IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Ngai gwatha Aburahamu arute Isaaka igongoona

1 Thuutha wa maũndũ macio Ngai nĩageririe Aburahamu, akĩmwĩta atĩrĩ, “Aburahamu!” Naake Aburahamu agĩcookia atĩrĩ, “Ĩ niĩ ũyũ haaha.”

2 Ngai akĩmwĩra atĩrĩ, “Oya mũũrũguo ũrĩa wa mũũmwe, ũrĩa wendeete mũno, ũthiĩ bũrũri wa Moria ũkamũrute igongoona kĩrĩmainĩ kĩmwe kĩrĩa ngũkuonia.”

3 Mũthenya ũyũ ũngĩ rũũciinĩ tene Aburahamu agĩtinangia ngũ cia igongoona, agĩcikuuithia ndigiri, na akĩoya Isaaka na ndungata igĩrĩ, makiumagara maroreete na kũrĩa Ngai aamwĩrĩĩte.

4 Na rĩĩrĩ, mũthenya wa gatatũ Aburahamu nĩatiirire maitho akĩona kũndũ kũu kũrĩ kũraaya.

5 Agĩkĩĩra ndungata atĩrĩ, “Ikaragaai haaha na ndigiri, na niĩ na Isaaka twambate kũũrĩa tũgathaathaiye, tũcooke tũũke.”

6 Aburahamu akĩigĩrĩra Isaaka ngũ cia igongoona, naake agĩkuua kahiũ na mwaki, magĩthiĩ eerĩ.

7 No Isaaka agĩĩta ithe, “Baaba!”

Ithe agĩĩtĩka, “Ĩĩ, mũũriũ.”

Isaaka akĩmũũria atĩrĩ, “Twĩ na ngũ na mwaki, no rĩĩrĩ, ndũrũme ya igongoona ĩ ha?”

8 Aburahamu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mũũriũ, Ngai we mwene nĩekũheana ndũrũme ya igongoona.” Nao eerĩ magĩthiĩ na mbere na rũgendo rwao.

9 Na rĩĩrĩ, maakinya harĩa Ngai aamwathĩrĩire, Aburahamu agĩthondeka kĩgongoona, akĩbanga ngũ wega, agĩcooka akĩoha mũũrũwe Isaaka, akĩmũigĩrĩra kĩgongoonainĩ ngũ igũrũ.

10 Agĩcooka akĩoya kahiũ na igũrũ oorage mũũriũ,

11 no mũraika wa MWATHANI akĩmwĩta kuuma igũrũ, “Aburahamu, Aburahamu!”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Ĩ niĩ ũyũ haaha.”

12 Naake mũraika akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkoorage kamwana kau kana ũgeeke ũndũ; amu rĩu nĩndamenya atĩ nĩũtĩĩĩte Ngai tondũ ndũnangiria mũũrũguo ũcio wa mũũmwe.”

13 Na rĩĩrĩ, Aburahamu akĩroranga akĩona ndũrũme ĩhatĩĩte kĩhingainĩ, agĩthiĩ akĩmĩnyiita akĩmĩruta igongoona rĩa njino handũinĩ ha mũũrũwe.

14 Kwoguo Aburahamu agĩĩta handũ hau, “MWATHANI nĩekũheana.” Nginyagia ũũmũũthĩ andũ moigaga, “Kĩrĩmainĩ kĩa MWATHANI nĩekũheana.”

15 Mũraika wa MWATHANI e igũrũ nĩetire Aburahamu rĩa keerĩ akĩmwĩra atĩrĩ,

16 “Ngwĩhĩta na niĩ mwene, na nĩ MWATHANI ũraaria, amu ndũnangiria mũũrũguo, o mũũrũguo ũcio wa mũũmwe,

17 nĩngũkũraathima mũno, na nĩngaakũhe njiarwa nyingĩ o ta njata cia igũrũ kana ta mũthanga wa hũgũrũrũinĩ cia iria. Njiarwa ciaku nĩikaahoota thũ ciacio.

18 Ndũũrĩrĩ ciothe nĩikanjĩĩra ndĩciraathime ta ũrĩa ndaathimĩĩte njiarwa ciaku nĩ tondũ wee nĩwanjathĩkĩra.”

19 Aburahamu agĩcooka kũrĩ ndungata ciake, nao marĩ hamwe magĩcooka Beerisheba, kũrĩa Aburahamu aatũũrire.

Njiarwa cia Nahori

20 Thuutha wa maũndũ macio, Aburahamu nĩerirwo atĩ Milika nĩaciarĩire Nahori mũrũ wa nyina ciana inyaanya:

21 Uzu (nĩ we warĩ irigithaathi), Buzu, Kemueli (ithe wa Aramu),

22 Kesedu, Hazo, Pilidashu, Jidilafu na Bethueli

23 ithe wa Rebeka. Ciana icio inyaanya nĩcio Milika aaciarĩire Nahori mũrũ wa nyina na Aburahamu.

24 Naake Reuma, ũrĩa warĩ mũtumia wa Nahori wa kũigwo, nĩamũciarĩire Teba, Gahamu, Tahasha, na Maaka.

Sara gũkua na Aburahamu kũgũra handũ ha gũthikana

1 Sara aatũũrire mĩaka igana na mĩrongo ĩĩrĩ na mũgwanja (127).

2 Sara aakuĩrĩire Heburoni bũrũriinĩ wa Kanaani, na Aburahamu agĩcakaĩra gĩkuũ gĩake.

3 Nĩoimire kũu kĩimba kĩa mũtumia wake kĩarĩ, agĩthiĩ kũrĩ Ahiti akĩmeera atĩrĩ,

4 “Niĩ ndĩ mũrũũrĩrĩ ũtũũraga athaamĩire gũũkũ kwanyu; nyenderiai mũgũnda nĩ geetha thike mũtumia wakwa.”

5 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ,

6 “Mũthuuri ũyũ, tathikĩrĩria, ithuĩ tũkuonaga wĩ mũtongoria mũnene; thika mũtumia waku mbĩĩrĩrainĩ ĩrĩa njega mũno twĩ nayo. Ithuothe gũtirĩ ũngĩkũgiria mbĩĩrĩra ya gũthika mũtumia waku.”

7 Aburahamu akĩrũũgama akĩmainamĩrĩra

8 akiuga atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩmwĩtĩkĩrĩĩte thike mũtumia wakwa, ndamũthaitha ĩraai Efironi mũrũ wa Zohari

9 anyenderie ngurunga ya Makipela ĩrĩa ĩ hakuhĩ rũteereinĩ rwa mũgũnda wake. Mwĩreei anyenderie na thogora wayo wothe o ro haaha mbere yanyu, nĩ geetha ngĩe na handũ haakwa ha gũthikanaga.”

10 Hĩndĩ ĩyo Efironi aikarĩĩte thĩ hamwe na Ahiti arĩa angĩ harĩa haacemanagĩrio kĩhingoinĩ gĩa itũũra. Agĩgĩcookeria Aburahamu arĩa angĩ makĩiguaga atĩrĩ,

11 “Mũthuuri ũyũ, tathikĩrĩria; nĩndakũhe mũgũnda ũcio wothe o hamwe na ngurunga ĩrĩa ĩ kuo. Ndakũheera o haaha mbere ya andũ aitũ nĩ geetha ũthike mũtumia waku.”

12 No Aburahamu agĩkĩinamĩrĩra mbere ya andũ acio eene bũrũri,

13 akĩĩra Efironi andũ oothe makĩiguaga atĩrĩ, “Ndagũthaitha, tathikĩrĩria: Nĩngũgũra mũgũnda ũcio wĩ wothe. Amũkĩra irĩhi rĩakwa, ngathike mũtumia wakwa kuo.”

14 Efironi agĩcookia atĩrĩ,

15 “Mũthuuri ũyũ, mũgũnda wa icunjĩ cia betha magana mana-rĩ, nĩ kĩĩ gatagatĩ gaakwa nawe? Thika mũtumia waku kuo.”

16 Aburahamu agĩĩtĩkĩra, agĩthimĩra Efironi mbeeca iria aagweteete mbere ya andũ, icunjĩ cia betha magana mana, ithimĩĩtwo na gĩthimi kĩrĩa kĩaiguanĩirwo nĩ ahũũri mbiacara.

17 Ũguo nĩguo mũgũnda ũcio warĩ wa Efironi ũrĩa warĩ Makipela, mwena wa irathĩro wa Mamure watuĩkire wa Aburahamu. Mũgũnda ũcio warĩ na ngurunga, na mĩtĩ yaiyũrĩĩte nginya rũteereinĩ.

18 Na rĩĩrĩ, Ahiti oothe arĩa maarĩ mũcemanioinĩ ũcio magĩtua atĩ indo icio nĩ cia Aburahamu.

19 Thuutha ũcio Aburahamu agĩgĩthika Sara mũtumia wake ngurungainĩ ĩyo yarĩ mũgũnda wa Makipela kũng’ethera Mamure (nĩkuo Heburoni) bũrũriinĩ wa Kanaani.

20 Kwoguo mũgũnda ũcio warĩ wa Ahiti, na ngurunga ĩrĩa yarĩ kuo, ũgĩtuĩka wa Aburahamu wa gũthikanaga.

Isaaka kũhikia Rebeka

1 Na rĩĩrĩ,Aburahamu aarĩ mũkũrũ mũno, na MWATHANI nĩamũraathimĩĩte maũndũinĩ moothe marĩa eekaga.

2 Nĩakĩĩrire ndungata yake ĩrĩa yarĩ ngũrũ, o ĩyo yaroraga indo ciake ciothe atĩrĩ, “Toonyia mooko maaku cieroinĩ ciakwawĩhĩte.

3 Nĩngwenda wĩhĩte na rĩĩtwa rĩa MWATHANI, Ngai wa igũrũ na thĩ atĩ ndũgaathuurĩra mũrũ wakwa mũtumia gatagatĩinĩ ka airĩĩtu a gũũkũ Kanaani kũrĩa ndũũraga.

4 No mũhaka ũcooke bũrũri ũrĩa ndaciarĩirwo ũgĩĩrĩre mũrũ wakwa Isaaka mũtumia kũrĩ andũ aitũ.”

5 No ndungata ĩkĩmũũria atĩrĩ, “Ĩ angĩkorwo mũirĩĩtu ndekwenda tũũke naake gũũkũ-rĩ, nĩgũcookia ngacookia mũũrũguo bũrũriinĩ ũcio woimire?”

6 Naake Aburahamu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Menyerera ndũkaanacookie mũrũ wakwa kũu!

7 MWATHANI Ngai wa igũrũ ũrĩa wandutire mũciĩ kwa baaba bũrũriinĩ ũrĩa ndaciarĩirwo, nĩehĩtire akĩnjĩĩra atĩ nĩakaahe njiarwa ciakwa bũrũri ũyũ. Nĩagaatũma mũraika wake mbere yaku nĩguo wonere mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũu.

