũ nĩmaiguire mũgambo no mationire ũrĩa waragia.

8 Naake Saũlũ agĩũkĩra akĩrũũgama na ahingũra maitho ndahotire kuona kĩndũ. Agĩkĩnyiitwo guoko nĩ arĩa maarĩ naake, makĩmũtoonyia Damasiki.

9 Naake agĩikara mĩthenya ĩtatũ atekuona na atekũrĩa kana akanyua.

10 Na rĩĩrĩ, kũu Damasiki nĩkwarĩ mũrutwo wetagwo Anania. Mwathani akĩmwarĩria na njĩra ya kĩoneki akĩmwĩra atĩrĩ, “Anania!”

Naake akiuga atĩrĩ, “Ĩ niĩ ũyũ haaha, Mwathani.”

11 Naake Mwathani akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũkĩra, ũthiĩ njĩrainĩ ĩrĩa ĩĩtagwo ‘Nũngarũ’ ũtoonye nyũmba ya Judasi, ũũrie mũndũ wa kuuma Tariso wĩtagwo Saũlũ. Nĩkũhooya arahooya,

12 na nĩoneete thĩinĩ wa kĩoneki mũndũ ũgwĩtwo Anania agĩtoonya nyũmba akamũigĩrĩra mooko nĩ geetha ahote gũcooka kuona.”

13 No Anania agĩcookia atĩrĩ, “Mwathani, nĩnjiguĩte ũhoro wa mũndũ ũcio kuuma kũrĩ andũ aingĩ na maũndũ moothe mooru marĩa eekĩĩte andũ aaku thĩinĩ wa Jerusalemu.

14 Rĩu aheetwo ũhoti nĩ athĩnjĩri Ngai arĩa anene ooke gũũkũ anyiite arĩa oothe magũthaathayagia.”

15 No Mwathani akĩmwĩra atĩrĩ, “Wee thiĩ, amu mũndũ ũcio nĩ we thuurĩĩte andungate, atũme rĩĩtwa rĩakwa rĩmenyeke kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ na athamaki na andũ a Isiraeli.

16 Nĩngũmuonia atĩ no mũhaka athĩĩnio nĩ ũndũ wakwa.”

17 Naake Anania agĩgĩthiĩ agĩtoonya nyũmba akĩigĩrĩra Saũlũ mooko akĩmwĩra atĩrĩ, “Saũlũ mũrũ wa Awa, Mwathani Jesũ ũrĩa ũrakuumĩrĩire ũrĩ njĩrainĩ ũgĩũka nĩ we wandũma. Andũma nĩ geetha ũcooke kuona na ũiyũrwo nĩ Roho Mũtheru.”

18 Na ihinda o rĩu tũnyamũ tũhaana ngaracũ tũkiuma maitho maake tũkĩgũa thĩ, naake akĩhota kuona rĩngĩ. Naake agĩgĩũkĩra akĩbatithio,

19 na akĩrĩa irio akĩgĩa na hinya.

Saũlũ kũhunjia itũũrainĩ rĩa Damasiki

Naake Saũlũ agĩikarania na andũ arĩa meetĩkĩĩtie kũu Damasiki matukũ gakundi.

20 Hĩndĩ o ĩyo agĩthiĩ thunagogiinĩ akĩhunjagia ũhoro wa Jesũ akiugaga atĩ Jesũ nĩ Mũrũ wa Ngai.

21 Nao arĩa oothe maamũiguire makĩgega, makĩũrania atĩrĩ, “Githĩ mũndũ ũyũ ti ũrĩa ũrooragaga arĩa mathaathayagia mũndũ ũcio ti Jesũ kũũrĩa Jerusalemu? Na githĩ ndookĩĩte gũũkũ no ũndũ wa gĩtũmi o kĩu gĩa kũnyiita andũ acio amatware kũrĩ athĩnjĩri Ngai arĩa anene?”

22 No Saũlũ agĩkĩrĩrĩria o kũgĩa na hinya na akĩrigithia Ayahudi arĩa maatũũraga kũu Damasiki na kũmoonia na ma atĩ Jesũ nĩ we Mesia.

23 Thuutha wa matukũ maingĩ kũhĩtũka, Ayahudi magĩcookania ndundu ya ũrĩa mekũũraga Saũlũ,

24 no Saũlũ akĩmenyithio. Ayahudi maikaraga marangĩire kĩhingo mũthenya na ũtukũ nĩguo mamũũrage.

25 No arutwo aake makĩmuoya ũtukũ ũmwe, makĩmwagararĩria rũthingo igũrũ makĩmũharũrũkia aikĩĩtio gĩkabũinĩ.

Saũlũ arĩ Jerusalemu

26 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Saũlũ aathiire Jerusalemu nĩageririe gũtuĩka ũmwe wa arutwo, no oothe nĩmaamwĩtigagĩra tondũ matietĩkagia atĩ nĩatuĩkĩĩte mũrutwo.

27 No Baranaba akĩoya Saũlũ akĩmũtwara kũrĩ atũmwo, akĩmeera ũrĩa Saũlũ arĩ njĩrainĩ oonire Mwathani ũrĩa wamuumĩrĩire, na ũrĩa ahunjĩĩtie thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani e na ũũmĩrĩru kũu Damasiki.

28 Kwoguo Saũlũ agĩikarania na atũmwo, na agĩthiĩ kũu Jerusalemu guothe, akĩhunjagia thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Mwathani oomĩrĩirie mũno.

29 Ningĩ nĩaragia na agakararania na Ayahudi arĩa maaragia Kĩngiriki, nao nĩmaageragia ũrĩa mangĩmũũraga.

30 Rĩrĩa andũ arĩa meetĩkĩĩtie maamenyire ũguo, makĩmũtwara Kaisarea magĩcooka makĩmwĩra athiĩ Tariso.

31 Nao andũ a kanitha kũu guothe Judea, Galili, na Samaria magĩikara na thaayũ. Nĩmoomagĩrĩrio nĩ Roho Mũtheru, magathiaga na njĩra ya gũtĩĩa Mwathani o makĩingĩhaga.

Petero gũthiĩ Luda na Jopa

32 Na rĩrĩa Petero aaceerangaga kũndũ na kũndũ, agĩkinya kũrĩ andũ a Ngai arĩa maatũũraga Luda.

33 Nakuo kũu agĩkora mũndũ wetagwo Aenea, warũarĩĩte mũrimũ wa gũkua ciĩga na watũire atoimaga ũrĩrĩ mĩaka ĩnaana.

34 Petero akĩmwĩra atĩrĩ, “Aenea, Jesũ Kristũ nĩegũkũhonia. Ũkĩra ware ũrĩrĩ waku.” Ihinda o rĩu agĩũkĩra.

35 Nao andũ oothe arĩa maatũũraga Luda na Sharoni mamuona, magĩĩtĩkia Mwathani.

36 Nakuo itũũrainĩ rĩa Jopa nĩkwarĩ mũtumia mwĩtĩkia wetagwo Tabitha. (Rĩĩtwa rĩu na Kĩngiriki nĩ Dorokasi, na nĩ ta kuuga thwariga.) Nĩarutaga mawĩra meega na agateithia athĩĩni.

37 Na matukũinĩ macio mũtumia ũcio akĩrũara agĩkua. Na marĩĩkia kũmũthambia, makĩmũiga nyũmba ngoroba ya igũrũ.

38 Tondũ Luda kwarĩ gũkuhĩ na Jopa, andũ arĩa meetĩkĩĩtie marĩĩkia kũigua atĩ Petero aarĩ kũu Luda, magĩtũma athuuri eerĩ makamũthaithe mamwĩre atĩrĩ, “Ĩtĩkĩra gũũka gũũkũ gwitũ na ndũgaikare.”

39 Naake Petero agĩũkĩra agĩtwarana nao. Akinya, makĩmũtwara nyũmba ĩyo ngoroba ya igũrũ. Nao atumia a ndigwa oothe makĩrũũgama harĩ we makĩrĩraga, makĩmuonagia nguo iria Dorokasi atumaga rĩrĩa aarĩ muoyo.

