Aroma 12

Gũtungatĩra Ngai

1 Tondũ ũcio aariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩ ũndũ wa ũrĩa Ngai anatũiguĩra tha, nĩndamũthaitha mwĩrute ta igongoona rĩ muoyo kũrĩ Ngai, rĩamũrĩirwo ũtungati wake na rĩngĩmũkenia. Ĩyo nĩ yo njĩra ĩrĩa ya ma ya gũthaathaiya Ngai.

2 Tigagaai gwĩkaga maũndũ marĩa meekagwo nĩ andũ a thĩ; rekeei Ngai agarũre mwĩciirĩrie wanyu nĩ geetha mũhotage kũmenya wendi wake nĩguo mũhotage gũkũũrana maũndũ marĩa meega, marĩa mamũkenagia na makinyanĩru.

3 Na rĩĩrĩ, tondũ wa wega wa Ngai ũrĩa aheete, ngũmwĩra inyuothe atĩrĩ: Mũndũ o na ũrĩkũ ndagetuage mũnene gũkĩra ũrĩa atariĩ. Mwagĩrĩirwo nĩgũtuĩka ahooreri kũringana na wĩtĩkio ũrĩa Ngai agaĩire o mũndũ o mũndũ.

4 Amu o ta ũrĩa mwĩrĩ ũkoragwo na ciĩga nyingĩ na ciothe itirutaga wĩra ũmwe,

5 noguo o na ithuĩ, o na tũrĩ aingĩ, tũrĩ mwĩrĩ ũmwe thĩinĩ wa Kristũ, na ithuothe nĩtuohanĩĩtio ta ciĩga mwanya mwanya cia mwĩrĩ ũmwe.

6 Na rĩĩrĩ, tondũ tũheetwo iheeo itiganĩĩte kũringana na wega wa Ngai ũrĩa atũheete-rĩ, rekeei tũcihũthĩre. Angĩkorwo nĩ ũrathi, nĩũrathwo kũringana na wĩtĩkio witũ;

7 angĩkorwo nĩ ũtungati, nĩtũtungate; angĩkorwo nĩ ũrutani nĩtũrutane;

8 ũrĩa wĩ na kĩheeo gĩa kũũmanĩrĩria, nĩomanagĩrĩrie; naake ũrĩa ũheanaga, nĩaheanage na ũtaana; ũrĩa ũheetwo ũnene nĩarutage wĩra na kĩyo, na ũrĩa ũiguanagĩra tha nĩekage ũguo akeneete.

9 Rekeei wendani wanyu ũtuĩke wa ma. Thũũragaai maũndũ marĩa mooru, namo marĩa meega mũmarũmagie.

10 Endanagaai mũndũ na ũrĩa ũngĩ ta andũ a nyina ũmwe, na mũheanage gĩtĩĩo mũndũ na ũrĩa ũngĩ.

11 Rutagaai wĩra na kĩyo, na mũtungatagĩre Mwathani na ngoro yothe.

12 Ikaragaai mũkeneete nĩ ũndũ wa kĩĩrĩgĩrĩro kĩanyu; kiragĩrĩriai mathĩĩnainĩ na mũhooyage hingo ciothe.

13 Teithagiai andũ arĩa angĩ a Ngai mabatainĩ maao, na mwamũkagĩre ageni mĩciĩinĩ yanyu.

14 Raathimagaai arĩa mamwĩkaga ũũru; mahooyagĩreei kĩraathimo no ti kĩrumi.

15 Kenagaai na arĩa marakena, na mũrĩrage na arĩa mararĩra.

16 Iguanagaai na andũ oothe, na mũtigetũũgagĩrie. Ikaranagiaai na andũ o na arĩa matarĩ igweta, na mũtikeyoonage ta mũrĩ oogĩ.

17 Mũndũ angĩgwĩka ũũru, ndũkerĩhĩrie na kũmwĩka ũũru. Geragia gwĩkaga maũndũ marĩa andũ oothe moonaga marĩ meega.

18 Wĩrutanagĩrie o ũrĩa ũngĩhota gũikaranagia na thaayũ na andũ oothe.

19 Eendwa aakwa, mũtikerĩhagĩrie; rekeei Ngai amũrĩhagĩrie na maraakara maake. Nĩ gũkorwo maandĩko moigĩĩte atĩrĩ, “Kwĩrĩhĩria nĩ gwakwa, nĩngwĩrĩhĩria, ũguo nĩguo Mwathani oiga.”

20 Atĩrĩĩrĩ, mũndũ ũrĩa mũrĩ ũthũ naake angĩkorwo ahũtiĩ, mũhe irio na angĩkorwo anyotiĩ mũhe gĩa kũnyua; weka ũguo ũkũhaana ta arĩ makara marakana mwaki ũramũigĩrĩra mũtwe.

21 Ndũgeetĩkagĩre kũhootwo nĩ ũũru, no hootaga ũũru na gwĩka wega.

Aroma 13

Gwathĩkĩra aathani a bũrũri

1 No mũhaka mũndũ o wothe aathĩkagĩre arĩa maathanaga nĩ ũndũ wathani wothe ũheanagwo nĩ Ngai, na arĩa maathanaga maheagwo wathani nĩ Ngai.

2 Kwoguo mũndũ o wothe ũrĩa ũtaathĩkagĩra arĩa maathanaga nĩ watho wa Ngai akoragwo agĩkararia, na mũndũ o wothe wĩkaga ũguo nĩ ciira ereehagĩra we mwene.

3 Arĩa maathanaga ti a gwĩtigĩrwo nĩ mũndũ ũrĩa wĩkaga ciĩko njega, no nĩagwĩtigĩrwo nĩ ũrĩa wĩkaga ciĩko njũru. Wee-rĩ, no wende kwaga gwĩtigĩra mũndũ ũrĩa ũrathana? Gĩĩkage maũndũ marĩa meega na nĩarĩkũganaga,

4 tondũ we nĩ ndungata ya Ngai na wĩra wake nĩwagũtũma wee ũgunĩkage. No rĩĩrĩ, ũngĩĩka ũũru hĩndĩ ĩyo mwĩtigĩre, nĩ ũndũ ũhoti ũrĩa aheetwo wakũherithania ti wa itherũ. Ũcio nĩ ndungata ya Ngai, na nĩakinyagĩria arĩa meekaga ũũru iherithia rĩa Ngai.

5 Nĩ ũndũ ũcio, no mũhaka mũndũ o wothe aathĩkagĩre arĩa maathanaga, ti ũndũ wa gwĩtigĩra kũherithio nĩ Ngai gwiki, no nĩ ũndũ wa ũrĩa thamiri ciake iramũtaara.

6 Ũndũ ũcio noguo ũtũmaga mũrute igooti, tondũ aathani makoragwo magĩtungata Ngai rĩrĩa mararuta wĩra wao.

7 Kwoguo, marĩhageei oothe kĩrĩa mwagĩrĩirwo nĩkũmarĩha; arĩa a kũrutĩrwo igooti marutagĩreei; arĩa akũheeo gĩtĩĩo maheageei, na arĩa agũtũũgĩrio, matũũgagĩriei.

Maũndũ marĩa mũndũ aagĩrĩirwo nĩgwĩkĩra mũndũ ũrĩa ũngĩ

8 Mũtikaagĩage na thiirĩ wa mũndũ o na ũrĩkũ; thiirĩ mũngĩgĩa naguo no wa kwendanaga mũndũ na ũrĩa ũngĩ. Ũrĩa wendaga mũndũ ũrĩa ũngĩ, nĩahingĩĩtie Watho.

9 Nĩ ũndũ-rĩ, maathani maya: “Ndũkaanatharanie, ndũkaanooragane, ndũkaanaiye, na ndũkaanerirĩrie kĩndũ kĩene,” o na marĩa mangĩ moothe, mahingĩĩtio nĩ rĩathani rĩĩrĩ rĩmwe: “Eendaga mũndũ ũrĩa ũngĩ o ta ũrĩa wĩyendeete wee mwene.”

10 Ũngĩkorwo wendeete mũndũ, ndũngĩmwĩka ũũru; nĩ ũndũ ũcio, kwendana nĩkũhingia Watho.

11 Hamwe na ũguo, inyuĩ nĩmũũĩ wega nĩ mahinda marĩkũ maya tũrĩ. Hingo nĩ nginyu mũũkĩre mũtige gũkoma, amu rĩu ũhonokio witũ wĩ hakuhĩ gũkĩra rĩrĩa twetĩkirie.

12 Ũtukũ wĩ hakuhĩ gũthira, naguo mũthenya ũkinye. Rekeei twĩyaũre maũndũ ma nduma, twĩhumbe indo cia mbaara cia ũtheri.

13 Rekeei tũthiage na mĩthiĩre ĩrĩa yagĩrĩire gũikarwo nayo ũtheriinĩ; nĩtũtiganeei na maruga ma waganu na ũrĩĩu, ciĩko cia ũũra thoni, ũtharia, mbaara, na kũiguanĩra ũiru.