8 Mũirĩĩtu angĩrega gũũka, mwĩhĩtwa ũyũ ndũgaakũrĩa. No rĩĩrĩ, ndũkaanacookie mũrũ wakwa kũu.”

9 Kwoguo ndungata ĩgĩtoonyia mooko maayo gatagatĩ ga ciero cia mũnene wayo Aburahamu, ĩkĩĩhĩta atĩ nĩgwĩka ũguo Aburahamu aamĩĩrĩĩte.

10 Ndungata ĩyo yaroraga indo cia Aburahamu nĩyakĩoire ngamĩĩra ikũmi cia mũnene wayo, na iheeo cia mĩthemba yothe; ĩgĩthiĩ itũũra rĩrĩa Nahori aatũũraga mwena wa na rũgongo wa Mesopotamia.

11 Na rĩĩrĩ, yakinya gĩthimainĩ kĩrĩa kĩ nja ya itũũra, ĩkĩrũũgamia ngamĩĩra ho mathaainĩ ma hwaĩinĩ rĩrĩa atumia mookaga gũtaha maaĩ,

12 ĩkĩhooya atĩrĩ, “MWATHANI Ngai wa mũnene wakwa Aburahamu, reke hootane ũũmũũthĩ na ũtuge mũnene wakwa Aburahamu.

13 Rĩu niĩ ndĩ haaha gĩthimainĩ kĩrĩa airĩĩtu a itũũra megũũka gũtaha maaĩ.

14 Nĩngwĩra mũirĩĩtu ũmwe atĩrĩ, ‘Tainamĩrĩria ndigithũ yaku ũreke nyue maaĩ.’ Ũrĩa ũrĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Wee nyua, o na nĩngũhe ngamĩĩra ici ciaku maaĩ,’ reke ũcio atuĩke atĩ nĩ we ũthuurĩire ndungata yaku Isaaka. Kũngĩkĩka ũguo nĩngũmenya atĩ nĩũtugĩĩte mũnene wakwa.”

15 O na ĩtarĩĩkĩĩtie kũhooya, Rebeka mwarĩ wa Bethueli mũrũ wa Milika ũrĩa warĩ mũtumia wa Nahori, ũrĩa warĩ mũrũ wa nyina na Aburahamu, agĩũka akuuĩĩte ndigithũ na kĩande.

16 Aarĩ mũirĩĩtu mũthaka mũno, na aarĩ o gathirange. Nĩagĩikũrũkire gĩthimainĩ agĩtaha maaĩ na agĩcooka akiumĩra.

17 Nayo ndungata ya Aburahamu ĩgĩteng’era ĩkĩmũtũnga ĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Ndagũthaitha he maaĩ kuuma ndigithũinĩ yaku nyue.”

18 Naake akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũthuuri ũyũ, nyua.” Agĩkĩinamĩrĩria ndigithũ yake narua kuuma kĩande, akĩmũnyiitĩra akĩnyua.

19 Arĩĩkia kũnyua, mũirĩĩtu nĩamwĩrire atĩrĩ, “O na ngamĩĩra ciaku nĩngũcitahĩra inyue inyotoke.”

20 Nĩagĩitĩrĩire maaĩ maacio aarĩ namo mũharatĩinĩ, na agĩteng’era agĩtaha mangĩ, agĩcihe nginya ciothe ikĩigania.

21 Naake mũndũ ũcio no kũmũcũũthĩrĩria aamũcũũthagĩrĩria akirĩĩte oone kana MWATHANI nĩamũheete ũhootani.

22 Rebeka arĩĩkia kũhe ngamĩĩra maaĩ, mũndũ ũcio akĩruta gĩcũhĩ kĩa goro gĩa thahabu akĩmwĩkĩra iniũrũ, na bangiri igĩrĩ nene cia thahabu akĩmwĩkĩra mooko.

23 Akĩmũũria atĩrĩ, “Thooguo nũũ? Gwa thooguo-rĩ, no tuone handũ ha kũraara?”

24 Naake Rebeka akĩmũcookeria atĩrĩ, “Baaba nĩ Bethueli mũrũ wa Nahori na Milika.

25 Gwitũ mũciĩ kwĩ na rũũa rũingĩ na irio cia kũrĩĩo nĩ ngamĩĩra, o na handũ ha kũraarwo nĩ inyuĩ.”

26 Mũndũ ũcio akĩinamĩrĩra agĩthaathaiya MWATHANI,

27 akiuga atĩrĩ, “ MWATHANI, Ngai wa mũnene wakwa Aburahamu, arokumio, o we ũhingĩĩtie kĩĩranĩro gĩake na wĩhokeku wake harĩ mũnene wakwa. MWATHANI ũcio nĩandongoreetie nginya ngakinya kwa andũ a mũnene wakwa.”

28 Mũirĩĩtu ũcio agĩteng’era kwao mũciĩ akĩheana ũhoro ũcio wothe.

29 Rebeka nĩarĩ na mũrũ wa nyina wetagwo Labani. Mũrũ wa nyina ũcio agĩgĩteng’era na nja, agĩthiĩ gĩthimainĩ harĩa ndungata ĩyo ya Aburahamu yarĩ.

30 Labani nĩoneete gĩcũhĩ kĩrĩa kĩarĩ iniũrũ, o na bangiri iria ciarĩ mooko ma mwarĩ wa nyina, na akaigua ũrĩa ndungata ĩyo yamwĩrĩĩte. Nĩagĩthiire harĩ ndungata ya Aburahamu ĩrĩa yarũũgamĩĩte hakuhĩ na ngamĩĩra o hau gĩthimainĩ,

31 akĩmĩĩra atĩrĩ, “Ũka tũthiĩ mũciĩ. Wee wĩ mũndũ mũraathime nĩ MWATHANI. Ũrũũgamĩĩte haaha nja nĩkĩ? Nĩngũthondekeire handũ gwakwa mũciĩ, o na kwĩ handũ ha ngamĩĩra ciaku.”

32 Kwoguo mũndũ ũcio agĩthiĩ nyũmba, naake Labani akĩaũra ngamĩĩra mĩrigo, agĩcihe rũũa na irio ciacio, agĩcooka akĩreehera ndungata ĩyo ya Aburahamu na andũ arĩa maarĩ nayo maaĩ ma gwĩthamba magũrũ.

33 Irio ciareehwo, mũndũ ũcio akiuga atĩrĩ, “Niĩ ndingĩrĩa itaambĩĩte kuuga bata ũrĩa ũndeehete.”

Labani akĩmwĩra atĩrĩ, “Aria.”

34 Naake akiuga atĩrĩ, “Niĩ ndĩ ndungata ya Aburahamu.

35 MWATHANI nĩaraathimĩĩte mwathi wakwa mũno, na akamũtongia mũno. Nĩamũheete ndũũru cia ng’ondu, mbũri, ng’ombe, betha, thahabu, ndungata cia arũme na cia andũ a nja, ngamĩĩra na ndigiri.

36 Sara, mũtumia wa mũnene wakwa e mũkũrũ nĩamũciarĩire kaana ga kahĩĩ na mũnene ũcio wakwa nĩakĩheete mũũrũwe ũcio indo ciake ciothe.

37 Mũnene wakwa nĩanjĩhĩtithirie akĩnjĩĩra atĩrĩ, ‘Ndũkaanathuurĩre mũrũ wakwa mũtumia gatagatĩinĩ ka airĩĩtu arĩa me bũrũri wa Kanaani kũrĩa ndũũraga.

38 No rĩĩrĩ, thiĩ kũrĩ andũ a nyũmba ya baaba na kũrĩ andũ aitũ, ũthuurĩre mũrũ wakwa mũtumia.’

39 Na niĩ ngĩũria mũnene wakwa atĩrĩ, ‘Ĩ mũirĩĩtu ũcio angĩrega tũũke naake?’

40 Naake akĩnjookeria atĩrĩ, ‘MWATHANI ũrĩa ndũũraga njathĩkagĩra nĩegũtũma mũraika atwarane nawe na akũhe ũhootani wonere mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũrĩ andũ aitũ, na andũ a nyũmba ya baaba.

41 No mwĩhĩtwa ũyũ ndũgaakũrĩa, ũngĩgaathiĩ kũrĩ andũ aitũ marege gũkũnengera mũirĩĩtu.’

42 “Ũũmũũthĩ rĩrĩa njũkire gĩthimainĩ nĩhoire atĩrĩ, ‘Wee, MWATHANI Ngai wa mũnene wakwa Aburahamu, ndakũhooya ũhe ũhootani ũndũinĩ ũrĩa ndĩreeka.

43 Atĩrĩĩrĩ, ndĩ haaha gĩthimainĩ, reke gũtuĩke atĩ mũirĩĩtu ũrĩa ũgũũka gũtaha maaĩ, ndĩmwĩre ũũ: ndagũthaitha he maaĩ kuuma ndigithũinĩ yaku nyue,’

44 naake anjĩĩre atĩrĩ, ‘Nyua, o na ngamĩĩra ciaku nĩngũcitahĩra,’ reke ũcio atuĩke mũtumia ũrĩa MWATHANI athuurĩire mũrũ wa mũnene wakwa.

45 O na itarĩĩkĩĩtie kũhooya na ngoro, Rebeka ooka akuuĩĩte ndigithũ ya gũtaha maaĩ na kĩande, aikũrũka ataha maaĩ gĩthimainĩ. Na niĩ ndamwĩra atĩrĩ, ‘Ndagũthaitha he maaĩ nyue.’

46 Naake ainamĩrĩria ndigithũ yake kuuma kĩande narua, anjĩĩra atĩrĩ, ‘Nyua, o na ngamĩĩra ciaku nĩngũcihe.’ Kwoguo ndanyua, o na ahe ngamĩĩra ciakwa.

47 Ndakĩmũũria atĩrĩ, ‘Thooguo nũũ?’ Naake anjĩĩra atĩrĩ, ‘Baaba nĩ Bethueli mũrũ wa Nahori na Milika.’ Ndagĩcooka ndamwĩkĩra gĩcũhĩ iniũrũ na bangiri mooko.

48 Thuutha ũcio ndainamĩrĩra ndathaathaiya MWATHANI, o we Ngai wa mũnene wakwa Aburahamu, ũrĩa ũndongoreetie ngakinya kwa mũndũ matarainie na mũnene wakwa, kũrĩa nyoneete mũirĩĩtu wa gũtuĩka mũtumia wa mũũriũ wa mũnene wakwa.

49 Rĩu-rĩ, angĩkorwo nĩmũgwathĩkĩra mũnene wakwa mũmwĩke ũrĩa kwagĩrĩire, njĩĩraai; akorwo ti ũguo, njĩĩraai, nĩngũmenya ũrĩa ngwĩka.”