40 No Petero akĩmeera moime nja oothe, agĩturia ndu akĩhooya; agĩcooka akĩhũgũkĩra kĩimba akiuga atĩrĩ, “Tabitha, ũkĩra!” Naake akĩhingũria maitho, na oona Petero agĩĩtiira.

41 Naake Petero akĩmũnyiita guoko, akĩmũrũũgamia. Agĩcooka agĩĩta andũ arĩa meetĩkĩĩtie na atumia a ndigwa, akĩmũneana kũrĩo e muoyo.

42 Naguo ũndũ ũcio ũkĩmenyeka Jopa guothe, nao andũ aingĩ magĩĩtĩkia Mwathani.

43 Naake Petero agĩikara kũu Jopa matukũ maingĩ kwa mũndũ wetagwo Simoni warĩ mũtanduki wa njũũa.

Petero na Korinelio

1 Na rĩĩrĩ, kũu Kaisarea nĩkwarĩ mũthuuri ũmwe wetagwo Korinelio, Mũroma mũnene wa thigari igana cia mbũtũ ĩrĩa yetagwo “Mbũtũ ya Mataliani.”

2 Aarĩ mũndũ mũthingu na hamwe na andũ a mũciĩ wake maarĩ ahooi Ngai. Naake nĩahothagĩra andũ na ũtaana, na nĩathaathayagia Ngai hingo ciothe.

3 Mũthenya ũmwe ta thaa kenda cia mũthenya, mũndũ ũcio akĩona mũraika wa Ngai wega thĩinĩ wa kĩoneki agĩũka na kũrĩ we akĩmwĩra atĩrĩ, “Korinelio!”

4 Naake Korinelio akĩmũrora amakĩĩte akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ Mwathani?”

Mũraika akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mahooya maaku na kũheana gwaku nĩciamũkĩrĩĩtwo nĩ Ngai.

5 Rĩu tũma athuuri Jopa mageete Simoni ũrĩa wĩtagwo Petero,

6 ũrĩa ũnyiitĩĩtwo ũgeni gwa Simoni ũrĩa mũtanduki wa njũũa, na aakĩĩte rũteereinĩ rwa iria.”

7 Rĩrĩa mũraika ũcio wamwaragĩria aathiire, Korinelio agĩĩta ndungata ciake igĩrĩ na mũthigari mũthingu ũmwe wa arĩa maamũtungatagĩra,

8 na aamataarĩria ũhoro wothe akĩmatũma Jopa.

9 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũyũ ũngĩ, ta thaa thita cia mũthenya, o andũ acio marĩ rũgendoinĩ marĩ hakuhĩ gũkinya Jopa, Petero agĩthiĩ nyũmba igũrũ kũhooya.

10 Naake akĩigua ahũtiĩ akĩenda kũrĩa. Rĩrĩa maahaaragĩria irio, akĩona kĩoneki.

11 Agĩkĩona igũrũ rĩhingũkĩĩte, na kĩndũ kĩhaana ta gĩtaama kĩnene gĩgĩikũrũka kĩnyiitĩĩtwo mĩena ĩna gĩkĩharũrũkio kinya thĩ.

12 Thĩinĩ wakĩo nĩkwarĩ mĩthemba yothe ya nyamũ cia magũrũ mana, nyamũ iria itambaga thĩ ta nyoka, o na nyoni.

13 Naguo mũgambo ũgĩũka ũkĩmwĩra atĩrĩ, “Petero arahũka ũthĩnje ũrĩe.”

14 Naake Petero agĩcookia atĩrĩ, “Aaca Mwathani! Niĩ ndirĩ ndarĩa kĩndũ kĩrĩ mũgiro kana kĩrĩ na thaahu.”

15 Ningĩ mũgambo ũgĩũka rĩa keerĩ ũkĩmwĩra atĩrĩ, “Kĩrĩa Ngai athereetie ndwagĩrĩirwo nĩkuuga atĩ kĩrĩ na mũgiro.”

16 Ũndũ ũcio wekĩkire maita matatũ, nakĩo kĩndũ kĩu gĩgĩcookio igũrũ o rĩmwe.

17 Na rĩĩrĩ, o Petero agegeyarĩĩte arigĩĩtwo nĩ ũrĩa kĩoneki kĩu ooneete kĩendaga kũmũmenyithia, athuuri arĩa maatũmĩĩtwo nĩ Korinelio magĩkorwo maarũngiĩ thoome, thuutha wa kũũrĩrĩria mũciĩ gwa Simoni.

18 Nao magĩgĩĩtana nĩguo moorie kana Simoni ũrĩa wetagwo Petero anyiitĩĩtwo ũgeni kuo.

19 Na rĩrĩa Petero eeciiragia ũhoro wa kĩoneki kĩu; Roho akĩmwĩra atĩrĩ, “Tathikĩrĩria! Harĩ na andũ atatũmaragũcaria.

20 Ũkĩra, ũikũrũke ũthiĩ nao na ihenya, nĩ ũndũ nĩ niĩ ndĩmatũmĩĩte.”

21 Naake Petero agĩikũrũka kuuma ngoroba, agĩthiĩ harĩ andũ acio akĩmeera atĩrĩ, “Nĩ niĩ ũrĩa mũracaria. Mũũkĩĩte nĩkĩ?”

22 Nao makiuga atĩrĩ, “Atĩrĩĩrĩ, Korinelio ũrĩa mũnene wa thigari igana, mũndũ mũthingu na ũtĩĩĩte Ngai na ũheetwo gĩtĩĩo nĩ rũũrĩrĩ ruothe rwa Ayahudi, areerirwo nĩ mũraika mũtheru agũtũmanĩre ũthiĩ gwake mũciĩ, agathikĩrĩrie ũrĩa ũkuuga.”

23 Naake akĩmeera matoonye nyũmba, akĩmanyiita ũgeni. Naguo mũthenya ũyũ ũngĩ akiumagara hamwe nao, na andũ amwe arĩa meetĩkĩĩtie a kuuma Jopa magĩthiĩ hamwe naake.

24 Mũthenya wa keerĩ magĩkinya Kaisarea, kũrĩa Korinelio aameetereire. Naake nĩetĩĩte andũ a nyũmba yake na arĩa maarĩ ũraata mũno naake.

25 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Petero aatoonyaga, Korinelio akĩmũtũnga akĩĩgũithia magũrũinĩ maake akĩmũthaathaiya.

26 No Petero akĩmũrũũgamia akĩmwĩra atĩrĩ, “Rũũgama, o na niĩ ndĩ o mũndũ ta we.”

27 Agĩgĩtoonya o makĩaragia naake, agĩkora andũ aingĩ moonganĩĩte.

28 Agĩkĩmeera atĩrĩ, “Inyuĩ nĩmũũĩ wega atĩ Ayahudi matiĩtĩkĩrĩĩtio nĩ Watho gũtukana o na kana gũceera kwa Mũrũũrĩrĩ o na ũrĩkũ. No Ngai nĩanyoneetie atĩ ndiagĩrĩirwo nĩkuuga atĩ mũndũ o na ũrĩkũ e na mũgiro kana e na thaahu.

29 Nĩ ũndũ ũcio, ndatũmanĩrwo nĩndĩrookire; ndinarega. Ngũkĩũria atĩrĩ, ũrandũmanĩire nĩkĩ?”

30 Naake Korinelio agĩcookia atĩrĩ, “Mĩthenya ĩna mĩthiru, mathaa o ta maya, ndĩ nyũmba ngĩhooya mahooyama thaa kenda cia mũthenya, mũndũ warĩ na nguo ciahenagia nĩarũũgamire mbere yakwa,

31 akĩnjĩĩra atĩrĩ: ‘Korinelio! Mahooya maaku nĩmaiguitwo, na Ngai nĩaririkanĩĩte kũheana gwaku.

