IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

1 Rĩu-rĩ, ha ũhoro ũrĩa mwandĩkire ũkoniĩ irio iria irutagĩrwo mĩhianano-rĩ, nĩtũũĩ atĩ: “Ithuothe nĩtũrĩ na ũmenyo.” Ũmenyo ũcio witũ ũtũmaga tũiyũrwo nĩ mwĩtĩĩo, no wendo nĩgwaka wakaga mũndũ.

2 Mũndũ angĩkorwo akĩĩĩra atĩ nĩamenyeete ũndũ, nĩ ma atĩ ndaũmenyeete wega ta ũrĩa aagĩrĩirwo nĩkũũmenya.

3 No mũndũ ũrĩa wendeete Ngai nĩamenyagwo nĩ Ngai.

4 Kwoguo ha ũhoro wa kũrĩa irio iria irutĩirwo mĩhianano: nĩtũũĩ atĩ mũhianano nĩ kĩndũ gĩtarĩ muoyo na atĩ gũtirĩ Ngai ũngĩ tiga o ũrĩa ũmwe.

5 O na angĩkorwo nĩkũrĩ ngai icio cia bakũ, igũrũ o na kana thĩ, na “ngai” ni nyingĩ o na “aathani” no aingĩ,

6 ithuĩ tũrĩ na Ngai o ũmwe, na nĩ we Ithe witũ ũrĩa wombire indo ciothe, na tũtũũraga muoyo nĩ ũndũ wake; o na kũrĩ Mwathani o ũmwe tu, nĩ we Jesũ Kristũ, ũrĩa wahũthĩrirwo nĩ Ngai indo ciothe ikĩũmbwo, na nĩ we ũtũhotithagia gũtũũra muoyo.

7 No rĩĩrĩ, ti andũ oothe marĩ na ũmenyo ũyũ. Amwe nĩ ũndũ wa kũmenyera mĩhianano-rĩ, kinya rĩu marĩaga irio icio magĩtuaga atĩ nĩ irio irutĩirwo mĩhianano, na tondũ thamiri ciao itirĩ hinya nĩmatuaga atĩ irio icio nĩigũtũma magĩe na thaahu.

8 Atĩrĩĩrĩ, irio ti cio ingĩtũma twĩtĩkĩrĩke harĩ Ngai; tũtirĩ ũndũ tũgũte tũngĩaga kũrĩa irio icio, na tũtirĩ ũndũ tũkuongererwo tũngĩcirĩa.

9 No rĩĩrĩ, menyereraai wĩyathi ũcio wanyu ndũkaanatũme arĩa matarĩ hinya wĩtĩkioinĩ magũe meehiainĩ.

10 Tondũ mũndũ angĩkuona wee wĩĩraga atĩ wĩ na ũmenyo ũikarĩĩte kũu hekaarũinĩ ya mĩhianano ũkĩrĩa irio, nayo thamiri yake ĩkorwo nĩ hũthũ, githĩ ndekũũmĩrĩria o naake akĩrĩe irio icio iria irutĩirwo mĩhianano?

11 Atĩrĩĩrĩ, mũrũ kana mwarĩ wa Ithe witũ ũcio ũrĩa Kristũ aakuĩrĩire no oore nĩ ũndũ wa ũmenyo ũcio waku, tondũ thamiri yake nĩ hũthũ!

12 Hĩndĩ ĩyo no ũkorwo ũhĩtĩirie Kristũ nĩ ũndũ wa kũhĩtithia aariũ na aarĩ a Ithe witũ arĩa angĩ, o na nĩ ũndũ wa gũtiihangia thamiri ciao iria itarĩ na hinya.

13 Kwoguo angĩkorwo irio iria ndĩrarĩa no itũme mũrũ kana mwarĩ wa Awa eehie-rĩ, ndikĩagĩrĩirwo nĩkũrĩa irio icio rĩngĩ ndikaae gũtũma eehie.

Wĩra wa mũtũmwo na ihooto ciake

1 Githĩ niĩ ndirĩ na wĩyathi? Githĩ niĩ ndirĩ mũtũmwo? Na githĩ ndionire Jesũ Mwathani witũ? Na githĩ inyuĩ mũtikĩrĩ maciaro ma wĩra wakwa ũrĩa ndutagĩra Mwathani?

2 O na angĩkorwo arĩa angĩ no moige atĩ ndirĩ mũtũmwo-rĩ, inyuĩ mũtingiuga ũguo. Tondũ wa ũrĩa mwĩ thĩinĩ wa Mwathani inyuĩ nĩ inyuĩ rũũri rwa kuonania atĩ niĩ ndĩ mũtũmwo.

3 Rĩrĩa andũ mangeria, ũũ nĩguo ndĩtetagĩra:

4 Githĩ tũtiagĩrĩirwo nĩkũheagwo gĩa kũrĩa na kũnyua nĩ ũndũ wa wĩra witũ?

5 Githĩ tũtirĩ na kĩhooto kĩa mũndũ gũtwaranaga na mũtumia wake ũrĩa wĩtĩkĩĩtie ng’endoinĩ ciitũ ta atũmwo arĩa angĩ na ta aariũ a nyina na Mwathani o na ta Petero?

6 Kana no niĩ na Baranaba twagĩrĩirwo nĩkũruta wĩra nĩguo twĩyonere gĩa kũrĩa?

7 Nĩ mũũthigari ũrĩkũ ũthiaga mbaara na akeerĩha we mwene? Nĩ mũrĩmi ũrĩkũ ũhandaga mũgũnda wa mĩthabibũ na ndarĩe matunda maayo? Ningĩ nĩ mũrĩithi ũrĩkũ ũrĩithagia mahiũ na ndanyue iria rĩamo?

8 Mũreciiria ndĩraaria maũndũ maya o ta mũndũ? Githĩ o na Watho nduugĩĩte maũndũ o maya?

9 Wathoinĩ wa Musa nĩkwandĩkĩĩtwo atĩ, “Ndũkoohe ndeegwa kanua hĩndĩ ĩrĩa ĩrahũũra ngano.” Ngai akiuga ũguo-rĩ, nĩ ndeegwa ararĩrĩra?

10 Githĩ ndaaragia ũhoro ũcio nĩ ũndũ witũ? Ũhoro ũcio wandĩkĩĩtwo nĩ ũndũ witũ, tondũ mũndũ ũrĩa ũrĩmaga na ũrĩa ũgethaga, eerĩ makoragwo me na mwĩhoko atĩ nĩmakaagaya magetha.

11 Angĩkorwo nĩtũhandĩĩte mbegũ cia kĩĩroho gatagatĩinĩ kaanyu-rĩ, kaĩ akĩrĩ ũndũ mũnene tũngĩgetha indo cianyu cia gũũkũ thĩ?

12 Angĩkorwo arĩa angĩ me na kĩhooto gĩa kũgaya kuuma harĩ inyuĩ-rĩ, ithuĩ githĩ ti ithuĩ tũkĩrĩ nakĩo makĩria?

Ĩndĩ ithuĩ tũtihũthĩrĩĩte kĩhooto kĩu, no nĩgũkirĩrĩria tũkiragĩrĩria maũndũinĩ moothe nĩ geetha tũtigeekĩre mũhĩnga Ũhoro ũrĩa Mwega wa Kristũ.

13 Na githĩ mũtikũmenya atĩ arĩa marutaga wĩra wa Hekaarũ marĩaga kĩrĩa kiumanĩĩte na Hekaarũ? O na arĩa marutaga magongoona marĩaga kĩrĩa kiumanĩĩte na magongoona.

14 Ũguo noguo Mwathani aathire arĩa mahunjagia Ũhoro Mwega atĩ matũũragio nĩ kĩrĩa kiumanĩĩte na Ũhoro ũcio Mwega.

15 No niĩ ndirĩ ndahũthĩra o na kĩmwe kĩa ihooto icio, na ndirandĩka ũũ atĩ nĩ geetha ndĩĩtĩrie o na kĩmwe gĩacio. Nĩ kaba gũkua handũ ha mũndũ gũtua ũndũ ũrĩa ndĩ na kĩhooto gĩa kwĩganĩra wa tũhũ!

16 Angĩkorwo hunjagia ũhoro ũrĩa mwega-rĩ, ũguo ti ũndũ wa gũtũma niĩ ndĩtĩĩe, tondũ ũguo nĩguo njagĩrĩirwo nĩgwĩka. Kaĩ no ngorwo ndĩ thĩĩnainĩ ingĩaga kũhunjia ũhoro ũrĩa mwega-ĩ!