50 Nao Labani na Bethueli makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ũhoro ũcio uumĩĩte kwĩ MWATHANI, na ithuĩ tũtirĩ ũndũ tũngĩtua.

51 Rebeka nĩ we ũyũ; muoe mũthiĩ agatuĩke mũtumia wa mũrũ wa mũnene waku ta ũguo MWATHANI oigĩĩte.”

52 Rĩrĩa ndungata ĩyo ya Aburahamu yaiguire ũguo, ĩkĩinamĩrĩra ĩgĩthaathaiya MWATHANI.

53 Ĩgĩcooka ĩkĩruta mathaga ma betha na ma thahabu na nguo, ĩkĩhe Rebeka. O na nyina wa Rebeka, na mũrũ wa nyina na Rebeka nĩmaaheirwo iheeo cia goro.

54 Ndungata ĩyo ya Aburahamu o hamwe na andũ arĩa maarĩ nayo magĩkĩrĩa irio, makĩnyua na makĩraara kũu. Mookĩra rũũciinĩ ĩkiuga atĩrĩ, “Rekeei njooke kwĩ mũnene wakwa.”

55 No mũrũ wa nyina na Rebeka o na nyina makiuga atĩrĩ, “Reke mũirĩĩtu aikarange na ithuĩ ta matukũ ikũmi ũguo, acooke athiĩ.”

56 Nayo ndungata ĩkĩmeera atĩrĩ, “Tigaai gũtũma tũikare, amu MWATHANI nĩatũmĩĩte hootane. Rekeei njooke kwĩ mũnene wakwa.”

57 Nao makiuga atĩrĩ, “Reke twĩte mũirĩĩtu tũigue ũrĩa ekuuga.”

58 Magĩgĩĩta Rebeka makĩmũũria atĩrĩ, “Nĩũkwenda gũthiĩ na mũndũ ũyũ?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Ĩĩ.”

59 Magĩkĩreka Rebeka, o hamwe na ndungata ya mũndũ wa nja ĩrĩa yamũtungatagĩra, mathiĩ na ndungata ya Aburahamu na andũ arĩa mookĩĩte nayo.

60 Nao makĩraathima Rebeka na ciugo ici:

“Mwarĩ wa maitũ, ũrotuĩka nyina wa andũ ngiri na ngiri!

Njiarwa ciaku irohootaga matũũra ma thũ ciacio!”

61 Rebeka hamwe na ndungata ciake cia airĩĩtu magĩkĩĩhaarĩria, magĩikarĩra ngamĩĩra mathiĩ na ndungata ya Aburahamu, makĩambĩrĩria rũgendo.

62 Na rĩĩrĩ, Isaaka aakoreetwo oima “Gĩthimainĩ Kĩa Ũrĩa Wĩ Muoyo Ũrĩa Ũnyonaga,” tondũ aikaraga mwena wa kĩanda wa Kanaani.

63 Kĩhwaĩinĩ nĩoimĩrire agĩthiĩ gũceeranga mĩgũndainĩ, na atiira maitho akĩona ngamĩĩra igĩũka.

64 Rĩrĩa Rebeka aatiirire maitho akĩona Isaaka, akiuma ngamĩĩra igũrũ,

65 akĩũria ndungata ya Aburahamu atĩrĩ, “Mũndũ ũũrĩa wĩ mũgũnda ũrooka gũtũtũnga-rĩ, nũũ?”

Nayo ndungata ĩkĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩ mũnene wakwa.” Rebeka agĩkĩoya gĩtambaya, akĩĩhumbĩra ũthiũ.

66 Ndungata ĩgĩkĩĩra Isaaka maũndũ moothe marĩa yekĩĩte.

67 Isaaka agĩgĩtwara Rebeka hemainĩ ĩrĩa nyina Sara aatũũraga, agĩtuĩka mũtumia wake. Isaaka nĩendire Rebeka, na agĩkĩniinĩrwo ihooru rĩa gũkuĩrwo nĩ nyina.

Njiarwa ingĩ cia Aburahamu

1 Aburahamu nĩahikirie mũtumia ũngĩ wetagwo Ketura.

2 Naake nĩamũciarĩire Zimirani, Jokishani, Medani, Midiani, Ishibaku na Shua.

3 Jokishani aarĩ ithe wa Sheba na Dedani, nacio njiarwa cia Dedani ciarĩ Aasiria, Aletushi na Aleumi.

4 Naake Midiani aarĩ ithe wa Efa, Eferi, Hanoku, Abida, na Elidaha. Acio oothe maarĩ njiarwa cia Ketura.

5 Aburahamu nĩatigĩire Isaaka indo ciothe iria aarĩ nacio. No rĩĩrĩ, ciana cia atumia aake a kũigwo nĩaciheire iheeo,

6 na arĩ o muoyo, nĩaciĩrire ciume kũrĩ Isaaka ithiĩ mwena wa irathĩro.

Aburahamu gũkua na gũthikwo

7-8 Aburahamu aakuire e wa mĩaka igana na mĩrongo mũgwanja na ĩtaano (175).

9 Ciana ciake Isaaka na Ishumaeli nĩciamũthikire ngurungainĩ ya Makipela, mũgũndainĩ warĩ mwena wa irathĩro wa Mamure ũrĩa warĩ wa Efironi mũrũ wa Zoharu ũrĩa Mũhiti.

10 Nĩ mũgũnda ũrĩa Aburahamu aagũrĩĩte kuuma kũrĩ Ahiti. Kũu nĩkuo Aburahamu na mũtumia wake Sara maathikirwo.

11 Thuutha wa Aburahamu gũkua, Ngai nĩaraathimire mũũrũwe Isaaka. Hĩndĩ ĩyo Isaaka aatũũraga hakuhĩ na gĩthima kĩrĩa gĩetagwo, “Gĩthima kĩa Ũrĩa Wĩ Muoyo Ũrĩa Ũnyonaga.”

Njiarwa cia Ishumaeli

12 Ciana cia Ishumaeli mũrũ wa Aburahamu ũrĩa aaciarĩirwo nĩ Hagari ũrĩa warĩ Mũmisiri na warĩ ndungata ya Sara

13 nĩcio ici kũringana na ũrĩa ciaciarĩĩtwo irũmanĩrĩire: Nebaiothi, Kedari, Adibeli, Mibisamu,

14 Mishima, Duma, Masa,

15 Hadadi, Tema, Jeturu, Nafishi, na Kedema.

16 Acio nĩ o maarĩ maithe ma mĩhĩrĩga ikũmi na ĩĩrĩ. Na rĩĩrĩ, marĩĩtwa maao maaheirwo matũũra maao na kambĩ ciao.

17 Ishumaeli agĩkua aarĩ wa mĩaka igana na mĩrongo ĩtatũ na mũgwanja (137).

18 Njiarwa icio cia Ishumaeli ciatũũraga kuuma Havila nginya Shuru, mwena wa irathĩro wa Misiri, njĩrainĩ ya gũthiĩ Asiria. Ciaikaraga kũraaya na njiarwa icio ingĩ cia Aburahamu.

Gũciarwo kwa Esau na Jakubu

19 Ici nĩcio njiarwa cia Isaaka mũrũ wa Aburahamu:

20 Aburahamu nĩ we warĩ ithe wa Isaaka. Isaaka arĩ wa mĩaka mĩrongo ĩna akĩhikia Rebeka mwarĩ wa Bethueli (Mũaramea wa kuuma Mesopotamia), na aarĩ mwarĩ wa nyina na Labani.

21 Rebeka aarĩ thaata, na kwoguo Isaaka akĩmũhoera. Naake MWATHANI akĩigua mahooya maake, Rebeka akĩgĩa nda.

22 Nda ĩyo yarĩ ya mahatha, na mbere ya ataanaciara, ciana icio ikĩgianĩra nda. Naake nĩeyũririe atĩrĩ, “Nĩ kĩĩ gĩgũtũma ũndũ ta ũyũ wĩkĩke harĩ niĩ?” Nĩagĩthiire kũũria MWATHANI amwĩre gĩtũmi.

23 MWATHANI akĩmwĩra atĩrĩ,

“Thĩinĩ waku wĩ na ndũũrĩrĩ igĩrĩ;

ũgũciara andũ a mĩhĩrĩga ĩĩrĩ megũtũũra mang’eng’anaga.

Ũmwe nĩagaakorwo e na hinya gũkĩra ũcio ũngĩ,

na ũrĩa mũkũrũ nĩagaatungatĩra ũrĩa mũnyiinyi.”

24 Nĩagĩkinyĩrĩirwo nĩ ihinda rĩa gũciara, naake agĩciara tũhĩĩ twa mahatha.

25 Ka mbere kaarĩ gatuune, na mwĩrĩ wothe kaarĩ na guoya ta arĩ nguo, na kwoguo gagĩĩtwo Esau.

26 Nako ga keerĩ gaaciarirwo kenyiitĩrĩire thũng’wainĩ ya Esau, nako gagĩgĩĩtwo Jakubu.Magĩciarwo Isaaka aarĩ wa mĩaka mĩrongo ĩtandatũ.

Esau kwendia ũrigithaathi wake

27 Tũmwana tũu twerĩ nĩtwakũrire, na Esau agĩtuĩka mũgwĩmi njoorua, na aatũũraga agwĩmaga, no Jakubu aarĩ mũndũ mũkiri, na aatũũraga mũciĩ.

28 Isaaka nĩendeete Esau, amu nĩakenagio nĩkũrĩa nyama cia nyamũ iria Esau aagwĩmaga, no Rebeka eendeete Jakubu.

29 Mũthenya ũmwe Jakubu akĩruga gĩtoero, Esau nĩokire oimĩĩte kũgwĩma, ahũũtĩĩte.

30 Agĩkĩĩra Jakubu atĩrĩ, “Tareke nũme irio icio ciaku nduune ũguo, tondũ ndĩ mũhũũtu.” (Nĩkĩo gĩatũmire eetwo Edomu.)

31 Naake Jakubu akĩmwĩra atĩrĩ, “No wambire kũnyenderia ũrigithaathi waku.”

32 Naake Esau akiuga atĩrĩ, “Rĩu na ndĩ hakuhĩ gũkua-rĩ, ũrigithaathi ũcio ũngĩng’una na kĩ?”

33 Jakubu akĩmũcookeria atĩrĩ, “Amba wĩhĩte atĩ nĩũkũnyenderia ũrigithaathi waku.”

Esau nĩehĩtire, agĩkĩenderia Jakubu ũrigithaathi wake.

34 Naake Jakubu akĩmũhe mũgate na gĩtoero, akĩrĩa na akĩnyua, agĩcooka agĩĩthiĩra. Ũguo nĩguo Esau aanyararire ũrigithaathi wake.