32 Kwoguo tũmana Jopa ũgĩĩre Simoni ũrĩa wĩtagwo Petero, ũrĩa ũnyiitĩĩtwo ũgeni gwa Simoni ũrĩa ũtandukaga njũũa rũteereinĩ rwa iria.’

33 Kwoguo nĩndagũtũmanĩire hĩndĩ o ro ĩyo na nĩ weka wega mũno nĩ ũndũ wa gũũka. Rĩu-rĩ, tũrĩ haaha ithuothe mbere ya Ngai tũthikĩrĩrie ũrĩa wothe wathĩĩtwo uuge nĩ Mwathani.”

Mĩario ya Petero

34 Naake Petero agĩkĩambĩrĩria kwaria akiuga atĩrĩ: “Rĩu nĩndamenya na ma atĩ Ngai ndarĩ mũthuutũkanio,

35 na thĩinĩ wa rũũrĩrĩ o na rũrĩkũ, ũrĩa wothe ũmũthaathayagia na ageeka ũrĩa kwagĩrĩire nĩamũkagĩrwo nĩ we.

36 Atĩrĩĩrĩ, nĩmũũĩ ndũmĩrĩri ĩrĩa aatũmire kũrĩ andũ a Isiraeli, agĩkĩmahunjĩria Ũhoro ũrĩa Mwega wa thaayũ ahũthĩrĩĩte Jesũ Kristũ ũrĩa arĩ we Mwathani wa andũ oothe.

37 Ũhoro ũcio nĩwahunjirio Judea guothe, wambĩrĩirie Galili thuutha wa Johana kũhunjia ũhoro wa atĩ mabatithio.

38 Nĩmũũĩ ũrĩa Ngai aitĩrĩirie Jesũ wa Nazarethi Roho Mũtheru o hamwe na hinya. Naake Jesũ nĩathiaga agĩĩkaga maũndũ meega na akĩhonagia oothe arĩa maanyiitĩĩtwo nĩ ngoma nĩ gũkorwo Ngai aarĩ hamwe naake.

39 O na ũrĩa ithuĩ tũrĩ aira a maũndũ marĩa moothe eekire thĩinĩ wa bũrũri wa Ayahudi na thĩinĩ wa Jerusalemu, na ũrĩa maamwambire mũtharabainĩ makĩmũũraga.

40 No Ngai nĩamũriũkirie mũthenya wa gatatũ na akĩmuonania.

41 No rĩĩrĩ, ndamuonanirie kũrĩ andũ oothe, o tiga kũrĩ ithuĩ arĩa twathuurĩĩtwo nĩ Ngai tũtuĩke aira, o ithuĩ twarĩanĩire na tũkĩnyuanĩra hamwe naake aariũka kuuma kũrĩ arĩa makuĩte.

42 Rĩu-rĩ, Jesũ ũcio nĩatwathire tũhunjĩrie andũ na tũheanage ũira atĩ nĩ we ũrĩa ũthuurĩĩtwo nĩ Ngai atuĩke wa gũtuĩra arĩa me muoyo na arĩa akuũ.

43 Nao Anabii oothe nĩmaheanaga ũira wake atĩ mũndũ o wothe ũmwĩtĩkĩĩtie nĩohagĩrwo meehia maake nĩ hinya wa rĩĩtwa rĩa Jesũ.”

Andũ a Ndũũrĩrĩ kwamũkĩra Roho Mũtheru

44 Na rĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa Petero aathiaga na mbere kwaria, Roho Mũtheru agĩikũrũkĩra arĩa oothe maiguaga ndeto icio.

45 Nao andũ arĩa meetĩkĩĩtie a kuuma gĩkundi kĩa Ayahudi arĩa mookĩĩte na Petero makĩgega, tondũ Ngai nĩaitĩrĩirie kĩheeo kĩa Roho Mũtheru o na andũ a Ndũũrĩrĩ.

46 Nĩ gũkorwo nĩmaamaiguire makĩaria na thiomi na makĩgooca Ngai.

47 Naake Petero agĩkĩũria atĩrĩ, “Kũrĩ mũndũ ũngĩkĩgiria maaĩ ma kũbatithia andũ aya maamũkĩra Roho Mũtheru o ta ithuĩ?”

48 Agĩcooka akĩmaatha akĩmeera atĩ oothe mabatithio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ. Nao makĩmũũria aikaranie nao matukũ maniini.

Petero gwĩtetera kũrĩ kanitha wa Jerusalemu

1 Na rĩĩrĩ, atũmwo na andũ arĩa meetĩkĩĩtie arĩa maarĩ Judea magĩkĩigua atĩ andũ a Ndũũrĩrĩ o nao nĩmaamũkĩrĩĩte Ũhoro wa Ngai.

2 Rĩrĩa Petero aambatire Jerusalemu, gĩkundi kĩa arĩa meetĩkĩĩtie ũhoro wa kũrua gĩkĩmũruta mahĩtia gĩkĩmũũria atĩrĩ,

3 “Nĩkĩ gĩatũmire ũthiĩ kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa matarĩ aruu na ũkĩrĩanĩra nao?”

4 No Petero akĩambĩrĩria kũmataarĩria wega ũrĩa maũndũ meekĩkĩĩte, akĩmeera atĩrĩ:

5 “Ndaarĩ itũũrainĩ rĩa Jopa ngĩhooya na niĩ ngĩona kĩoneki, kĩndũ kĩahaanaga ta gĩtaama kĩnene gĩkĩharũrũkio kuuma igũrũ kĩnyiitĩĩtwo mĩena ĩna na gĩgĩũka o harĩa ndaarĩ.

6 Ndakĩbaara wega ngĩona nyamũ cia magũrũ mana, nyamũ ndĩa nyama, nyamũ iria itambaga thĩ ta nyoka, o na nyoni.

7 Ngĩcooka ngĩigua mũgambo ũkĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Petero arahũka ũthĩnje ũrĩe!’

8 No niĩ ngiuga atĩrĩ, ‘Aaca, Mwathani, amu gũtirĩ kĩndũ kĩĩ mũgiro kana gĩ thaahu kĩrĩ gĩatoonya kanua gaakwa.’

9 Naguo mũgambo ũkiuma o igũrũ ũkĩnjookeria riita rĩa keerĩ atĩrĩ, ‘Kĩrĩa Ngai athereetie ndũkaanoige atĩ kĩĩ mũgiro.’

10 Gwekĩkire ũguo maita matatũ, na thuutha ũcio ciothe ikĩoywo ikĩguucio na igũrũ.

11 Na ihinda o rĩu athuuri atatũ magĩkinya nyũmbainĩ ĩrĩa twarĩmatũmĩĩtwo kũrĩ niĩ kuuma Kaisarea.

12 Naake Roho akĩnjĩĩra atĩ thiĩ nao itarĩ na ihenya. Nao andũ atandatũ arĩa meetĩkĩĩtie magĩgĩthiĩ hamwe na niĩ, tũgĩtoonya nyũmba ya mũndũ ũcio.

13 Naake agĩtwĩra ũrĩa ooneete mũraika arũngiĩ gwake nyũmba akĩmwĩra atĩrĩ, ‘Tũma mũndũ kũu Jopa agĩĩre mũndũ ũrĩa wĩtagwo Simoni Petero.

14 Ũcio nĩagaakwĩra ndũmĩrĩri ĩrĩa ĩgaatũma wee na andũ a nyũmba yaku mũhonoke.’

15 Na ndaambĩrĩria kwaria, Roho Mũtheru akĩmaikũrũkĩra o ta ũrĩa aatũikũrũkĩire kĩambĩrĩriainĩ.

16 Hingo ĩyo ngĩkĩririkana ciugo cia Mwathani, ta ũrĩa oigire atĩ: ‘Johana aabatithanagia na maaĩ, no inyuĩ mũkaabatithio na Roho Mũtheru.’