14 Mwĩhumbeei Mwathani Jesũ Kristũ, na mũtigaatangĩkagĩre maũndũ ma mĩĩrĩ yanyu, atĩ nĩguo mũhingagie merirĩria maayo.

Aroma 14

Ndũgaatuagĩre mũndũ ũrĩa ũngĩ

1 Amũkagĩraai mũndũ ũrĩa ũtarĩ hinya wĩtĩkioinĩ wake, no mũtigaakararanagie naake ũhoroinĩ wa maũndũ marĩa we mwene eetĩkĩĩtie no inyuĩ mũtimeetĩkĩĩtie.

2 Mũndũ ũmwe ahota gũkorwo eetĩkĩĩtie atĩ no arĩe irio cia mĩthemba o yothe no mũndũ ũtarĩ na hinya wĩtĩkioinĩ arĩaga o nyeni tu.

3 Ũrĩa ũrĩaga irio cia mĩthemba yothe ndaagĩrĩirwo nĩkũmena ũrĩa ũtarĩaga; o naake ũrĩa ũtarĩaga irio cia mĩthemba yothe ndaagĩrĩirwo nĩgũtuĩra ũcio ũrĩaga irio cia mĩthemba yothe, nĩ ũndũ Ngai nĩamwamũkĩrĩĩte.

4 Wee ũkĩrĩ ũ ũgĩtuĩre ndungata ya mũndũ ũngĩ? Mũmĩathi we mwene nĩ we wagũtua kana nĩhootanĩĩte kana ndihootanĩĩte. Atĩrĩĩrĩ, nĩrĩhootanaga tondũ Mwathani Jesũ nĩarĩ na ũhoti wa gũtũma ĩhootane.

5 Mũndũ ũmwe ahota kuona mũthenya ũmwe ta ũrĩ bata gũkĩra mĩthenya ĩrĩa ĩngĩ, naake mũndũ ũngĩ ahota kuona mĩthenya yothe ta ĩhaanaine. O mũndũ nĩakoragwo ecũũranĩĩtie wega meciiriainĩ maake mwene.

6 Mũndũ ũrĩa ũtũũgagĩria mũthenya mũna eekaga ũguo agoocithie Mwathani, naake ũrĩa ũrĩaga irio cia mĩthemba yothe eekaga ũguo agoocithie Mwathani, tondũ nĩacookagĩria Ngai ngaatho nĩ ũndũ wa irio icio. Ũrĩa naake wagaga kũrĩa irio cia mĩthemba yothe eekaga ũguo agoocithie Mwathani, na nĩacookagĩria Ngai ngaatho.

7 Gũtirĩ mũndũ o na ũmwe witũ ũtũũraga muoyo nĩ ũndũ wake we mwene, o na gũtirĩ o na ũmwe witũ ũkuaga nĩ ũndũ wake we mwene.

8 Twatũũra muoyo tũtũũraga nĩ ũndũ wa Mwathani, na twakua tũkuaga no ũndũ wa Mwathani. Nĩ ũndũ ũcio, twatũũra muoyo kana tũkue-rĩ, ithuĩ tũrĩ o a Mwathani.

9 Kristũ aakuire na agĩcooka akĩriũka nĩguo atuĩke Mwathani wa arĩa me muoyo na wa arĩa makuĩte.

10 Wee ũrĩaga o nyeni-rĩ, nĩkĩ gĩgũtũma ũtuĩre mũndũ ũrĩa ũngĩ? Wee nawe ũrĩaga irio cia mĩthemba yothe-rĩ, ũkũmena mũrũ wa thooguo nĩkĩ? Ithuothe nĩtũkaarũũgama mbere ya Ngai atũtuĩre.

11 Nĩ gũkorwo Maandĩko moigaga atĩrĩ:

“Mwathani ekuuga atĩrĩ,

‘O ta ũrĩa niĩ ndũũraga muoyo,

maru moothe nĩmagaaturio mbere yakwa,

na andũ oothe nĩmakoimbũra moige atĩ niĩ nĩ niĩ Ngai.’ ”

12 Nĩ ũndũ ũcio, ithuothe gũtirĩ ũtakaaheana ũhoro wake mwene mbere ya Ngai.

Ndũkaahĩtithagie mũndũ ũrĩa ũngĩ

13 Nĩ ũndũ ũcio, rekeei tũtige gũcooka gũtuanĩra, no tũtue atĩ tũtigeeka ũndũ wa gũtũma mũndũ ũrĩa ũngĩ ahĩngwo kana agũe meehiainĩ.

14 Niĩ nĩmenyeete wega ndĩ thĩinĩ wa Mwathani Jesũ atĩ gũtirĩ kĩndũ gĩ thaahu kĩo kĩene, no kĩndũ no kĩgĩe thaahu harĩ mũndũ angĩĩtĩkia atĩ kĩ na thaahu.

15 Angĩkorwo mũrũ kana mwarĩ wa thooguo nĩarahĩtithio nĩ kĩrĩa ũrarĩa, hĩndĩ ĩyo ndũreeka gĩĩko kĩa wendani. Ndũkaareke kĩrĩa ũrarĩa gĩtũme mũndũ wakuĩrĩirwo nĩ Kristũ oore!

16 Ningĩ ndũkaareke ũndũ ũrĩa wonaga ũrĩ mwega ũcambio.

17 Nĩ gũkorwo Ũthamaki wa Ngai ti kũrĩa na kũnyua no nĩ ũthingu, thaayũ, na gĩkeno kĩrĩa kĩheanagwo nĩ Roho Mũtheru.

18 Ũrĩa ũtungatagĩra Kristũ na njĩra ĩyo nĩakenagia Ngai na ageetĩkĩrwo nĩ andũ.

19 Nĩ ũndũ ũcio rekeei tũcaragie maũndũ marĩa mareehage thaayũ, o marĩa mangĩtũteithia kũũmanagĩrĩria.

20 Mũtigaathũũkie wĩra wa Ngai nĩ ũndũ wa irio. Indo ciothe nĩ theru, no nĩ ũũru mũndũ gũtũma mũndũ ũngĩ eehie nĩ ũndũ wa irio iria ararĩa.

21 Nĩ wega kwaga kũrĩa nyama kana kũnyua ndibei, kana gwĩka ũndũ o wothe ũngĩhĩngithia mũndũ ũrĩa ũngĩ.

22 Reke wĩtĩkio waku ũtuĩke hitho yaku na Ngai. Gũkena-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩa ũtakoragwo na ũndũ angĩĩcuukĩra maũndũinĩ marĩa oonaga marĩ meega akĩmeeka.

23 No rĩĩrĩ, mũndũ ũrĩa ũkoragwo na nganja igũrũ rĩa kĩrĩa araarĩa, atuagĩrwo tondũ areeka ũndũ ũtoimanĩĩte na wĩtĩkio. Ũndũ o wothe ũtoimanĩĩte na wĩtĩkio nĩ meehia.

Aroma 15

Kenagiai andũ arĩa angĩ no ti inyuĩ eene

1 Ithuĩ arĩa tũrĩ na hinya wĩtĩkioinĩ nĩtwagĩrĩirwo nĩgũteithagia arĩa matarĩ na hinya wĩtĩkioinĩ, tũtigekenagie o ithuĩ eene.

2 O mũndũ nĩakenagie mũndũ ũrĩa ũngĩ na ũndũ mwega wa kũmũguna wĩtĩkioinĩ.

3 Nĩ gũkorwo Kristũ o naake ndekenirie we mwene, ĩndĩ o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ, “Irumi iria ũrarumwo nĩ niĩ icookereire.”

4 Maũndũ moothe marĩa me Maandĩkoinĩ, maandĩkirwo matuĩke ma gũtũruta, nĩ geetha tũgĩage na mwĩhoko na ũndũ wa gũkirĩrĩria na kũũmĩrĩrio nĩ Maandĩko.

5 Ngai ũrĩa ũheanaga ũkirĩrĩria na ũũmanagĩrĩria aromũhotithagia gũikaraga mũiguanĩĩte mũndũ na ũrĩa ũngĩ, o ta ũrĩa Kristũ Jesũ aatuonirie,

6 nĩ geetha inyuothe na mũgambo ũmwe mũgoocage Ngai, o we Ithe wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ.

Andũ a Ndũũrĩrĩ gũkinyĩrio Ũhoro ũrĩa Mwega

7 Nĩ ũndũ ũcio amũkagĩraai andũ arĩa angĩ, o ta ũrĩa Kristũ amwamũkĩrĩĩte inyuĩ nĩ geetha Ngai agoocagwo.

8 Nĩ gũkorwo ngũmwĩra atĩrĩ, Kristũ aatuĩkire ndungata ya Ayahudi nĩguo oonanie wĩhokeku wa Ngai, ahingie ciĩranĩro iria cierĩirwo maithe maao,

9 na ahotithie o na andũ a Ndũũrĩrĩ magoocage Ngai nĩ ũndũ wa tha ciake. O ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

“Tondũ ũcio, nĩngũkũgooca gatagatĩinĩ ka Ndũũrĩrĩ,

na ngumie rĩĩtwa rĩaku na nyĩmbo.”