17 Tondũ korwo wĩra ũyũ ndĩũrutaga nĩ ũndũ wa kwenda gwakwa-rĩ, nĩingĩheagwo mũcaara; no ndiũrutaga nĩkwenda, ndĩũrutaga tondũ nĩ wĩra ũrĩa ndĩhokeirwo nĩ Ngai.

18 Mũcaara wakwa ũkĩrĩ ũrĩkũ? Nĩkũhunjia Ũhoro ũrĩa Mwega o ũguo tũhũ, itegwĩtia kĩrĩa njagĩrĩirwo nĩkũheeo nĩ ũndũ wa kũhunjia Ũhoro ũcio Mwega.

19 Amu o na gũtuĩka niĩ ndirĩ ngombo ya mũndũ o na ũmwe, nĩndĩtuĩte ngombo ya andũ oothe nĩguo hote kũguucĩrĩria andũ aingĩ ũrĩa kũngĩhoteka.

20 Rĩrĩa ngũhunjia Ũhoro ũrĩa Mwega kũrĩ Ayahudi njikaraga ta Mũyahudi nĩ geetha ndĩmaguucĩrĩrie; rĩrĩa ngũhunjĩria arĩa marĩ rungu rwa Watho o na itarĩ rungu rwa Watho, njikaraga o ta ndĩ rungu rwa Watho ũcio, nĩ geetha o nao ndĩmaguucĩrĩrie.

21 O na rĩrĩa ngũhunjĩria arĩa marĩ nja ya Watho ũguo noguo njĩkaga: njikaraga ta ndĩ nja ya Watho, nĩ geetha o nao ndĩmaguucĩrĩrie. Ũguo ti kuuga atĩ ndiathĩkagĩra watho wa Ngai amu niĩ njathĩkagĩra Watho wa Kristũ.

22 Kũrĩ arĩa matarĩ na hinya wĩtĩkioinĩ haanaga o ta o, nĩ geetha ndĩmaguucĩrĩrie. Nduĩkaga maũndũ moothe kũrĩ andũ oothe, nĩ geetha ngerie na njĩra ciothe kũhonokia amwe aao.

23 Maũndũ macio moothe ndĩmeekaga nĩ ũndũ wa Ũhoro ũrĩa Mwega, nĩguo o na niĩ ngaagaya kĩraathimo kĩaguo.

24 Na githĩ mũtiũũĩ atĩ andũ hĩndĩ ĩrĩa marĩ macindanoinĩ ma gũteng’era nĩ aingĩ mateng’eraga, ĩndĩ no ũmwe wao wamũkagĩra kĩheeo? O na inyuĩ gĩteng’ereei nĩguo mũkaamũkĩra kĩheeo kĩu.

25 Mũndũ o wothe ũrĩa ũkoragwo macindanoinĩ macio ehataga na akehaarĩria thĩinĩ wa maũndũ moothe, o geetha aheeo kĩheeo kĩrĩa gĩtatũũraga, no ithuĩ tũkaaheeo thũmbĩ ĩrĩa ĩtagaathira.

26 Kwoguo nditeng’eraga itarĩ na muorooto, na ngĩhũũrana-rĩ, ndiikagia ngundi o ro ũguo rĩerainĩ.

27 Ĩndĩ mwĩrĩ wakwa ndĩũtuukithagia mawĩra maingĩ nĩ geetha thuutha wa kũhunjĩria andũ arĩa angĩ, o na niĩ mwene ndikaanatuĩke wa kũregwo.

Gũkaanio ũhoro wa mĩhianano

1 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, ngwenda mũririkane ũrĩa gwatuĩkĩkire kũrĩ maithe maitũ arĩa maatwaranĩĩte na Musa. Oothe maamenyagĩrĩrwo nĩ itu na oothe nĩmaaringire Iria Ituune.

2 Oothe maahaanire ta maabatithirio marĩ ituinĩ, na marĩ iriainĩ magĩtuĩka arũmĩrĩri a Musa.

3 Ningĩ oothe maarĩaga irio cia kĩĩroho o ro imwe,

4 na maanyuaga maaĩ ma kĩĩroho o ro mamwe. Maanyuaga kuuma ihigainĩ rĩa kĩĩroho rĩrĩa rĩamarũmagĩrĩra, narĩo ihiga rĩu rĩarĩ Kristũ we mwene.

5 No o na kũrĩ ũguo-rĩ, aingĩ aao matiakenirie Ngai, na kwoguo nĩmaaniinĩirwo werũinĩ.

6 Maũndũ macio meekĩkire nĩguo matuĩke kĩonereria giitũ, me ma gũtũkaania tũtigaatuĩke andũ a kwĩrirĩria maũndũ marĩa mooru, ta ũrĩa amwe aao meerirĩirie,

7 O na ningĩ tũtigatuĩke ahooi mĩhianano ta ũrĩa amwe aao maahaanaga, ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ, “Andũ nĩmaikarire thĩ kũrĩa na kũnyua, magĩcooka magĩũkĩra kũina.”

8 O na rekeei tũtige kũhũũra ũmaraaya ta ũrĩa amwe aao meekire, na nĩ ũndũ ũcio magĩkua andũ ngiri mĩrongo ĩĩrĩ na ithatũ mũthenya o ũmwe.

9 O na tũtikaagerie Kristũta ũrĩa amwe aao maamũgeririe nao makĩniinwo nĩ nyoka.

10 O na tũtiagĩrĩirwo nĩgũteta ta ũrĩa amwe aao maatetire nao makĩniinwo nĩ Mũniinani.

11 Maũndũ macio meekĩkire kũrĩ o nĩ geetha matuĩke kĩonereria kũrĩ arĩa angĩ, na tũkĩandĩkĩrwo marĩ ma gũtũtaara ithuĩ tũkinyĩrĩirwo nĩ mũthia wa mahinda wa maya.

12 Mũndũ ũrĩa ũgwĩciiria atĩ nĩarũũgamĩĩte wega nĩemenyerere ndakaae kũgũa.

13 Maũndũ marĩa mũgereetio namo kinya rĩu no marĩa makoragĩrĩra andũ. No rĩĩrĩ, Ngai nĩaigaga ciĩranĩro ciake, na ndarĩ hĩndĩ akaareka magerio makĩrie hinya ũrĩa mwĩ naguo; hĩndĩ ĩrĩa kwagĩa magerio, nĩarĩmũheaga hinya nĩguo mũndũ akahota kũmeetiiria na kũmoomĩrĩria.

14 Kwoguo, eendwa aakwa, tigaai ũhoro wa kũhooya mĩhianano.

15 Ndĩramwarĩria ta arĩ andũ agima ndĩraarĩria; nĩ ũndũ ũcio no mũkĩĩmenyere ũrĩa ndĩrenda kuuga.

16 Gĩkombe gĩa kĩraathimo, na nokĩo tũcookagĩria Ngai ngaatho nakĩo, rĩrĩa tũgũkĩnyua-rĩ, githĩ tũtinyuanagĩra ithuothe thakame ya Kristũ? Mũgate ũrĩa twenyũranga-rĩ, rĩrĩa tũkũwenyũra githĩ tũtirĩanagĩra mwĩrĩ wa Kristũ?

17 O na angĩkorwo tũrĩ aingĩ, ithuothe tũrĩ mwĩrĩ ũmwe, tondũ mũgate nĩ ũmwe, na nĩguo ithuothe tũrĩaga.

18 Tamwĩciiriei ũhoro wa andũ a Isiraeli; githĩ arĩa maarĩaga kĩrĩa kĩrutĩĩtwo kĩa igongoona matianyiitanagĩra wĩra wa kĩgongoonainĩ wa gũtungatĩra Ngai?

19 Ndĩrakĩenda kuuga atĩa? Kaĩ hiihi ndĩroiga atĩ kĩrĩa kĩrutagĩrwo mĩhianano kĩrĩ ũndũ kiugĩĩte? Kana mũhianano ũrĩ ũndũ uugĩĩte?

20 Aaca! Ndĩrenda kuuga atĩ kĩrĩa ĩrutagĩrwo kĩrutagĩrwo ngoma no ti Ngai ũrĩa wa ma, na ndikwenda inyuĩ mũtuĩke a ngwatanĩro na ngoma.

21 Mũtingĩnyuĩra gĩkombe kĩa Mwathani na mũnyuĩre kĩa ngoma, o na mũtingĩrĩĩra meethainĩ ya Mwathani na mũrĩĩre ya ngoma.