Isaaka gũtũũra Gerari

1 Na rĩĩrĩ, bũrũriinĩ wa Kanaani nĩkwagĩire na ng’aragu ĩngĩ tiga ĩrĩa yarĩ kuo hĩndĩ ya Aburahamu. Isaaka nĩathiire Gerari kũrĩ Abimeleki mũthamaki wa Afilisiti.

2 MWATHANI nĩoimĩrĩire Isaaka akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũgaathiĩ Misiri; ikara bũrũri ũrĩa ngũkwĩra ũikare.

3 Tũũra gũũkũ bũrũri ũyũ na nĩndĩkoragwo hamwe nawe na ngũraathimage. Bũrũri ũyũ wothe nĩngũkũhe o hamwe na njiarwa ciaku. Nĩngũhingia kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa ndeerĩire thooguo Aburahamu.

4 Nĩngaakũhe njiarwa nyingĩ o ta njata cia matuinĩ, na nĩngaacihe bũrũri ũyũ wothe. Ndũũrĩrĩ ciothe nĩikaanjĩĩra ndĩciraathime ta ũrĩa ndaathimĩĩte njiarwa ciaku.

5 Nĩngaakũraathima, amu Aburahamu nĩanjathĩkĩire na agĩathĩkĩra maathani na mawatho maakwa moothe.”

6 Kwoguo Isaaka agĩtũũra Gerari.

7 Rĩrĩa andũ a kũu mooririe ũhoro wa mũtumia wake, akiuga atĩ nĩ mwarĩ wa nyina, amu nĩetigagĩra kuuga atĩ nĩ mũtumia wake, tondũ andũ a kũu nĩmangĩamũũragire nĩguo mooe Rebeka, amu aarĩ mũthaka mũno.

8 Isaaka aikaranga kũu, Abimeleki mũthamaki wa Afilisiti nĩacũũthĩrĩirie na ndirica akĩona Isaaka agĩthaaka na mũtumia wake Rebeka.

9 Abimeleki nĩatũmanĩire Isaaka akĩmũũria atĩrĩ, “Tuuge nĩ mũtumia waku? Woigire atĩ nĩ mwarĩ wa maitũguo nĩkĩ?”

Naake Isaaka agĩcookia atĩrĩ, “Ndeciiririe ndoiga atĩ nĩ mũtumia wakwa, nĩngũũragwo.”

10 Naake Abimeleki akĩmũũria atĩrĩ, “Nĩ atĩa ũguo ũtwĩkĩĩte? Nĩ ũhũthũ mũndũ ũmwe wakwa angĩrakoreetwo akomeete na mũtumia waku, na ũgĩtũreeherere mahĩtia.”

11 Abimeleki nĩakaanirie andũ oothe akĩmeera atĩrĩ, “Mũndũ o wothe ũgeeka mũndũ ũyũ kana mũtumia wake ũũru, nĩakooragwo.”

12 Isaaka nĩahandire irio kũu bũrũri ũcio, na mwaka ũcio akĩgetha maita igana ma iria aahandĩĩte amu MWATHANI nĩamũraathimire,

13 na akĩgĩa na indo nyingĩ agĩtonga mũno.

14 Tondũ aarĩ na ndũũru cia ng’ondu, ng’ombe o na ndungata nyingĩ, Afilisiti nĩmaamũiguĩrĩire ũiru.

15 Nĩmaagĩthikire ithima ciothe iria cienjeetwo nĩ ndungata cia ithe Aburahamu e muoyo.

16 Abimeleki agĩkĩĩra Isaaka atĩrĩ, “Uma bũrũri witũ amu nĩũgĩĩte na hinya gũtũkĩra.”

17 Kwoguo Isaaka akiuma kũu agĩthiĩ akĩamba hema gĩtuambainĩ kĩa Gerari kũrĩa aikarangire kwa ihinda.

18 Isaaka nĩathikũririe ithima iria cienjeetwo hĩndĩ ya ithe Aburahamu, nĩ gũkorwo nĩciathikĩĩtwo nĩ Afilisiti Aburahamu arĩĩkia gũkua, na agĩcihe marĩĩtwa o marĩa ciaheetwo nĩ ithe.

19 No rĩĩrĩ, ndungata cia Isaaka cienja gĩthima gĩtuambainĩ,

20 arĩithi a Gerari makĩgĩa ngarari na arĩithi a Isaaka, makiuga atĩrĩ, “Maaĩ maya nĩ maitũ.” Kwoguo Isaaka agĩtua gĩthima kĩu “Ngarari.”

21 Ndungata cia Isaaka nĩcienjire gĩthima kĩngĩ, na o na kĩu gĩkĩgĩa ngarari na kwoguo agĩgĩtua, “Ũthũ.”

22 Nĩoimire kũu agĩthiĩ akĩenja gĩthima kĩngĩ, na kĩu gĩtiagĩire ngarari, na kwoguo agĩgĩtua “Wĩyathi.” Nĩoigire atĩrĩ, “MWATHANI nĩatũheete wĩyathi tũtũũre gũũkũ, na nĩtũgũgĩtheerema.”

23 Isaaka nĩoimire kũu akĩambata Beerisheba.

24 Ũtukũ o ro ũcio MWATHANI nĩamuumĩrĩire akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ niĩ Ngai wa thooguo Aburahamu; tiga gwĩtigĩra ndĩ hamwe nawe, na nĩngũkũraathima, na ngũhe njiarwa nyingĩ nĩ ũndũ wa ũrĩa ndeerĩire ndungata yakwa Aburahamu.”

25 Isaaka agĩgĩaka kĩgongoona hau, agĩthaathaiya MWATHANI na akĩamba hema o ho. Na rĩĩrĩ, ndungata ciake ikĩenja gĩthima kĩngĩ.

Isaaka na Abimeleki kũrĩĩkanĩra

26 Abimeleki nĩoimire Gerari e na mũmũtaari wetagwo Ahuzathu na mũnene wa thigari wetagwo Fikoli magĩthiĩ kuona Isaaka.

27 Isaaka agĩkĩmooria atĩrĩ, “Muoka kũrĩ niĩ nĩkĩ o rĩrĩa mũmeneete na nĩmwanyingatire kuuma bũrũri wanyu?”

28 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Nĩtũmenyeete wega atĩ MWATHANI arĩ hamwe nawe, na kwoguo tũgagĩciiria atĩ nĩ wega ithuĩ nawe tũthondeke kĩrĩĩkanĩro,

29 atĩ ndũgaatwĩka ũũru o ta ũrĩa ithuĩ tũtaagwĩkire ũũru. Twagwĩkire wega na tũkĩreka ũthiĩ na thaayũ. Wee nĩũraathimĩĩtwo nĩ MWATHANI.”

30 Isaaka agĩkĩmarugĩra, makĩrĩa na makĩnyua.

31 Mũthenya ũyũ ũngĩ kĩrooko tene magĩthondeka kĩrĩĩkanĩro na makĩĩhĩta. Isaaka agĩcooka akĩmoigĩra ũhoro, magĩtigana na thaayũ.

32 Mũthenya o ro ũcio ndungata cia Isaaka igĩũka ikĩmwĩra ũhoro wa gĩthima kĩrĩa cienjeete ikiuga atĩrĩ, “Nĩtuoneete maaĩ.”

33 Naake agĩtua gĩthima kĩu “Mwĩhĩtwa.” Hau nĩ ho itũũra rĩa Beerisheba rĩarutire rĩĩtwa rĩarĩo.

Atumia a Esau a ndũũrĩrĩ

34 Na rĩĩrĩ, Esau akinyia mĩaka mĩrongo ĩna, nĩahikirie airĩĩtu eerĩ Ahiti; ũmwe eetagwo Judithi mwarĩ wa Beeri, na ũcio ũngĩ Basemathi mwarĩ wa Eloni.

35 Atumia acio nĩmaanyamaaririe Isaaka na Rebeka.

Isaaka kũraathima Jakubu

1 Rĩrĩa Isaaka aakũrire akĩũra maitho, nĩetire Esau, mũũrũwe ũrĩa mũkũrũ, akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũũriũ!”

Naake akĩmwĩtĩka, “Ĩ niĩ ũyũ haaha.”

2 Isaaka akĩmwĩra atĩrĩ, “Rĩu nĩngũrire, na ndiũĩ rĩrĩa ingĩkua.

3 Ũgwĩka ũguo-ĩ, woe ũta na mĩguĩ, ũthiĩ gĩthakainĩ ũnyiitĩre nyamũ ĩmwe,

4 ũũke ũndugĩre irio iria nyendeete, ũndeehere ndĩe, nĩguo ngũraathime itanakua.”

5 Hĩndĩ ĩyo Isaaka aaragĩria mũũrũwe Esau, Rebeka nĩathikagĩrĩria. Kwoguo rĩrĩa Esau aathiire kũgwĩma,

6 Rebeka akĩĩra Jakubu atĩrĩ, “Ndaigua thooguo akĩĩra Esau atĩrĩ,

7 ‘Thiĩ ũndeehere nyamũ ũndugĩre, na wona ndarĩa, ngũraathime, ndĩ mbere ya MWATHANI, itanakua.’

8 Rĩu, mũũriũ, thikĩrĩria ũrĩa ngũkwĩra.

9 Thiĩ rũũruinĩ ũnyiite tũũri twĩrĩ tũnoru, ndĩtũthondeke irio iria thooguo eendeete mũno,

10 nĩguo ũmũtwarĩre arĩe nĩ geetha akũraathime atanakua.”

11 No Jakubu akĩĩra nyina atĩrĩ, “Mũrũ wa maitũ Esau nĩarĩ guoya mwĩrĩ no niĩ ndirĩ.

12 Baaba ahota kũũhuutia amenye atĩ nĩkũmũheenia ndĩramũheenia; ndĩkĩĩreehere kĩrumi handũ ha kĩraathimo.”

13 Naake nyina akĩmũcookeria atĩrĩ, “Mũũriũ, ĩka ũrĩa ndĩrakwĩra, thiĩ ũndeehere tũũri tũu; kĩrumi kĩrĩa kĩngĩkũnyiita reke kĩĩnyiite arĩ niĩ.”

14 Kwoguo agĩthiĩ agĩtũnyiita agĩtwarĩra nyina, naake nyina akĩruga irio iria ithe eendeete.

15 Agĩcooka akĩoya nguo iria njega mũno cia Esau iria we aigĩĩte nyũmba, akĩhumba Jakubu,

16 na akĩmũhumba njũũa cia tũũri tũu, kũrĩa gũtaarĩ guoya mooko na ngingo.