10 Ningĩ nĩkwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

“Inyuĩ andũ a Ndũũrĩrĩ kenaai hamwe na andũ a Ngai!”

11 O na ningĩ nĩkwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

“Goocaai Mwathani, inyuĩ andũ oothe a Ndũũrĩrĩ;

mũgooceei, inyuĩ andũ oothe!”

12 Ningĩ Isaia nĩoigĩĩte atĩrĩ:

“Rũciaroinĩ rwa Jesii nĩgũkoima mũndũ,

naake nĩagaathaga andũ a Ndũũrĩrĩ,

na nĩagaatuĩka mwĩhoko wao.”

13 Ngai ũrĩa arĩ we mwĩhoko witũ, aromũiyũria gĩkeno na thaayũ nĩ ũndũ wa ũrĩa mũmwĩtĩkĩĩtie, nĩguo na ũndũ wa hinya wa Roho Mũtheru mwĩhoko wanyu ũkĩrĩrĩrie kuongerereka.

Gĩtũmi kĩa Paũlũ kwandĩka e na ũũmĩrĩru

14 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, niĩ mwene nĩnjũũĩ na ma atĩ inyuĩ mũiyũirwo nĩ wega na ũũgĩ wa kũmũhotithia gũtaarana inyuĩ eene.

15 No rĩĩrĩ, marũainĩ maya nĩnyandĩkĩĩte kũndũ kũmwe ndĩ na ũũmĩrĩru nĩ geetha ndĩmũririkanie maũndũ mamwe. Ngĩĩte na ũũmĩrĩru ũcio nĩ ũndũ Ngai nĩanjĩkĩĩte wega

16 akandua ndungata ya Kristũ Jesũ kũrĩ andũ a Ndũũrĩrĩ, nĩguo ndĩ ta Mũthĩnjĩri Ngai ndĩmakinyĩrie Ũhoro ũrĩa Mwega wa Ngai matuĩke igongoona rĩtĩkĩrĩku nĩ Ngai, rĩthereetio nĩ Roho Mũtheru.

17 Nĩ ũndũ ũcio ndĩ na gĩtũmi gĩa gwĩtĩĩĩra wĩra ũcio ndutagĩra Ngai thĩinĩ wa Kristũ Jesũ.

18 Niĩ-rĩ, ndingĩaria ũndũ ũngĩ tiga o ũrĩa Kristũ eekĩĩte ahũthĩrĩĩte agatũma andũ a Ndũũrĩrĩ maathĩkĩre Ngai. Eekĩĩte ũguo ahũthĩrĩĩte mĩario yakwa,

19 hinya wa kũringa ciama na gwĩka maũndũ ma magegania, o na hinya wa Roho Mũtheru. Tondũ ũcio, nĩhunjĩĩtie Ũhoro Mwega wa Kristũ rũgendoinĩ rwakwa ruothe, kuuma Jerusalemu nginya Iluriku.

20 Wendo wakwa mũnene, nĩkũhunjia Ũhoro ũrĩa Mwega kũrĩa Kristũ atarĩ amenyekana nĩ geetha ndĩgaake igũrũ rĩa mũthingi wa mũndũ ũngĩ.

21 O ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

“Arĩa matarĩ meerwo ũhoro wake nĩmakoona,

na arĩa matarĩ maigua ũhoro wake nĩmakaamenya.”

Mũbango wa Paũlũ wa gũthiĩ Roma

22 Kĩu nĩkĩo gĩtũmi kĩrĩa kĩanangiria maita maingĩ gũũka kũu kwanyu.

23 No rĩĩrĩ, rĩu tondũ nĩndĩĩkĩĩtie wĩra gũũkũ, na nĩ ngoreetwo mĩaka ĩyo yothe ngĩĩrirĩria gũũka kũmuona,

24 ngwĩhoka ngĩthiĩ Sipania nĩngaamuona, mũcooke mũndeithĩrĩrie gũthiĩ na mbere na rũgendo rwakwa, thuutha wa gũkenanĩra na inyuĩ ihinda inyiinyi.

25 Ihindainĩ rĩĩrĩ ndĩrathiĩ Jerusalemu gũtwarĩra andũ a Ngai ũteithio.

26 Makanitha ma Makedonia na Akaia nĩmerutĩire makaheana indo cia gũteithia andũ a Ngai arĩa athĩĩni me Jerusalemu.

27 Nĩmakeneire gwĩka ũguo nĩ ũndũ gũtirĩ nganja nĩmaagĩrĩirwo nĩkũmateithia. Tondũ wa rĩĩrĩ, angĩkorwo Ayahudi nĩmagayanĩĩte iraathimo cia kĩĩroho na andũ a Ndũũrĩrĩ-rĩ, andũ a Ndũũrĩrĩ o nao nĩmaagĩrĩirwo nĩkũruta indo ciao cia gũteithia Ayahudi.

28 Kwoguo ndarĩĩkia wĩra ũcio wa gũtwara indo icio irutĩĩtwo nĩngookĩra kũu kwanyu ngĩthiĩ Sipania.

29 Na rĩĩrĩ, nĩnjũũĩ ngĩũka kũrĩ inyuĩ ngaakorwo njiyũrĩrĩirwo nĩ iraathimo cia Kristũ.

30 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩndamũthaitha nĩ ũndũ wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ, o na nĩ ũndũ wa wendo ũrĩa tũheetwo nĩ Roho mũnyiitanĩre na niĩ kũhooya Ngai na kĩyo nĩ ũndũ wakwa.

31 Hooyaai ngaahonokio kuuma kũrĩ andũ arĩa mateetĩkĩĩtie a Judea, na wĩra wakwa Jerusalemu ũgeetĩkĩrwo nĩ andũ a Ngai arĩa me kuo,

32 nĩguo ngooka kũrĩ inyuĩ ndĩ na gĩkeno, angĩkorwo ũcio nĩguo wendi wa Ngai na ngaakena nĩ ũndũ wa gũkorwo ndĩ hamwe na inyuĩ.

33 Ngai mwene thaayũ aroikara hamwe na inyuĩ inyuothe. Ameni.

Aroma 16

Ngeithi cia wendo

1 Nĩndagaathĩrĩria mwarĩ wa Ithe witũ Foibe, ũrĩa ũrutaga wĩra wa ũtungati thĩinĩ wa kanitha wa Kenikirea.

2 Mwamũkĩreei wega rĩĩtwainĩ rĩa Mwathani, o ta ũrĩa andũ a Ngai maagĩrĩirwo nĩkwamũkĩrwo. Mũheei ũteithio wothe ũrĩa angĩbatario nĩguo, nĩ gũkorwo we mwene aanateithia andũ aingĩ nginya o na niĩ mwene.

3 Geithiai Pirisila na Akula, arĩa marutaga wĩra wa Kristũ Jesũ hamwe na niĩ

4 arĩa meendire kũũragwo nĩ ũndũ wakwa. To niĩ nyiiki ngũmacookeria ngaatho; o na makanitha ma Ndũũrĩrĩ nĩmekũmacookeria ngaatho.

5 Geithiai kanitha ũrĩa ũcemanagia kwao mũciĩ.

Geithiai mũraata wakwa Epaeneto, ũrĩa warĩ wa mbere gwĩtĩkia Kristũ bũrũriinĩ wa Asia,

6 na mũgeithie Mariamu, ũrĩa ũrutĩĩte wĩra gatagatĩinĩ kaanyu na kĩyo kĩnene.

7 Geithiai Anderonike na Juniasi, a mũhĩrĩga wakwa, o arĩa tuoheetwo nao; marĩ igweta mũno harĩ atũmwo, na nĩ o maambire gũtuĩka Akristiano mbere yakwa.

8 Geithiai Amupiliato, mũraata wakwa thĩinĩ wa Mwathani,

9 na mũgeithie Urubano, ũrĩa tũrutithanagia wĩra wa Kristũ, na mũgeithie mũraata wakwa Sitakusi.

10 Geithiai Apele, ũrĩa ũtarĩ ũcuuke thĩinĩ wa Kristũ. Mũgeithie andũ a mũciĩ wa Arisitobulu.

11 Geithiai Herodioni, wa mũhĩrĩga witũ, na Akristiano oothe arĩa me mũciĩ wa Narikiso.

12 Geithiai Turufena na Turufosa, arĩa marutaga wĩra wa Mwathani, na mũgeithie Perisi mũraata wakwa ũrĩa o naake ũrutaga wĩra wa Mwathani na kĩyo.

