IBUKU RฤจA ลจHORO ลจRฤจA MWEGA (GIKCL)

Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI na Aisiraeli bũrũriinĩ wa Moabi

1 Maya nĩ mo maũndũ ma kĩrĩĩkanĩro, marĩa MWATHANI aathire Musa arĩĩkanĩre na andũ a Isiraeli marĩ bũrũriinĩ wa Moabi. Maũndũ maya moothe maarĩ ma kuonganĩrĩrio na kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa aarĩĩkanĩire nao kĩrĩmainĩ gĩa Sinai.

2 Naake Musa agĩgĩĩta Aisiraeli oothe hamwe akĩmeera atĩrĩ, “Nĩmweyoneire na maitho maanyu ngero iria MWATHANI aagerire mũthamaki wa Misiri, njaama ciake ciothe, o na bũrũri wake wothe.

3 Ningĩ nĩmwonire matũhũũhũ, ciama, o na moorirũ manene marĩa MWATHANI eekire.

4 No rĩĩrĩ, o na kinyagia ũũmũũthĩ, MWATHANI ndarĩ atũma mũtaũkĩrwo wega nĩ maũndũ macio muonire.

5 Naake MWATHANI akĩmũtongoria werũinĩ mĩaka mĩrongo ĩna, na mũtiigana gũthirĩrwo nĩ nguo kana iraatũ.

6 Mũtiigana kũrĩa irio, kũnyua ndibei kana njoohi, no MWATHANI nĩamũhingagĩria mabataro maanyu nĩguo mũmenye atĩ we nĩ we Ngai wanyu.

7 Na rĩĩrĩ, twakinya kũndũ gũũkũ, Sihoni mũthamaki wa Heshiboni na Ogu mũthamaki wa Bashani makiumĩra nĩguo marũe na ithuĩ, no tũkĩmahoota.

8 Tũgĩkĩmatuunya bũrũri wao, tũkĩũgayanĩria mũhĩrĩga wa Reubeni, Gadi, na nuthu ya mũhĩrĩga wa Manase.

9 Nĩ ũndũ ũcio, tũũraai mwathĩkagĩra maũndũ moothe ma kĩrĩĩkanĩro gĩĩkĩ, nĩ geetha mũgaacagĩre maũndũinĩ moothe marĩa mũrĩĩkaga.

10 “Ũũmũũthĩ mũrũũgamĩĩte haaha inyuothe mbere ya MWATHANI Ngai wanyu: atongoria aanyu, anene aanyu, arũme oothe a Isiraeli,

11 ciana cianyu, atumia aanyu, andũ a ndũũrĩrĩ arĩa matũũranagia na inyuĩ arĩa mamuunagĩra ngũ na mamũtahagĩra maaĩ.

12 Ũũmũũthĩ nĩmũgũtoonya kĩrĩĩkanĩroinĩ gĩĩkĩ MWATHANI Ngai wanyu ekũrĩĩkanĩra na inyuĩ, na nĩmũgwĩtĩkĩra kũhingagia matua maakĩo,

13 nĩ geetha MWATHANI amũtue andũ aake kĩũmbe, naake atuĩke Ngai wanyu, o ta ũrĩa aamwĩrĩire inyuĩ na maithe maanyu, Aburahamu, Isaaka, na Jakubu.

14 To inyuĩ oiki MWATHANI ekũrĩĩkanĩra na inyuĩ;

15 ekũrĩĩkanĩra na ithuĩ ithuothe tũrũũgamĩĩte haaha mbere yake ũũmũũthĩ, o na njiarwa ciitũ iria igooka thuutha.

16 “Nĩ gũkorwo nĩmũũĩ mũtũũrĩre ũrĩa twatũũraga bũrũriinĩ wa Misiri, o na maũndũ marĩa twonire rĩrĩa twatwĩkanagia mabũrũri ma ndũũrĩrĩ ingĩ.

17 Ningĩ nĩmuonire mĩhianano yao ĩrĩa ĩ magigi ĩthondekeetwo na mĩtĩ, mahiga, thahabu, na betha.

18 Mwĩmenyerereei mũno inyuothe arĩa mũrũũgamĩĩte haaha ũũmũũthĩ hatikaanooneke mũndũ mũrũme, mũndũ wa nja, mũciĩ, o na kana mũhĩrĩga ũgatiganĩria MWATHANI Ngai witũ ũgathaathaiye ngai cia andũ a ndũũrĩrĩ ingĩ. Mũndũ o na ũmwe wanyu ũgaathaathaiya mĩhianano akaahaana ta mũri wa mũmera ũciaraga matunda marũrũ marĩ na thumu.

19 Mwĩmenyerereei mũno mũndũ o na ũmwe ũraigua maũndũ ma kĩrĩĩkanĩro gĩĩkĩ ndakeĩĩre na ngoro atĩ MWATHANI nĩekũmũraathima, o na angĩtuĩka mũremi. Ũndũ ta ũcio wahota gũtũma inyuothe, andũ arĩa eega na arĩa ooru, mũniinanĩrio hamwe.

20 MWATHANI ndakoohera mũndũ ta ũcio. Handũ ha ũguo, nĩkũmũrĩrĩmbũkĩra akaamũrĩrĩmbũkĩra na maraakara maake megwakana ta mwaki, namo matũhũũhũ moothe marĩa maandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ mamũkorerere, o nginya MWATHANI amũniine o biũ.

21 MWATHANI acooke amwamũranie na mĩhĩrĩga yothe ya Isiraeli, atũme mũkorererwo nĩ matũhũũhũ kũringana na irumi ciothe cia kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa kĩandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ rĩa Watho.

22 “Na rĩĩrĩ, matukũinĩ ma thuutha, njiarwa cianyu o na andũ a ndũũrĩrĩ a kuuma mabũrũri ma kũraaya nĩmakeeyonera matũhũũhũ na mĩnyamaaro ĩrĩa MWATHANI areehithĩirie bũrũri wanyu.