22 Kaĩ tũkwenda Mwathani aigue ũiru? Kana tũragĩciiria atĩ tũrĩ na hinya kũmũkĩra?

23 “Maũndũ moothe nĩmeetĩkĩrĩĩtio,” no kaĩ ti maũndũ moothe marĩ meega-ĩ! “Maũndũ moothe nĩmeetĩkĩrĩĩtio,” no kaĩ ti moothe marĩ uumithio-ĩ!

24 Mũndũ ndagaacarie kwĩguna we mwene, no nĩacarie wega wa arĩa angĩ.

25 Kĩrĩa gĩothe kĩendagio ndũũnyũ ya nyama no mũrĩe, na mũtikoorie kĩũria o na kĩmwe kũringana na thamiri yanyu.

26 Tondũ nĩkwandĩkĩĩtwo atĩrĩ, “Thĩ yothe nĩ ya Mwathani, na indo ciothe iria irĩ kuo no ciake.”

27 Mũngĩĩtĩrwo irio nĩ mũndũ ũtarĩ mwĩtĩkia na mũigue atĩ nĩmũkwenda gũthiĩ kũrĩanĩra naake-rĩ, thiĩi mũrĩe kĩndũ o gĩothe kĩrĩa mũngĩheeo mũtekũũria ciũria kũringana na thamiri cianyu.

28 No hĩndĩ ĩyo mũraarĩa mũndũ angĩmwĩra atĩrĩ, “Irio ici irutĩirwo mĩhianano,” hĩndĩ ĩyo mũtigacirĩe nĩ ũndũ wa ũcio wamwĩra, o na ningĩ nĩ ũndũ wa thamiri.

29 Hĩndĩ ĩrĩa ndoiga ũhoro wa thamiri, ndiroiga ũhoro wa thamiri yaku, no nĩ ya mũndũ ũcio ũngĩ.

No mũndũ ũngĩ ahota kũũria atĩrĩ, “Gĩtũmi kĩa thamiri yakwa gwathĩkĩra wendi wa thamiri ya mũndũ ũngĩ nĩ kĩĩ?

30 Angĩkorwo niĩ nĩngũcookeria Ngai ngaatho nĩ ũndũ wa kĩrĩa ndĩraarĩa-rĩ, nĩ kĩĩ gĩgũgĩtũma mũndũ anjambie nĩ ũndũ wa irio icio ndĩracookia ngaatho nĩ ũndũ wacio?”

31 Angĩkorwo nĩkũrĩa, kũnyua o na kana gwĩka ũndũ ũngĩ o wothe-rĩ, ĩkaagaai ũndũ ũcio nĩ ũndũ wa kũgoocithia Ngai.

32 Ikaragaai na mĩikarĩre mĩega mũtikaae gũtuĩka mũhĩnga kũrĩ Ayahudi kana andũ a Ndũũrĩrĩ, o na kana kanitha wa Ngai.

33 Ĩkagaai ta ũrĩa na niĩ njĩkaga; ngeragia gũkenia andũ oothe na njĩra ciothe, ngĩcaragia wega wa andũ oothe handũ ha gũcaria wega wakwa niĩ mwene nĩguo makaahonoka.

1 Mwĩgerekanagiei na niĩ o ta ũrĩa niĩ ndĩgerekanagia na Kristũ.

Kwĩhumbĩra mũtwe hĩndĩ ya kũhooya

2 Nĩndamũgaathĩrĩria tondũ nĩmũndirikanaga hingo ciothe mũrũmĩĩtie ũrutani ũrĩa ndamũtigĩire.

3 No rĩĩrĩ, nĩngwenda mũmenye atĩ Kristũ nĩ we mũtwe wa mũndũ mũrũme o wothe, naake mũndũ mũrũme nĩ we mũtwe wa mũtumia, naake Ngai nĩ we mũtwe wa Kristũ.

4 Mũndũ mũrũme o wothe akĩhooya kana akĩratha maũndũ ehumbĩrĩĩte mũtwe nĩaconorithagia mũtwe wake.

5 Naake mũtumia o wothe akĩhooya kana akĩratha maũndũ atahumbĩrĩĩte mũtwe wake, nĩaconorithagia mũtwe wake; ndarĩ na ũtiganu na mũtumia mwenje njuĩrĩ yothe.

6 Angĩkorwo mũtumia ndekwĩhumbĩra mũtwe-rĩ, nĩakĩenjwo. No angĩkorwo kũrenga njuĩrĩ kana kwenjwo biũ nĩ ũndũ wa gũconorithia mũtumia-rĩ, nĩakĩĩhumbĩre mũtwe.

7 Mũndũ mũrũme ndaagĩrĩirwo nĩkwĩhumbĩra tondũ we nĩ mũhiano na riiri wa Ngai. No mũtumia nĩ riiri wa mũndũ mũrũme;

8 amu mũndũ mũrũme ndoombirwo kuuma harĩ mũtumia, no mũtumia oombirwo kuuma harĩ mũndũ mũrũme.

9 Ningĩ mũndũ mũrũme ndoombirwo nĩ ũndũ wa mũtumia, no mũtumia oombirwo nĩ ũndũ wa mũndũ mũrũme.

10 Kwoguo nĩkĩo mũtumia aagĩrĩirwo nĩkwĩyoha gĩtambaya mũtwe nĩ ũndũ wa araika.

11 No rĩĩrĩ, ũtũũroinĩ witũ thĩinĩ wa Mwathani mũtumia ndangĩhota gũikara arĩ wiki, o naake mũndũ mũrũme ndangĩhota gũikara arĩ wiki.

12 Tondũ o ta ũrĩa mũtumia aarutirwo harĩ mũndũ mũrũme, no taguo mũndũ mũrũme aciaragwo nĩ mũtumia, na indo ciothe ciumaga kũrĩ Ngai.

13 Ta mwĩyũriei inyuene kana nĩ wega mũtumia kũhooya Ngai atehumbĩrĩĩte mũtwe.

14 Githĩ mũtikũmenya kũringana na ũũndũire atĩ mũndũ mũrũme arĩ na njuĩrĩ nene nĩ ya kũmũconorithia?

15 Na atĩ mũtumia arĩ na njuĩrĩ nene nĩ ũthaka wake? Tondũ njuĩrĩ ya mũtumia aheetwo ĩrĩ kĩndũ gĩa kwĩhumbĩra.

16 Na kũngĩgĩa na mũndũ ũgũkararia ũhoro ũcio, nĩamenye atĩ ithuĩ o na kana makanitha ma Ngai tũtirĩ mũtugo ũngĩ tũngĩĩtĩkĩra.

Irio cia Mwathani

17 Kũringana na ũhoro ũrĩa ũrũmĩrĩire haaha mũhuro, ndikũmũgaatha, tondũ ngwatanĩro cianyu cia mahooya handũ ha gũthondeka nĩgũthũũkia ithũũkagia.

18 Wa mbere nĩ atĩ rĩrĩa mwacemania ta kanitha, ndĩraigua atĩ nĩmũkoragwo na njatũkano gatagatĩinĩ kaanyu; maũndũ mamwe marĩa ndĩraigua nĩndĩrameetĩkia.

19 (No mũhaka kũgĩe na njatũkano gatagatĩinĩ kaanyu nĩguo arĩa meetĩkĩĩtie na ma mooneke.)

20 Rĩrĩa mwacemania ti irio cia Mwathani mũrĩaga,

21 tondũ hĩndĩ ĩrĩa mwaikara thĩ kũrĩa o mũndũ arĩaga irio iria ookire nacio, na kwoguo amwe magatigwo mahũũtiĩ rĩrĩa arĩa angĩ marĩĩtwo.

22 Kaĩ mũtarĩ na mĩciĩ yanyu mũngĩhota kũrĩĩra na kũnyuĩra? Kana nĩkũnyarara mũnyararĩĩte kanitha wa Ngai na mũkeenda gũconora arĩa matarĩ na kĩndũ? Rĩu ngũmwĩra atĩa? Mũgwĩciiria nĩngũmũgaathĩrĩria? Aaca, ndingĩmũgaathĩrĩria nĩ ũndũ wa mũtugo ũcio!

23 Amu ũhoro ũrĩa ndaamũkĩrire kuuma kwĩ Mwathani, nĩguo ndamũkinyĩirie atĩ: ũtukũ ũrĩa Mwathani Jesũ akunyanĩirwo, nĩoire mũgate,

24 agĩcookeria Ngai ngaatho, akĩwenyũra akiuga atĩrĩ, “Ũyũ nĩ mwĩrĩ wakwa ũrĩa ũheanĩĩtwo nĩ ũndũ wanyu. Ĩkagaai ũũ nĩ geetha mũndirikanage.”