13 Geithiai Rufasi ũrĩa wĩrutĩire Mwathani kũna, na mũgeithie nyina ũrĩa arĩ o ta maitũ.

14 Geithiai Asunikirito, Felegoni, Herime, Pateroba, Herima, o na andũ arĩa meetĩkĩĩtie arĩa me hamwe nao.

15 Geithiai Filologo, Julia, Nerea na mwarĩ wa nyina, o na Olumpa, na andũ a Ngai oothe arĩa maikaranagia nao.

16 Geithaniai mũndũ na ũrĩa ũngĩ na ngeithi theru cia kũmumunyana. Nĩmwageithio nĩ makanitha moothe ma Kristũ.

Mataaro ma mũthia

17 Ndamũthaitha, aariũ na aarĩ a Ithe witũ mwĩmenyagĩrĩre andũ arĩa mareehage nyamũkano na kĩrigiicano, makahĩtithia andũ kuuma moorutani marĩa mũrutĩĩtwo. Andũ ta acio meehagĩrĩreei!

18 Andũ ta acio ti Mwathani witũ Jesũ Kristũ matungatagĩra, no nĩ nda ciao eene, maheenagĩrĩria andũ arĩa me ngoro hũthũ na ciugo ciao njega na i na mũrĩo.

19 Andũ oothe nĩmaiguĩte ngumo ya ũrĩa mwathĩkagĩra Ũhoro ũrĩa Mwega, na ũndũ ũcio nĩũngeneetie mũno. Ngwenda mũikarage mũrĩ oogĩ, mũgĩkũũranaga maũndũ marĩa meega na marĩa mooru.

20 Na rĩĩrĩ, Ngai ũrĩa mwene thaayũ nĩekũhoota Caitaani o narua, na inyuĩ mũmũrangarange.

# Wega wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ ũrogĩa na inyuĩ.

21 Nĩmwageithio nĩ Timotheo, ũrĩa tũrutithanagia wĩra naake, o na Lukio, Jasoni, na Sosipateri a mũhĩrĩga witũ.

22 O na niĩ, Teritio, mwandĩki wa marũa maya nĩndamũgeithia thĩinĩ wa Mwathani.

23 O naake Gaio, ũrĩa njikarĩĩte gwake, na nokuo kanitha ũcemanagia, nĩamũgeithia na nĩmwageithio nĩ Erasito, mũigi kĩgĩĩna kĩa itũũra, o na Kwarito, mũrũ wa Ithe witũ. [

24 Wega wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ ũrogĩa na inyuĩ inyuothe. Ameni.]

Mahooya ma mũthia ma kũgooca

25 Na rĩu nĩtũgooceei Ngai! Nĩ we ũngĩmũhotithia kũrũũgama wega thĩinĩ wa wĩtĩkio wanyu, kũringana na Ũhoro Mwega wa Jesũ Kristũ ũrĩa niĩ hunjagia o na kũringana na kũguũrĩrio kwa hitho ya ũhoro wa ma ũrĩa watũire wĩ mũhithe matukũ maingĩ ma tene.

26 Rĩu, maandĩko ma anabii nĩmareeheete ũhoro ũcio wa ma ũtheriinĩ, ũkamenyithio andũ oothe ta ũrĩa Ngai aathanĩĩte, nĩguo andũ a ndũũrĩrĩ ciothe meetĩkie na maathĩkagĩre Ngai.

27 Ngai, o we wiki mũũgĩ, arotũũra agoocagwo na ũndũ wa Jesũ Kristũ tene na tene Ameni.

Atũmwo 1

1 Kũrĩ mũgaathe Theofilo:

Thĩinĩ wa ibuku rĩakwa rĩa mbere nĩndaandĩkire maũndũ moothe marĩa Jesũ eekire na marĩa aarutanire kuuma rĩrĩa aambĩrĩirie wĩra wake

2 nginya mũthenya ũrĩa aatwarirwo igũrũ. Ataanatwarwo igũrũ nĩamaheire mawatho ahotithĩĩtio nĩ Roho Mũtheru.

3 Na rĩĩrĩ, thuutha wa gũkua gwake, Jesũ nĩonanirie na njĩra nyingĩ atĩ aarĩ muoyo. Nĩoimĩrĩire atũmwo maita maingĩ itĩĩnainĩ rĩa matukũ mĩrongo ĩna, na akaaragia nao ũhoro wa Ũthamaki wa Ngai.

4 Rĩrĩa aikaranagia nao, nĩamaathiire akĩmeera atĩrĩ: “Mũtikoime Jerusalemu, no mweterere kĩheeo kĩrĩa ndamwĩrire ũhoro wakĩo, kĩheeo kĩrĩa Awa aamwĩrĩire.

5 Amu Johana aabatithanagia na maaĩ, no inyuĩ nĩmũrĩbatithio na Roho Mũtheru matukũ maingĩ matanathira.”

Jesũ kwambatio igũrũ

6 Rĩrĩa atũmwo maacemanĩĩtie hamwe makĩũria Jesũ atĩrĩ, “Mwathani, rĩu nĩ hĩndĩ ũgũcookeria Aisiraeli Ũthamaki wao?”

7 Naake akĩmacookeria atĩrĩ,“Ti ũhoro wanyu kũmenya mahinda kana ciathĩ iria Ithe witũ atuĩte na ũhoti wake we mwene.

8 No nĩmũrĩiyũrwo nĩ hinya rĩrĩa Roho Mũtheru arĩũka kũrĩ inyuĩ, na inyuĩ mũtuĩke aira aakwa Jerusalemu, Judea guothe, Samaria o na thĩ yothe.”

9 Naake arĩĩkia kũmeera ũguo, akĩoywo na igũrũ mamũcũũthĩrĩirie, akĩhithwo nĩ itu, makĩaga gũcooka kũmuona.

10 Na rĩĩrĩ, maroreete mũno na igũrũ mamwĩroreire agĩthiĩ, arũme eerĩ makĩrũũgama harĩ o mehumbĩĩte nguo njerũ cua

11 makĩmeera atĩrĩ, “Andũ aya a Galili, mũikarĩĩte mũrũũgamĩĩte mũcũũthĩrĩirie na igũrũ nĩkĩ? Jesũ ũcio weherio kuuma harĩ inyuĩ atwarwo igũrũ, nĩagacooka rĩngĩ o ta ũguo mwamuona agĩthiĩ igũrũ.”

Mathia gũthuurwo acooke handũ ha Judasi

12 Thuutha ũcio atũmwo magĩcooka Jerusalemu moimĩĩte kĩrĩmainĩ kĩa mĩtamaiyũ. Kĩrĩma kĩu gĩ gũkuhĩ na Jerusalemu o ta handũ ha kiromita ĩmwe.

13 Na rĩĩrĩ, matoonya itũũrainĩ magĩthiĩ nyũmba ya igũrũ kũrĩa maikaraga, nao nĩ o: Petero, Johana, Jakubu, Anderea, Filipu, Toma, Baritholomayo, Mathayo, Jakubu mũrũ wa Alufayo, Simeoni Mũzelotena Judasi mũrũ wa Jakubu.

14 Nao andũ acio oothe magaathaathayagia Ngai marĩ na ngoro ĩmwe, me hamwe na atumia amwe, na Mariamu nyina wa Jesũ, o hamwe na aariũ a nyina.

15 Na rĩĩrĩ, matukũinĩ macio Petero akĩrũũgama gatagatĩ ka arĩa meetĩkĩĩtie, nao maarĩ gĩkundi kĩa andũ ta igana rĩa mĩrongo ĩĩrĩ moonganĩĩte, akĩmeera atĩrĩ,

16 “Araata aakwa thĩinĩ wa Mwathani, no mũhaka Maandĩko mangĩahingirio marĩa Roho Mũtheru aaririe o mbere na kanua ka Daudi akiuga ũhoro wa Judasi, ũrĩa watongoririe arĩa maanyiitire Jesũ.

17 Amu Judasi aarĩ ũmwe witũ na nĩaheetwo wĩra hamwe na ithuĩ.”

18 (Atĩrĩĩrĩ, mbeeca iria Judasi oonire thuutha wa gwĩka gĩĩko kĩu kĩũru, agũrire gĩthaka nacio, naake akĩgũa kuo na mũnduru agĩtũrĩka nda mara moothe magĩitĩka thĩ.

19 Ũhoro ũcio ũkĩmenyeka nĩ arĩa oothe maatũũraga Jerusalemu, nao magĩĩta gĩthaka kĩu Akelidama kũringana na rũthiomi rwao, ũguo nĩkuuga, “Gĩthaka gĩa Thakame.”)

20 “Tondũ thĩinĩ wa ibuku rĩa Thaburi kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

‘Mũciĩ wake ũrotiganĩrio;

gũtikaanagĩe mũndũ ũgũtũũra kuo.’

Ningĩ nĩkwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

‘Mũndũ ũngĩ nĩoe wĩra wake.’

21-22 “Nĩ ũndũ ũcio, no mũhaka mũndũ ũngĩ atuĩke mũira hamwe na ithuĩ wa kwĩra andũ atĩ Mwathani Jesũ nĩariũkire kuuma kũrĩ akuũ. Mũndũ ũcio aagĩrĩirwo nĩ gũkorwo arĩ ũmwe wa andũ arĩa maatũire hamwe na ithuĩ ihinda rĩrĩa rĩothe Jesũ aatũũraga na ithuĩ, kuuma rĩrĩa Johana aabatithanagia nginya rĩrĩa Jesũ eeheririo kuuma kũrĩ ithuĩ agĩtwarwo igũrũ.”