23 Bũrũri wothe nĩũgaathaata ũiyũre ũbiriiti na cumbĩ; gũtirĩ kĩndũ gĩkaahandwo kuo, o na ria rĩtikaamera kuo. Bũrũri wanyu ũkaahaana o ta matũũra ma Sodomu, Gomora, Adima, kana Zeboimu marĩa MWATHANI aanangire rĩrĩa aaraakarĩĩte na akang’ũrĩka.

24 Ũndũ ũcio nĩũgaatũma andũ a ndũũrĩrĩ ciothe moorie atĩrĩ, ‘Ĩ nĩkĩ gĩtũmĩĩte MWATHANI eeke bũrũri ũyũ ũndũ ũyũ mũũru ũũ? Gĩtũmi kĩa maraakara maya maake megwakana ta mwaki nĩ kĩrĩkũ?’

25 Nao andũ mamacookerie atĩrĩ, ‘Nĩ ũndũ nĩmaatiganĩirie kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa MWATHANI, o we Ngai wa maithe maao, aarĩĩkanĩire nao rĩrĩa aamarutire bũrũri wa Misiri.

26 Maatungatĩire ngai ingĩ mataathaathayagia mbere ĩyo, o iria maakaanĩĩtio nĩ MWATHANI matikaanathaathaiye.

27 Nĩ ũndũ ũcio MWATHANI akĩraakarĩra andũ aake, na akĩreehithĩria bũrũri wao matũhũũhũ moothe marĩa maandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ.

28 Naake MWATHANI arĩ na maraakara, mang’ũrĩ, o na marũrũ maingĩ akĩmamunya kuuma bũrũriinĩ wao akĩmaikia bũrũriinĩ mũgeni kũrĩa matũũraga o na ũũmũũthĩ.’

29 “Atĩrĩĩrĩ, kũrĩ maũndũ mamwe MWATHANI Ngai witũ aigĩĩte hithoinĩ, no nĩaguũrĩĩtie Watho wake, nĩguo ithuĩ na njiarwa ciitũ tũtũũre tũwathĩkagĩra.

Iraathimo na irumi

1 “Rĩu-rĩ, nĩndaiga mbere yanyu, ũhoro wa kĩraathimo na wa kĩrumi. Na rĩĩrĩ, rĩrĩa maũndũ macio moothe magaakorwo mamũkorereire na mũgaakorwo mũgĩtũũra mabũrũriinĩ marĩa MWATHANI Ngai wanyu akaamũhurunjĩra, mũkaaririkana ũrĩa wothe ndamwĩra.

2 Hĩndĩ ĩyo inyuĩ na njiarwa cianyu mũngĩgaacookerera MWATHANI Ngai wanyu o na mwathĩkĩre maathani maake na ngoro yothe na muoyo wothe o ta ũrĩa ndamwatha ũũmũũthĩ,

3 MWATHANI Ngai wanyu nĩakamũiguĩra tha. Acooke amũrute kũrĩa aamũhurunjĩire, na atũme mũgaacire o rĩngĩ.

4 O na angĩkorwo mũgaakorwo mũtwarĩĩtwo kũndũ kũraaya atĩa, MWATHANI Ngai wanyu nĩakaamũcookanĩrĩria na amũrute kuo,

5 nĩ geetha mũcooke mwĩgwatĩre o rĩngĩ bũrũri ũrĩa maithe maanyu maatũũraga. Ningĩ MWATHANI nĩagaatũma mũgaacĩre, na mũingĩhe mũno gũkĩra ũrĩa maithe maanyu maarĩ.

6 Naake MWATHANI Ngai wanyu nĩakaamũhe inyuĩ na njiarwa cianyu ngoro njathĩki, nĩguo mwendage MWATHANI Ngai wanyu na ngoro yothe na muoyo wothe na nĩguo mũthiĩ na mbere gũtũũra bũrũriinĩ ũcio.

7 Naake MWATHANI Ngai wanyu nĩagaatũma thũ cianyu iria ciamũthũire, o icio ciamũhinyagĩrĩria, igwatwo nĩ irumi icio ciothe.

8 Inyuĩ nĩmũgaacooka gwathĩkĩra MWATHANI o rĩngĩ, o na kũhingia maathani maake marĩa ndamwatha ũũmũũthĩ.

9 MWATHANI Ngai wanyu nĩagaatũma mũgaacĩre mawĩrainĩ maanyu moothe, na mũciare ciana nyingĩ, na mahiũ maanyu moongerereke, o na maciaro ma mĩgũnda yanyu o namo moongerereke. Ningĩ MWATHANI nĩagacooka gũkena o rĩngĩ agĩtuma mũgaacĩre o ta ũrĩa aakenaga akĩgaacĩrithia maithe maanyu.

10 Kwoguo no mũhaka mũmwathĩkagĩre o na mũhingagie mawatho maake moothe o ta ũrĩa maandĩkĩĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ rĩa Watho. Ningĩ no mũhaka mwĩhoke MWATHANI na ngoro yothe na muoyo wothe.

11 “Tondũ rĩathani rĩĩrĩ ndamwatha ũũmũũthĩ nĩ ihũthũ na rĩtirĩ kũraaya na inyuĩ atĩ mũtingĩhota kũrĩhingia.

12 Ningĩ-rĩ, rĩtirĩ igũrũ, atĩ nĩguo mũũrie atĩrĩ, ‘Nũũ ũkwambata arĩgĩĩre atũreehere, nĩguo tũrĩigue na tũrĩhingie.’

13 Ningĩ-rĩ, rĩtirĩ mũrĩmo ũũrĩa ũngĩ wa iria, atĩ nĩguo mũũrie atĩrĩ, ‘Nũũ ũkũringa akarĩgĩĩre nĩguo tũrĩigue na tũrĩhingie.’