17 Angĩgĩkorwo Ngai nĩamaheire kĩheeo o ta kĩrĩa aatũheire ithuĩ rĩrĩa twetĩkirie thĩinĩ wa Mwathani Jesũ Kristũ-rĩ, niĩ ndaakĩrĩ ũ atĩ nĩingĩahotire kũregana na Ngai?”

18 Nao andũ acio maigua ũguo magĩkira, makĩgooca Ngai makiugaga atĩrĩ, “Ngai nĩaheete o na andũ a Ndũũrĩrĩ Ũhoro wa kwĩrira meehia maao nĩguo matũũre muoyo!”

Kanitha wa Anitiokia

19 Na rĩĩrĩ, andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩhurunjũka nĩ ũndũ wa kũnyariirwo thuutha kũũragwo gwa Sitefano, magĩthiĩ o kinya Foenicia, Kuporo, na Anitiokia, nao matiahunjagia ũhoro kũrĩ andũ angĩ tiga o kũrĩ Ayahudi.

20 No nĩkwarĩ amwe aao a kuuma Kuporo na Kurene, arĩa mookire Anitiokia makĩarĩria Angiriki na makĩmahunjĩria Ũhoro ũrĩa Mwega wa Mwathani Jesũ.

21 Naguo hinya wa Mwathani warĩ hamwe nao, nakĩo gĩkundi kĩnene gĩgĩĩtĩkia gĩkĩamũkĩra Mwathani.

22 Naguo ũhoro wa ũndũ ũcio ũgĩkinya kũrĩ andũ a kanitha wa Jerusalemu, nao magĩtũma Baranaba kũu Anitiokia.

23 Rĩrĩa aakinyire kuo akĩona ũrĩa Ngai aatugĩĩte andũ aake agĩkena, na akĩmathaitha oothe maikarage mehokeete Mwathani na mehandĩĩte wega ũhoroinĩ wake.

24 Baranaba aarĩ mũndũ mwega, waiyũirwo nĩ Roho Mũtheru o na wĩtĩkio. Nakĩo gĩkundi kĩnene kĩa andũ gĩgĩĩtĩkĩra Mwathani.

25 Naake Baranaba agĩthiĩ Tariso gũcaria Saũlũ,

26 na rĩrĩa aamuonire, akĩmũreehe Anitiokia. Na rĩĩrĩ, mwaka mũgima marĩ eerĩ nĩmacemanagia na andũ a kanitha na makĩruta gĩkundi kĩnene kĩa andũ. Kũu Anitiokia nĩkuo arutwo meetirwo Akristiano riita rĩa mbere.

27 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio anabii magĩikũrũka Anitiokia moimĩĩte Jerusalemu.

28 Naake ũmwe wao wetagwo Agabo akĩrũũgama, akĩratha ateithĩĩtio nĩ Roho atĩ, nĩgũkũgĩa ng’aragu nene thĩ yothe, (yagĩire hĩndĩ ya wathani wa Kilaudio).

29 Nao arutwo magĩtua atĩ o mũndũ arute ũteithio kũringana na ũhoti wake, matũmĩre aariũ a Ithe witũ arĩa maatũũraga Judea.

30 Ũndũ ũcio magĩkĩũhingia, magĩkĩnengera Saũlũ na Baranaba mbeeca icio matware kũrĩ athuuri a kanitha.

1 Na hĩndĩ ĩyo mũthamaki Herodeakĩambĩrĩria kũnyariira andũ amwe a kanitha.

2 Agĩkĩũragithia Jakubu mũrũ wa nyina na Johana na rũhiũ.

3 Na rĩrĩa oonire atĩ ũndũ ũcio eekire nĩwakenia Ayahudi, agĩthiĩ na mbere akĩnyiita Petero o naake. (Matukũ macio maarĩ ihinda rĩa thigũkũ ya mĩgate ĩtarĩ mĩĩkĩre ndaawa ya kũimbia.)

4 Rĩrĩa aamũnyiitithirie akĩmũikia njeera kũrĩa aarangagĩrwo nĩ arangĩri ikundi inya, o gĩkundi kĩ na arangĩri ana gĩgacenjania na kĩrĩa kĩngĩ, nĩ geetha akaamũreehe kũrĩ andũ thuutha wa Bathaka.

5 Kwoguo Petero agĩgĩikio njeera, no andũ a kanitha nĩmaamũhooyagĩra na kĩyo.

Petero kũrekererio kuuma njeera

6 Na rĩĩrĩ, ũtukũ gũkĩrooka gũkĩa mũthenya ũrĩa Herode aakuhĩrĩirie kũmuumia nja kũrĩ andũ, Petero nĩgũkoma aakomeete gatagatĩ ka arangĩri eerĩ arĩ muohe na mĩnyororo ĩĩrĩ, nakĩo kĩhingo kĩa njeera gĩkarangĩrwo nĩ arangĩri.

7 Na rĩĩrĩ, mũraika wa Mwathani agĩũka, naguo ũtheri ũgĩkenga kũu kanyũmba ka njeera. Naake mũraika ũcio akĩringaringa Petero kĩande akĩmũũkĩria akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũkĩra narua.” Nayo mĩnyororo ĩrĩa ooheetwo nayo mooko ĩkĩgathũka ĩkĩgũa thĩ.

8 Naake mũraika akĩmwĩra atĩrĩ, “Wĩyohe mũcibi na wĩkĩre iraatũ ciaku.” Naake agĩĩka o ro ũguo. Agĩcooka akĩmwĩra atĩrĩ, “Wĩhumbe nguo yaku ũcooke ũnũmĩrĩre.”

9 Naake Petero akiuma nja, akĩmũrũmĩrĩra, no we ndamenyaga atĩ maũndũ macio mareekwo nĩ mũraika nĩ ma ma; eeciiragia atĩ nĩ kĩoneki arona.

10 Nao makĩhĩtũka arangĩri a mbere na a keerĩ, magĩkinya kĩhingoinĩ gĩa cuuma gĩa gũtoonya itũũrainĩ. Nakĩo kĩhingo kĩu gĩkĩhingũka kĩo kĩene, makĩhĩtũka makiuma nja makĩgera njĩra ĩmwe eerĩ. O rĩmwe mũraika ũcio akĩmũtiga.

11 Naake Petero eigua akiuga atĩrĩ, “Rĩu ndĩ na ma atĩ Mwathani nĩatũmĩĩte mũraika wake na akahonokia kuuma hinyainĩ wa Herode na kuuma kũrĩ maũndũinĩ moothe marĩa Ayahudi marerĩgĩrĩire.”

12 Arĩĩkia kũmenya ũguo, agĩthiĩ nyũmba kwa Mariamu nyina wa Johana ũrĩa na rĩĩtwa rĩngĩ wetagwo Mariko. Na rĩĩrĩ, andũ aingĩ nĩmaagomanĩte kuo na nĩkũhooya maahooyaga.

13 Rĩrĩa aaringaringire mũrango wa gũtoonya kuo, mũirĩĩtu warutaga wĩra kuo wetagwo Roda agĩũka kũhingũra.

14 Aamenya mũgambo wa Petero, ndahingũrire mũrango nĩ ũndũ wa gũkena. Aateng’erire na kũu thĩinĩ akĩmenyithania atĩ nĩ Petero ũrũũgamĩĩte mũrangoinĩ.

15 Nao andũ makĩmwĩra atĩrĩ, “Wee wĩ mũgũrũku!” No mũirĩĩtu akiuga agwatĩirie atĩ ũguo nĩguo. Nao makĩmwĩra atĩrĩ, “Ũcio nĩ mũraika wake.”

16 Petero agĩthiĩ o na mbere kũringaringa, na rĩrĩa maahingũrire makĩona atĩ nĩwe, makĩgega.

17 Amakiria na guoko, akĩmataarĩria ũrĩa Mwathani aamũrutire njeera. Agĩkĩmeera atĩrĩ, “Ĩraai Jakubu ũhoro ũcio o na andũ arĩa meetĩkĩĩtie.” Agĩcooka akiuma hau agĩthiĩ kũndũ kũngĩ.