23 Nao makĩrũũgamia andũ eerĩ: Josefu, ũrĩa wetagwo Barasaba (na ageetwo na rĩĩtwa rĩngĩ Jusito), na Mathia.

24 Makĩhooya makiuga atĩrĩ, “Mwathani wee ũũĩ ngoro cia andũ oothe, tuonie nĩ ũrĩkũ wa aya eerĩ ũthuurĩĩte

25 wa kũruta wĩra na gũtuĩka mũtũmwo handũ ha Judasi ũrĩa wathiire handũ harĩa haarĩ haake.”

26 Nao maikia kura, Mathia agĩthuurwo. Naake agĩtuĩka ũmwe wa atũmwo acio angĩ ikũmi na ũmwe.

Atũmwo 2

Gũũka kwa Roho Mũtheru

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa Penitekositowakinya, arĩa oothe meetĩkĩĩtie magĩkorwo marĩ handũ hamwe.

2 O rĩmwe mũrurumo mũnene ũkiuma igũrũ, ũhaana ta wa rũhuuho rũnene, ũkĩiyũra nyũmba yothe kũu maikarĩĩte.

3 Nao makĩona kĩndũ kĩahaanaga ta nĩnĩmbĩ cia mwaki iria ciahaanaga nĩmĩ, nacio nĩmĩ icio igĩikara igũrũ rĩa mũndũ o mũndũ.

4 Nao oothe makĩiyũrwo nĩ Roho Mũtheru, makĩambĩrĩria kwaria thiomi ingĩ kũringana na ũrĩa Roho aamahotithagia kwaria.

5 Na rĩĩrĩ, kũu Jerusalemu nĩgwatũũraga Ayahudi, andũ maatĩĩĩte Ngai a kuuma kũndũ guothe thĩinĩ wa thĩ.

6 Nao rĩrĩa maiguire inegene aingĩ aao magĩũka, nao makĩgegeara tondũ o mũndũ nĩaiguire andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩaria na rũthiomi rwa kũrĩa o mũndũ aaciarĩirwo.

7 Magĩkĩgega mũno na makĩmaka makĩũrania atĩrĩ, “Githĩ andũ aya oothe maraaria ti a Galili?

8 Kũhotekeete atĩa atĩ tũramaigua o mũndũ na mwarĩrie wa kũrĩa twaciarĩirwo?

9 Ithuĩ tuumĩĩte mabũrũriinĩ ma Parithia, Midiani na Elamu, o na mabũrũriinĩ ma Mesopotamia, Judea, Kapadokia, Ponito, Asia,

10 Ferugia, Pamufulia, Misiri, na mĩena ya Libia kũrĩa kũhakaine na Kurene. Ningĩ amwe aitũ moimĩĩte Roma,

11 arĩa Ayahudi na arĩa magarũrũkĩĩte makahĩmbĩria Ũyahudi. Andũ angĩ aitũ moimĩĩte Kirete, na bũrũri wa Arabu, na ithuothe nĩtũraigua makĩaria ũhoro wa mawĩra manene ma Ngai o mũndũ witũ akeiguĩra na rũthiomi rwa kwao!”

12 Nao oothe makĩgega makĩrigwo nĩ ũhoro ũcio, makĩũrania atĩrĩ, “Ũũ nĩkuuga atĩa?”

13 No angĩ makĩnyũrũria andũ arĩa meetĩkĩĩtie makiuga atĩrĩ, “Aya nĩkũrĩĩo marĩĩtwo nĩ njoohi.”

Mĩario ya Petero

14 No Petero akĩrũũgama hamwe na atũmwo arĩa ikũmi na ũmwe, akĩaria na mũgambo mũnene akĩmeera atĩrĩ, “Andũ aya a Judea na inyuothe mũtũũraga Jerusalemu, thikĩrĩriai mũigue ũrĩa ngũmwĩra.

15 Amu andũ aya ti arĩĩu ta ũguo mũgwĩciiria, amu rĩu no thaa ithatũ cia rũũciinĩ.

16 Ũyũ nĩ Ũhoro ũrĩa waririo nĩ mũnabii Joeli akiuga atĩrĩ:

17 ‘Ngai ekuuga atĩrĩ:

matukũinĩ ma kũrigĩrĩria nĩngaitĩrĩria andũ oothe Roho wakwa

nao aariũ na aarĩ aanyu nĩmakaarathaga moohoro;

aanake aanyu nĩmakoonaga cioneki,

na athuuri arĩa akũrũ marootage irooto.

18 Ĩĩ, matukũinĩ macio nĩngaitĩrĩria ndungata ciakwa

cia arũme na cia andũ a nja Roho wakwa,

nao nĩmakaarathaga moohoro.

19 Nĩngoonania maũndũ ma kũgegania kũũrĩa igũrũ na ciama thĩ,

nĩgũgaakorwo na thakame, mwaki, na ndoogo ndumanu;

20 narĩo riũa nĩrĩkaagarũrwo rĩtuĩke nduma,

naguo mweri ũtuĩke ta thakame

mbere ya mũthenya ũcio mũnene wa Mwathani, na wĩ riiri gũkinya.

21 Nĩgũgaatuĩka atĩ mũndũ o wothe,

ũgaakaĩra Mwathani nĩakaahonokio.’

22 “Andũ a Isiraeli! Taiguai ciugo ici, Jesũ wa Nazarethi aarĩ mũndũ, naguo ũnene wake ũrĩa warĩ wa ũngai wonanirio wega kũrĩ inyuĩ na njĩra ya ciĩko cia magegania na ciama iria Ngai aaringaga agereire harĩ we. Inyuĩ nĩmũũĩ wega ũhoro ũcio, tondũ wekirwo gatagatĩinĩ kaanyu.

23 Jesũ ũcio waneanirwo kũringana na ũrĩa Ngai aatuĩte na akamenya mbere, nĩ we mworagithirie, mũkĩmũũraga mũhũthĩrĩĩte andũ aaganu arĩa maamwambire.

24 No Ngai nĩamũriũkirie akĩmuohora kuuma hinyainĩ wa gĩkuũ, tondũ gũtingĩahotekire oohwo nĩkĩo.

25 Amu Daudi ekuuga ũhoro wake atĩrĩ:

‘Nĩndoonaga Mwathani mbere yakwa hĩndĩ ciothe;

aakoragwo mwena wakwa wa ũrĩo nĩ geetha ndikeenyenyio.

26 Nĩ ũndũ ũcio ngĩcanjamũka na ngĩina ndĩ na gĩkeno;

naguo mwĩrĩ wakwa ũkĩhuurũka wĩ na kĩĩrĩgĩrĩro.

27 Nĩ gũkorwo wee Ngai ndũgaatiganĩria muoyo wakwa kwa arĩa akuũ;

ndũkaareka ndungata yaku ĩrĩa ĩhokekeete ĩbuthĩre mbĩĩrĩrainĩ.

28 Wee nĩũnyonereirie njĩra cia muoyo;

na nĩũgaatũma njiyũrwo nĩ gĩkeno nĩ ũndũ wa kuona ũthiũ waku.’

29 “Andũ aitũ, ngũmwĩra nyũmĩrĩirie ũhoro wa guuka witũ Mũthamaki Daudi. Atĩrĩĩrĩ, Daudi nĩakuire na agĩthikwo, na mbĩĩrĩra yake ĩrĩ gũũkũ gwitũ o na nginya ũũmũũthĩ ũyũ.

30 Daudi aarĩ mũnabii, na nĩamenyeete atĩ Ngai nĩehĩtĩĩte na mwĩhĩtwa atĩ nĩakaanenehia ũmwe wa rũciaro rwake atuĩke mũthamaki o ta ũrĩa we mwene aatariĩ.

31 Tondũ nĩamenyeete ũhoro ũcio o mbere-rĩ, nĩaririe ũhoro wa kũriũka kwa Mesia akiuga atĩrĩ:

‘Ndaatigirwo kwa arĩa akuũ,

o na mwĩrĩ wake ndũigana kũbutha.’

32 Ngai nĩariũkirie Jesũ ũcio na ithuothe tũrĩ aira a ũhoro ũcio.

33 Tondũ nĩatũgĩrĩĩtio agaikara guokoinĩ kwa ũrĩo kwa Ngai, na akaamũkĩra Roho Mũtheru kuuma kũrĩ Ngai Ithe ta ũrĩa eeranĩire, nĩatũitĩrĩirie Roho ũcio ũrĩa rĩu mũrona na mũkaigua.

34 Amu Daudi we mwene ndaambatire igũrũ; we nĩkuuga oigire atĩrĩ:

‘Mwathani Ngai nĩerire Mwathani wakwa atĩrĩ:

Ikara mwena wakwa wa ũrĩo

35 o nginya ngaatua thũ ciaku

gaturwa ga kũigĩrĩra magũrũ maaku.’