17 Agĩcooka akĩmũnengera irio iria aathondekeete wega, hamwe na mũgate aarugĩĩte.

18 Jakubu agĩgĩthiĩ kũrĩ ithe akĩmwĩra atĩrĩ, “Baaba!”

Naake ithe akĩmũcookeria, “Ĩ niĩ ũyũ haaha. Wee nĩ we ũ, mũũriũ?”

19 Naake Jakubu agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ niĩ Esau mũũrũguo wa irigithaathi; nĩnjĩkĩĩte ũrĩa ũnjĩĩrire. Ndagũthaitha ũkĩra ũikare thĩ ũrĩe nyama ici ndakũreehere, nĩ geetha ũndaathime.”

20 Naake Isaaka akĩmũũria atĩrĩ, “Mũũriũ, kaĩ waciona narua atĩa?”

Naake Jakubu agĩcookia atĩrĩ, “MWATHANI Ngai waku nĩwe wahotithia gũciona.”

21 Isaaka agĩkĩĩra Jakubu atĩrĩ, “Mũũriũ, takuhĩrĩria ngũhuutie, menye na ma kana nĩ we Esau.”

22 Jakubu agĩgĩkuhĩrĩria ithe, naake amũhuutia akiuga atĩrĩ, “Mũgambo waku ũraiguĩka ta arĩ wa Jakubu, no mooko maaku nĩ ma Esau.”

23 No ndamenyire atĩ nĩ Jakubu amu mooko maake maarĩ na guoya ta ma Esau. Atanamũraathima

24 nĩamũririe rĩngĩ atĩrĩ, “Nĩ ma wee nĩ we mũrũ wakwa Esau?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩ niĩ.”

25 Naake Isaaka akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndeehere nyama icio ndĩe, na ndarĩĩkia kũrĩa ngũraathime.” Jakubu agĩkĩmũreehere, akĩrĩa o na akĩmwĩkĩrĩra ndibei akĩnyua.

26 Ithe agĩkĩmwĩra atĩrĩ, “Mũũriũ, kuhĩrĩria ũmumunye.”

27 Agĩkĩmũkuhĩrĩria amũmumunye, naake Isaaka akĩnungĩra nguo ciake. Agĩkĩmũraathima akĩmwĩra atĩrĩ,

“Mũnungo wa mũrũ wakwa

no ta mũnungo wa mũgũnda ũrĩa MWATHANI araathimĩĩte.

28 Ngai arokũheaga ime rĩrĩa riumaga igũrũ,

na aronoria mĩgũnda yaku!

Arokũhe irio nyingĩ na ndibei nyingĩ!

29 Ndũũrĩrĩ irotuĩka ndungata ciaku,

na andũ marokũinamagĩrĩra.

Ũroathaga andũ aanyu oothe,

na ciana cia maitũguo irokũinamagĩrĩra.

Arĩa marĩkũrumaga maronyiitagwo nĩ kĩrumi,

na arĩa marĩkũraathimaga maroraathimagwo!”

Esau gũthaitha Isaaka amũraathime

30 Na rĩĩrĩ, Isaaka arĩĩkia kũraathima Jakubu, na Jakubu oima o ro ũguo, mũrũ wa nyina Esau agĩkinya oimĩĩte kũgwĩma.

31 O naake akĩruga irio njega agĩtwarĩra ithe. Akĩmwĩra atĩrĩ, “Baaba, ndagũthaitha ũkĩra ũikare thĩ, ũrĩe nyama iria ndakũreehere nĩ geetha ũndaathime.”

32 Isaaka akĩũria atĩrĩ, “Nĩ we ũ?”

Naake agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ niĩ Esau, mũũrũguo wa irigithaathi.”

33 Isaaka akĩambĩrĩria kũinaina mwĩrĩ wothe, agĩkĩũria atĩrĩ, “Ũcio ũũragire nyamũ andeehere-rĩ, nũũ? Ndamĩrĩa o rĩu ũtanooka, na ndamũraathima. Na rĩĩrĩ, egũtũũra e mũraathime.”

34 Esau aigua ũguo, akĩrĩra na marũrũ maingĩ akiuga atĩrĩ, “Baaba, o na niĩ ndaathima!”

35 No Isaaka akiuga atĩrĩ, “Mũrũ wa maitũguo ooka, aheenia, ooya kĩraathimo gĩaku.”

36 Esau akiuga atĩrĩ, “Rĩĩrĩ nĩrĩo riita rĩa keerĩ kũheenia. Na nĩkĩo eetagwo Jakubu. Nĩakuuire ũrigithaathi wakwa, na rĩu ningĩ nĩakuua kĩraathimo gĩakwa. Ndũndigĩirie kĩraathimo o na kĩmwe?”

37 Naake Isaaka agĩcookeria Esau atĩrĩ, “Nĩndamũtua mũgwathi, na ndatua andũ aao oothe ndungata ciake, na ndamũhe irio na ndibei. Rĩu mũũriũ, ndirĩ ũndũ ingĩgwĩkĩra!”

38 Esau agĩgĩthaitha ithe akĩmwĩra atĩrĩ, “Baaba, kaĩ ũrĩ wa kĩraathimo o kĩmwe? Baaba, o na niĩ ndaathima!” Agĩkĩambĩrĩria kũrĩra.

39 Naake ithe Isaaka akĩmwĩra atĩrĩ,

“Ũroaga gũkaagĩa ime rĩa kuuma igũrũ,

o na kana mũgũnda mũnoru.

40 Ũgũtũũra ũrũaga,

na ũtungatagĩra mũrũ wa maitũguo.

No rĩrĩa ũkaamũremera,

nĩũkeeyohora kuuma mookoinĩ maake.”

41 Esau nĩamenire Jakubu tondũ wa kĩraathimo kĩrĩa ithe amũraathimire nakĩo. Nĩakĩĩĩrire atĩrĩ, “Matukũ ma gũcakaya nĩ ũndũ wa gĩkuũ kĩa baaba me hakuhĩ; thuutha ũcio nĩngooraga Jakubu.”

42 No rĩĩrĩ, rĩrĩa Rebeka aamenyire mũbango wa mũũrũwe Esau, agĩĩta Jakubu akĩmwĩra atĩrĩ, “Mũrũ wa maitũguo Esau nĩarenda gũkũũraga ehoorerie maraakara.

43 Kwoguo mũrũ wakwa thikĩrĩria ũrĩa ngũkwĩra. Thiĩ narua kwĩ mũrũ wa maitũ Labani bũrũriinĩ wa Harani,

44 ũikarange naake kuo kwa ihinda nginya rĩrĩa mang’ũrĩ ma mũrũ wa maitũguo magaathira,

45 na ariganĩrwo nĩ ũrĩa wamwĩkire. Hĩndĩ ĩyo nĩngaatũma mũndũ ooke akũiyĩre. Bata wa njũrwo nĩ aariũ aakwa eerĩ mũthenya o ro ũmwe, nĩ ũrĩkũ?”

Isaaka gũtũma Jakubu kwa Labani

46 Rebeka agĩkĩĩra Isaaka atĩrĩ, “Niĩ nĩnogeetio nĩ atumia aya a Esau a mũhĩrĩga wa Ahiti. O naake Jakubu angĩhikia Mũhiti, niĩ no gũkua.”

1 Isaaka agĩgĩĩta Jakubu, akĩmũraathima na akĩmwĩra atĩrĩ, “Ndũkaanahikie mũirĩĩtu Mũkanaani.

2 Ũkĩra ũthiĩ Mesopotamia kwa guukaguo Bethueli, woe mũirĩĩtu ũmwe wa maamaguo Labani ũmũhikie.

3 Ngai Mwene Hinya Wothe arokũraathima na akũhe njiarwa nyingĩ, nĩ geetha ũgaatuĩka ithe wa ndũũrĩrĩ nyingĩ.

4 Arokũraathima o hamwe na njiarwa ciaku o ta ũrĩa aaraathimire Aburahamu. Bũrũri ũyũ ũtũũraga, o ũyũ Ngai aaheire Aburahamu, ũrotuĩka waku!”

5 Isaaka agĩgĩtũma Jakubu Mesopotamia kwa Labani, ũrĩa warĩ mũrũ wa Bethueli ũrĩa Mũaramea, mũrũ wa nyina na Rebeka nyina wa Jakubu na Esau.

Esau kũhikia mũtumia ũngĩ

6 Esau agĩkĩmenya atĩ Isaaka nĩaraathimĩĩte Jakubu na akamũtũma Mesopotamia agacarie mũtumia kuo. O na nĩamenyire atĩ rĩrĩa Isaaka aamũraathimire nĩamwathire akĩmwĩra atĩ ndakaanahikie mũtumia Mũkanaani.

7 Ningĩ nĩonire atĩ Jakubu nĩathĩkĩire ithe na nyina, na nĩathiĩte Mesopotamia.

8 Esau agĩkĩmenya atĩ atumia aake Akanaani matiendeetwo nĩ ithe.

9 Kwoguo nĩathiire kwa Ishumaeli mũrũ wa Aburahamu akĩhikia mwarĩ wetagwo Mahalathu, ũrĩa warĩ mwarĩ wa nyina na Nebaiothi.

Kĩrooto kĩa Jakubu e Betheli

10 Jakubu agĩkiuma Beerisheba, akĩerekera Harani.

11 Nĩgwatukire e njĩra, agĩkinya handũ akĩraara ho. Nĩoire ihiga, agĩĩtiira narĩo mũtwe agĩkoma.

12 Naake nĩarootire akĩona ngathĩ yoimĩĩte thĩ ĩgakinya igũrũ, nao araika makaambataga na magaikũrũkaga nayo.

13 Na rĩĩrĩ, nĩonire MWATHANI arũũgamĩĩte hakuhĩ naake akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ niĩ MWATHANI, Ngai wa Aburahamu na Isaaka; nĩngaakũhe wee mwene, o hamwe na njiarwa ciaku, bũrũri ũyũ ũkomeete.

14 Njiarwa ciaku nĩikaingĩha o ta rũkũngũ rwa thĩ, na nĩikaaramia bũrũri mĩena yothe. Nĩngaaraathima ndũũrĩrĩ ciothe na ũndũ waku na njiarwa ciaku.

15 Atĩrĩĩrĩ, ngũtũũrania nawe na ngũgitagĩre kũrĩa guothe ũrĩthiaga, na nĩngaagũcookia gũũkũ bũrũriinĩ ũyũ; amu ndigaagũtiganĩria nginya rĩrĩa ngaahingia maũndũ macio moothe ndakwĩrĩra.”

16 Jakubu ookĩra nĩoigire atĩrĩ, “Ti itherũ, MWATHANI arĩ handũ haaha, na ndirooĩ ũguo!”

17 Nĩaiguire guoya akiuga atĩrĩ, “Kaĩ handũ haaha nĩhakũmakania-ĩ! No mũhaka haaha hakorwo nĩ nyũmba ya Ngai; na nĩ kĩhingo gĩa gũtoonya igũrũ.”