18 Na rĩĩrĩ, kwarooka gũkĩa, gũkĩgĩa inegene inene gatagatĩinĩ ka arangĩri, makĩũrania Petero areekirwo atĩa.

19 Naake Herode agĩathana acario, aaga agĩciirithia arangĩri acio, agĩcooka agĩathana mooragwo.

Thuutha wa ũguo Herode agĩikũrũka kuuma Judea agĩthiĩ Kaisarea agĩikara kuo.

Herode gũkua

20 Naake Herode akĩraakario mũno nĩ andũ a Turo na Sidoni, nao magĩgĩthiĩ kũrĩ we marĩ gĩkundi. Makĩamba kũiguithia Bulasito ũrĩa waroraga mũciĩ wa mũthamaki atĩ amateithie, magĩcooka magĩthiĩ kwĩ mũthamaki makĩmwĩra atĩ maiguane, amu bũrũri wao warutaga irio kuuma bũrũriinĩ wake.

21 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũrĩa waraarĩirio, Herode agĩĩkĩra nguo ciake cia ũthamaki, na agĩikarĩra gĩtĩ kĩa ũthamaki akĩarĩria andũ.

22 Naguo mũingĩ ũkĩanĩrĩra ũkiuga atĩrĩ, “Nĩ mũgambo wa ngai ti wa mũndũ!”

23 O rĩmwe mũraika wa Mwathani akĩmũgũtha nĩ amu ndagoocithirie Ngai. Naake akĩrĩĩo nĩ igunyũ agĩkua.

24 Naguo ũhoro wa Ngai ũgĩthiĩ na mbere kũhunjio na ũkĩingĩha.

25 Naake Baranaba na Saũlũ makiuma Jerusalemu marĩĩkĩĩtie wĩra wao, makĩinũka na magĩthiĩ na Johana ũrĩa wetagwo na rĩĩtwa rĩngĩ Mariko.

Baranaba na Saũlũ gũthuurwo na gũtũmwo

1 Na rĩĩrĩ, ihinda rĩu thĩinĩ wa kanitha wa Anitiokia nĩkwarĩ anabii na arutani: Baranaba, Simeoni (ũrĩa wetagwo mũndũ Mũirũ), Lukio (wa kuuma Kurene), Manaeni (ũrĩa wareranĩirio na Herodeũrĩa warĩ mũthamaki), na Saũlũ.

2 Rĩrĩa maahooyaga Mwathani mehingĩĩte, Roho Mũtheru akiuga atĩrĩ, “Nyamũrĩraai Baranaba na Saũlũ makarute wĩra ũrĩa ndĩmeetĩire.”

3 Thuutha wa kwĩhinga kũrĩa na kũhooya, makĩmaigĩrĩra mooko makĩmarekereria mathiĩ.

Baranaba na Saũlũ marĩ Kuporo

4 Tondũ wa gũtũmwo nĩ Roho Mũtheru, Baranaba na Saũlũ magĩikũrũka Seleukia, magĩcooka magĩthiĩ na meeri nginya gĩcigĩrĩra gĩa Kuporo.

5 Rĩrĩa maakinyire Salamisi, makĩhunjia ũhoro wa Ngai thĩinĩ wa thunagogi ya Ayahudi. Naake Johana Mariko aarĩ hamwe nao e wakũmateithĩrĩria.

6 Rĩrĩa maatuĩkanirie gĩcigĩrĩra kĩu gĩothe magĩkinya handũ heetagwo Pafo, magĩkora Mũyahudi wetagwo Barijesũ, warĩ mũragũri na mũnabii wa maheeni.

7 Mũragũri ũcio aarĩ mũraata wa Barũũthi wa gĩcigĩrĩra kĩu wetagwo Serigio Paũlũ, mũndũ warĩ mũũgĩ. Na rĩĩrĩ, Barũũthi ũcio agĩgĩĩta Baranaba na Saũlũ akĩmeera atĩ nĩekwenda kũigua ũhoro wa Ngai.

8 No mũragũri ũcio wetagwo Elimasi, (amu ũguo nĩguo na Kĩngiriki eetagwo), akĩmakararia akĩgeria kũringĩra Barũũthi ndakaae gwĩtĩkia.

9 No Saũlũ, ũrĩa woĩkaine na rĩĩtwa rĩngĩ Paũlũ, aiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru akĩmũkũũrĩra maitho

10 akĩmwĩra atĩrĩ, “Wee mũrũ wa Ngoma! Wee thũ ya maũndũ moothe ma ũthingu, o wee ũiyũrĩĩtwo nĩ mĩthemba yothe ya mawara, ndũngĩtiga kuogomia njĩra iria nũngarũ cia Mwathani?

11 Atĩrĩĩrĩ, rĩu guoko kwa Mwathani nĩgũgũkinya harĩ we; nĩũgũtuĩka mũtumuumu, ndũgũcooka kuona ũtheri wa riũa kwa ihinda.”

Na rĩĩrĩ, ihinda o rĩu Elimasi akĩambĩrĩria kuona marundurundu, akĩũrũũra agĩcaragia mũndũ wa kũmuonereria njĩra amũnyiitĩĩte guoko.

12 Naake Barũũthi o na ũrĩa gwekĩka agĩĩtĩkia, amu nĩagegire nĩ ũrutani wa ũhoro wa Mwathani.

Paũlũ na Baranaba me Anitiokia bũrũriinĩ wa Pisidia

13 Naake Paũlũ na arĩa maarĩ naake makĩhaica meeri makiuma Pafo, magĩthiĩ Periga thĩinĩ wa bũrũri wa Pamufulia. Naake Johana ũrĩa wetagwo Mariko akĩmatiga agĩcooka Jerusalemu.

14 Nao magĩcooka makiuma Periga magĩthiĩ kinya Anitiokia bũrũriinĩ wa Pisidia, na mũthenya wa Thabatũ magĩtoonya thunagogi magĩikara thĩ kuo.

15 Kwarĩĩkia gũthoomwo ũhoro kuuma ibuku rĩa Watho wa Musa na rĩa Anabii, anene a thunagogi makĩmatũmanĩra makoorio atĩrĩ, “Aariũ a Ithe witũ, angĩkorwo mũrĩ na ũndũ wa kũũmĩrĩria andũ naguo no mũwarie.”

16 Naake Paũlũ akĩrũũgama, akĩmaheneria na mooko akiuga atĩrĩ:

“Andũ aya Isiraeli o hamwe na inyuĩ mũtĩĩĩte Ngai tathikĩrĩriai!

17 Ngai wa andũ aya a Isiraeli nĩathuurire maithe maitũ, na akĩmatua andũ anene rĩrĩa maatũũraga bũrũriinĩ wa Misiri, agĩcooka akĩmaruta kuo na hinya wake mũnene.

18 Na rĩĩrĩ, ihinda rĩa ta mĩaka mĩrongo ĩna nĩakirĩrĩĩriemĩtugo yao me werũinĩ.

19 Arĩĩkia kũniina ndũũrĩrĩ mũgwanja iria ciarĩ bũrũriinĩ wa Kanaani, akĩmahe bũrũri wa andũ acio ũtuĩke igai rĩao.

20 Maũndũ macio meekĩkire ihinda rĩa mĩaka magana mana na mĩrongo ĩtaano.

# “Thuutha wa ũguoakĩmahe Atiirĩrĩri Bũrũri nginya hĩndĩ ya mũnabii Samũeli.

21 Nao magĩcooka makĩũria maheeo mũthamaki, naake Ngai agĩkĩmahe Saũlũ mũrũ wa Kishu, mũndũ wa mũhĩrĩga wa Benjamini. Naake akĩmathamakĩra ihinda rĩa mĩaka mĩrongo ĩna.

22 Amweheria, akĩoya Daudi akĩmũtua mũthamaki wao, na akiuga ũhoro wake atĩrĩ, ‘Nĩnyoneete Daudi mũrũ wa Jesii arĩ mũndũ ũrĩa ngoro yakwa ĩĩthuurĩire, mũndũ ũrĩa ũrĩĩkaga wendi wakwa wothe.’