36 “Tondũ wa ũguo kĩmenyeei na ma inyuĩ andũ oothe a Isiraeli atĩ Jesũ ũcio mwambire mũtĩinĩ, nĩ we Ngai atuĩte Mwathani na Mesia!”

37 Nao andũ acio maigua ũguo magĩtheecwo ngoro makĩũria Petero na atũmwo acio angĩ atĩrĩ, “Aariũ a Ithe witũ tũgũgĩĩka atĩa?”

38 Naake Petero akĩmacookeria atĩrĩ, “Mwĩrireei, mũcooke mũbatithio mũndũ o mũndũ thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ nĩguo mũrekerwo meehia maanyu, na nĩmũkwamũkĩra kĩheeo kĩa Roho Mũtheru.

39 Amu kĩĩranĩro kĩu nĩ inyuĩ mwerĩirwo na ciana cianyu o hamwe na arĩa me kũraaya, arĩa oothe Mwathani Ngai witũ eetaga kũrĩ we.”

40 Petero agĩkĩmaarĩria na ciugo icio na ingĩ nyingĩ, akĩmathaitha akĩmeera atĩrĩ, “Mwĩhonokiei muume kũrĩ iherithia rĩrĩa rĩrooka kũrĩ rũciaro rũũrũ rwaganu!”

41 Nao arĩa meetĩkirie ũhoro wake makĩbatithio, na mũthenya ũcio makĩongerereka andũ ta ngiri ithatũ (3,000).

42 Nao magĩikara marũmĩĩtie ũrutani wa atũmwo, magakoragwo thĩinĩ wa ngwatanĩro ciao, na makagwatanagĩra nao rĩrĩa mekwenyũra mũgate o na rĩrĩa mekũhooya.

Mũtũũrĩre wa andũ arĩa meetĩkĩĩtie

43 Namo maũndũ maingĩ ma magegania o na ciama ikĩringwo nĩ atũmwo, nao andũ oothe makĩiyũrwo nĩ guoya.

44 Nao arĩa oothe meetĩkĩĩtie maikaraga hamwe makagwatanagĩra indo ciao ciothe hamwe.

45 Nao nĩmeendagia ithaka na indo ciao, makagayana oothe o mũndũ kũringana na mabata maake.

46 O mũthenya nĩmaathiaga Hekaarũinĩ hamwe, na makenyũra mĩgate mĩciĩinĩ yao, makarĩanagĩra makeneete na me na ngoro theru,

47 makĩgoocaga Ngai, na makeendagwo nĩ andũ oothe. Naake Mwathani nĩongagĩrĩra thiritũinĩ yao o mũthenya arĩa maahonokagio.

Atũmwo 3

Kĩonje kũhonio

1 Na rĩĩrĩ, mũthenya ũmwe Petero na Johana nĩmaathiire Hekaarũinĩ hĩndĩ ya mahooya ma thaa kenda cia mũthenya.

2 Naho hau mũromoinĩ wa Hekaarũ, ũrĩa wĩtagwo Mũromo Mũthaka, nĩhaarĩ mũndũ watũire e kĩonje kuuma rĩrĩa aaciarirwo. Naake nĩakuuagwo mũthenya o mũthenya akaigwo ho nĩ geetha ahooe ũteithio kuuma kũrĩ arĩa matoonyaga Hekaarũ.

3 Rĩrĩa mũndũ ũcio oonire Petero na Johana magĩtoonya Hekaarũ, akĩmooria mamũhe kĩndũ.

4 Naake Petero na Johana makĩmũkũũrĩra maitho, Petero akĩmwĩra atĩrĩ, “Ta tũrore!”

5 Naake akĩmarora erĩgĩrĩire atĩ nĩekũheeo kĩndũ nĩ o.

6 No Petero akĩmwĩra atĩrĩ, “Niĩ ndirĩ na mbeeca, no nĩngũkũhe kĩrĩa ndĩ nakĩo. Atĩrĩĩrĩ, thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ wa Nazarethi wĩtware!”

7 Petero akĩnyiita mũndũ ũcio guoko kwa ũrĩo, akĩmũũkĩria na igũrũ. Ihinda o rĩu makinya maake na thũng’wa ciake ikĩgĩa na hinya;

8 akĩrũũga na igũrũ akĩĩrũũgamia we mwene na akĩambĩrĩria gwĩtwara. Agĩgĩtoonya Hekaarũ hamwe nao etwarĩĩte na magũrũ akĩrũũgarũũgaga, na akĩgoocaga Ngai.

9 Nao andũ oothe maamuona agĩĩtwara akĩgoocaga Ngai,

10 na maamenya atĩ nĩ we waikaraga Mũromoinĩ Mũthaka wa Hekaarũ eetereire ũteithio, makĩmaka na makĩgega nĩ ũndũ wa ũrĩa eekĩĩtwo.

Mĩario ya Petero kũu Hekaarũinĩ

11 Na rĩĩrĩ, mũndũ ũcio o egiritanĩĩtie na Petero na Johana hau gĩthakuinĩ, kĩrĩa gĩetagwo gĩa Solomoni, andũ magĩteng’era kũrĩ o magegeete.

12 Rĩrĩa Petero oonire andũ acio akĩmaarĩria akĩmeera atĩrĩ, “Andũ aya Isiraeli, mũgegeetio nĩ ũndũ ũyũ nĩkĩ? Mũratũrora ũguo ta arĩ hinya witũ kana ũthingu witũ watũma mũndũ ũyũ etware nĩkĩ?

13 Atĩrĩĩrĩ, Ngai wa Aburahamu, Isaaka na Jakubu, o we Ngai wa maithe maitũ-rĩ, nĩagoocithia Jesũ ndungata yake, ũrĩa inyuĩ mwaneanire na mũkĩmũkaana mbere ya Pilato rĩrĩa Pilato atuĩte atĩ nĩekũmũrekia.

14 Inyuĩ mwakaanire ũrĩa mũthingu na mũtheru, mũkĩũria muohorerwo mũũragani.

15 Mũkĩũraga mũheani wa muoyo, ũrĩa Ngai aacookire akĩriũkia kuuma kũrĩ akuũ, na ithuĩ tũrĩ aira a ũhoro ũcio.

16 Tondũ wa gwĩtĩkia, rĩĩtwa rĩu rĩa Jesũ nĩrĩo rĩatũma mũndũ ũyũ mũrona na mũũĩ agĩe na hinya. Naguo wĩtĩkio ũcio uumanĩĩte na Jesũ nĩguo wahe mũndũ ũyũ hinya wa mwĩrĩ mũkĩonaga.

17 “Atĩrĩĩrĩ, andũ aitũ, nĩnjũũĩ atĩ inyuĩ na aathani aanyu mwekire ũguo nĩ ũndũ wa kũrigwo.

18 No Ngai nĩahingirie ũrĩa oigĩĩte mbere na tũnua twa anabii oothe, atĩ no mũhaka Mesia anyariirwo.

19 Nĩ ũndũ ũcio mwĩrireei, mũcookerere Ngai nĩ geetha meehia maanyu meeherio.

20 Thuutha wa ũguo mũcooke mũgĩe na mahinda ma gwĩkĩrwo hinya wĩtĩkioinĩ wanyu uumĩĩte kwĩ Mwathani, na amũtũmĩre Jesũ o we Mesia ũrĩa aamwĩrĩire.

21 Naake no mũhaka aikarage kũu igũrũ, o nginya hĩndĩ ĩkinye, rĩrĩa maũndũ marĩa moothe Ngai aanoiga na tũnua twa anabii aake atheru makaahingio.

22 Nĩ gũkorwo Musa oigire atĩrĩ, ‘Mwathani Ngai wanyu nĩakaamũtũmĩra mũnabii, o ta ũrĩa niĩ aandũmire. Mũnabii ũcio agaakorwo arĩ ũmwe wa andũ aanyu, na nĩmũkaamwathĩkĩra maũndũinĩ moothe marĩa akaamwĩra.

23 Na nĩgũgaatuĩka atĩrĩ, mũndũ o wothe ũtakaigua mũnabii ũcio nĩakaaniinwo, eeherio kũrĩ andũ.’

24 Atĩrĩĩrĩ, anabii oothe arĩa maaheanire ũhoro, kuuma o Samũeli na arĩa angĩ mookire thuutha wake nĩmaarathire ũhoro wa matukũ maya.

25 Inyuĩ-rĩ, mũrĩ aariũ a anabii na mũrĩ a kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa Ngai eerĩire maithe maanyu, rĩrĩa eerire Aburahamu atĩrĩ, ‘Nĩngaaraathima andũ oothe a thĩ hũthĩrĩĩte mũndũ wa rũciaro rwaku.’

26 Ngai nĩariũkirie ndungata yake, akĩmĩtũma kũrĩ inyuĩ mbere, nĩ geetha ĩmũraathime, na ĩtũme inyuothe mũgarũrũke mũtigane na waganu wanyu.”

Atũmwo 4

Petero na Johana gũtwarwo mbere ya kĩama

1 Na rĩrĩa Petero na Johana maaragĩria andũ acio, athĩnjĩri Ngai, na mũnene wa arangĩri a Hekaarũ, na Asadukai makĩmakora.