18 Jakubu nĩokĩrire rũũciinĩ tene, akĩoya ihiga rĩrĩa eetiirĩĩte mũtwe narĩo, akĩrĩhanda rĩrĩ rĩa kĩririkano, agĩcooka akĩrĩitĩrĩria maguta akĩrĩamũrĩra Ngai.

19 Naake agĩtua handũ hau Betheli(No itũũra rĩrĩa rĩarĩ ho mbere rĩetagwo Luzi).

20 Jakubu nĩehĩtire mbere ya MWATHANI akiuga atĩrĩ, “Angĩkorwo nĩũrĩkoragwo hamwe na niĩ na ũmenyerere rũgendoinĩ rũũrũ ndĩrathiĩ, na ũheage irio na nguo,

21 na ũkaanjookia mũciĩ kwa baaba na thaayũ, wee, MWATHANI, ũgaatuĩka Ngai wakwa.

22 Ihiga rĩĩrĩ rĩa kĩririkano ndahanda haaha, rĩgaatuĩka nyũmba yaku ya gũthaathaĩrio, na nĩngaakũhe gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa indo ciothe iria ũkaahe.”

Jakubu gũkinya kwa Labani

1 Jakubu nĩathiire na mbere na rũgendo o nginya agĩkinya bũrũri wa andũ a mwena wa irathĩro.

2 Aacũũthĩrĩria akĩona gĩthima kũu werũinĩ, na nĩhaarĩ na ndũũru ithatũ cia ng’ondu ciakomeete hau hakuhĩ nakĩo. Ndũũru icio ciaheagwo maaĩ kuuma gĩthimainĩ kĩu, na nĩgĩakunĩkĩĩtwo na ihiga inene mũno.

3 Rĩrĩa ndũũru ciothe ciacookanĩrĩra, arĩithi nĩmeeheragia ihiga, magacihe maaĩ, magacooka magagĩkunĩka na ihiga rĩu.

4 Jakubu akĩũria arĩithi atĩrĩ, “Andũ aya, muumĩĩte kũ?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Tuumĩĩte Harani.”

5 Naake akĩmooria atĩrĩ, “Nĩmũũĩ Labani mũcũkũrũ wa Nahori?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩtũmũũĩ.”

6 Naake akĩmooria atĩrĩ, “Nĩ Mwega?”

Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ĩĩ, nĩ mwega, o na ũũrĩa nĩ mwarĩ Rakeli ũrooka na ng’ondu.”

7 Jakubu agĩkĩmooria atĩrĩ, “Rĩu nĩ mũthenya, na mathaa ma mahiũ gũcookanĩrĩrio ti makinyu; kaĩ mũtangĩcihe maaĩ mũcooke mũthiĩ mũgacirĩithie?”

8 Nao makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ũguo tũtingĩĩka nginya mahiũ moothe mooke haaha, ihiga rĩeherio, tũcooke tũhe mahiũ maaĩ.”

9 Na rĩĩrĩ, Jakubu agĩthiaga o na mbere kwaria nao, Rakeli agĩkinya na ng’ondu cia ithe amu nĩ we wacirĩithagia.

10 Rĩrĩa Jakubu oonire Rakeli e na ng’ondu cia maamawe Labani, agĩthiĩ gĩthimainĩ, akĩeheria ihiga, agĩcihe maaĩ.

11 Agĩcooka akĩmumunya Rakeli na akĩambĩrĩria kũrĩra nĩgũkena.

12 Jakubu akĩĩra Rakeli atĩrĩ, “Thooguo nĩ maama; niĩ ndĩ mũrũ wa Rebeka.”

Rakeli agĩgĩteng’era akĩĩra ithe ũhoro ũcio.

13 Ithe aigua ũhoro ũcio wa Jakubu mũrũ wa mwarĩ wa nyina, agĩteng’era akĩmũtũnga, akĩmũhĩmbĩria akĩmũmumunya, agĩcooka akĩmũtwara mũciĩ. Jakubu akĩĩra Labani maũndũ moothe marĩa meekĩkĩĩte,

14 naake Labani akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ ma wee na niĩ tũrĩ a mũthiimo ũmwe.” Jakubu agĩgĩikara kũu mweri ũmwe.

Jakubu gũtungatĩra Labani nĩ ũndũ wa Rakeli na Lea

15 Labani nĩerire Jakubu atĩrĩ, “Ti wega ũndutagĩre wĩra o ro ũguo tũhũ atĩ tondũ nĩtũtarainie. Ũkwenda ngũrĩhe mũcaara ũigana atĩa?”

16 Na rĩĩrĩ, Labani nĩarĩ na airĩĩtu eerĩ, ũrĩa mũkũrũ eetagwo Lea, na ũrĩa mũnyiinyi Rakeli.

17 Lea aarĩ na maitho macici, no Rakeli aarĩ mwega na mũthaka.

18 Jakubu nĩendeete Rakeli, kwoguo akiuga atĩrĩ, “Nĩngũkũrutĩra wĩra mĩaka mũgwanja nawe ũnjĩtĩkĩrie hikie Rakeli, mwarĩguo ũrĩa mũnyiinyi.”

19 Labani agĩcookia atĩrĩ, “Nĩ kaba ngũnengereete Rakeli gũkĩra kũnengera mũndũ ũngĩ; ikara gũũkũ na niĩ.”

20 Jakubu nĩakĩrutire wĩra mĩaka mũgwanja nĩ geetha anengerwo Rakeli, na mĩaka ĩyo akĩona ta arĩ o matukũ manyiinyi amu nĩamwendeete.

21 Jakubu agĩkĩĩra Labani atĩrĩ, “Ihinda nĩithiru; nengera mwarĩguo ndĩmũhikie.”

22 Kwoguo Labani agĩthondeka iruga rĩa ũhiki, na agĩĩta andũ a kũu oothe.

23 No ũtukũ agĩtwarĩra Jakubu Lea handũ ha Rakeli, na Jakubu agĩkoma naake.

24 (Labani nĩaheanire ndungata yake ya mũirĩĩtu yetagwo Zilipa kũrĩ mwarĩ Lea ĩmũtungatagĩre.)

25 Kwarooka gũkĩa, Jakubu akĩona atĩ aanengereetwo Lea, agĩkĩũria Labani atĩrĩ, “Ũranjĩkire ũũ nĩkĩ? Na githĩ ndikũrutĩire wĩra nĩ ũndũ wa Rakeli? Ũraheenirie nĩkĩ?”

26 Naake Labani akĩmũcookeria atĩrĩ, “Ti mũtugo gũũkũ kũnengerana mũirĩĩtu ũrĩa mũnyiinyi ahike mbere ya ũrĩa mũkũrũ.

27 Eterera kiumia gĩa gũkũngũĩra ũhiki gĩthire, ngũnengere Rakeli angĩkorwo nĩũkũndutĩra wĩra mĩaka ĩngĩ mũgwanja.”

28 Jakubu nĩetĩkĩrire, na kiumia gĩa gũkũngũĩra ũhiki gĩathira, Labani akĩmũnengera mwarĩ Rakeli atuĩke mũtumia wake.

29 (Labani nĩaheanire ndungata yake ya mũirĩĩtu yetagwo Biliha kũrĩ mwarĩ Rakeli ĩmũtungatagire.)

30 Jakubu nĩakomire na Rakeli, na akĩmwenda gũkĩra Lea. Agĩcooka akĩrutĩra Labani wĩra mĩaka ĩngĩ mũgwanja.

Ciana iria Jakubu aaciarĩirwo

31 MWATHANI oona atĩ Rakeli aarĩ mwende gũkĩra Lea, agĩgĩtũma Lea agĩe ciana, naake Rakeli atuĩke thaata.

32 Lea nĩagĩire nda agĩciara kaana ga kahĩĩ. Agĩkiuga atĩrĩ, “MWATHANI nĩoneete mathĩĩna maakwa, na rĩu mũthuuri wakwa nĩekũnyenda.” Kwoguo agĩgatua Reubeni.

33 Nĩagĩire nda rĩngĩ agĩciara kaana ga kahĩĩ. Akiuga atĩrĩ, “Tondũ MWATHANI nĩaiguĩte atĩ nĩmeneetwo, nĩaheete kaana gaaka ga kahĩĩ o nako.” Kwoguo agĩgatua Simeoni.

34 Nĩagĩire nda rĩngĩ na agĩciara kaana ga kahĩĩ. Akiuga atĩrĩ, “Rĩu mũthuuri wakwa nĩekũnyiitithanio na niĩ amu nĩndĩmũciarĩire tũhĩĩ tũtatũ.” Kwoguo agĩgatua Levi.

35 Nĩagĩire nda rĩngĩ na agĩciara kaana kangĩ ga kahĩĩ. Akiuga atĩrĩ, “Rĩu nĩngũgooca MWATHANI.” Kwoguo agĩgatua Juda. Agĩcooka agĩtiga kũgĩa ciana.

1 No rĩĩrĩ, Rakeli ndakoreetwo aciarĩire Jakubu mwana o na ũmwe, agĩkĩiguĩra mwarĩ wa nyina ũiru, agĩkĩĩra Jakubu atĩrĩ, “He ciana kana ngue!”

2 Jakubu nĩaraakaririo nĩ Rakeli akĩmwĩra atĩrĩ, “Kaĩ arĩ niĩ ndĩ ithenya rĩa Ngai ũrĩa ũkũgirĩĩtie gũciara?”

3 Naake Rakeli akiuga atĩrĩ, “Ndungata ĩno yakwa ya mũirĩĩtu ĩgwĩtwo Biliha-rĩ, mĩoe ũkome nayo ĩnjiarĩre kaana nĩguo o na niĩ ndĩgĩtuĩke nyina wa kaana na ũndũ wayo.”

4 Nĩakĩnengerire mũthuuriwe Biliha ndungata ĩyo yake ĩtuĩke mũtumia wake, Naake agĩkoma nayo.

5 Naake Biliha akĩgĩa nda agĩciarĩra Jakubu kaana ga kahĩĩ.

6 Naake Rakeli akiuga atĩrĩ, “Ngai nĩanduĩrĩire wega. Nĩaiguĩte mahooya maakwa na agakĩĩhe kahĩĩ;” kwoguo agĩgatua Dani.

7 Naake Biliha akĩgĩa nda rĩngĩ agĩciarĩra Jakubu kaana ga keerĩ ga kahĩĩ.

8 Rakeli akiuga atĩrĩ, “Nĩndũĩte mbaara nditũ na mwarĩ wa maitũ, no nĩndĩmũhooteete;” kwoguo agĩtua kaana kau Nafutali.

9 Rĩrĩa Lea oonire atĩ nĩatigĩĩte kũgĩa ciana, akĩnengera Jakubu ndungata ĩrĩa yake ya mũirĩĩtu yetagwo Zilipa ĩtuĩke mũtumia wake.