14 No rĩĩrĩ, rĩathani rĩu rĩrĩ o haaha hamwe na inyuĩ. Nĩmũrĩũĩ, o na rĩrĩ o ngoroinĩ cianyu, kwoguo rĩathĩkagĩreei.

15 “Atĩrĩĩrĩ, mũthenya wa ũũmũũthĩ-rĩ, nĩndaiga mbere yanyu ũhoro wa wega na wa ũũru, ningĩ ũhoro wa muoyo na wa gĩkuũ.

16 Mũngĩathĩkagĩra maathani ma MWATHANI Ngai wanyu, marĩa ngũmwatha ũũmũũthĩ, na mũmwendage na mũmwathĩkagĩre, o na ningĩ mũhingagie mawatho maake, hĩndĩ ĩyo nĩmũkaingĩha mũtuĩke rũũrĩrĩ rũnene. Naake MWATHANI Ngai wanyu nĩakaamũraathima mwĩ bũrũri ũcio mũgũthiĩ kwĩgwatĩra ũtuĩke wanyu.

17 No rĩĩrĩ, mũngĩgaatirika MWATHANI Ngai wanyu, mwage kũmwathĩkĩra, mũthiĩ mũgathaathaiye ngai ingĩ, na mũcitungatagĩre-rĩ,

18 ndikũmũhitha no mũhaka mũkaaniinwo. Mũtigaatũũra hĩndĩ ndaaya bũrũriinĩ ũcio mũkeegwatĩra ũtuĩke wanyu mwaringa Jorodani.

19 Rĩu-rĩ, nĩndaiga mbere yanyu ũhoro wa muoyo o na wa gĩkuũ, ningĩ ũhoro wa kĩraathimo o na wa kĩrumi. Thuuraai ũndũ ũmwe ũrĩa mũkwenda, nĩndeeta igũrũ na thĩ ituĩke aira. Nĩ ũndũ ũcio mwĩthuurĩreei muoyo nĩguo mũtũũre muoyo inyuĩ eene o na njiarwa cianyu.

20 Tũũraai mwendeete MWATHANI Ngai wanyu, na mũmwathĩkagĩre na mũtũũre mũrĩ ehokeku nĩ geetha inyuĩ na njiarwa cianyu mũtũũre hĩndĩ ndaaya bũrũriinĩ ũrĩa eerĩire maithe maanyu Aburahamu, Isaaka, na Jakubu atĩ nĩakaamahe.”

Joshua gũcooka ithenya rĩa Musa

1 Naake Musa agĩthiĩ na mbere kwarĩria andũ oothe a Isiraeli

2 akĩmeera atĩrĩ, “Rĩu ndĩ na ũkũrũ wa mĩaka igana rĩa mĩrongo ĩĩrĩ, na ndirĩ na hinya wa gũthiĩ na mbere kũmũtongoria. Hamwe na ũguo MWATHANI nĩanjĩĩrire atĩ ndikaaringa rũũĩ rwa Jorodani.

3 MWATHANI Ngai wanyu nĩegũthiĩ mbere yanyu, aniine ndũũrĩrĩ ciothe iria itũũraga kuo, nĩ geetha mwĩgwatĩre bũrũri ũcio wacio. Naake Joshua nĩwe ũkũmũtongoria o ta ũrĩa MWATHANI oigĩĩte.

4 MWATHANI ekũniina ndũũrĩrĩ icio, o ta ũrĩa aaniinire Sihoni na Ogu athamaki a Aamori o na mabũrũri maao.

5 Ningĩ MWATHANI nĩegũcineana mookoinĩ maanyu, na inyuĩ mũciĩke o ta ũrĩa ndĩmwathĩĩte.

6 Gĩai na hinya na mũũmĩrĩrie, na mũtikaanetigĩre kana mũmakio nĩcio; nĩ gũkorwo MWATHANI Ngai wanyu arĩ hamwe na inyuĩ. Ndangĩmũtiganĩria kana amũrekererie.”

7 Naake Musa agĩgĩĩta Joshua, akĩmwarĩria Aisiraeli oothe makĩiguaga akĩmwĩra atĩrĩ, “Gĩa na hinya na ũũmĩrĩrie, nĩ gũkorwo nĩ we ũgũtongoria andũ aya nĩguo makeegwatĩre bũrũri ũrĩa MWATHANI eerĩire maithe maao atĩ nĩakaamahe. Nawe nĩwe ũkaamagayania bũrũri ũcio.

8 Naake MWATHANI nĩegũgũtongoria, na nĩegũkorwo hamwe nawe. Ndegũgũtiganĩria, o na kana akũrekererie, nĩ ũndũ ũcio ndũkaanetigĩre kana ũmake.”

Watho ũyũ ũrĩthoomagwo o thuutha wa mĩaka mũgwanja

9 Naake Musa arĩĩkia kwandĩka Watho ũcio, akĩũnengera athĩnjĩri Ngai, aariũ a Lawi, arĩa maakuuaga Ithandũkũ rĩa Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI, o na atongoria a Isiraeli.

10 Naake akĩmaatha akĩmeera atĩrĩ, “O mũthiainĩ wa mwaka mũgwanja, rĩrĩa mathiirĩ marekanagĩrwo, thoomagĩraai andũ oothe watho ũyũ, rĩrĩa moongana Thigũkũinĩ ya Ithũnũ.

11 Thoomagĩraai andũ oothe a Isiraeli watho ũyũ, rĩrĩa moongana gũthaathaiya MWATHANI Ngai wao marĩ handũ harĩa athuurĩĩte ha gũthaathayagĩrio.

12 Hĩndĩ ĩyo mũgaacookanagĩrĩria andũ oothe hamwe, arũme, atumia, ciana, o na andũ a ndũũrĩrĩ arĩa matũũraga matũũrainĩ maanyu, nĩ geetha meiguĩre na merute gũtĩĩa MWATHANI Ngai wanyu, o na gwathĩkĩra ũrutani wake na kinyi.

13 Hĩndĩ ĩyo o nacio ciana ciao iria itarĩ ciaigua watho ũyũ nĩikaagĩa na kamweke ga kwĩiguĩra, nĩguo o nacio ihote kwĩruta gwathĩkĩra MWATHANI ihinda rĩrĩa rĩothe igũtũũra muoyo irĩ bũrũriinĩ ũrĩa mũkũringa Jorodani makeegwatĩre ũtuĩke wanyu.”