2 Nao makĩraakara mũno maigua atũmwo acio makĩruta andũ makiugaga atĩ Jesũ nĩariũkĩĩte, naguo ũndũ ũcio ũgakĩonania atĩ arĩa akuũ o nao nĩmakaariũka.

3 Magĩkĩmanyiita, makĩmahingĩra korokoroinĩ atĩ nĩguo meeterere gũkĩe tondũ kwarĩ hwaĩinĩ.

4 No rĩĩrĩ, andũ aingĩ arĩa maiguĩte ũhoro magĩĩtĩkia; nao arũme makĩongerereka makĩhinga ta ngiri ithaano (5,000).

5 Na rĩĩrĩ, kwarooka gũkĩa, atongoria aao na athuuri a kĩama, na arutani a Watho makĩũngana kũu Jerusalemu.

6 Hamwe nao nĩhaarĩ na Anasi Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene, Kaiafa, Johana, Alekisanda, na andũ oothe a mũhĩrĩga wa Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene.

7 Makĩreehe Petero na Johana mbere yao, makĩmooria atĩrĩ, “Mũrahonanirie na hinya ũrĩkũ kana na rĩĩtwa rĩa ũ?”

8 Naake Petero aiyũrĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru akĩmeera atĩrĩ, “Atongoria aya a andũ na athuuri a kĩama,

9 ũũmũũthĩ tũraciirithio tondũ wa ũndũ ũcio mwega tũreekire wa kũhonia kĩonje, tũgakĩũrio mũndũ ũcio arahonirio atĩa.

10 Inyuĩ o na andũ oothe a Isiraeli ngũmwĩra atĩrĩ, mũndũ ũyũ arũũgamĩĩte haaha mbere yanyu e mũhonu nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ wa Nazarethi, ũrĩa inyuĩ mwambire, naake Ngai akĩmũriũkia kuuma kũrĩ arĩa akuũ.

11 Ũcio nĩ we ihiga rĩrĩa inyuĩ aaki mwaregire na nĩ we ũtuĩkĩĩte ihiga rĩrĩa rĩ bata gũkĩra marĩa mangĩ moothe mũthingiinĩ o ta ũrĩa maandĩko moigĩĩte.

12 Na rĩĩrĩ, ũhonokio ndũngĩoneka na ũndũ wa mũndũ ũngĩ, amu gũtirĩ mũndũ ũngĩ waheanirwo ũngĩhota gũtũhonokia.”

13 Nao athuuri a kĩama makĩgega mũno moona ũũmĩrĩru wa Petero na Johana. Ningĩ maamenya atĩ maarĩ andũ o ro ũguo na matiarĩ athoomu. Magĩkĩmenya atĩ nĩmaatũũranĩĩtie na Jesũ.

14 No moona mũndũ ũcio wahoneetio arũngiĩ hakuhĩ na Petero na Johana, makĩaga ũndũ mangiuga.

15 Kwoguo makĩĩrwo moime kĩamainĩ, nao athuuri magĩcookania ndundu makĩũrania o eene atĩrĩ,

16 “Andũ aya tũkũmeeka atĩa? Andũ oothe a Jerusalemu nĩmooĩ atĩ kĩama kĩnene nĩkĩringĩĩtwo nĩ o, na tũtingĩhota gũkaana.

17 No nĩ geetha ũhoro ũyũ ndũgaatambe makĩria gatagatĩinĩ ka andũ-rĩ, rekeei tũmakaanie matigaacooke o rĩ o rĩ kwarĩria mũndũ o na ũmwe ũhoro wa rĩĩtwa rĩu rĩa Jesũ.”

18 Magĩkĩmeeta kĩamainĩ makĩmeera matigaacooke kwaria kana kũrutana ũndũ na rĩĩtwa rĩa Jesũ.

19 No Petero na Johana magĩcookia atĩrĩ, “Nĩ inyuĩ mũgũtua kana nĩ wega maithoinĩ ma Ngai kũmwathĩkĩra inyuĩ gũkĩra gwathĩkĩra Ngai,

20 amu ithuĩ no mũhaka tũthiĩ na mbere kwaria ũhoro ũrĩa tuoneete na tũiguĩte.”

21 Thuutha wa kũmakaania na hinya, athuuri acio makĩĩra Petero na Johana mathiĩ, amu nĩmaagire njĩra ya kũmaherithia nayo nĩ ũndũ wa gwĩtigĩra andũ, nĩ ũndũ andũ oothe nĩmaagoocaga Ngai nĩ ũndũ wa ũndũ ũcio wekĩĩtwo.

22 Mũndũ ũcio wahonirio na njĩra ya kĩama aarĩ na makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩna.

Eetĩkia kũhooya maheeo ũũmĩrĩru

23 Rĩrĩa Petero na Johana maarekereirio, magĩthiĩ kũrĩ andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩmamenyithia ũrĩa athĩnjĩri Ngai arĩa anene na athuuri a kĩama maameerĩĩte.

24 Nao andũ acio meetĩkĩĩtie maigua ũhoro ũcio, makĩhooya Ngai me na ngoro ĩmwe makiuga atĩrĩ, “Mwathani mũnene, wee nĩ we wombire igũrũ na thĩ, na iria o na indo ciothe iria irĩ kuo!

25 Nĩwe waheire ithe witũ Daudi ciugo cia kwaria. Aarĩ ndungata yakuna aathĩĩtwo nĩ Roho Mũtheru nĩoigire atĩrĩ,

‘Nĩkĩ gĩatũmire andũ a Ndũũrĩrĩ mang’ũrĩke mũno;

Nĩkĩ gĩatũmire andũ meeciirie maũndũ ma tũhũ?

26 Athamaki a gũũkũ thĩ nĩmehotoreete na aathani magacemania,

maregane na Mwathani na mahũũrane na Mesia wake.’

27 Amu ti itherũ Herode na Ponitio Pilato, hamwe na andũ a Ndũũrĩrĩ, o na andũ nĩmoonganire itũũrainĩ rĩĩrĩ mahũũrane na Jesũ ndungata yaku ĩrĩa theru, o ĩrĩa wee waitĩrĩirie maguta.

28 Meekire ũguo nĩ geetha mahingie maũndũ marĩa moothe watanyĩĩte gwĩka na hinya waku kuuma o kĩambĩrĩria.

29 Rĩu Mwathani rora wone ũrĩa maratũmakia, ũtũhotithie ithuĩ ndungata ciaku kwaragia ũhoro waku twĩ na ũũmĩrĩru.

30 Tambũrũkia guoko gwaku ũhonanie, wonanie maũndũ ma kũgegania na ũringe ciama na hinya wa rĩĩtwa rĩa ndungata yaku theru Jesũ.”

31 Na rĩĩrĩ, marĩĩkia kũhooya, hau maagomanĩĩte hakĩgĩa gĩthingithia, nao andũ oothe makĩiyũrwo nĩ Roho Mũtheru, makĩaria ũhoro wa Ngai moomĩrĩirie mũno.

Eetĩkia kũhũthĩra indo ciao hamwe

32 Hĩndĩ ĩyo arĩa meetĩkĩĩtie maarĩ na ngoro ĩmwe na muorooto o ũmwe, na gũtirĩ mũndũ woigaga atĩ kĩndũ gĩake o na kĩrĩkũ nĩ gĩake we mwene. Maahũthĩraga indo ciao ciothe hamwe.

33 Nao atũmwo magakĩheanaga ũira wa kũriũka kwa Mwathani Jesũ me na hinya mũingĩ, naake Ngai akamoongagĩrĩra iraathimo nyingĩ oothe.

34 Gũtirĩ mũndũ warĩ mũthĩĩni gatagatĩinĩ kaao, tondũ arĩa maarĩ na mĩgũnda na nyũmba nĩmaaciendagia, na kĩrĩa kĩonekaga

35 gĩgatwarwo harĩ atũmwo; o mũndũ aagayagĩrwo kũringana na mabata maake.

36 Naake mũndũ wetagwo Josefu, ũrĩa atũmwo maatuĩte Baranaba (ũguo nĩkuuga, “Mwana wa kũũmanĩrĩria”), Mũlawii waciarĩirwo itũũra rĩa Kuporo,

37 akĩendia mũgũnda wake, akĩoya mbeeca iria woimire agĩcinengera atũmwo.

Atũmwo 5

Anania na Safira

1 No rĩĩrĩ, mũthuuri ũmwe wetagwo Anania, me na mũtumia wake Safira nĩmeendirie gĩcunjĩ kĩa mũgũnda wao.

2 Thuutha wa kũrĩĩkanĩra na mũtumia wake, Anania agĩĩtigĩria mbeeca imwe, nacio icio ingĩ agĩtwara harĩ atũmwo.

3 Naake Petero akĩmũũria atĩrĩ, “Anania, nĩkĩ gĩtũmĩĩte ũiyũrwo nĩ Caitaani ngoroinĩ agatũma ũheenie Roho Mũtheru ũgetigĩria mbeeca imwe cia iria ũrendirie gĩthaka?