25 Nao marĩĩkia kũrĩa irio cia hwaĩinĩ agĩĩka o ta ũguo, akĩoya gĩkombe akiuga atĩrĩ, “Gĩkombe gĩĩkĩ nĩ kĩrĩĩkanĩro kĩerũ thĩinĩ wa thakame yakwa. Ĩkagaai ũũ hingo ciothe mũkĩnyua gĩkombe gĩĩkĩ nĩ geetha mũndirikanage.”

26 Tondũ hingo ciothe rĩrĩa mũrĩrĩaga mũgate ũyũ, na mũkanyuĩra gĩkombe gĩĩkĩ, mũriumbũraga gĩkuũ kĩa Mwathani kinya hĩndĩ ĩrĩa agooka.

27 Ũrĩa ũrĩaga mũgate wa Mwathani kana akanyuĩra gĩkombe gĩake ataagĩrĩire, eehagia mwĩrĩ na thakame ya Mwathani.

28 Kwoguo no mũhaka mũndũ akaamba gwĩtuĩria mbere ya kũrĩa mũgate na kũnyuĩra gĩkombe.

29 Tondũ mũndũ ũrĩa ũrĩaga mũgate, na akanyuĩra gĩkombe atekũmenya atĩ nĩ mwĩrĩ na thakame ya Mwathani, nĩetuagĩra we mwene.

30 Kĩu nĩkĩo gĩtũmĩĩte andũ aingĩ gatagatĩinĩ kaanyu maage hinya na marũare, na amwe makue.

31 Korwo no twambe twĩtuĩrie ithuĩ eene, tũtirĩ hĩndĩ tũngĩgaatuĩrwo nĩ Ngai.

32 No rĩrĩa Mwathani atũciirithia nĩtũherithagio nĩguo tũtikaanatuĩrwo hamwe na thĩ.

33 Kwoguo, aariũ na aarĩ a Ithe witũ, hĩndĩ ĩrĩa mwacemania kũrĩa irio cia Mwathani, etanagĩrĩraai.

34 Angĩkorwo mũndũ nĩahũũtiĩ-rĩ, nĩarĩagĩre gwake mũciĩ nĩ geetha gũcemania kwanyu gũtikaanatũme mũtuĩrwo. Ha maũndũ macio mangĩ, nĩngaamathondeka ndooka.

Iheeo cia Roho mũtheru

1 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, ndikwenda mũikare mũtooĩ ũhoro wa iheeo cia Roho Mũtheru.

2 Nĩmũũĩ atĩ hĩndĩ ĩrĩa mwarĩ andũ mateetĩkĩĩtie, nĩmwahĩtithagio na njĩra nyingĩ mũgatwarĩrĩrio kũhooya mĩhianano ĩtarĩ muoyo.

3 Kwoguo nĩngwenda mũmenye atĩ gũtirĩ mũndũ ũtongoragio nĩ Roho wa Ngai ũngiuga, “Jesũ aronyiitwo nĩ kĩrumi!” Na gũtirĩ mũndũ ũngiuga “Jesũ nĩ Mwathani” atatongoreetio nĩ Roho Mũtheru.

4 Atĩrĩĩrĩ, iheeo nĩ cia mĩthemba mĩingĩ, no Roho ũrĩa ũciheanaga nĩ ũmwe.

5 Mawĩra ma ũtungati nĩ ma mĩthemba mĩingĩ, no moothe matungataga Mwathani ũmwe.

6 Ũhoti wa kũruta wĩra nĩ wa mĩthemba mĩingĩ, no Ngai ũrĩa ũheaga andũ oothe ũhoti wa kũruta wĩra mũna kana mũna no ũmwe.

7 Ngai nĩaheaga mũndũ o mũndũ ũndũ wa kuonania atĩ mũndũ ũcio e na Roho, naguo ũndũ ũcio ũgatuĩka wa kũguna andũ oothe.

8 Naake Roho ũcio nĩaheaga mũndũ ũmwe ũũgĩ wa mũciarĩre, na akahe ũngĩ ũteithio wa kwĩgĩĩra na ũũgĩ.

9 Roho o ro ũcio aheaga mũndũ ũmwe wĩtĩkio, na ũrĩa ũngĩ ũhoti wa kũhonania.

10 Roho o ro ũcio aheaga mũndũ ũmwe hinya wa kũringa ciama, ũngĩ hinya wa ũrathi, na ũngĩ hinya wa gũthuurania iheeo cia Roho na iria itarĩ cia Roho, ũngĩ hinya wa kwaria na thiomi ng’eni, na ũngĩ hinya wa gũtaũra thiomi icio.

11 Wĩra ũcio wothe ũrutagwo nĩ Roho o ũmwe; agakĩhe mũndũ o mũndũ kĩheeo mwanya, kũringana na wendi wake.

Mwĩrĩ ũmwe wĩ ciĩga nyingĩ

12 Kristũ ahaana ta mwĩrĩ ũrĩa ũkoragwo wĩ na ciĩga nyingĩ no nĩ ũmwe; ciĩga ciaguo ciothe o na akorwo nĩ nyingĩ ithondekaga mwĩrĩ o ũmwe.

13 Amu ithuothe tũrĩ Ayahudi kana andũ a Ndũũrĩrĩ, ngombo kana tũtarĩ ngombo twabatithirio nĩ Roho o ro ũmwe tũgĩtuĩka mwĩrĩ ũmwe, na tũkĩnyuithio Roho o ro ũcio ũmwe.

14 Na rĩĩrĩ, mwĩrĩ ndũkoragwo ũrĩ wa kĩĩga kĩmwe, nĩ wa ciĩga nyingĩ.

15 Kũgũrũ kũngiuga atĩ, “Tondũ ti niĩ guoko ndirĩ wa mwĩrĩ ũyũ,” kuuga ũguo gũtingĩtũma gũtige gũtuĩka kĩĩga kĩa mwĩrĩ ũcio.

16 O na kuo gũtũ kũngiuga atĩ, “Tondũ ti niĩ riitho ndirĩ wa mwĩrĩ ũyũ” kuuga ũguo, gũtingĩtũma gũtige gũtuĩka kĩĩga kĩa mwĩrĩ ũcio.

17 Korwo mwĩrĩ wothe no riitho-rĩ, mũndũ angĩiguaga na kĩ? Ningĩ korwo mwĩrĩ wothe no gũtũ-rĩ, mũndũ angĩnungagĩra na kĩ?

18 No ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ Ngai eekĩrire ciĩga ciothe thĩinĩ wa mwĩrĩ, o kĩĩga kũringana na ũrĩa eendire gĩkorwo kĩhaana.

19 Korwo ciĩga ciothe no kĩĩga kĩmwe-rĩ, mwĩrĩ ũngĩkĩrĩ kũ?

20 Ũrĩa kũrĩ nĩ atĩ ciĩga nĩ nyingĩ, no mwĩrĩ nĩ ũmwe.

21 Atĩrĩĩrĩ, riitho rĩtingĩhota kwĩra guoko atĩ, “Ndirĩ na bata nawe!” Kana mũtwe wĩre magũrũ atĩ, “Ndirĩ na bata na inyuĩ!”

22 Handũ ha ũguo ciĩga cia mwĩrĩ iria cionekaga itarĩ na hinya nĩcio irĩ bata makĩria.

23 Ciĩga cia mwĩrĩ iria tũtuaga atĩ itirĩ na gĩtĩĩo mũno nĩtũciheaga gĩtĩĩo makĩria, na iria itoonekaga ta irĩ njega nĩtũcimenyagĩrĩra mũno.

24 Iria thaka tiguo tũciĩkaga. Ngai oombire mwĩrĩ na akĩhe ciĩga iria itarĩ bata gĩtĩĩo kĩnene,

25 nĩguo mwĩrĩ ndũkaagayanio, na ciĩga ciothe imenyanagĩrĩre, o kĩĩga gĩkamenyerera kĩrĩa kĩngĩ.

26 Kĩĩga kĩmwe kĩngĩgĩa na thĩĩna, ciothe igathĩĩnĩka hamwe nakĩo; kĩmwe kĩngĩtũũgĩrio, ciothe igakenanĩra nakĩo.

27 Inyuothe mwĩ mwĩrĩ wa Kristũ, na o mũndũ nĩ kĩĩga kĩa guo.

28 Na rĩĩrĩ, Ngai nĩaigĩĩte thĩinĩ wa kanitha mbere atũmwo, keerĩ anabii, gatatũ arutani, na aringi ciama, ahonania, ateithania, aathani, na arĩa maaragia na thiomi ng’eni.