10 Naake Zilipa agĩciarĩra Jakubu kaana ga kahĩĩ.

11 Naake Lea akiuga atĩrĩ, “Ndĩ na mũnyaka;” kwoguo agĩgatua Gadi.

12 Naake Zilipa agĩciarĩra Jakubu kaana kangĩ ga kahĩĩ.

13 Naake Lea akiuga atĩrĩ, “Kaĩ ndĩ na gĩkeno-ĩ! Rĩu atumia marĩnjĩtaga gũkena;” kwoguo agĩgatua Asheri.

14 Hĩndĩ ya magetha ma ngano, Reubeni nĩathiire mũgũnda akĩona matunda mahaana nathi agĩtwarĩra nyina Lea. Naake Rakeli akĩĩra Lea atĩrĩ, “Ndagũthaitha ta he matunda mamwe ma mũũrũguo.”

15 No Lea akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ ta kuuga ndũiganĩĩtwo nĩ kũnduunya mũthuuri? Rĩu ningĩ ũrenda gũkuua matunda ma mũrũ wakwa?”

Naake Rakeli akiuga atĩrĩ, “Wona wahe matunda ma mũũrũguo, nĩũgũkoma na Jakubu ũtukũ wa ũũmũũthĩ.”

16 Hwaĩinĩ rĩrĩa Jakubu oimaga mũgũnda, Lea akĩmũtũnga akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũtukũ wa ũũmũũthĩ ũgũkoma na niĩ, amu nĩngũgũrire na matunda marĩa mahaana nathi ma mũrũ wakwa.” Naake Jakubu agĩkoma naake ũtukũ ũcio.

17 Naake Ngai akĩigua mahooya ma Lea, naake Lea akĩgĩa nda agĩciarĩra Jakubu kaana ga kahĩĩ ga gataano.

18 Naake Lea akiuga atĩrĩ, “Ngai nĩanengereete kĩheeo gĩakwa tondũ nĩndanengerire mũthuuri wakwa ndungata yakwa ya mũirĩĩtu;” kwoguo agĩgatua Isakaru.

19 Lea nĩacookire akĩgĩa nda rĩngĩ agĩciarĩra Jakubu kaana ga kahĩĩ ga gatandatũ.

20 Akiuga atĩrĩ, “Ngai nĩaheete kĩheeo kĩega. Rĩu mũthuuri wakwa nĩekũnjĩtĩkĩra tondũ nĩndĩmũciarĩire twana twa tũhĩĩ tũtandatũ;” kwoguo agĩgatua Zebuluni.

21 Thuuthainĩ nĩacookire agĩciara kairĩĩtu agĩgatua Dina.

22 Ngai nĩakĩririkanire Rakeli; akĩmũcookeria mahooya maake agĩtũma ahote kũgĩa na ciana.

23 Nĩagĩire nda agĩciara kaana ga kahĩĩ. Akiuga atĩrĩ, “Rĩu Ngai nĩehereetie gĩconoko gĩakwa na ũndũ wa kũũhe kaana ga kahĩĩ.

24 MWATHANI arohe kaana kangĩ ga kahĩĩ;” kwoguo agĩgatua Josefu.

Jakubu gũthogorana na Labani

25 Thuutha wa Rakeli gũciara Josefu, Jakubu akĩĩra Labani atĩrĩ, “Reke thiĩ nĩ geetha njooke mũciĩ na bũrũri witũ.

26 He atumia aakwa na ciana iria ngĩĩte nacio nĩ ũndũ wa gũgũtungatĩra, ndĩthiĩre. Wee nĩũũĩ ũrĩa ngũtungatĩire.”

27 No Labani akĩmwĩra atĩrĩ, “Reke njuge nĩmenyithĩĩtio nĩ MWATHANI atĩ nĩandaathimĩĩte nĩ ũndũ waku.

28 Gweta mũcaara waku na nĩngũkũrĩha.”

29 Jakubu agĩcookia atĩrĩ, “Wee mwene nĩũũĩ ũrĩa ngũtungatĩire, na nĩũũĩ ũrĩa mahiũ maaku maingĩhĩĩte ngĩmarĩithia.

30 Amu itanooka, mahiũ maaku matiarĩ maingĩ no rĩu nĩmaingĩhĩĩte mũno na MWATHANI nĩakũraathimĩĩte kũrĩa guothe ndĩrathiaga. No rĩĩrĩ, niĩ ngaagĩthũkũmĩra mũciĩ wakwa rĩ?”

31 Labani akĩmũũria atĩrĩ, “Ũkwenda ngũrĩhe kĩ?”

Jakubu agĩcookia atĩrĩ, “Niĩ ndirĩ mũcaara ngwenda; no nĩngũthiĩ na mbere gũkũrĩithĩria wetĩkĩra rĩciiria rĩĩrĩ.

32 Atĩrĩĩrĩ, reke thiĩ rũũruinĩ rwaku ũũmũũthĩ nyamũre ng’ondu ciothe irĩ maara, na iria irĩ rumbĩ na iria ciothe irĩ mbirũ, nacio mbũri nyamũre iria ciothe irĩ maara, na iria njũgũ, ndĩcieherie. Ũcio nĩguo mũcaara ũrĩa ngwenda.

33 Thuuthainĩ rĩrĩa ũgooka kũrora mũcaara wakwa nĩũkeeyonera kana ndĩ mwĩhokeku. Ũngĩkangora ndĩ na mbũri ĩtarĩ maara kana njũgũ kana ng’ondu ĩtarĩ mbirũ, ũkaamenya atĩ nĩyakũiywo.”

34 Labani agĩcookia atĩrĩ, “Nĩndeetĩkĩra. Tũgwĩka ũguo woiga.”

35 No rĩĩrĩ, mũthenya ũcio Labani akĩeheria thenge iria ciarĩ manyaga, na iria maara, na mĩgoma yothe ĩrĩa yarĩ njũgũ na ĩrĩa maara, mbũri ciothe ciarĩ manyaga agĩcieheria o hamwe na ng’ondu ciothe ciarĩ mbirũ, icio agĩcinengera aariũ aake macirĩithagie.

36 Naake agĩthiĩ rũgendo rwa thikũ ithatũ nacio kũndũ kũraaya aciehererie Jakubu. Jakubu agĩtigĩirwo mahiũ macio mangĩ ma Labani amarorage.

37 Jakubu agĩcaria thanju cia mũtĩ wa mũribaana, na wa mũroothi, na wa mũarimaũ, agĩciũnũra mĩcoro mĩerũ, agĩtũma handũ hamwe harĩa heerũ ha thĩinĩ wa thanju icio honeke.

38 Agĩcooka agĩcikia mbere ya mahiũ harĩa maathiaga kũnyua maaĩ. Aacikirie hau nĩ tondũ mahiũ maahaicanaga mathiĩ kũnyua maaĩ.

39 Kwoguo mahiũ maahaicanĩra thanjuinĩ icio, maaciaraga tũũri twĩ na manyaga, na twĩ njũgũ, na twĩ maara.

40 Jakubu nĩamũranirie mbũri na ng’ondu na akĩroria moothiũ maacio mwena ũrĩa mahiũ ma Labani marĩa maarĩ manyaga na marĩa maarĩ njũgũ na marĩa maarĩ maara maarĩ. Ũguo nĩguo Jakubu aathondekire mahiũ maake, na akĩmaamũrania na ma Labani.

41 Na rĩĩrĩ, rĩrĩa mahiũ marĩa me na hinya marahaicana, Jakubu aigaga thanju icio mbere yamo harĩa maanyuagĩra maaĩ nĩ geetha mahaicanĩre gatagatĩ ga thanju icio.

42 No ndaigaga thanju icio rĩrĩa marĩa matarĩ hinya marahaicana. Kwoguo mahiũ ma Labani magĩkorwo arĩ marĩa matarĩ hinya, namo ma Jakubu magĩkorwo arĩ marĩa me na hinya.

43 Jakubu agĩgĩtonga mũno na njĩra ĩyo, akĩgĩa mahiũ maingĩ, ndungata, ngamĩĩra na ndigiri.

Jakubu kũũrĩra Labani

1 Na rĩĩrĩ, Jakubu nĩaiguire atĩ aariũ a Labani nĩmoigaga atĩrĩ, “Jakubu nĩakuuĩĩte indo ciothe iria ciarĩ cia baaba. Ũtonga ũyũ wake wothe uumĩĩte harĩ indo iria baaba aarĩ nacio.”

2 O na nĩonire atĩ Labani ndamwendeete ta ũrĩa aamwendeete mbere.

3 MWATHANI nĩakĩĩrire Jakubu atĩrĩ, “Cooka bũrũriinĩ wa maithe maaku, o kũu kũrĩ andũ aanyu, na nĩndĩkoragwo ndĩ hamwe nawe.”

4 Kwoguo Jakubu agĩtũmanĩra Rakeli na Lea akĩmeera matũngane werũinĩ kũrĩa mahiũ maake maarĩ.

5 Nĩameerire atĩrĩ, “Nĩndĩroona atĩ thooguo ndanyendeete ta ũrĩa aranyendeete; no rĩĩrĩ, Ngai wa baaba nĩakoreetwo hamwe na niĩ.

6 Inyuĩ nĩmũũĩ atĩ ndũũraga ndungatagĩra ithe wanyu na hinya wakwa wothe.

7 No rĩĩrĩ, ithe wanyu nĩaheeneetie na akagarũra mũcaara wakwa maita ikũmi, no Ngai ndarĩ aamwĩtĩkĩria anjĩke ũũru.

8 Ithe wanyu angĩanjĩĩrire atĩrĩ, ‘Mbũri ciothe iria irĩciaragwo i njũgũ nĩcio mũcaara waku,’ mbũri ciothe ciaciaraga tũũri twĩ njũgũ. Anjĩĩra atĩ, ‘Iria i manyaga nĩ ciaku,’ mahiũ moothe maaciaraga tũũri twĩ manyaga.

9 Kwoguo Ngai nĩatuunyĩĩte ithe wanyu mahiũ maake akaahe.

10 “Mahinda marĩa mahiũ maahaicanaga, nĩndagĩire na kĩrooto ngĩona thenge iria ciahaicaga mbũri ciarĩ na manyaga, njũgũ na mbuu.

11 Naake mũraika wa Ngai akĩnjĩĩra kĩrootoinĩ atĩrĩ, ‘Jakubu!’ Na niĩ ngiuga atĩrĩ, ‘Ĩ niĩ ũyũ haaha!’

12 ‘Tarora wone! Thenge ciothe iria irahaica i na manyaga, njũgũ na mbuu. Ndĩratũma gwĩkĩke ũguo nĩ tondũ nĩnyoneete ũrĩa Labani aragwĩka.