4 Rĩrĩa ũtarakĩendeetie-rĩ, githĩ gĩtiraarĩ o gĩaku? Thuutha wa gũkĩendia-rĩ, githĩ mbeeca icio itiraarĩ o ciaku wĩke ũrĩa ũkwenda nacio? Rĩu-rĩ, nĩkĩ gĩtũmĩĩte wĩciirie gwĩka ũndũ ta ũyũ? Ngũkwĩra atĩrĩ, ti andũ ũheeneetie nĩ Ngai!”

5 Naake Anania aigua ciugo icio, akĩgũa thĩ agĩkua. Nao arĩa oothe maiguire ũhoro ũcio makĩmaka mũno.

6 Nao aanake magĩũka, makĩmuoha na cuka, makĩmũkuua magĩthiĩ makĩmũthika.

7 Na thuutha wa mathaa ta matatũ mũtumia wake agĩtoonya atekũmenya ũrĩa gwekĩkĩĩte.

8 Naake Petero akĩmũũria atĩrĩ, “Tanjĩĩra kana mbeeca ici nocio mũrendirie gĩthaka?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Ĩĩ nocio.”

9 No Petero akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩkĩ gĩtũmĩĩte mũrĩĩkanĩre wee na mũthuuriguo mũgerie Roho wa Mwathani? Atĩrĩĩrĩ, arĩa megũthiĩte gũthika mũthuuriguo rĩu marĩ mũrangoinĩ, nao nĩmegũkuumia nja o nawe!”

10 Ihinda o rĩu akĩgũa thĩ magũrũinĩ ma Petero agĩkua. Nao aanake magĩtoonya magĩkora akuĩte, makĩmũkuua magĩthiĩ makĩmũthika kũrigania na mũthuuriwe.

11 Rĩrĩa kanitha wothe o na andũ arĩa angĩ maiguire maũndũ macio makĩnyiitwo nĩ guoya mũnene mũno.

Ciama na moorirũ

12 Na rĩĩrĩ, moorirũ manene na ciama nyingĩ nĩciaringagĩrwo andũ nĩ atũmwo. Nao arĩa meetĩkĩĩtie nĩmaacemanagia hamwe gĩthakuinĩ kĩrĩa gĩetagwo gĩa Solomoni.

13 Nao andũ oothe arĩa mataarĩ a gĩkundi kĩao nĩmaamaheete gĩtĩĩo mũno, o na matingĩetĩkĩrire gũtukana nao.

14 Na rĩĩrĩ, andũ aingĩ, arũme o na andũ a nja arĩa meetĩkagia Mwathani nĩmoongererekaga.

15 Ciĩko irĩa atũmwo meekaga nĩciatũmaga o na andũ makuue arĩa maarĩ arũaru, makamaiga njĩrainĩ makomeete marĩrĩinĩ na mĩgekainĩ, atĩ nĩ geetha amwe mahuutio nĩ kĩĩruru kĩa Petero akĩhĩtũka.

16 O na andũ aingĩ nĩmookaga kuuma matũũra moothe marĩa maarĩ hakuhĩ na Jerusalemu, makareehe arĩa arũaru na arĩa maathĩĩnagio nĩ ngoma na oothe makahonio.

Atũmwo kũnyariirwo

17 Na rĩĩrĩ, mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene na andũ a thiritũ yake, nĩ o Asadukai, nĩmaiguire ũiru nĩ ũndũ wa atũmwo, magĩkĩmookĩrĩra.

18 Makĩnyiita atũmwo makĩmaikia njeera ya mũingĩ.

19 No mũraika wa Mwathani akĩhingũra mĩrango ya njeera ũtukũ akĩmaruta kuo akĩmeera atĩrĩ,

20 “Thiĩi mũrũũgame thĩinĩ wa Hekaarũ mwarĩrie andũ mũmahe ũhoro wothe wa muoyo ũyũ mwerũ.”

21 Nao magĩgĩathĩka, na kwarooka gũkĩa magĩtoonya Hekaarũinĩ makĩambĩrĩria kũrutana.

Naake Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene agĩũka hamwe na arĩa angĩ maakoragwo naake, magĩĩta kĩama o na athuuri oothe a Isiraeli, magĩtũmana njeera kũrĩa atũmwo maahingĩirwo, makiuga maareehwo.

22 No thigari ciathiĩ itiigana kũmakora kũu njeera. Igĩgĩcookia ũhoro ikiuga atĩrĩ,

23 “Twakora njeera ĩrĩ hinge o wega, na arangĩri marũngiĩ mĩrangoinĩ, no twahingũra-rĩ, tũtinakora mũndũ o na ũmwe!”

24 Naake mũnene wa arangĩri a Hekaarũ na athĩnjĩri Ngai arĩa anene maigua ũhoro ũcio magĩĩtigĩra mũno, makĩrigwo nĩ ũrĩa gũgũtuĩka.

25 Hĩndĩ ĩyo gũgĩũka mũndũ akĩmeera atĩrĩ, “Andũ arĩa mũraikirie njeera marũngiĩ Hekaarũ thĩinĩ makĩrutana!”

26 Naake mũnene wa Hekaarũ hamwe na thigari magĩthiĩ makĩreehe atũmwo mategũtũmĩra hinya, amu nĩmeetigagĩra matikahũũrwo na mahiga nĩ andũ.

27 Marĩĩkia kũmareehe, makĩmarũũgamia mbere ya kĩama, naake Mũthĩnjĩri Ngai Ũrĩa Mũnene akĩmooria atĩrĩ,

28 “Githĩ tũtiamũkaanirie na hinya atĩ mũtikaanarutane thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩu, na rĩu nĩmũiyũrĩĩtie ũrutani wanyu Jerusalemu guothe? Kaĩ mũkwenda tũcookererwo nĩ thakame ya mũndũ ũcio?”

29 Naake Petero na atũmwo acio angĩ magĩcookia atĩrĩ, “Ithuĩ no mũhaka twathĩkĩre Ngai gũkĩra gwathĩkĩra andũ.

30 Ngai wa maithe maitũ nĩariũkirie Jesũ ũrĩa mwambire mũtharaba igũrũ mũkĩmũũraga.

31 Naake Ngai nĩamũtũũgĩririe agĩikara mwena wake wa ũrĩo, arĩ mũtongoria na mũhonokia wa gũtũma andũ a Isiraeli merire, mooherwo meehia maao.

32 Ithuĩ na ithuĩ tũrĩ aira a ũhoro ũcio, o naake Roho Mũtheru ũrĩa Ngai aheete arĩa mamwathĩkagĩra nĩ mũira.”

33 Nao maigua ũhoro ũcio makĩng’ũrĩka mũno, makĩenda kũũraga atũmwo.

34 No Mũfarisai ũmwe wa kĩama wetagwo Gamalieli, warĩ mũrutani wa Watho, mũndũ waheetwo gĩtĩĩo nĩ andũ oothe akĩrũũgama agĩathana atĩ atũmwo moimio nja haniini.

35 Naake akĩĩra kĩama atĩrĩ, “Andũ aya a Isiraeli menyereraai ũrĩa mũgwĩka na andũ aya.

36 Nĩmũkũmenya atĩ matukũ mathiru, Theuda nĩarũũgamĩĩte na akeyonanagia ta aarĩ mũndũ wa bata, na andũ ta magana mana makĩmũrũmĩrĩra. Aacookire akĩũragwo, nao arĩa oothe maamũrũmĩrĩire makĩhurunjũka, naguo ũhoro ũcio wake ũgĩtuĩka wa tũhũ.

37 Thuutha ũcio Judasi ũrĩa Mũgalili akĩyumĩria matukũinĩ ma kwĩyandĩkithia, na akĩguucĩrĩria andũ aingĩ, no rĩrĩa aakuire arĩa oothe maamũrũmĩrĩire makĩhurunjũka.

38 O na rĩu niĩ ngũmwĩra atĩ, mweherere andũ aya mũtigane nao, amu angĩkorwo mũbango ũyũ kana ũhoro ũyũ nĩ wa andũ nĩũgũthira.

39 No angĩkorwo nĩ wa Ngai, inyuĩ mũtihota gũtooria andũ aya. Mwahota gũkorwo nĩ Ngai mũrarũwa naake!”

Kĩama gĩkĩigua mataaro ma Gamalieli.

40 Gĩgĩĩta atũmwo gĩkĩmahũũra, na gĩkĩmakaania matigaacooke kwaria thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ, gĩgĩcooka gĩkĩmarekereria.

41 Nao atũmwo makiuma hau kĩamainĩ makeneete mũno tondũ Ngai nĩoneete maagĩrĩire kũherithio na njĩra ya thoni nĩ tondũ wa rĩĩtwa rĩu.

42 Nao magĩthiĩ na mbere o mũthenya kũrutana na kũhunjia Hekaarũinĩ o na mĩciĩinĩ mategũtigithĩria, makiugaga atĩ Jesũ nĩ we Mesia.