29 Andũ acio oothe-rĩ, anga nĩ atũmwo? Oothe nĩ anabii? Oothe nĩ arutani? Kana oothe nĩ aringi a ciama?

30 Oothe me na iheeo cia kũhonania? Oothe nĩmaaragia na thiomi? Oothe nĩ ataũri a thiomi ng’eni?

31 Kaba kwĩrirĩria kwanyu gũkorwo kũrĩ kwa iheeo iria irĩ bata mũno.

Atĩrĩĩrĩ, nĩngũmuonereria njĩra ĩngĩ ĩrĩa njagĩrĩru makĩria.

Wendani

1 Atĩrĩĩrĩ, ingĩhota kwaria thiomi cia andũ, o na njarie na rũthiomi rwa araika na ngorwo ndirĩ na wendani, haana o ta kĩndũ kĩa rũthuku kĩrĩa kĩgambaga kĩaringwo, kana o ta ngengere.

2 Ningĩ ingĩkorwo ndĩ na ũhoti wa ũrathi, ngamenyaga maũndũ moothe marĩa marĩ hithoinĩ, ngagĩa na ũũgĩ wothe, na ngakorwo ndĩ na wĩtĩkio wothe kinya ngahota gũthaamia irĩma no ngorwo itarĩ na wendani ndirĩ bata o na haniini.

3 Ningĩ o na ingĩheana indo ciakwa ciothe, na nengerane mwĩrĩ wakwa ũcinwo, no ngorwo ndirĩ na wendani, ndirĩ ũndũ ingĩĩguna naguo.

4 Wendani nĩũkiragĩrĩria na nĩũtuganaga. Wendani ndũrĩ ũiru kana mwĩtĩĩo kana mwĩgaatho;

5 wendani ndũcaragia ũrĩa ũngĩĩguna guo mwene, ndũrĩ rũtũrĩko, ndũraakaraga, na ndwĩcookagia;

6 wendani ndũkenagĩra ũũru, no ũkenagĩra ũhoro wa ma.

7 Wendani ũũmagĩrĩria maũndũ moothe, ũgeetĩkia maũndũ moothe; ũkeerĩgĩrĩra maũndũ moothe, na ũgakirĩrĩria maũndũ moothe.

8 Wendani ndũthiraga. Moorathi nĩmagaathira, kwaria na thiomi ng’eni nĩgũgaathira, o na ũũgĩ nĩũgaathira.

9 Tondũ ũrathi witũ na ũũgĩ ũkoragwo ũtarĩ mũkinyanĩru;

10 amu hĩndĩ ĩrĩa ũndũ ũrĩa mũkinyanĩru ũgooka, ũrĩa ũtarĩ mũkinyanĩru nĩgũthira ũgaathira.

11 Hĩndĩ ĩrĩa ndaarĩ mwana, ndaaragia ta mwana, ngeciiragia ta mwana, o na ngataũkagĩrwo nĩ maũndũ ta mwana. No hĩndĩ ĩrĩa ndatuĩkire mũndũ mũgima, ngĩtigana na wana.

12 Amu rĩu tũrona maũndũ ta arĩ mũhiano ũtekuoneka wega gĩciicioinĩ, no hĩndĩ ĩyo tũkaamuona ũthiũ kwa ũthiũ. Rĩu njũũĩ maũndũ mamwe, no hĩndĩ ĩyo nĩngaamenya moothe, o ta ũrĩa niĩ njũĩyo wega nĩ Ngai.

13 Nĩ ũhoro wa ma atĩ maũndũ maya matatũ nĩmegũtũũra: wĩtĩkio, kĩĩrĩgĩrĩro, na wendani, no ũrĩa mũnene makĩria nĩ wendani.

Ũhoro makĩria igũrũ rĩa iheeo cia Roho

1 Rekeei wendani ũtuĩke muorooto wanyu, na mwĩriragĩrie mũno iheeo cia kĩĩroho, na makĩria kĩheeo gĩa kũhunjia ũhoro wa Ngai.

2 Mũndũ ũrĩa waragia na thiomi ndakoragwo akĩarĩria andũ no akoragwo akĩarĩria Ngai, tondũ andũ matitaũkagĩrwo nĩ ũrĩa aroiga; akoragwo akĩneana hitho cia ũhoro wa ma ahotithĩĩtio nĩ hinya wa Roho.

3 No mũndũ ũrĩa ũheanaga ũhoro wa Ngai akoragwo akĩarĩria andũ akamateithia, akamoomĩrĩria, na akamahooreria.

4 Mũndũ ũrĩa waragia na thiomi ng’eni eteithagia arĩ o wiki, no ũrĩa ũheanaga ũhoro wa Ngai ateithagia kanitha wothe.

5 No nyende inyuothe mũkorwo mũkĩaria na thiomi ng’eni, no makĩria ingĩenda mũno inyuothe mũkorwo na kĩheeo gĩa kũheana ũhoro wa Ngai. Tondũ mũndũ ũrĩa ũheanaga ũhoro wa Ngai arĩ bata gũkĩra ũrĩa waragia na thiomi ng’eni, tiga no hakorirwo na ũrĩa ũhotaga gũtaũra thiomi nĩguo ateithie kanitha wothe.

6 Rĩu aariũ na aarĩ a Ithe witũ, ingĩũka kũrĩ inyuĩ ngĩaragia na thiomi ng’eni ndamũteithia na kĩ? Hatirĩ ũndũ o na ũmwe ingĩmũteithia naguo ingĩmũteithia o rĩrĩa ngũmũguũrĩria ũhoro kuuma kwĩ Ngai, kana rĩrĩa ngũmuongerera ũũgĩ, ũrathi, o na kana ũrutani.

7 Hakĩrĩ ũguo-rĩ, mũndũ angĩmenya atĩa nĩ kĩĩ kĩrainwo angĩkorwo mĩgambo ya indo iria ihũthagĩrwo cia kũina na itirĩ muoyo ta mũtũũrirũ kana kĩnanda, itingĩkũũrĩkana?

8 Ningĩ angĩkorwo mũhũũri wa kĩng’oora ndanagambia ũrĩa kĩagĩrĩire-rĩ, nũũ ũngĩĩhaarĩria gũthiĩ mbaara?

9 O na inyuĩ rĩrĩa mũkwaria na thiomi ng’eni itekũmenyeka-rĩ, nũũ ũngĩmenya ũrĩa mũroiga? Na githĩ mũtikĩhaana ta mũrakĩarĩria rũhuuho?

10 Thĩinĩ wa thĩ nĩkũrĩ thiomi nyingĩ na gũtirĩ o na rũmwe rũtarĩ ũrĩa ruugĩĩte.

11 Angĩkorwo ndiũĩ rũthiomi rũrĩa rũraario-rĩ, mũndũ ũrĩa ũrarwaria nĩ mũgeni harĩ niĩ, na o na niĩ ndĩ mũgeni harĩ we.

12 Ũguo noguo o na inyuĩ, tondũ nĩmwĩriragĩria mũno kũgĩa na iheeo cia Roho-rĩ, no mũhaka mũcihũthagĩre nĩ ũndũ wa gwaka kanitha.

13 Na rĩĩrĩ, mũndũ ũrĩa waragia na thiomi ng’eni, nĩahooe aheeo hinya wa gũcitaũra.

14 Nĩ amu ingĩhooya na thiomi ng’eni, roho wakwa nĩguo ũrahooya, no meciiria maakwa matirĩ hamwe naguo.

15 Ngũgĩĩka atĩa rĩu? Ngũhooya na roho na hooe na meciiria; nyine na roho o na nyine na meciiria.

16 Ũngĩkĩhooya na kĩĩroho giiki-rĩ, mũndũ ũrĩa mũrĩ naake angĩkiuga “Ameni” atĩa mahooyainĩ maaku ma gũcookia ngaatho na ndarakĩmenya ũrĩa ũroiga?

17 Wahota gũcookia ngaatho na mahooya meega mũno no mũndũ ũrĩa mũrĩ naake aage gũteithĩka o na haniini.

18 Nĩngũcookeria Ngai ngaatho tondũ nĩnjaragia na thiomi ng’eni makĩria maanyu inyuothe.

19 No kanithainĩ ingĩenda kwaria ciugo ithaano iria andũ mekũmenya, nĩguo ndĩmarute maũndũ gũkĩra kwaria ciugo ngiri ikũmi na thiomi ng’eni.