23 Kuuma rũciaroinĩ rwa mũndũ ũyũ nĩ ho Ngai aareeheire andũ a Isiraeli mũhonokia Jesũ, o ta ũrĩa we eeranĩire.

24 Mbere ya atanaambĩrĩria wĩra wake, Johana nĩahunjĩirie andũ oothe a Isiraeli ũhoro wa kwĩrira meehia maao nĩguo mabatithio.

25 Naake Johana agĩkuhĩrĩria kũrĩĩkia wĩra wake nĩoigire atĩrĩ, ‘Mũgwĩciiria nĩ niĩ ũ? Ti niĩ ũrĩa mwetereire. Thuutha wakwa nĩgũgũũka mũndũ ũmwe, ũrĩa niĩ o na itarĩ mwagĩrĩru wa kũmuohora iraatũ.’

26 “Aariũ a Ithe witũ, o inyuĩ ciana cia Aburahamu, o hamwe na andũ aya angĩ matĩĩĩte Ngai; nĩ ithuĩ tũtũmĩirwo ndũmĩrĩri ĩno ya ũhonokio!

27 Amu andũ arĩa matũũraga Jerusalemu, na aathani aao nĩmaaregire kũmũmenya o na makĩaga gũtaũkĩrwo nĩ ciugo cia anabii iria ithoomagwo mĩthenya ya Thabatũ o yothe. O na kũhaana ũguo nĩmaahingirie ciugo cia anabii nĩ ũndũ nĩmaatuĩrĩire Jesũ.

28 O na angĩkorwo matiarĩ na gĩtũmi kĩiganu gĩa kũmũũragithia-rĩ, nĩmooririe Pilato amũũragithie.

29 Nao marĩĩkia kũhingia maũndũ maake moothe marĩa maandĩkĩĩtwo, makĩmũcuurũria kuuma mũtĩ igũrũ, makĩmũiga mbĩĩrĩrainĩ.

30 No Ngai akĩmũriũkia kuuma kũrĩ akuũ,

31 na mĩthenya mĩingĩ nĩoimagĩrĩra andũ arĩa maambatĩĩte naake kuuma Galili magooka Jerusalemu, arĩa rĩu arĩ o aira aake kũrĩ andũ a Isiraeli.

32 Rĩu tũmũreeheire Ũhoro Mwega atĩ: kĩrĩa Ngai eerĩire maithe maitũ,

33 nĩakĩhingĩĩtie harĩ ithuĩ ciana ciao nĩ ũndũ nĩariũkĩtie Jesũ. O ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Thaburiinĩ ya keerĩ atĩrĩ:

‘Wee wĩ Mũrũ wakwa;

Ũũmũũthĩ nĩndagũciara.’

34 Naguo ũhoro ũyũ nĩguo Ngai aaririe wa kũriũka gwake kuuma kũrĩ akuũ ndakaanabuthĩre mbĩĩrĩrainĩ rĩ o rĩ:

‘Nĩngaamũhe iraathimo theru na cia ma,

iria ndeerĩire Daudi.’

35 O na nĩoigĩĩte o Thaburiinĩ ĩngĩ atĩrĩ,

‘Ndũkaareka ũrĩa waku mũtheru

oone ũhoro wa kũbutha.’

36 Amu Daudi nĩatungatĩire Ngai ihinda rĩake, na akua agĩthikwo hakuhĩ na maithe maake na agĩkĩbutha.

37 No ũcio Ngai aariũkirie ndaigana kũbutha.

38 Kwoguo aariũ a Ithe witũ nĩtũkwenda mũmenye atĩ, nĩmũrahunjĩrio ũhoro wa kuoherwo meehia nĩ ũndũ wa ciĩko iria Jesũ eekire.

39 Mũndũ o wothe ũkũmwĩtĩkia nĩarĩtuagwo mũthingu maũndũinĩ marĩa Watho wa Musa ũtangĩamũtuire mũthingu.

40 Mwĩmenyerereei, nĩguo ũhoro ũrĩa waririo nĩ anabii ndũkamũkinyĩre rĩrĩa moigire atĩrĩ:

41 ‘Tathikĩrĩriai inyuĩ anyũrũrania!

Makaai na mũkue!

Amu ũndũ ũrĩa ndĩreeka ũũmũũthĩ

mũtikaawĩtĩkia o na mũndũ angĩmũtaarĩria!’ ”

42 Na rĩrĩa Paũlũ na Baranaba moimaga thunagogi, andũ makĩmathaitha makĩmeera magooka rĩngĩ Thabatũ ĩrĩa yarũmĩrĩire nĩguo mamaarĩrie o maũndũ macio.

43 Rĩrĩa mũcemanio wa thunagogi wathirire, Ayahudi aingĩ o hamwe na andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa maagarũrũkĩĩte makaingĩra ndiniinĩ ya Ayahudi, makĩrũmĩrĩra Paũlũ na Baranaba. Nao atũmwo makĩmaarĩria makĩmoomĩrĩria makĩmeeraga maikare wegainĩ wa Ngai.

44 Thabatũ ĩrĩa yarũmĩrĩire hakuhĩ andũ oothe a itũũra makĩgomana handũ hamwe maigue Ũhoro wa Mwathani.

45 No rĩĩrĩ, rĩrĩa Ayahudi moonire kĩrĩndĩ, makĩigua ũiru mũno; magĩkararia maũndũ marĩa maaragio nĩ Paũlũ, na makĩmũruma.

46 No Paũlũ na Baranaba makĩaria moomĩrĩirie makiuga atĩrĩ, “Kwarĩ bata ũhoro wa Ngai wambe ũhunjio kũrĩ inyuĩ. No tondũ nĩmũũregeete na nĩmwĩtuĩrĩire inyuĩ eene atĩ mũtiagĩrĩirwo nĩ muoyo wa tene na tene, nĩtũgũtigana na inyuĩ tũthiĩ kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ.

47 Amu ũũ nĩguo twathirwo nĩ Mwathani atĩ:

‘Nĩngũtuĩte ũtheri wa andũ a Ndũũrĩrĩ,

nĩ geetha andũ oothe makaahonokio.’ ”

48 Rĩrĩa andũ a Ndũũrĩrĩ maiguire ũguo, magĩkena na makĩgooca ũhoro wa Mwathani; arĩa oothe maathuurĩĩtwo a kuona muoyo wa tene na tene magĩĩtĩkia.

49 Naguo ũhoro wa Mwathani ũkĩhunja kũu guothe.

50 No Ayahudi magĩthogotha anene a itũũra o na atumia a Ndũũrĩrĩ arĩa meyamũrĩire Ngai na maarĩ igweta thĩinĩ wa itũũra. Nao magĩtũma maambĩrĩrie kũnyariira Paũlũ na Baranaba, magĩkĩmaruta nja ya itũũra.

51 Nao Paũlũ na Baranaba makĩmaribaribĩra rũkũngũ kuuma magũrũ maao, magĩthiĩ itũũra rĩa Ikonio.

52 Nakuo kũu Anitiokia eetĩkia makĩiyũrwo nĩ gĩkeno na Roho Mũtheru.

Paũlũ na Baranaba me Ikonio

1 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa Paũlũ na Baranaba maarĩ kũu Ikonio, makĩingĩra thunagogi ya Ayahudi o ta mũtugo, makĩhe andũ ũhoro, ũũ wega atĩ, andũ aingĩ, Ayahudi na andũ a Ndũũrĩrĩ magĩĩtĩkia.

2 No Ayahudi arĩa mateetĩkirie magĩthogotha andũ a Ndũũrĩrĩ, makĩmathũũkia ngoro, magĩtũma mookĩrĩre andũ arĩa meetĩkĩĩtie.

3 No atũmwo magĩikara kũu hĩndĩ ndaaya, makaaragia ũhoro wa Mwathani mategwĩtigĩra, naake agĩkĩonania atĩ wega wa ũhoro wa Ngai nĩ wa ma, na ũndũ wa kũmahe hinya wa kũringa ciama na moorirũ.