13 Nĩ niĩ Ngai ũrĩa wakuumĩrĩire Betheli harĩa wamũrire ihiga rĩa kĩririkano na ũndũ wa kũrĩitĩrĩria maguta, o harĩa wehĩtĩire mbere yakwa. Rĩu wĩhaarĩrie ũcooke kũrĩa waciarĩirwo.’ ”

14 Nao Rakeli na Lea makĩmũcookeria atĩrĩ, “Ithuĩ tũtirĩ kĩndũ tũtigĩĩtie kũgaya kuuma kũrĩ ithe witũ.

15 Rĩu githĩ ndatuonaga ta tũrĩ ndũũrĩrĩ? Amu aatwendirie na akĩhũthĩra mbeeca ciothe iria aarĩhirwo nĩ ũndũ witũ.

16 Ũtonga ũyũ wothe Ngai atuunyĩĩte ithe witũ nĩ witũ na ciana ciitũ. Ũrĩa wothe Ngai akwĩrĩĩte wĩke, ĩka.”

17 Nĩ ũndũ ũcio Jakubu nĩahaarĩirie gũthiĩ, akĩhaicia ciana ciake na atumia aake ngamĩĩra igũrũ;

18 agĩcooka akiumagaria mahiũ maake moothe o hamwe na indo ciothe iria aathũkũmĩĩte Mesopotamia, nĩ geetha acooke bũrũriinĩ wa Kanaani kũrĩ ithe Isaaka.

19 Hĩndĩ ĩyo Labani aathiĩte kwenja ng’ondu ciake guoya, naake Rakeli akĩiya ngai cia mũciĩ cia ithe.

20 Jakubu nĩaheenirie Labani, tondũ ndamũmenyithirie atĩ nĩekwenda gũthiĩ.

21 Agĩkĩoya indo ciake ciothe, akĩũra, akĩringa rũũĩ rwa Farati, akĩerekera bũrũri ũrĩa ũrĩ irĩma wa Gileadi.

Labani kũrũmĩrĩra Jakubu

22 Mũthenya wa gatatũ Labani nĩerirwo atĩ Jakubu nĩorire.

23 Naake akĩoya andũ akĩmũrũmĩrĩra mĩthenya mũgwanja o nginya akĩmũkinyĩra bũrũriinĩ ũrĩa wĩ irĩma wa Gileadi.

24 No rĩĩrĩ, Ngai nĩoimĩrĩire Labani kĩrootoinĩ ũtukũ akĩmwĩra atĩrĩ, “Menyerera ndũkaae kwĩra Jakubu ũndũ mwega kana mũũru o na ũrĩkũ.”

25 Labani nĩakinyĩrire Jakubu aambĩĩte hema yake kĩrĩmainĩ, naake Labani na andũ aake makĩamba yao bũrũri ũrĩa wĩ irĩma wa Gileadi.

26 Labani nĩoririe Jakubu atĩrĩ, “Nĩ atĩa ũguo wĩkĩĩte, ũkaheenia, ũgakuua airĩĩtu aakwa ta atumia matahĩĩtwo mbaarainĩ?

27 Wathiire na hitho, ũkĩheenia nĩkĩ, ũkĩrega kũũnjĩĩra nĩ geetha nguumagarie na nyĩmbo gũkĩhũũragwo tamburini na inanda?

28 O na ndwarekire mumunye airĩĩtu aakwa na ciana ciao ndĩmoigĩre ũhoro? Wee nĩwekire ũndũ wa ũrimũ!

29 Niĩ ndĩ na hinya wa gũgwĩka ũũru; no rĩĩrĩ, ũtukũ Ngai wa thooguo nĩarangaanirie na kĩrooto aranjĩĩra atĩ ndigakwĩre ũndũ o wothe mwega kana mũũru.

30 Nĩnjũũĩ wathiire nĩ tondũ nĩwaiguaga wĩrirĩirie gũcooka kwanyu, no rĩĩrĩ, wakĩiyire ngai ciakwa cia mũciĩ nĩkĩ?”

31 Jakubu nĩamũcookeirie atĩrĩ, “Nĩndetigĩrire nĩ tondũ ndeciiririe atĩ wahota kũnduunya airĩĩtu aaku.

32 No rĩĩrĩ, wona mũndũ wĩ na ngai ciaku, nĩekũũragwo. Kĩndũ kĩrĩa ndĩ nakĩo gĩaku, kĩgwete rĩu haaha mbere ya andũ aakwa na aaku.” No rĩĩrĩ, Jakubu ndamenyaga atĩ Rakeli nĩaiyĩte ngai cia ithe.

33 Labani nĩagĩtoonyire gũcaria ngai ciake thĩinĩ wa hema ya Jakubu, ya Lea, na cia ndungata iria igĩrĩ cia airĩĩtu, no ndacionire. Nĩacookire agĩtoonya thĩinĩ wa hema ya Rakeli.

34 Rakeli nĩ we woeete ngai cia mũciĩ cia ithe, agaciĩkĩra matandĩkoinĩ ma ngamĩĩra, agaciikarĩra. Labani nĩouruuririe hema yothe, no ndacionire.

35 Rakeli nĩerire ithe atĩrĩ, “Baaba, ndũkaae kũndaakarĩra, amu ndingĩhota kũrũũgama mbere yaku tondũ ndĩ na mweri.” Labani agĩgĩcicaria, no ndacionire.

36 Jakubu nĩatetirie Labani e na maraakara akĩmũũria atĩrĩ, “Ihĩtia rĩakwa-rĩ, nĩ rĩrĩkũ? Rĩĩhia rĩakwa rĩrĩa rĩtũmĩĩte ũndeng’erie-rĩ, nĩ rĩrĩkũ?

37 Nĩwouruuria indoinĩ ciakwa ciothe, nĩ kĩndũ kĩrĩkũ kĩa nyũmba gĩaku wona? Kĩige haaha mbere ya andũ aakwa na andũ aaku nĩ geetha matũtuithanie.

38 Mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ tũtũũraga nawe; mbũri na ng’ondu ciaku itirĩ ciahuna, na ndirĩ ndarĩa ndũrũme o na ĩmwe kuuma mahiũinĩ macio.

39 Ng’ondu ĩngĩoragirwo nĩ nyamũ cia gĩthaka, nĩndakũrĩhaga, na ndiakũreehagĩra nguonie atĩ ti mahĩtia maakwa. Kĩrĩa kĩngĩaiyirwo mũthenya kana ũtukũ, wanjĩĩraga ngũrĩhe.

40 Na rĩĩrĩ, maita maingĩ nĩndathĩĩnĩkaga mũthenya nĩ ũndũ wa ũrugarĩ, na ũtukũ nĩ ũndũ wa heho, o na toro wakwa nĩworire.

41 Mĩaka ĩyo mĩrongo ĩĩrĩ ngoreetwo gwaku-rĩ, mĩaka ikũmi na ĩna ndarutire nĩguo hikie airĩĩtu aaku eerĩ, na mĩaka ĩtandatũ nĩ ũndũ wa mahiũ maaku, na mũcaara wakwa ũũgarũranĩĩtie maita ikũmi.

42 Korwo Ngai wa maithe maakwa, na nĩ we Ngai wa Aburahamu na Ngai wa Isaaka, ndakoragwo e hamwe na niĩ-rĩ, ũngĩanyingatire itarĩ kĩndũ. No Ngai nĩonire mathĩĩna maakwa na wĩra ũrĩa ndutĩĩte, na nĩkĩo hwaĩ aragũkaanirie.”

Jakubu na Labani gũthondeka kĩrĩĩkanĩro

43 Labani nĩacookeirie Jakubu atĩrĩ, “Airĩĩtu aya nĩ aarĩ aakwa, ciana ciao nĩ ciakwa, na mahiũ maya nĩ maakwa. Indo ici ciothe ũroona haaha nĩ ciakwa. No ũũmũũthĩ ũyũ-rĩ, nĩ atĩa ingĩĩka airĩĩtu aya aakwa na ciana ici maciarĩĩte?

44 Ũka tũthondeke kĩrĩĩkanĩro. Reke tũcookanĩrĩrie mahiga kĩrũndo magũtũririkanagia kĩrĩĩkanĩro giitũ.”

45 Kwoguo Jakubu akĩoya ihiga akĩrĩhanda rĩtuĩke rĩa kũmaririkania.

46 Agĩcooka akĩĩra andũ aake moonganie mahiga. Nao makĩũngania mahiga makĩmacookanĩrĩria kĩrũndo, magĩcooka makĩrĩĩra hau hakuhĩ na mahiga macio.

47 Labani nĩatuire handũ hau Jegari Sahadutha,naake Jakubu akĩhatua Galeedi.

48 Labani nĩoigire atĩrĩ, “Kĩrũndo gĩĩkĩ kĩa mahiga gĩgũkorwo kĩrĩ gĩa gũtũririkanagia ithuerĩ.” Nĩkĩo handũ hau haatuirwo Galeedi.

49 Ningĩ Labani nĩerire Jakubu atĩrĩ, “MWATHANI aroikaraga atũcũũthĩrĩirie twarĩĩkia gũtigana.” Nĩkĩo handũ hau heetirwo Mizipa.

50 Labani nĩathiire na mbere na mĩario akiuga atĩrĩ, “Ũngĩgaathĩĩnia airĩĩtu aya aakwa kana ũhikie atumia angĩ, o na angĩkorwo ndigaakorwo ngĩmenya, ririkanaga atĩ Ngai nĩaratuona.

51 Gĩĩkĩ nĩ kĩrũndo kĩa mahiga marĩa ndacookanĩrĩria gatagatĩ gaakwa nawe, na rĩĩrĩ nĩrĩo ihiga rĩa kĩririkano.

52 Kĩrũndo gĩĩkĩ kĩa mahiga, na ihiga rĩĩrĩ rĩa kĩririkano nĩciagũtũririkanagia atĩ niĩ ndikaanacihĩtũke njũke ngũthoorie, nawe ndũkaanacihĩtũke ũũke ũthoorie.

53 Ngai wa Aburahamu na Ngai wa Nahori nĩagaatũtuithania.” Naake Jakubu akĩĩhĩta na rĩĩtwa rĩa Ngai ũrĩa ithe Isaaka aathaathayagia atĩ nĩekũhingia mwĩhĩtwa ũcio.

54 Jakubu nĩarutire igongoona kĩrĩmainĩ, na agĩĩtĩra andũ aao iruga, na marĩĩkia kũrĩa makĩraara kũu kĩrĩmainĩ.

55 Mũthenya ũyũ ũngĩ kĩrooko tene, Labani akĩmumunya aarĩ aake na ciana ciao na akimoigĩra ũhoro, agĩcooka akĩmatiga, akĩinũka.