MWATHANI gũtaara Musa rĩa mũthia

14 Naake MWATHANI akĩĩra Musa atĩrĩ, “Ihinda rĩaku rĩa gũtũũra gũũkũ thĩ rĩu nĩ inyiinyi. Nĩ ũndũ ũcio njĩtĩra Joshua mũũke naake gũũkũ Hemainĩ ya gũtũnganwo nĩguo ndĩmũtaare.” Nao Musa na Joshua magĩthiĩ kũu Hemainĩ ya gũtũnganwo.

15 Naake MWATHANI akĩmoimĩrĩra kũu Hemainĩ arĩ gĩtugĩinĩ gĩa itu rĩrĩa rĩarũngiĩ mũromoinĩ wa Hema ĩyo.

16 Hĩndĩ ĩyo MWATHANI akĩarĩria Musa akĩmwĩra atĩrĩ, “Musa, ihinda rĩaku rĩa gũkua rĩ hakuhĩ, na wakua andũ aya nĩmakaaga kũnjathĩkĩra na mathũũkie kĩrĩĩkanĩro kĩrĩa ndarĩĩkanĩire nao. Ningĩ nĩmakaandiganĩria mathaathaiye mĩhianano ya andũ a bũrũri ũcio me hakuhĩ gũthiĩ kwĩgwatĩra ũtuĩke wao.

17 Naguo ũndũ ũcio ũtũme nyiitwo nĩ maraakara, ndĩmatiganĩrie nao maniinwo. Nao magĩkorererwo nĩ matũhũũhũ maingĩ, hĩndĩ ĩyo mecũũranie mamenye atĩ makoreetwo nĩ maũndũ macio moothe tondũ niĩ Ngai wao nĩndĩmatiganĩirie.

18 Ngaamatiganĩria nĩ ũndũ wa maũndũ macio mooru magaakorwo meekĩĩte o na magathaathaiya ngai ingĩ.

19 “Rĩu-rĩ, andĩka rwĩmbo rũũrũ ũrũrute andũ a Isiraeli, nĩguo maarũina rũgatũmaga mandirikane.

20 Nĩngaamatwara bũrũri ũcio ndeerĩire maithe maao atĩ nĩngaamahe. Nĩ bũrũri mwega na mũnoru. Maakinya kuo makaarĩaga makahũũna o na maikarage megangarĩĩte. Ũndũ ũcio nĩũgaatũma mandiganĩrie mathaathaiye ngai ingĩ na mathũũkie kĩrĩĩkanĩro gĩakwa.

21 Hĩndĩ ĩyo nĩmagaakorererwo nĩ matũhũũhũ maingĩ. No rĩĩrĩ, rwĩmbo rũũrũ rũkainagwo rũrĩ rwa kũmaririkania mahĩtia maao. O na rĩu itarĩ ndĩramatwara bũrũri ũcio ndeerĩire maithe maao, nĩndĩramenya ũrĩa mareciiria.”

22 Tondũ ũcio, Musa akĩandĩka rwĩmbo rũũrũ mũthenya o ro ũcio, akĩrũruta andũ a Isiraeli.

23 Naake MWATHANI agĩtaara Joshua mũrũ wa Nuni akĩmwĩra atĩrĩ, “Gĩa na hinya na ũũmĩrĩrie, nĩ gũkorwo nĩ we ũgũtongoria andũ aya a Isiraeli ũmakinyie bũrũri ũrĩa ndamerĩire atĩ nĩngaamahe. Na atĩrĩĩrĩ, ndĩrĩkoragwo hamwe nawe hĩndĩ ciothe.”

24 Musa arĩĩkia kwandĩka watho wa Ngai ibukuinĩ aũmenyereire wega,

25 agĩĩta athĩnjĩri Ngai arĩa maamenyagĩrĩra Ithandũkũ rĩa Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI akĩmeera atĩrĩ,

26 Oyai ibuku rĩĩrĩ rĩa watho wa Ngai mũrĩige mwenainĩ wa Ithandũkũ rĩa Kĩrĩĩkanĩro kĩa MWATHANI Ngai wanyu, nĩguo rĩikare ho ta ũira wa kũmuumbũraga harĩ andũ aake a Isiraeli.

27 Nĩ ũndũ nĩnjũũĩ mũrĩ andũ aremi o na akararia. Kuona atĩ mũkoreetwo mũremeire MWATHANI niĩ ngĩonaga na maitho maakwa-rĩ, githĩ mũtikũmũremera makĩria ndakua?

28 Tacookanĩrĩriai atongoria a mĩhĩrĩga na anjaama oothe mooke harĩ niĩ, nĩ geetha ndĩmeere maũndũ maya makĩiiguagĩra. Nĩngwĩta igũrũ na thĩ ituĩke aira.

29 Ningĩ nĩnjũũĩ atĩ ndarĩĩkia gũkua andũ nĩmekwagana, o na matirĩke kĩrĩra gĩothe kĩrĩa ndĩmarutĩĩte. Matukũinĩ ma kũrigĩrĩria nĩmagaakorererwo nĩ matũhũũhũ, nĩ ũndũ nĩmaageekaga maũndũ marĩa MWATHANI athũire, namo maraakarie MWATHANI.

Rwĩmbo rwa Musa

30 Naake Musa akĩina rwĩmbo rũũrũ rwothe Aisiraeli oothe makĩiguaga.

1 “Atĩrĩĩrĩ, we igũrũ, tega matũ ũigue,

o nawe thĩ-rĩ, taigua ciugo cia kanua gaakwa.

2 Ũrutani wakwa ũrĩtaataga o ta mataata ma mbura,

nacio ciugo ciakwa ikahaana o ta ime rĩiyũire thĩ.