4 Nao andũ a itũũra rĩu makĩamũkana: amwe magĩĩtĩkania na Ayahudi, nao arĩa angĩ magĩĩtĩkania na atũmwo.

5 Rĩrĩa Ayahudi na andũ a Ndũũrĩrĩ me hamwe na anene aao meendaga gwĩka Paũlũ na Baranaba ũũru o na kũmahũũra na mahiga,

6 makĩmenya, makĩũra magĩthiĩ matũũra ma bũrũri wa Likaonia, nĩ mo Lusitera na Deribe, o na matũũra marĩa maarĩ kũu gũkuhĩ.

7 Makĩhunjia Ũhoro ũrĩa Mwega kuo.

Paũlũ na Baranaba me Lusitera na Deribe

8 Na rĩĩrĩ, kũu itũũrainĩ rĩa Lusitera nĩkwarĩ mũndũ ũtaahotaga gwĩtwara na magũrũ maake, na aatũire e kĩonje kuuma gũciarwo atarĩ hingo arĩ etwara.

9 Naake agĩikara thĩ athikĩrĩirie Paũlũ akĩaria. Naake Paũlũ akĩmũkũũrĩra maitho, akĩona atĩ aarĩ na wĩtĩkio wa gũtũma ahonio,

10 agĩkĩanĩrĩra na mũgambo mũnene akiuga atĩrĩ, “Rũũgama wĩhande na magũrũ maaku!” Naake akĩrũũgama o rĩmwe agĩĩtwara.

11 Nakĩo kĩrĩndĩ rĩrĩa kĩonire ũrĩa Paũlũ eekire, gĩkĩanĩrĩra na rũthiomi rwa andũ a Likaonia gĩkiuga atĩrĩ, “Ngai nĩciikũrũkĩĩte igooka thĩ kũrĩ ithuĩ ihaana ta andũ!”

12 Baranaba makĩmũtua Zeu, naake Paũlũ makĩmũtua Herime, tondũ nĩ we watongoragia mĩario.

13 Naake mũthĩnjĩri ngai ĩyo yetagwo Zeu, ũrĩa hekaarũ yake yarĩ thoomeinĩ wa itũũra, akĩreehe ndeegwa na thũmbĩ kĩhingoinĩ akĩenda kũmarutĩra igongoona e hamwe na kĩrĩndĩ.

14 Rĩrĩa Baranaba na Paũlũ maiguire ũrĩa gwekĩkaga, magĩtembũranga nguo ciao magĩteng’era gatagatĩinĩ ka mũingĩ makĩanagĩrĩra atĩrĩ,

15 “Athuuri, mũreeka maũndũ maya nĩkĩ? O na ithuĩ tũrĩ andũ mahaanaine na inyuĩ! Tũũkĩĩte kũmũmenyithia Ũhoro ũrĩa Mwega atĩ no mũhaka mũtigane na maũndũ maya ma tũhũ mũgarũrũkĩre Ngai ũrĩa ũrĩ muoyo, ũrĩa wombire igũrũ, thĩ, iria o na indo ciothe iria irĩ thĩinĩ wacio.

16 Matukũinĩ ma tene nĩatiganĩirie andũ oothe meekage ũrĩa mekwenda.

17 No ndamatiganĩirie matarĩ na ũndũ wa kuonanagia atĩ we arĩ kuo, amu nĩekaga maũndũ meega akamũhe mbura kuuma igũrũ na imera i na maciaro maingĩ, na akamũhe irio na akaiyũragia ngoro cianyu gĩkeno.”

18 Ĩndĩ o na atũmwo moiga ũguo, matiahotire kũgiria kĩrĩndĩ kĩmarutĩre igongoona.

19 Na rĩĩrĩ, kũu nĩgwokire Ayahudi moimĩĩte Anitiokia bũrũriinĩ wa Pisidia na Ikonio, nao marĩĩkia kũringĩrĩria andũ mamarũmĩrĩre magĩtũma mahũũre Paũlũ na mahiga, magĩcooka makĩmũkururia makĩmuumia nja ya itũũra meciirĩĩtie atĩ nĩ mũkuũ.

20 Rĩrĩa andũ arĩa meetĩkĩĩtie mookire makĩmũrigiicĩria, agĩũkĩra agĩtoonya itũũrainĩ, na mũthenya ũyũ ũngĩ magĩthiĩ na Baranaba itũũra rĩa Deribe.

Paũlũ na Baranaba gũcooka Anitiokia bũrũriinĩ wa Siria

21 Na rĩĩrĩ, marĩĩkia kũhunjia Ũhoro ũrĩa Mwega itũũrainĩ rĩu makĩgĩa na arũmĩrĩri aingĩ mũno. Nao magĩgĩcooka na thuutha makĩgera Lusitera, Ikonio, na Anitiokia bũrũriinĩ wa Pisidia.

22 Maathiaga makĩũmagĩrĩria andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩmataaraga atĩ maikarage marũmĩĩtie wĩtĩkio, na makameera atĩrĩ, “No mũhaka tũhĩtũkĩre mathĩĩnainĩ maingĩ nĩ geetha tũtoonye Ũthamakiinĩ wa Ngai.”

23 Naguo o kanitha makĩũthuurĩra athuuri aaguo, na thuutha wa kũhooya na kwĩhinga kũrĩa makĩmaneana mookoinĩ ma Mwathani ũrĩa meetĩkĩĩtie.

24 Magĩcooka magĩtuĩkanĩria bũrũriinĩ wa Pisidia magĩkinya Pamufulia.

25 Nao makĩhe andũ a itũũra rĩa Periga ũhoro wa Ngai, magĩcooka magĩikũrũka Atalia.

26 Ningĩ makiuma kũu magĩthiĩ Anitiokia, o kũrĩa maanengeranĩirwo wegainĩ wa Ngai nĩ ũndũ wa wĩra ũcio maarĩĩkirie.

27 Rĩrĩa maakinyire Anitiokia, magĩcookanĩrĩria andũ a kanitha hamwe makĩmeera maũndũ moothe marĩa Ngai eekĩĩte nao, na ũrĩa ahingũrĩire andũ a Ndũũrĩrĩ mũrango wa wĩtĩkio.

28 Nao magĩgĩikara na arĩa meetĩkĩĩtie ihinda iraaya.

Mũcemanio itũũrainĩ rĩa Jerusalemu

1 Na rĩĩrĩ, andũ amwe magĩũka Anitiokia moimĩĩte Judea makĩambirĩria kũruta andũ arĩa meetĩkĩĩtie Ithe witũ atĩrĩ, “Mũngĩaga kũrua kũringana na mũtugo ũrĩa Musa aatũtigĩire, mũtingĩhonoka.”

2 Naake Paũlũ na Baranaba magĩkararania nao mũno nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio, na kwoguo gũgĩthuurwo Paũlũ na Baranaba na andũ angĩ mathiĩ Jerusalemu kũrĩ atũmwo na athuuri a kanitha nĩ ũndũ wa ũhoro ũcio.

3 Kanitha ũgĩkĩmoigĩra ũhoro, nao makĩgerera mabũrũriinĩ ma Foenicia na Samaria makĩheanaga ũhoro wa ũrĩa andũ a Ndũũrĩrĩ meetĩkĩĩtie Mwathani. Naguo ũhoro ũcio ũgĩkenia arĩa oothe meetĩkĩĩtie.

4 Maakinya Jerusalemu kanitha, o hamwe na atũmwo na athuuri a kanitha, ũkĩmaamũkĩra, nao magĩkĩheana maũndũ moothe marĩa Ngai eekĩĩte nao.

5 No andũ amwe a arĩa meetĩkĩĩtie a thiritũ ya Afarisai makĩrũũgama makiuga atĩrĩ, “No mũhaka andũ a Ndũũrĩrĩ maruithio na maathwo mahingagie Watho wa Musa.”