20 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, tigaai gũtuĩka ta ciana meciiriainĩ maanyu; nĩ kaba mũtuĩke ta tũkenge maũndũinĩ marĩa mooru, no meciiriainĩ mũtuĩke agima.

21 Thĩinĩ wa Maandĩko Mwathani ekuuga atĩrĩ:

“Ngaarĩria andũ aya na thiomi ng’eni,

ngaamaarĩria na tũnua twa ageni,

no o na ndeeka ũguo, matikaanjigua.”

22 Kwoguo kĩheeo gĩa kwaria na thiomi ng’eni ti rũũri rwa andũ arĩa meetĩkĩĩtie, no nĩ rwa arĩa mateetĩkĩĩtie. No kĩheeo gĩa kũheana ũhoro wa Ngai nĩ kĩa arĩa meetĩkĩĩtie, ti kĩa arĩa mateetĩkĩĩtie.

23 Atĩrĩĩrĩ, kanitha wothe ũngĩcemania andũ oothe maambĩrĩrie kwaria na thiomi ng’eni, andũ arĩa matarĩ Akristiano kana arĩa mateetĩkĩĩtie mangĩtoonya githĩ matingĩmwĩta agũrũki?

24 No inyuothe mũngĩkorwo mũkĩheana ũhoro wa Ngai, mũndũ ũtarĩ Mũkristiano kana mũndũ ũteetĩkĩĩtie angĩtoonya ũrĩa ekũigua kuuma harĩ inyuothe nĩguo ũngĩmũciirithia na ũtũme amenye meehia maake.

25 Maũndũ marĩa mahithe thĩinĩ wa ngoro yake nĩmekwĩyonania, naake acooke aturie ndu ahooe Ngai akiuge atĩrĩ, “Nĩ ma Ngai arĩ hamwe na inyuĩ!”

Mũtaratara thĩinĩ wa kanitha

26 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, ndĩrenda kuuga atĩrĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa mwĩ na ngwatanĩro ya mahooya mũndũ ũmwe ahota gũkorwo na rwĩmbo, ũngĩ ũrutani, ũngĩ ũhoro aguũrĩirio nĩ Ngai, ũngĩ ũhoro ekwaria na thiomi ng’eni na ũngĩ gũtaarĩria ũrĩa kũreerwo. Maũndũ macio moothe nĩmeekagwo na muorooto wa gwaka kanitha.

27 Angĩkorwo nĩmũkwaria na thiomi ng’eni, nĩkwarie andũ eerĩ na makĩingĩha atatũ, o mũndũ thuutha wa ũrĩa ũngĩ, na o mũndũ akĩaria ũngĩ agakorwo agĩtaũra.

28 No angĩkorwo gũtirĩ mũndũ wa gũtaũra, mũndũ ũcio wa kwaria na thiomi ng’eni nĩakire thĩinĩ wa kanitha; nĩeyarĩrie na ngoro yake na aarĩrie Ngai.

29 Nao andũ arĩa mekũheana ũhoro wa Ngai nĩmaarie eerĩ kana atatũ, nao acio angĩ magĩthuuthuurie mĩario ĩyo.

30 No rĩĩrĩ, mũndũ ũmwe akĩaria, mũndũ ũngĩ wa acio marĩ ho angĩguũrĩrio ũhoro nĩ Ngai, mũndũ ũcio ũraaria nĩakire.

31 Inyuothe no mũheane ũhoro wa Ngai, o mũndũ akaheana thuutha wa ũrĩa ũngĩ, nĩguo arĩa angĩ oothe merute, na oothe magĩteithĩke.

32 Kĩheeo gĩa kũheana ũhoro wa Ngai nĩkĩmenyererwo nĩ mũndũ ũrĩa ũraaria,

33 amu Ngai ti Ngai wa kũhũũrithania andũ nĩ Ngai wa thaayũ.

O ta ũrĩa kũhaana makanithainĩ moothe ma andũ a Ngai,

34 atumia me thĩinĩ wa kanitha maagĩrĩirwo nĩ gũkorwo makirĩĩte. Amu matiĩtĩkĩrĩĩtio kwaria, no maagĩrĩirwo nĩgwathĩka o ta ũrĩa Watho wa Ayahudi uugĩĩte.

35 Angĩkorwo nĩkũrĩ na ũndũ mangĩenda kũmenya wega-rĩ, nĩmooragie athuuri aao me mũciĩ, tondũ nĩ ũndũ wĩ thoni mũtumia kwaria thĩinĩ wa kanitha.

36 Ũhoro wa Ngai-rĩ, nĩ inyuĩ hiihi mwoimire naguo? Kana hiihi no inyuĩ inyuiki ũkinyĩire?

37 Angĩkorwo mũndũ nĩegwĩciiria nĩ mũnabii kana arĩ na kĩheeo gĩa kĩĩroho nĩagĩrĩirwo nĩkũmenya atĩ, ũhoro ũyũ ndamwandĩkĩra nĩ watho kuuma kwĩ Mwathani.

38 Mũndũ ũrĩa ũtooĩ ũguo o naake Ngai nderũmbũyanagia naake.

39 Kwoguo aariũ na aarĩ a Ithe witũ, rekeei meciiria maanyu meciiragie ũhoro wa kũheana ũhoro wa Ngai, no mũtikarigagĩrĩrie ũhoro wa kwaria na thiomi ng’eni.

40 No rĩĩrĩ, maũndũ moothe nĩmeekagwo wega na mũtaratara ũrĩa wagĩrĩire.

Kũriũka gwa Kristũ

1 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩngwenda kũmũririkania Ũhoro ũrĩa Mwega ũrĩa niĩ ndamũhunjĩirie, na mũkĩwamũkĩra, na noguo mũtũire mwĩtĩkĩĩtie na mũrũmĩĩtie.

2 Ũhoro ũcio nĩguo ũrĩtũmaga mũgĩe na ũhonokio angĩkorwo nĩmũrĩikaraga mũũrũmĩĩtie, tiga no mũkorirwo mwawĩtĩkirie o ũguo tũhũ.

3 Amu ndamũhunjĩirie ũhoro wa bata mũno ũrĩa o na niĩ ndaamũkĩrĩĩte. Ũhoro ũcio nĩguo ũyũ: kũringana na maandĩko Kristũ nĩakuire nĩ ũndũ wa meehia maitũ;

4 nĩathikirwo, na mũthenya wa ĩtatũ akĩriũkio o ta ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Maandĩkoinĩ.

5 O na ningĩ nĩeyonanirie kũrĩ Petero, na agĩcooka akĩyonania kũrĩ atũmwo arĩa ikũmi na eerĩ.

6 Nĩacookire akĩyonania hĩndĩ o ĩmwe kũrĩ andũ arĩa meetĩkĩĩtie makĩria ma magana mataano. Amwe a acio rĩu nĩmakuĩte no aingĩ aao me o muoyo.

7 Thuutha ũcio nĩacookire akĩyonania kũrĩ Jakubu na agĩcooka akĩyonania kũrĩ atũmwo marĩ oothe.

8 Thuutha wao oothe nĩeyonanirie kũrĩ niĩ, o na akorwo haana ta mũndũ waciarirwo atarĩ mũkinyu.

9 Amu niĩ nĩ niĩ mũnyiinyi biũ harĩ atũmwo oothe, na o na ndiagĩrĩirwo nĩgwĩtwo mũtũmwo tondũ nĩndanyariirire kanitha wa Ngai.

10 No wega wa Ngai nĩguo ũtũmĩĩte haane ũguo ndariĩ, na wega ũcio harĩ niĩ ndwarĩ wa tũhũ. O na kũrĩ ũguo nĩndarutire wĩra makĩria ma atũmwo arĩa angĩ oothe, no ti niĩ ndaũrutire warutirwo nĩ wega wa Ngai ũrĩa ũkoragwo hamwe na niĩ.

11 Atĩrĩĩrĩ, akorwo nĩ niĩ ndamũhunjĩirie kana nĩ angĩ, ũguo nĩguo tũhunjagia, na nĩguo inyuothe mwĩtĩkĩĩtie.

Kũriũka kwa arĩa akuũ

12 Angĩkorwo ũhoro ũrĩa tũhunjagia nĩ atĩ Kristũ nĩariũkirio kuuma kũrĩ akuũ-rĩ, nĩ kĩĩ gĩgĩtũmaga amwe aanyu moige atĩ arĩa akuũ matikaariũka?