Ningĩ ũrĩhaanaga o ta mbura ya rũthuthuũ

ĩgĩthuthuĩra nyeki yamera,

o na kana mbura ĩkiurĩra irio ciamera.

3 Nĩngũgaathĩrĩria rĩĩtwa rĩa MWATHANI,

nao andũ aake makĩheane ũhoro wa ũnene wa Ngai witũ.

4 “Nĩ we rwaro rwa ihiga, wĩra wake nĩ mwagĩrĩru,

mĩthiĩre yake nĩ ya kĩhooto.

Nĩ we Ngai ũrĩa mwĩhokeku na ndarĩ ũũru,

nĩ wa ma na nĩ wa kwĩhokeka.

5 Inyuĩ mũtirĩ ehokeku,

mũtiagĩrĩirwo nĩgwĩtwo andũ aake,

mwĩ rũũrĩrĩ rwĩhia na ruogomu.

6 Atĩrĩĩrĩ, inyuĩ andũ aya akĩĩgu, mũtataũkagĩrwo,

icio nĩcio ngaatho cianyu harĩ MWATHANI?

Githĩ ti we ithe wanyu, na nĩ we wamũũmbire?

Nĩ we wamũtuire rũũrĩrĩ.

7 “Ririkanaai matukũ marĩa ma tene,

na mwĩciirie mĩaka ĩrĩa yote ĩthirĩĩte.

Tahooyai maithe maanyu kĩrĩra kĩa ũrĩa gwatuĩkire,

na mũhooe athuuri ũhoro na nĩmekũmwĩra.

8 Ũrĩa Ũrĩ Igũrũ Mũno nĩ we wagaĩire

ndũũrĩrĩ mabũrũri maacio;

nĩ we wamũranirie kũrĩa andũ matũũraga,

# na akĩhe rũũrĩrĩ o rũũrĩrĩ mũraika waruo,

9 no agĩĩthuurĩra rũciaro rwa Jakubu rũtuĩke rwake kĩũmbe.

10 “Aamoonire makĩũrũũra werũinĩ,

werũ ũtaarĩ kĩndũ tiga o rũhuuho rwahaataga tĩĩri.

Akĩmooya akĩmaiga wega,

akĩmamenyerera o ta kĩũma kĩa riitho rĩake.

11 O ta ũrĩa rwĩgĩ rũmenyagĩria tũcui twayo kũũmbũka,

na ĩkabatabataga natuo tũrĩ mathaguinĩ maayo,

ũguo noguo MWATHANI aamenyereire Aisiraeli

makĩaga kuona ũũru.

12 MWATHANI o we wiki nĩ we wamatongoririe,

na hatiarĩ na ngai ng’eni yamũteithĩrĩirie.

13 “Aamahaicirie mathiagĩre irĩmainĩ iria ndaaya,

na akĩmahũũnia na maciaro ma mũgũnda.

Ningĩ akĩmacũnia ũũkĩ uumĩĩte rwaroinĩ rwa mahiga,

o na maguta aamarutĩĩte mĩatũkainĩ ya mahiga.

14 Nacio ng’ombe na mbũri ciao

igĩkamwo iria rĩingĩ.

Ndũrũme, mbũri na ng’ombe ciao

ciarĩ cia kĩruka kĩrĩa kĩega,

nayo ngano na ndibei yao yarĩ ĩrĩa njega.

15 “Andũ a MWATHANI maarĩire makĩiigua na makĩambararũka;

maarĩire magĩtunguha na makiumia nda.

Magĩtiganĩria Ngai ũrĩa wamoombire

na magĩkaana mũhonokia wao.

16 Magĩtũma MWATHANI aigue ũiru

maagĩa na ngai ng’eni;

na makĩmũraakaria na ciĩko ciao irĩ magigi.

17 Makĩrutĩra ngai itaarĩ kĩene magongoona,

ngai mataamenyeete o na haniini,

ngai njerũ itaatũũraga kuo

iria o na maithe maao mataatĩĩaga.

18 Nĩmariganĩirwo nĩ Ngai mũhonokia wao,

Ngai ũrĩa wamaheire muoyo.

19 “Naake MWATHANI oona ũndũ ũcio akĩraakara

agĩtiganĩria aariũ na aarĩ aake.

20 Akiuga atĩrĩ, ‘Ndikaamateithia hĩndĩ ĩngĩ.

Tareke ndĩkĩyonere ũrĩa gũgũtuĩka harĩ o,

tondũ nĩ aremi mũno na ti ehokeku.

21 Manjiguithĩĩtie ũiru nĩ ũndũ wa ngai cia mĩhianano,

magagĩtũma ndaakare nĩ ũndũ wa ngai itarĩ kĩene.

Na niĩ ngaamaiguithia ũũru na rũũrĩrĩ hatarĩ,

ndũme mathirĩkio nĩ rũũrĩrĩ rũkĩĩgu makĩraakare.

22 Maraakara maakwa maakanĩĩte o ta mwaki,

# macinĩĩte o nginya kwa arĩa akuũ.

Macinĩĩte indo ciothe iria irĩ thĩ,

o nacio itina cia irĩma ikamundio mwaki.

23 “ ‘Nĩngaamareehithĩria matũhũũhũ matarĩ mũthia;

ndĩmarathange na mĩguĩ yakwa yothe.

24 Makaaniinwo nĩ ng’aragu

na mũrimũ wa kũhiũha mwĩrĩ,

na maniinwo nĩ mĩrimũ mĩũru mũno.

Ngamareehithĩria nyamũ imatharĩkĩre,

o na nyamũ cia thĩ irĩ na thumu cia kũmarũma.

25 Hiũ cia njora ikaamaniina marĩ njĩrainĩ,

nakĩo kĩeha kĩmaniine marĩ manyũmbainĩ maao.

Aanake na airĩĩtu, mwana ũronga

o na mũndũ wĩ na mbuĩ makaaniinwo oothe hamwe.

26 Ingĩamarangĩrĩria thĩ ta rũkũngũ

maage kũririkanwo hĩndĩ ĩngĩ.