6 Nao atũmwo na athuuri a kanitha magĩgĩcemania hamwe meciirie ũhoro ũcio.

7 Thuutha wa kwaria mũno, Petero akĩrũũgama akĩmeera atĩrĩ, “Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩmũũĩ atĩ matukũinĩ ma tene Ngai nĩathuurire kuuma gatagatĩinĩ kaanyu ngahunjĩrie andũ a Ndũũrĩrĩ Ũhoro ũrĩa Mwega, nĩguo maũigue meetĩkie.

8 Naake Ngai ũrĩa ũũĩ ngoro cia andũ agĩkĩonania atĩ nĩmaagĩrĩire nĩ ũndũ nĩamaheire Roho Mũtheru o ta ũrĩa eekire kũrĩ ithuĩ.

9 Ndaigana gũthuutũkania gatagatĩinĩ gaitũ nao; no nĩamooheire meehia maao nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia.

10 Kwoguo nĩ kĩĩ kĩragĩtũma rĩu mũgerie Ngai mũkaigĩrĩra arutwo mĩrigo o rĩrĩa maithe maitũ kana ithuĩ twanaremwo nĩkũmĩkuua?

11 Ithuĩ twĩtĩkĩĩtie atĩ tũkaahonokio nĩ ũndũ wa wega wa Mwathani Jesũ, o ta ũrĩa o nao makaahonokio.”

12 Nao andũ oothe arĩa maarĩ mũcemanioinĩ magĩkira, magĩthikĩrĩria Paũlũ na Baranaba makĩheana ũhoro wa ciama na moorirũ marĩa Ngai eekĩĩte nao gatagatĩinĩ ka andũ a Ndũũrĩrĩ.

13 Rĩrĩa maarĩĩkirie kwaria, Jakubu akiuga atĩrĩ: “Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, tathikĩrĩriai!

14 Simoni nĩaheana ũrĩa Ngai ambire gũceerera andũ a Ndũũrĩrĩ, nĩguo kuuma kũrĩ o ethuurĩre andũ aake.

15 Ũhoro ũcio ũringaine na ciugo iria ciandĩkirwo nĩ anabii atĩ:

16 ‘Thuutha wa maũndũ macio nĩngaacooka

na nĩngaaka gĩikaro kĩa Daudi rĩngĩ kĩrĩa kĩgwĩĩte,

nĩngaaka maganjo maakĩo rĩngĩ,

na nĩngaakĩrũũgamia rĩngĩ.

17 Nĩ ũndũ ũcio andũ arĩa angĩ nĩmagooka kũrĩ niĩ Mwathani

andũ oothe a Ndũũrĩrĩ arĩa njĩtĩĩte matuĩke aakwa.

18 Ũguo nĩguo Mwathani ekuuga, ũrĩa watũmire

maũndũ macio mamenyeke kuuma o tene.’

19 “Kwoguo niĩ ngũtua atĩ tũtigathĩĩnie andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa megwĩtĩkia Ngai.

20 Nĩ kaba tũmaandĩkĩre tũmeere atĩ metheemage irio iria i na thaahu, nĩ ũndũ wa gũkorwo irutĩirwo mĩhianano. Ningĩ metheemage ũmaraaya, nyama cia nyamũ cia gũitwo, na thakame.

21 Nĩ ũndũ-rĩ, Watho wa Musa ũtũire ũhunjagio matũũrainĩ, na ũthoomagwo thunagogiinĩ o mũtheya wa Thabatũ.”

Marũa kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ arĩa meetĩkĩĩtie

22 Nao atũmwo na athuuri a kanitha o hamwe na andũ oothe a kanitha, makĩona arĩ wega mathuure andũ kuuma gatagatĩinĩ kaao, mamatũme Anitiokia me hamwe na Paũlũ na Baranaba. Magĩgĩthuura Judasi, ũrĩa wetagwo Barasaba, na Sila arĩa maaheetwo gĩtĩĩo nĩ arĩa meetĩkĩĩtie,

23 makĩmatũma na marũa maya:

“Atĩrĩĩrĩ, ithuĩ atũmwo na athuuri a kanitha, o ithuĩ aariũ a Ithe wanyu nĩtwamũgeithia inyuĩ andũ a Ndũũrĩrĩ, aariũ a Ithe witũ arĩa mũkoragwo Anitiokia, Siria, na Kilikia.

24 Nĩtũiguĩte atĩ andũ amwe kuuma kũrĩ ithuĩ nĩmamũthĩĩnĩĩtie na magakĩmũraakaria na moorutani maao, o na tũtamaathĩĩte meeke ũguo.

25 Twarĩĩkia kũiguithanĩria ũhoro nĩtuoneete nĩ wega tũthuure andũ tũmatũme kũrĩ inyuĩ marĩ hamwe na eendwa aitũ Paũlũ na Baranaba,

26 arĩa meekĩrĩĩte mĩoyo yao ũgwatiinĩ nĩ ũndũ wa Mwathani Jesũ Kristũ.

27 Kwoguo nĩtwamũtũmĩra Judasi na Sila, arĩa mekũmwĩra na tũnua twao maũndũ o maya tũramwandĩkĩra.

28 Amu Ithuĩ tũrĩ hamwe na Roho Mũtheru nĩtuoneete atĩ nĩ wega twage kũmũigĩrĩra mũrigo ũngĩ mũnene gũkĩra maũndũ maya maagĩrĩire:

29 mwĩtheemage kũrĩa kĩndũ o gĩothe kĩrutĩirwo mĩhianano; mũtikarĩage thakame kana nyama cia nyamũ cia gũitwo, na mwĩtheemage ũmaraaya. Mũngĩĩtheema maũndũ macio, nĩmũgwĩka wega. Tigwoi na wega.”

30 Rĩrĩa maarĩĩkirie kuugĩrwo ũhoro, magĩikũrũka nginya Anitiokia, magĩcookanĩrĩria andũ arĩa meetĩkĩĩtie hamwe makĩmanengera marũa macio.

31 Nao maamathooma magĩkena nĩ ũndũ wa mataaro marĩa maataarĩĩtwo namo.

32 Naake Judasi hamwe na Sila, arĩa maarĩ anabii, makĩũmĩrĩria arĩa meetĩkĩĩtie na ndeto nyingĩ makĩmoongerera hinya.

33 Thuutha wa gũikara nao kwa ihinda, arĩa meetĩkĩĩtie makĩmeera mathiĩ na thaayũ macooke kũrĩ arĩa maamatũmĩĩte. [

34 No Sila agĩtua atĩ nĩegũikara kũu.]

35 Nao Paũlũ na Baranaba magĩikaranga Anitiokia makĩrutana makĩhunjagia ũhoro wa Mwathani, me hamwe na andũ angĩ aingĩ.

Paũlũ na Baranaba kwamũkana

36 Thuutha wa matukũ maigana ũna, Paũlũ akĩĩra Baranaba atĩrĩ, “Ũka tũcooke matũũrainĩ marĩa moothe twathiĩte tũgaceerere aariũ na aarĩ a Ithe witũ arĩa twahunjĩirie Ũhoro wa Mwathani, tũkĩonaga ũrĩa mahaana.”

37 Naake Baranaba nĩendaga mathiĩ hamwe na Johana ũrĩa wetagwo Mariko,

38 no Paũlũ agĩĩciria atĩ ti wega mathiĩ hamwe na mũndũ wamatigire Pamufulia akĩrega gũthiĩ kũruta wĩra nao.

39 Nao magĩgĩkararania mũno o nginya makĩamũkana: Baranaba akĩoya Mariko makĩhaica meeri magĩthiĩ Kuporo.

40 Naake Paũlũ agĩthuura Sila, na thuutha wa kũhoerwo nĩ arĩa meetĩkĩĩtie wega wa Mwathani ũgĩe naake, magĩĩthiĩra.

41 Agĩgĩthiĩ agereire Siria na Kilikia agĩĩkagĩra makanitha hinya.