13 Ningĩ angĩkorwo arĩa akuũ matikaariũka-rĩ, o naake Kristũ ndakĩriũkirio.

14 Angĩkorwo Kristũ ndakĩriũkirio-rĩ, kũhunjia gwitũ no gwa tũhũ, o na kuo gwĩtĩkia kwanyu no gwa tũhũ.

15 Na ithuĩ no tũgĩtuĩke atĩ tũrĩ aira a Ngai a maheeni tondũ nĩtuumbũraga atĩ Ngai nĩariũkirie Kristũ kuuma kũrĩ arĩa akuũ o rĩrĩa, angĩkorwo arĩa akuũ matikaariũka, ataakĩmũriũkirie.

16 Amu angĩkorwo arĩa akuũ matikaariũkio, o naake Kristũ ndakĩriũkirio.

17 Angĩkorwo Kristũ ndariũkirio, wĩtĩkio wanyu nĩ wa tũhũ, na kwoguo mũtũũraga o meehiainĩ maanyu.

18 Nao Akristiano arĩa maakuire meetĩkĩĩtie Kristũ nĩkũũra moorire.

19 Angĩkorwo kĩĩrĩgĩrĩro giitũ harĩ Kristũnĩ kĩa muoyo o ro ũyũ tũrĩ-rĩ, tũkĩagĩrĩirwo kũiguĩrwo tha gũkĩra mũndũ ũngĩ o wothe ũrĩ gũũkũ thĩ.

20 No rĩu ũhoro ũrĩa wa ma nĩ atĩ Kristũ nĩariũkirio kuuma kũrĩ arĩa akuũ, agĩgĩtuĩka kĩonereria atĩ arĩa makomeete toro wa gĩkuũ nĩmakaariũkio.

21 Tondũ o ta ũrĩa gĩkuũ gĩokire thĩ nĩ ũndũ wa mũndũ ũmwe, noguo kũriũka kwa arĩa akuũ guokire nĩ ũndũ wa mũndũ ũmwe.

22 Ningĩ o ta ũrĩa andũ oothe makuaga thĩinĩ wa Adamu-rĩ, noguo oothe makaariũka thĩinĩ wa Kristũ.

23 Na o mũndũ akaariũka ihinda rĩake: Kristũ nĩ we wambĩrĩirie kũriũka, nao arĩa mamwĩtĩkĩĩtie nĩ o makaamba kũriũka mũthenya ũrĩa Kristũ agacooka.

24 Hĩndĩ ĩyo mũthia ũgĩkinye rĩrĩa Kristũ akaanengera Ngai, na nowe Ithe, ũthamaki, arĩĩkĩĩtie kũniina wathani ũngĩ wothe na ũhoti o na maahinya ma mĩthemba yothe.

25 Tondũ Kristũ no mũhaka athamake kinya Ngai ahoote thũ ciothe aciige rungu rwa makinya maake.

26 Thũ ya mũthia ĩrĩa ĩkaahootwo nĩ yo gĩkuũ.

27 Amu Maandĩko moigaga atĩrĩ, “Ngai nĩaigire indo ciothe rungu rwa makinya maake.” Hĩndĩ ĩrĩa kwerwo atĩ nĩaigire indo ciothe rungu rwa makinya maake nĩkuonania atĩ Ngai we mwene ndanyiitithanĩĩtio na indo ciothe tondũ nĩ we waciigire rungu rwa makinya maake.

28 Kwoguo hĩndĩ ĩrĩa indo ciothe igaakorwo irĩ rungu rwake, o naake Mũũriũ nĩakeeiga rungu rwa ũrĩa waigire indo icio ciothe rungu rwake; naake Ngai atuĩke maũndũ moothe kũrĩ andũ oothe.

29 Andũ arĩa mabatithagio handũinĩ ha andũ arĩa akuũ-rĩ, mabatithagio nĩkĩ angĩkorwo gũtirĩ mwĩhoko atĩ arĩa akuũ nĩmakaariũka?

30 O na ithuĩ eene-rĩ, nĩ kĩĩ gĩtũmaga tũikare ũgwatiinĩ hĩndĩ ciothe?

31 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, niĩ ngoragwo ndĩ ũgwatiinĩ wa gĩkuũ mũthenya o mũthenya! Gwĩtĩĩa kũrĩa ndĩtĩĩaga nĩ ũndũ wanyu mũtũũrĩreinĩ witũ thĩinĩ wa Kristũ Jesũ Mwathani witũ, nĩkuo kũrahotithia kuuga ũguo.

32 Korwo andũ nĩ o gĩtũmi gĩakwa gĩa kũrũa na nyamũ cia gĩthaka gũũkũ Efeso-rĩ, igai rĩakwa nĩ kĩĩ? No angĩkorwo arĩa akuũ matikaariũkio no tũgĩĩke o ta ũrĩa kwĩragwo atĩ, “Kĩrekeei tũrĩe na tũnyue tondũ rũũciũ nĩtũgaakua.”

33 Tigaai kũheenererio: “Mũceera na mũkũndũ akũndũkaga o taake.”

34 Tiganaai na meehia mũcookerere mĩtugo ĩrĩa mĩega. Nĩngũmwĩra ũndũ wa kũmũconora atĩ amwe aanyu matiũĩ Ngai.

Mwĩrĩ ũrĩa ũkaariũka

35 Mũndũ ahota kũũria atĩrĩ, “Andũ arĩa akuũ-rĩ, makaariũka atĩa? Makaariũka me na mwĩrĩ ũhaana atĩa?”

36 Wee ũkũũria ũguo kaĩ wĩ mũkĩĩgu atĩa? Mbegũ ĩrĩa ũhandaga-rĩ, nĩũkũmenya atĩ ndĩmeeraga ĩtaambĩĩte gũkua yo nyene?

37 Kĩrĩa wee ũhandaga nĩ mbegũ ya ngano kana mbegũ ĩngĩ ĩrĩ iiki, no ti mũmera ũrĩa ũcookaga gũkũra.

38 Naake Ngai nĩ we ũheaga mbegũ o yothe mwĩrĩ ũrĩa we atuĩte nĩekũmĩhe; aheaga o mbegũ o yothe mwĩrĩ ũrĩa ũmĩagĩrĩire.

39 Mĩĩrĩ ya ciũmbe ciothe iria irĩ muoyo ndĩhaanaine; ya andũ nĩ mwanya, ya nyamũ cia gĩthaka nĩ mwanya ya nyoni nĩ mwanya, na o na ya thamaki nayo nĩ mwanya.

40 O na ningĩ nĩkũrĩ indo iria ikoragwo matuinĩ na iria ikoragwo gũũkũ thĩ, na riiri wa iria ikoragwo igũrũ tiguo wa iria irĩ gũũkũ thĩ.

41 Riũa rĩ na riiri warĩo mwanya, mweri wĩ na riiri waguo, na njata o nacio i na riiri wacio. O na njata cio nyene itihaanaine tondũ riiri wa ĩmwe tiguo wa ĩrĩa ĩngĩ.

42 Ũguo noguo gũkaahaana hĩndĩ ĩrĩa akuũ makaariũkio. Hĩndĩ ĩrĩa mwĩrĩ wathikwo ũkoragwo ũrĩ wa kũbutha, no ũkaariũka ũtarĩ wa kũbutha.

43 Ningĩ hĩndĩ ĩrĩa mwĩrĩ ũgũthikwo ũkoragwo ũrĩ mũcong’i na ũtarĩ na hinya, no hĩndĩ ĩrĩa ũkaariũkio ũgaakorwo wĩ mũthaka na wĩ na hinya.

44 Atĩrĩĩrĩ, mwĩrĩ ũyũ wa kĩndũire nĩguo ũthikagwo, no ũkĩriũkio ũkaariũka wĩ mwĩrĩ wa kĩĩroho. Angĩkorwo mwĩrĩ ũyũ wa kĩndũire wĩ kuo-rĩ, o naguo mwĩrĩ wa kĩĩroho wĩ kuo.

45 Tondũ Maandĩko moigaga atĩrĩ, “Mũndũ wa mbere kũũmbwo, na nĩ we Adamu, nĩatuĩkire mũndũ wĩ muoyo,” no Adamu wa kũrigĩrĩria nĩ Roho ũrĩa ũheanaga muoyo.