27 No ndingĩĩtĩkĩria thũ ciao ciĩtĩĩe

ikiuge atĩ ũhootani uumanĩĩte na kũrĩ cio,

o rĩrĩa arĩ niĩ MWATHANI ndĩcihootanĩire.’

28 “Andũ a Isiraeli nĩ rũũrĩrĩ rũtooĩ gũciira,

nĩ rũũrĩrĩ rũtarĩ ũmenyo o na haniini.

29 Mangĩrĩ oogĩ no mamenye gĩtũmi kĩa mahootwo,

na no mamenye ũrĩa gũkaahaana thuuthainĩ.

30 Mũndũ ũmwe angĩteng’eria andũ ngiri

kana andũ ngiri ikũmi mateng’erio nĩ mũndũ ũmwe atĩa?

Nĩ tondũ MWATHANI Ngai wao nĩamatiganĩirie;

Ngai mwene hinya nĩamaneanĩĩte.

31 Nĩ gũkorwo ngai cia thũ ciao itirĩ hinya ta Ngai wao,

na thũ ciao nĩciũĩ ũguo.

32 Thũ ciao ciaganĩĩte o ta Sodomu na Gomora,

ihaana ta mũthabibũ ũrĩa ũciaraga

thabibũ i na rwagatha o na ũrogi.

33 Ndibei yacio ĩrũrĩĩte o ta ũrũrũ wa nyoka;

ĩĩni, ĩrũrĩĩte o ta mata ma nduĩra.

34 “MWATHANI ndangĩriganĩrwo nĩ ũũru ũrĩa thũ ciao ciĩkĩĩte.

Ũikaraga ũkĩrurumũkaga ngoroinĩ yake.

35 Ũhoro wa kũrĩhanĩria na wa gũtuanĩra nĩ wa MWATHANI,

mũthenya wao wa kwanangĩka wĩ hakuhĩ.

Mũthenya wa mũtino nĩũkuhĩrĩirie,

megũkobobanio o narua.

36 MWATHANI nĩagaaciirĩrĩra andũ aake,

na aiguĩre ndungata ciake tha rĩrĩa akoona ciagĩĩte hinya

na hakaaga o na ũmwe ũngĩhota gwĩteithũra.

37 Akĩmoorie atĩrĩ,

‘Kaĩ ngai icio cianyu ikĩrĩ ha,

irĩa mweciiragia nĩcio kĩĩhitho kĩanyu?

38 O ngai icio mwahũũnagia na maguta ma magongoona maanyu,

o na mũgacikundia ndibei.

Ngai icio nĩigĩũke imũteithie;

nĩikĩhiũhe kũmũteithia.

39 “ ‘Niĩ o niĩ nyiiki, nĩ niĩ Ngai;

ndiendaga kũigananio na ngai ingĩ.

Nĩ niĩ njũraganaga na no niĩ heanaga muoyo;

nĩ niĩ ndiihanagia na ngooha nguraro.

Gũtirĩ mũndũ ũngĩhota kũruta mũndũ mookoinĩ maakwa.

40 O ta ũrĩa ndũũraga muoyo,

ngwambararia guoko gwakwa na igũrũ ndĩhĩte njuge atĩ,

41 ngũnoora rũhiũ rwakwa rũrĩa rũhenahenagia

o nginya nyone kĩhooto nĩkĩahingio.

Ngwĩrĩhĩria harĩ thũ ciakwa,

na ndĩrĩhĩrie harĩ arĩa mathũire.

42 Mĩguĩ yakwa ĩkũnyũrũrũka thakame yao,

naruo rũhiũ rwakwa rũũrage andũ oothe arĩa mathũire.

Ndigũcaaĩra mũndũ o na ũmwe wa arĩa manjũkagĩrĩra;

arĩa matiihĩĩtio o na arĩa matahĩĩtwo no mũhaka mooragwo.’

43 “Atĩrĩĩrĩ, inyuĩ ndũũrĩrĩ, kenaai hamwe na andũ a MWATHANI,

MWATHANI nĩwe ũrĩhagĩria ndungata ciake

harĩ arĩa macinyariiraga;

nĩ we ũherithagia thũ ciake;

nĩ we wohagĩra andũ aake meehia maao.”

44 Naake Musa na Joshua wa Nuni magĩkĩina rwĩmbo rũu andũ oothe makĩiiguagĩra.

Musa gũtaara andũ rĩa mũthia

45 Naake Musa arĩĩkia kwĩra Aisiraeli oothe maũndũ macio moothe

46 akiuga atĩrĩ, “Ndamũthaitha mũrũmie maũndũ macio moothe ndamũhe mũthenya wa ũũmũũthĩ. Nĩ wega mũtaarage ciana cianyu na maũndũ macio nĩguo ihotage kũrũmia wega kĩrĩra kĩa MWATHANI.

47 Tondũ-rĩ, maũndũ macio ti matũhũũhũ o ũguo, nĩ mo gatũũrũ ka muoyo wanyu. Nĩ ũndũ ũcio tũũraai mũmaathĩkagĩra nĩguo mũkaahota gũtũũra hĩndĩ ndaaya bũrũriinĩ ũcio mũkũringa Jorodani mũkegwatĩre.”

48 Ningĩ MWATHANI akĩaria na Musa mũthenya o ro ũcio akĩmwĩra ũũ:

49 “Ũkĩra wambate irĩmainĩ cia Abarimu iria irĩ bũrũriinĩ wa Moabi, iria ing’ethanĩire na itũũra rĩa Jeriko, ũhaice o gacũmbĩrĩ ga kĩrĩma kĩa Nebo. Wakinya hau, wĩrorere bũrũri wothe wa Kanaani ũrĩa ndaanyĩĩte kũhe andũ a Isiraeli ũtuĩke wao.

50 Nĩngwenda ũmenye atĩ kũu kĩrĩmainĩ kĩu nĩkuo ũgũkuĩra o ta ũrĩa Harũni mũrũ wa maitũguo aakuĩrĩire kĩrĩmainĩ kĩa Hori,

51 nĩ ũndũ inyuĩ nĩmwagire gũtuĩka ehokeku harĩ niĩ andũ a Isiraeli makĩyonagĩra. Mwĩ maaĩinĩ ma Meriba, hakuhĩ na itũũra rĩa Kadeshi werũinĩ wa Zini nĩmwagire kũũhe gĩtĩĩo andũ oothe makĩonaga.

52 Rĩu-rĩ, kwĩrorera nĩũkwĩrorera bũrũri ũcio ndaanyĩĩte kũhe andũ a Isiraeli wĩ o haraaya, no ndũgaakinya kuo na ikinya rĩaku.”

Musa kũraathima andũ a Isiraeli

1 Musa, mũndũ ũcio wa Ngai, atanakua akĩraathima andũ a Isiraeli akĩmeera atĩrĩ:

2 MWATHANI eguũririe kuuma kĩrĩmainĩ gĩa Sinai

agĩtwĩguũrĩria arĩ o kũu Edomu,

akĩara ta riũa arĩ kũu kĩrĩmainĩ kĩa Parani.

Agĩũka me na araika ngiri makũmi maingĩ,

akuuĩĩte kĩmũrĩ kĩa mwaki

na guoko gwake kwa ũrĩo.

3 MWATHANI nĩendeete andũ aake;

andũ aake arĩa atheru nĩ we mũmamenyereri.

# Nĩkĩo mamũhooyaga,

naake akamoonereria ũrĩa maagĩrĩirwo nĩgwĩka.

4 Watho ũrĩa twaheirwo nĩ Musa twathĩkagĩre,

nĩguo kĩndũ kĩrĩa kĩa bata mũno kĩa rũũrĩrĩ rwitũ.

5 MWATHANI agĩgĩtuĩka mũthamaki wa andũ aake a Isiraeli

rĩrĩa mĩhĩrĩga na atongoria aayo moonganĩĩte hamwe.

6 Musa agĩthiĩ na mbere na kũmaraathima akiuga atĩrĩ,

“Mũhĩrĩga wa Reubeni ũrotũũra tene na tene,

o na gũtuĩka andũ aaguo ti aingĩ.”

7 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Juda akiuga atĩrĩ,

“MWATHANI, ũroũiguaga rĩrĩa ũgũkũhooya.

Wohanie na mĩhĩrĩga ĩrĩa ĩngĩ,

ũrũagĩrĩre, MWATHANI,

na ũũteithagie ũkĩrũa na thũ ciaguo.”

8 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Lawi akiuga atĩrĩ,

“MWATHANI onanagia wendi waku na ũndũ wa Thumimu na Urimu,

ũhũthĩrĩĩte Alawii ndugata ciaku njĩhokeku,

iria wagereirie Masa

na ũgĩcirũithia irĩ maaĩinĩ ma Meriba.

9 Mũhĩrĩga ũcio wagwathĩkĩire

gũkĩra ũrĩa wathĩkagĩra aciari aaguo,

arĩa maaciaranĩirwo naguo, o na ciana ciaguo.

Watũũraga wathĩkagĩra maathani maaku,

na ũmenyagĩrĩra kĩrĩĩkanĩro gĩaku.

10 Acio nĩ o marĩrutaga andũ aaku gwathĩkĩra watho waku;

na makũrutagĩre magongoona kĩgongoonainĩ gĩaku.

11 MWATHANI, mateithie magĩe na hinya;

wĩra wa mooko maao ũroĩtĩkĩrĩkaga nĩ we.

Hehenja thũ ciao;

ndũkaanareke ciũkĩre rĩngĩ.”

12 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Benjamini akiuga atĩrĩ,

“MWATHANI nĩendeete mũhĩrĩga ũyũ na nĩaũgitagĩra;

nĩaũmenyagĩrĩra mũthenya wothe,

na atũũraga gatagatĩinĩ kaaguo.”

13 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Josefu akĩuga atĩrĩ,

“MWATHANI aroraathimaga bũrũri waguo,

aroũraathimaga na mbura nyingĩ

o na maaĩ marĩa moimaga na thĩ.

14 Riũa rĩrotũmaga matunda maguo meruhage wega,

nayo mĩtunda yaguo ĩciarage o kĩmera kĩayo.

15 Ũroĩyonagĩra magetha meega irĩmainĩ iria cia tene.

16 Ũroraathimagwo na indo ciothe iria njega cia thĩ o na ũkĩragĩrĩrio;

ũroraathimagwo na ũtugi wa MWATHANI

ũrĩa waririe arĩ kĩhingainĩ gĩakanaga mwaki.

Iraathimo icio ciothe iroikũrũkagĩra mũhĩrĩga wa Josefu,

o ũcio warĩ mũtongoria wa aariũ a ithe.

17 Josefu arĩ na hinya ta wa ndeegwa,

akagĩa na hinya ta hĩa cia mbogo.

Hĩa ciake nĩ andũ a Manase makiri maingĩ,

o na a Efiraimu ngiri makũmi maingĩ.

Icio nĩcio akaahũũra ndũũrĩrĩ nacio,

acitindĩke nginya ituri ciothe cia thĩ.”

18 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Zebuluni na Isakaru akiuga atĩrĩ,

“Zebuluni ũrogaacĩra mbiacarainĩ ciaku cia iriainĩ.

Nawe Isakaru ũtonga waku ũrongerereka gwaku mũciĩ.

19 Mũgeetaga andũ a ndũũrĩrĩ mooke irĩmainĩ cianyu,

na mũrutagĩre magongoona matheru kũu.

Ũtonga wanyu ũriumaga iriainĩ

o na mũthangainĩ ũrĩa ũrĩ hũgũrũrũinĩ ciarĩo.”

20 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Gadi akĩuga atĩrĩ,

“MWATHANI arogoocwo o we waramagia mĩhaka ya Gadi!

Gadi aikaraga ooheirie o ta mũrũũthi,

atambururange guoko o na ruototia.