46 Mwĩrĩ ũcio wa kĩĩroho tiguo ũgĩaga mbere no nĩ ũrĩa wa ndũire, na thuutha waguo gũgooka ũcio wa kĩĩroho.

47 Mũndũ wa mbere oimire tĩĩriinĩ na nĩ rũkũngũ, no mũndũ wa keerĩ oimire igũrũ.

48 Kwoguo andũ arĩa marũmagĩrĩra maũndũ ma gũũkũ thĩ mahaanaine na mũndũ ũcio woimire na tĩĩriinĩ, nao arĩa marũmagĩrĩra maũndũ ma igũrũ, mahaanaine na ũcio woimire na igũrũ.

49 Ningĩ o ta ũrĩa tũhaanaine na mũndũ ũcio woimire tĩĩriinĩ-rĩ, noguo tũkaahaanana na ũcio woimire igũrũ.

50 Ndĩrenda kuuga atĩrĩĩrĩ aariũ na aarĩ a Ithe witũ, mwĩrĩ na thakame itingĩhota kũgaya Ũthamaki wa Ngai. Ningĩ kĩndũ kĩbuthaga gĩtingĩhota kũgaya kĩrĩa gĩtabuthaga.

51 Atĩrĩĩrĩ, nĩngũmũhithũrĩria hitho ndĩmwĩre atĩrĩ: ithuothe tũtigaakua, no nĩkũgarũrwo tũkaagarũrwo ithuothe ũrĩa tũhaana

52 o ihinda iniini ta kũbucia kwa riitho rĩrĩa karumbeeta ka mũthia gakaahuuhwo. Nĩ ũndũ karumbeeta nĩgakaahuuhwo, nao andũ arĩa akuũ mariũkio matarĩ a gũcooka kũbutha, na ithuĩ tũgarũrwo ũrĩa tũhaana.

53 Amu kĩrĩa gĩkuaga no mũhaka kĩgarũrwo gĩtuĩke kĩndũ gĩtangĩkua; nakĩo kĩrĩa kĩbuthaga kĩgarũrwo gĩtuĩke kĩndũ gĩtangĩbutha.

54 Atĩrĩĩrĩ, hĩndĩ ĩrĩa kĩrĩa kĩbuthaga gĩgaatuĩka kĩrĩa gĩtangĩbutha, na kĩrĩa gĩkuaga gĩtuĩke kĩrĩa gĩtangĩkua-rĩ, hĩndĩ ĩyo ũrĩa kwandĩkĩĩtwo Maandĩkoinĩ nĩũkaahinga. Tondũ kwandĩkĩĩtwo atĩrĩ:

“Gĩkuũ nĩkĩniinĩĩtwo, ũhootani nĩũrĩĩkĩĩtie kwoneka!”

55 “Wee Gĩkuũ-rĩ, ũhootani waku ũkĩrĩ kũ?

Wee Gĩkuũ-rĩ, hinya waku wa kũũnũha ũkĩrĩ ha?”

56 Meehia nĩ mo maheaga gĩkuũ hinya wa kũũnũha, na meehia namo maheagwo hinya nĩ Watho.

57 Kĩrekeei tũcookagĩrie Ngai ngaatho tondũ nĩwe ũtũheaga ũhootani ahũthĩrĩĩte Mwathani witũ Jesũ Kristũ.

58 Kwoguo aariũ na aarĩ a Ithe witũ, o inyuĩ nyendeete mũno, ikaragaai mũũmĩrĩirie na mũtekwenyenyeka. Rutagaai wĩra wa Mwathani hĩndĩ ciothe, ondũ nĩmũũĩ atĩ gũtirĩ wĩra o na ũmwe mũrutaga thĩinĩ wa Mwathani wĩ wa tũhũ.

Mũhothi wa gũteithia arĩa meetĩkĩĩtie

1 Ha ũhoro ũrĩa mwanyandĩkĩire ũkoniĩ mũhothi ũrĩa ũrutagwo wa gũteithia andũ a Ngai, ĩkagaai o ta ũrĩa ndaathire makanitha ma Galatia.

2 O mũthenya wa kiumia mũndũ wanyu o wothe nĩagĩrĩirwo nĩkũhonokagia na kũigaga gĩcunjĩ kĩigana ũna kũringana na ũrĩa athũkũmĩĩte, nĩ geetha hatikaanagĩe bata wa gũcookanĩrĩria hĩndĩ ĩrĩa ngooka.

3 Muona ndooka nĩmũgaathuura andũ ndĩmatũme na marũa matware gĩcunjĩ kĩu kĩanyu Jerusalemu.

4 Angĩkorwo nĩhakooneka harĩ na bata wakwa wa tũtwarane nao, nĩngagĩthiĩ nao.

Mĩbango ya Paũlũ

5 Na rĩĩrĩ, itanooka kũrĩ inyuĩ nĩngwamba kũgerera Makedonia tondũ nĩnduĩte kũgerera kuo.

6 Kwahoteka nĩngaikara na inyuĩ kwa ihinda rĩigana ũna, hiihi ihinda rĩa heho rĩothe. Hĩndĩ ĩyo nĩmũkandeithĩrĩria gũthiĩ na mbere na rũgendo rwakwa o kũrĩa ngeerekera gũthiĩ.

7 Hĩndĩ ĩyo ndikwenda tũkoonana na inyuĩ ta arĩ kwĩhĩtũkĩra ndĩrehĩtũkĩra; ndĩrenda gũgaikara na inyuĩ kwa ihinda, Mwathani eenda.

8 No rĩĩrĩ, nĩngũikara gũũkũ Efeso o kinya mũthenya wa Penitekosito,

9 tondũ gũũkũ kwĩ na mweke mwega wa wĩra, na nĩ wĩra wĩ na uumithio, o na akorwo kwĩ na mĩhĩnga mĩingĩ.

10 Na rĩĩrĩ, Timotheo angĩũka mũtugeei wega na mũreke aikaranie na inyuĩ atarĩ na guoya tondũ o naake arutaga wĩra wa Mwathani, o ta ũguo niĩ ndutaga.

11 Kwoguo hatikaagĩe mũndũ o na ũmwe ũkũmũira. Mũteithĩrĩriei athiĩ na mbere na rũgendo rwake e na thaayũ amu arooka gũũkũ kũrĩ niĩ, na nĩtũmwetereire twĩ na aariũ na aarĩ a Ithe witũ.

12 Ha ũhoro wa Apolo mũrũ wa Ithe witũ-rĩ, nĩndĩmũthaithaga ooke kũrĩ inyuĩ hamwe na andũ arĩa meetĩkĩĩtie no ndarĩ eetĩkĩra.Niĩ nguuga atĩ oona ihinda nĩarĩũka.

Ciugo cia mũthia

13 Mwĩhũũgageei, na mũikarage mũrũmĩĩtie wĩtĩkio; gĩai na ũũmĩrĩru na hinya.

14 Ĩkagaai maũndũ moothe na wendo.

15 Aariũ na aarĩ a Ithe witũ, nĩmũũĩ atĩ thĩinĩ wa Akaia andũ a mũciĩ wa Sitefana nĩ o maarĩ a mbere gwĩtĩkĩra Ũhoro ũrĩa Mwega. Ningĩ nĩmerutĩire nĩguo matungatagĩre andũ arĩa aamũre.

16 Nĩndakĩmũthaitha mũmaathĩkagĩre o hamwe na andũ arĩa marutithanagia wĩra nao.

17 Nĩngeneete mũno nĩ ũndũ wa Sitefana, Foritunato, na Akaiko tondũ wa gũũka kũrĩ niĩ handũ haanyu.

18 Nĩmacanjamũrĩĩte ngoro yakwa o ta ũrĩa macanjamũrĩĩte cianyu. Andũ ta acio nĩmaagĩrĩirwo nĩkũheagwo gĩtĩĩo.

19 Makanitha moothe ma Asia nĩmamũgeithia. Akula na Pirisila hamwe na andũ oothe a kanitha arĩa macemanagia mũciĩ kwao nĩmamũgeithia mũno thĩinĩ wa Mwathani.

20 Araata oothe arĩa meetĩkĩĩtie a gũũkũ nĩmamũgeithia.

Geithaniai mũndũ na ũrĩa ũngĩ na ngeithi theru cia kũmumunyana.

21 Nĩ niĩ Paũlũ ndaandĩka ũũ na guoko gwakwa. Niĩ Paũlũ nĩndamũgeithia.

22 Mũndũ o wothe ũteendeete Mwathani aronyiitwo nĩ kĩrumi!

# Atĩrĩĩrĩ, Mwathani witũ nĩarooka!

23 Wega wa Mwathani Jesũ ũroikara na inyuĩ.

24 Wendo wakwa ũroikara na inyuĩ inyuothe mwĩ thĩinĩ wa Kristũ.