21 Agĩkĩyũmbĩria mĩgũnda ĩrĩa mĩega,

akĩĩrigĩria na gĩcunjĩ kĩa mũtongoria.

Agĩathĩkĩra maathani na mawatho ma MWATHANI

rĩrĩa atongoria a Isiraeli moonganĩĩte.”

22 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Dani akiuga atĩrĩ,

“Dani nĩ kĩana kĩa mũrũũthi,

ecimbicũraga oimĩĩte Bashani.”

23 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Nafutali akiuga atĩrĩ,

“Wee Nafutali, nĩũraathimĩĩtwo na ũgatugwo mũno nĩ MWATHANI;

bũrũri waku woima Iria rĩa Galili ũkinyĩĩte o mwena wa na kĩanda.”

24 Nĩ ũndũ wa mũhĩrĩga wa Asheri akiuga atĩrĩ,

“Nawe Asheri ũroraathimwo gũkĩra mĩhĩrĩga ĩrĩa ĩngĩ,

aariũ a thooguo marotũũra makwendeete.

Ũrotũũra wĩthambaga magũrũ na maguta.

25 Matũũra maaku marotũũra magitĩirwo na ihingo cia cuuma,

nawe ũgĩtũũre hĩndĩ ndaaya wĩ mũgitĩre.”

26 Andũ aya a Isiraeli, gũtirĩ ũngĩ ũtariĩ ta Ngai wanyu;

ageraga igũrũ e na riiri,

na agatuĩkania matu ooke amũteithie.

27 Ngai atũũraga arĩ handũ haanyu ha kwĩhitha;

mooko maake marĩa ma tene na tene

matũũraga mamũnyiitĩrĩire.

Nĩ we wamũingatĩire thũ iria ciarĩ mbere yanyu,

na akĩmwĩra mũciniine ciothe.

28 Njiarwa cia Jakubu itũũraga ciĩgangarĩĩte;

itũũraga imenyereirwo bũrũriinĩ ũcio

ũtaagaga irio na ndibei,

ĩĩni, o kũu ime riumaga na igũrũ rĩkaihũgia thĩ.

29 Isiraeli, gũkena nĩ we!

Hatirĩ andũ angĩ matariĩ ta we,

wĩ rũũrĩrĩ rũhonokeetio nĩ MWATHANI.

MWATHANI mwene nĩ we ngo yaku na rũhiũ rwaku rwa njora;

nĩ we ũkũgitagĩra na agakũhootanĩra.

Thũ ciaku igooka igĩthaithanaga ũciiguĩre tha,

no nĩũgaaciniina ciothe.

Musa gũkua

1 Na rĩĩrĩ, Musa akiuma werũinĩ wa Moabi, akĩambata kĩrĩma kĩa Nebo, agĩkinya o gacũmbĩrĩ ka Pisiga karĩa kaarĩ na mwena wa irathĩro wa itũũra rĩa Jeriko. Naake arĩ hau, MWATHANI akĩmuonia bũrũri wothe: bũrũri wothe wa Gileadi o nginya itũũra rĩa Dani rĩrĩa rĩrĩ mwena wa na rũgongo;

2 bũrũri wothe wa Nafutali, bũrũri wa Efiraimu na Manase; bũrũri wa Juda o nginya iria rĩa Mediteraneani rĩrĩa rĩrĩ na mwena wa ithũĩro;

3 bũrũri wa Juda wa mwena wa na kĩanda, o na bũrũri ũrĩa mwaraganu kuuma o Zoari nginya Jeriko, itũũra rĩa Mĩkĩndũ.

4 Thuutha ũcio MWATHANI akĩĩra Musa atĩrĩ, “Bũrũri ũcio nĩguo ndeerĩire Aburahamu, Isaaka, na Jakubu, ngiuga nĩguo ngaahe njiarwa cianyu. Bũrũri ũcio nĩndareka ũwĩyonere, no ndũkaaũkinya na ikinya.”

5 Nĩ ũndũ ũcio, Musa, ndungata ya MWATHANI, agĩgĩkuĩra o kũu bũrũriinĩ wa Moabi, o ta ũrĩa MWATHANI oigĩĩte.

6 Naake MWATHANI akĩmũthika o kũu bũrũriinĩ ũcio wa Moabi gĩtuambainĩ kĩrĩa kĩng’etheire Bethipeoru. Na rĩĩrĩ, gũtirĩ mũndũ ũrĩ wamenya mbĩĩrĩra yake nginya ũũmũũthĩ.

7 Naake Musa agĩgĩkua e wa mĩaka igana na mĩrongo ĩĩrĩ (120), arĩ na hinya na atoorĩĩte maitho.

8 Nao andũ a Isiraeli makĩmũcakaĩra matukũ mĩrongo ĩtatũ marĩ o kũu gĩtuambainĩ kĩa Moabi.

9 Na rĩĩrĩ, Joshua mũrũ wa Nuni nĩaiyũrĩĩtwo nĩ roho wa ũũgĩ, tondũ nĩathuurĩĩtwo nĩ Musa acooke ithenya rĩake. Nao andũ a Isiraeli magĩkĩmwathĩkĩra na makĩhingia ũrĩa wothe MWATHANI aathĩĩte Musa gwĩkwo.

10 Na rĩĩrĩ, kũu Isiraeli gũtianacooka kuoneka mũnabii ũngĩ ta Musa, ũrĩa waranagĩria na MWATHANI ũthiũ kwa ũthiũ.

11 Ningĩ gũtianacooka kuoneka mũnabii ũngĩ wanahota kũringa ciama na moorirũ ta iria MWATHANI aatũmĩĩte Musa akaringe bũrũri wa Misiri cia kũhũũra mũthamaki, njaama ciake o na bũrũri wake wothe.

12 O na ningĩ gũtianacooka kuoneka mũnabii ũngĩ wanahota gwĩka maũndũ manene na ma kũguoyohia ta marĩa Musa eekire akĩonagwo nĩ Aisiraeli oothe.